Sự Phát triển thật sự không thể đạt được "do các Phương tiện Kinh tế mà thôi"

VATICAN (Zenit.org).- Đây là bài phát biểu Đức Gioan Phaolô II nói vào ngày thứ Ba 29/4 với Pavel Jajtner, tân Đại sứ nước Cộng Hòa Czech đến trình ủy nhiệm thư.

* * *

Thưa ngài Đại sứ,

Tôi vui mừng tiếp đại sứ tại Vatican khi ngài trình trình Ủy nhiệm thư chỉ định ngài làm Đại sứ Bất thường và Toàn quyền của nước Cộng Hòa Czech bên cạnh Tòa Thánh.

Dầu đã xảy ra từ nhiều năm đến nay, cuộc viếng thăm của tôi đến nước đại sứ vẫn còn sinh động trong trí tôi, và trong tinh thần biết ơn tôi nhớ lại sự tiếp đón nồng ấm và hiếu khách. Tôi xin đại sứ vui lòng chuyển những lời chào và những cầu chúc tốt đẹp nhất của tôi tới Tổng thống mới đắc cử Vaclav Klaus, tới Chính phủ và dân chúng Czech. Xin bảo đảm với các quí vị ấy về lời cầu nguyện của tôi xin cho quốc gia được hòa bình và thịnh vượng.

Những tương quan ngoại giao của Giáo hội là một thành phần sứ vụ mình đối với gia đình nhân loại. Đang khi sứ vụ này nhất thiết có tính thiêng liêng và do đó khác hẳn với trật tự chính trị, sự ước muốn chân tình của Giáo hội nuôi dưỡng những tương quan cách hiệu quả với xã hội dân sự, xuất phát từ kinh nghiệm lâu dài của mình trong việc tìm kiếm áp dụng những giá trị phổ quát thuộc chân lý và tình yêu, đưa vào hàng loạt các nền văn hóa một cách rộng rãi và đưa vào các quốc gia làm nên thế giới chúng ta.

Thật vậy, chính trách nhiệm cổ võ đến một sự hiểu biết phẩm giá con người và khuyến khích hòa bình giữa các dân tộc --những điều kiện cần thiết cho sự phát triển đích thực các cá nhân và quốc gia-- là động cơ của sinh hoạt ngoại giao Tòa Thánh. Vì mục đích này, tôi hoan nghênh triển vọng đáng kể đã thực hiện liên quan đến sự điều hòa các tương quan hỗ tương giữa Tòa Thánh và Cộng Hòa Czech và tôi nóng lòng chờ đợi phê chuẩn Hiệp Ðịnh đang trao đổi.

Như ngài Đại sứ đã lưu ý, mặc dầu có tự do chính trị mà dân Czech được hưởng ngày nay, không nên coi thường đến những hậu quả còn tồn lại của các chế độ độc tài. Lịch sử dạy chúng ta rằng cuôc hành trình từ áp bức tới tự do thì cam go, thường được đánh dấu bằng sự quyến rũ của những hình thức tự do giả tạo và những sự hứa hẹn hy vọng hão huyền. Đang khi kèm theo sự phát triển kinh tế và sự biến đổi của xã hội đã làm lợi cho nhiều người trong nước của đại sứ, thế nhưng phải bảo vệ đến những phần tử yếu kém hơn trong xã hội, nhất là những người nghèo, những người bị loại ra ngoài xã hội, và những bịnh nhân và những cụ cao niên.

Sự phát triển đích thực không bao giờ có thể độc nhất đạt được qua những phương tiện kinh tế. Trên thực tế những gì được biết đến như sự "tôn thờ thị trường" một hệ quả của cái được gọi là "văn minh tiêu thụ", có xu hướng biến con người thành sự vật và bắt hữu thể (being) lệ thuộc cái có (having)(x."Sollicitudo Rei Socialis," 28). Sự này làm giảm bớt nghiêm trọng giá trị con người và làm cho sự thăng tiến tình liên đới con người trong hoàn cảnh tốt nhất trở nên khó khăn.

Ngược lại, sự nhìn nhận bản tính thiêng liêng của con người và sứ đánh giá lại đặc tính luân lý của sự phát triển xã hội và kinh tế, phải được công nhận như những điều kiện tiên quyết cho sự biến đổi xã hội thành một nền văn minh tình thương thật sự. Một chương trình như thế cần sự lãnh đạo chuing của các thẩm quyền chính trị và tôn giáo, nếu cột trụ của quốc gia đủ vững mạnh để hướng dẫn những công dân mình tới một sự hiểu biết về nguồn mạch chân lý và tình yêu, nguồn mạch đó làm nên mục đích của sự phát triển và tiến bộ của một nước.

Những thách đố đang đối đầu với nước Cộng hòa Czech thì những thánh đố đó cũng đang chạm trán với các nước khác tại châu Âu. Khi những nước trên khắp lục địa cử hành bước sang ngàn năm thứ ba Kitô giáo, nhiều cá nhân và đoàn thể suy tư đến vai trò cơ bản và xác định của Kitô giáo trong những nền văn hóa riêng của mình. Thật vậy, chính ngài đã ghi nhận rằng những chân lý và những giá trị Kitô giáo từ lâu là nền tảng của chính cơ cấu xã hội châu Âu, tạo ra hình dáng cho các cơ chế dân sự và chính trị của nó.

Di sản to lớn này, được ăn sâu và hình thành bởi Tin Mừng, cảnh cáo chúng ta về sự kiện là niềm hy vọng tiếp tục xây dựng một thế giới công bình hơn, cũng bao gồm đến sự công nhận những cố công con người tách rời khỏi sự liên hệ trực tiếp của chúng với sự trợ giúp của Chúa, sẽ không có giá trị lâu dài: "Ví như Chúa chẳng xây nhà, thợ nề vất vả cũng là uổng công" (Tv.127: 1).Vì lẽ đó, huấn giáo Kitô hữu mạnh mẽ khẳng định và bênh vực nguồn mạch phẩm giá con người và chỗ đứng con người trong ý định của Thiên Chúa: "Con người nhận lãnh bởi Thiên Chúa phẩm giá thiết yếu của nó cùng với khả năng vượt trên mọi trât tự xã hội để tiến tới chân lý và sự lành thánh" ("Centesimus Annus, " 38)

Trong bối cảnh này, chúng ta không thể không quan tâm rằng một sự thiếu hiểu biết về Thiên Chúa đã thành một sự thiếu hiểu biết về con người (x."Evangelium Vitae," 21) và về sự kỳ lạ tuyệt vời của sự sống con người được kêu gọi để sống. Đang khi những tai họa thê thảm chiến tranh và độc tài tiếp tục bóp méo chương trình yêu thương của Chúa đối với nhân loại, cũng vậy những sự xâm chiếm tinh vi của thuyết duy vật ngày càng bành trướng, thuyết vị lợi và sự loại trừ đức tin, từ từ xói mòn bản tính thật của sự sống là một ân huệ Chúa ban. Đang khi các quốc gia phương Tây đi tới một hình thái mới, thì sự ước muốn đáp ứng với những thách đố của một trật tự thế giới đang thay đổi, phải được thông tri bởi sự rao giảng trường kỳ của Giáo hội về đức tin làm cho con người được tự do và cho những cơ chế văn hóa và dân sự thực hiện những bước tiến đích thực.

Giáo hội Công giáo, về phần mình, sẽ tiếp tục cầu nguyện và làm việc cho dân và quốc gia Czech phát triển hơn nữa. Như ngài Đại sứ đã vui lòng biết, Giáo hội đã tích cực dấn thân vào việc đào tạo thiêng liêng và trí thức cho giới trẻ, cách riêng qua những cơ chế giáo dục của mình. Theo những khả năng của mình cho phép, Giáo hội sẽ bành trướng sứ vụ bác ái của mình cách đặc biệt hơn hết trong việc nâng đỡ đời sống gia đình, nhờ đó mà tương lai nhân loại đi qua(x. "Familiaris Consortio," 86), cũng như nhờ sự chăm sóc sức khỏe và những tiện nghi công trình xã hội.

Thưa ngài Đại sứ, tôi tin tưởng sứ vụ của ngài sẽ giúp tăng cường hơn nữa những sợi giây tình bạn giữa Cộng hòa Czech và Tòa Thánh. Khi ngài nhân lãnh những trách nhiệm mới, tôi bảo đảm với ngài các cơ quan Giáo triều Roma sẵn sàng giúp đỡ ngài để làm tròn nhiệm vụ của ngài. Trên ngài và những người bạn công dân ngài, tôi chân thành cầu xin những chúc lành dồi dào của Thiên Chúa Toàn Năng.