Vatican: Khi các viên chức Tòa Thánh mở lại những tạp chí bán chạy nhất tại Italia, tạp chí "Gia Ðình Kitô" (Famiglia Cristiana) số ra đầu tháng Hai, các Ngài cảm thấy khó chịu đôi chút.
Với một tấm hình chụp ghép Ðức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II và Tổng Thống Geroge W. Bush ngồi đối lưng nhau. Dưới tiêu đề "Bạn về phía nào? với ông Bush hay với Ðức Giáo Hoàng?". Tạp chí "Gia đình Kitô" đã trưng cầu dân ý các độc giả bỏ phiếu về cuộc chiến mới tại Iraq.
Sự đặt để tương phản giữa Tổng Thống Bush và Ðức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã làm một số các viên chức Vatican khó chịu. Trong khi chống đối một cuộc công kích phòng ngừa trên Iraq, Toà Thánh Vatican lo ngại sẽ lầm lẫn bị coi như là một kẻ thù đối với Hoa Kỳ và như một người bạn đối với Tổng Thống Saddam Hussein.
Một cách cá nhân mà nói, các viên chức Vatican thường bắt đầu những lời lẽ về Iraq với câu "Tôi không bào chữa cho Saddam Hussein ..." Các Ngài tín nhiệm chính quyền của Hussein qua sự bảo vệ các cộng đồng Kitô Giáo thiểu số, nhưng các Ngài thừa nhận rằng lý lịch nói chung về nhân quyền của ông là gian ác.
Hơn thế nữa, các Ngài hầu như qui đổ cho khủng hoảng hiện tại trên ông Hussein, vì đã thất bại không chứng minh rõ rệt rằng chế độ của ông đã không tỏ ra chấm dứt chế tạo vũ khí tiêu diệt hàng loạt.
Nhưng một viên chức Tòa Thánh nói vào ngày Thứ Sáu 14/2 rằng "Tòa Thánh Vatican chống đối một cuộc chiến mới , và đã nói rõ điều này cho Hoa Kỳ. Nhưng trong cuộc khủng hoảng tới giai đoạn này , trái banh đang nằm trên sân của Saddam Hussein"
Liệu Saddam sẽ làm gì?
Viên chức Vatican nói :"Hãy đi nơi khác. Và nếu ông ta không làm điều đó, thì hãy tỏ cho thấy sự hợp tác nào đó đòi hỏi nơi đoàn thanh tra".
Những diễn biến ngoại giao công khai của Vatican đôi khi để lại ấn tượng của một vực thẳm lớn dần giữa Tòa Thánh và Hoa Kỳ. Ðức Giáo Hoàng đã gặp Ngoại Trưởng Ðức Hoschka Fischer, Phó Thủ Tướng Tariq Aziz và dự định có một buổi gặp gỡ với Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Kofi Annan sẽ triều yết Ðức Giáo Hoàng vào ngày 18/2 tới đây. Tất cả họ đều là những đối thủ mạnh mẽ chống đối cuộc tấn kích phòng ngừa trên Iraq.
Cùng lúc, Ðức Giáo Hoàng đã gởi đặc sứ của Ngài tới Baghdad để tỏ tình đại kết với cư dân Iraq và đã gặp chính Tổng Thống Saddam Hussein để chuyển lá thư riêng của Ðức Thánh Cha.
Nhưng các Giáo Sĩ trong Giáo Hội cho rằng có thể là một sai sót khiến cho cuộc đối thoại ngoại giao với Hoa Kỳ bị cắt đứt hay suy giảm. Dưới sự theo dõi của báo chí vào đầu tháng Hai cho biết đã có hai viên chức Hoa Kỳ từ Bộ Ngoại Giao và Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ đã đến Vatican gặp gỡ ngắn ngủi với các viên chức Vatican liên hệ trên những lý do cho cuộc chiến.
Các viên chức Tòa Thánh cũng cho biết rằng đã có những cú điện thoại liên lạc giữa Ngoại Trưởng Tòa Thánh và các viên chức chính quyền "cấp cao" của Hoa Kỳ trong những ngày qua.
Chuyến viếng thăm của Phó Thủ Tướng Aziz đã đặt Vatian hơi vào thế bí. Một ngày trước khi Ông Aziz đặt chân tới phi trường Fumicino tại Roma, Ông Aziz đã coi ông Bush như 'một Hitler mới" mưu toan thống trị thế giới. Sự thật là ông Aziz, một người Công Giáo, đã được các Cha Dòng Phan Sinh mời đến tham dự tại Assisi vào một ngày cầu nguyện cho hòa bình, dành cho các hoạt động phản chiến, điều này cũng khiến Tòa Thánh Vatican chú ý tới.
Văn thư ngắn ngủi được đưa ra cho buổi triều yết gần nửa tiếng đồng hồ của Phó Thủ Tướng Aziz với Ðức Giáo Hoàng , đã nhắm đến sự quân bình. Tòa Thánh Vatican tiếp tục lập lại những lý lẽ chống chiến tranh, nhưng mặc khác cũng kêu gọi đến Iraq hãy tôn trọng với "những cam kết cụ thể" tới nghị quyết của Liên Hiệp Quốc về việc giải giới.
Tại Assisi, ông đã được Linh Mục Bề Trên Dòng Phan Sinh tại Assisi, Cha Vincenzo Coli, Ðức Ông Hialarion Capucci và các tu sĩ Dòng Phan Sinh tiếp đón nồng hậu. Ông đã được các Cha trao nến thắp lên biểu tượng cho hòa bình và đọc lời nguyện. Vào cuối buổi lễ ông đã ký vào cuốn số lưu niệm tại Vương Cung Thánh Ðường Thánh Phan Xi Cô. Ông viết: "Thật là niềm vinh dự lớn lao và hân hạnh cho tôi có mặt nơi tôn nghiêm thánh thiện này. Thật đáng khích lệ cho nền hòa bình. Chúng tôi cầu xin Thiên Chúa, Ðầng Toàn Năng sẽ ban hòa bình cho cư dân Iraq và cho toàn thế giới. Tariq Aziz. 15-2-2003".
Một ngày trước khi Aziz tới, Ðức Hồng Y Roberto Tucci đã tiết lộ cho đài Phát Thanh Vatican về tình tiết nói lên tình trạng liên hệ khó khăn với chế độ Saddam Hussein. Ðức Hồng Y Tucci phục vụ tại Giáo Triều Roma và Ðức Hồng Y Dulles tại Hoa Kỳ là 2 vị Giáo Sĩ Dòng Tên được nâng lên Hồng Y Ðoàn cùng với Ðức Cố Hồng Y Phanxicô Xavier Nguyễn Văn Thuận, mà hai vị mới chỉ là Linh Mục không phải là Giám Mục, nhưng vì lòng nhiệt thành và phục vụ cật lực cho Giáo Hội về mặt thần học (ÐHY Dulles) và sắp xếp chi tiết sửa soạn cho các chuyến tông du hải ngoại của Ðức Gioan Phaolô II (ÐHY Tucci).
Cách đây vài năm, Ðức Hồng Y Tucci đã cố gắng để sắp xếp cho chuyến tông du Giáo Hoàng tới nơi sinh trưởng của Abraham là nơi thuộc lãnh thổ Iraq ngày nay. Ðó sẽ là bước đầu tiên trong chuyến hành hương Năm Thánh của Ðức Thánh Cha về cội nguồn của đức tin, và vì Abraham cũng được Hồi Giáo tôn kính như là một tiên tri và tổ phụ nên Tòa Thánh Vatican đã không coi đó là một vấn đề khó khăn lớn.
Nhưng khi Ðức Hồng Y Tucci lúc đó còn là Linh Mục đặt chân tới Baghdad, một hội đồng viên chức Iraq đã nói với Cha rằng chuyến hành hương theo "ảo tưởng người Kitô Giáo gốc Do Thái" của Ðức Giáo Hoàng là sai lầm, và nó cần được chỉnh lại theo ánh sáng của sự hiểu biết Hồi Giáo. Họ tiếp tục nói Iraq sẽ gặp khó khăn trong vấn đề đảm bảo an toàn cho Ðức Giáo Hoàng, vì Hoa Kỳ và Anh Quốc tiếp tục bay kiểm soát trên hai vùng phi không phận.
Chẳng được ít lâu mới cho thấy rõ ràng là Iraq không muốn cho chuyến hành hương này, và Cha Tucci đã rời khỏi đây mà chưa hề gặp Saddam Hussein để tìm giải pháp cho những khó khăn.
Các viên chức Tòa Thánh nói rằng các Ngài không có những ảo tưởng để Tòa Thánh có thể trù tính cho tình trạng khủng hoảng hiện hành theo một cách nào đó. Thật vậy, vào giữa Tháng Hai nhiều vị tại Vatican dường như đã từ bỏ tư tưởng rằng cuộc chiến sắp xảy đến cho Iraq.
Thay vì mong chờ Tòa Thánh Vatican sẽ đưa ra một phép nhiệm mầu về mặt ngoại giao, các Ngài nói, con người nên làm theo những khởi xướng tinh thần từ Ðức Giáo Hoàng, như là những lời kêu gọi cho những ngày ăn chay và cầu nguyện cho hòa bình.
Khắp nơi trên toàn thế giới đã quá mỏi mệt cho cuộc chiến tương tàn, từ thành cổ Hy Lạp đến cổ đấu trường Colossium, vượt qua đại dương cho tới Hoa Kỳ, đã có các cuộc biểu tình xuống đường rầm rộ chống chiến tranh Iraq vào ngày Thứ Bảy 15/2. Chính Hoa Kỳ là nước đã dồn rất nhiều cơ giới, tàu chiến và binh sĩ qua vùng Vịnh, cuộc biểu tình phản chiến trên toàn thế giới vào hôm nay được coi là qui mô và lớn nhất kể từ khi Hoa Kỳ tham chiến tại Việt Nam.
Với một tấm hình chụp ghép Ðức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II và Tổng Thống Geroge W. Bush ngồi đối lưng nhau. Dưới tiêu đề "Bạn về phía nào? với ông Bush hay với Ðức Giáo Hoàng?". Tạp chí "Gia đình Kitô" đã trưng cầu dân ý các độc giả bỏ phiếu về cuộc chiến mới tại Iraq.
Sự đặt để tương phản giữa Tổng Thống Bush và Ðức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã làm một số các viên chức Vatican khó chịu. Trong khi chống đối một cuộc công kích phòng ngừa trên Iraq, Toà Thánh Vatican lo ngại sẽ lầm lẫn bị coi như là một kẻ thù đối với Hoa Kỳ và như một người bạn đối với Tổng Thống Saddam Hussein.
Một cách cá nhân mà nói, các viên chức Vatican thường bắt đầu những lời lẽ về Iraq với câu "Tôi không bào chữa cho Saddam Hussein ..." Các Ngài tín nhiệm chính quyền của Hussein qua sự bảo vệ các cộng đồng Kitô Giáo thiểu số, nhưng các Ngài thừa nhận rằng lý lịch nói chung về nhân quyền của ông là gian ác.
Hơn thế nữa, các Ngài hầu như qui đổ cho khủng hoảng hiện tại trên ông Hussein, vì đã thất bại không chứng minh rõ rệt rằng chế độ của ông đã không tỏ ra chấm dứt chế tạo vũ khí tiêu diệt hàng loạt.
Nhưng một viên chức Tòa Thánh nói vào ngày Thứ Sáu 14/2 rằng "Tòa Thánh Vatican chống đối một cuộc chiến mới , và đã nói rõ điều này cho Hoa Kỳ. Nhưng trong cuộc khủng hoảng tới giai đoạn này , trái banh đang nằm trên sân của Saddam Hussein"
Liệu Saddam sẽ làm gì?
Viên chức Vatican nói :"Hãy đi nơi khác. Và nếu ông ta không làm điều đó, thì hãy tỏ cho thấy sự hợp tác nào đó đòi hỏi nơi đoàn thanh tra".
Những diễn biến ngoại giao công khai của Vatican đôi khi để lại ấn tượng của một vực thẳm lớn dần giữa Tòa Thánh và Hoa Kỳ. Ðức Giáo Hoàng đã gặp Ngoại Trưởng Ðức Hoschka Fischer, Phó Thủ Tướng Tariq Aziz và dự định có một buổi gặp gỡ với Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Kofi Annan sẽ triều yết Ðức Giáo Hoàng vào ngày 18/2 tới đây. Tất cả họ đều là những đối thủ mạnh mẽ chống đối cuộc tấn kích phòng ngừa trên Iraq.
Cùng lúc, Ðức Giáo Hoàng đã gởi đặc sứ của Ngài tới Baghdad để tỏ tình đại kết với cư dân Iraq và đã gặp chính Tổng Thống Saddam Hussein để chuyển lá thư riêng của Ðức Thánh Cha.
Nhưng các Giáo Sĩ trong Giáo Hội cho rằng có thể là một sai sót khiến cho cuộc đối thoại ngoại giao với Hoa Kỳ bị cắt đứt hay suy giảm. Dưới sự theo dõi của báo chí vào đầu tháng Hai cho biết đã có hai viên chức Hoa Kỳ từ Bộ Ngoại Giao và Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ đã đến Vatican gặp gỡ ngắn ngủi với các viên chức Vatican liên hệ trên những lý do cho cuộc chiến.
Các viên chức Tòa Thánh cũng cho biết rằng đã có những cú điện thoại liên lạc giữa Ngoại Trưởng Tòa Thánh và các viên chức chính quyền "cấp cao" của Hoa Kỳ trong những ngày qua.
Chuyến viếng thăm của Phó Thủ Tướng Aziz đã đặt Vatian hơi vào thế bí. Một ngày trước khi Ông Aziz đặt chân tới phi trường Fumicino tại Roma, Ông Aziz đã coi ông Bush như 'một Hitler mới" mưu toan thống trị thế giới. Sự thật là ông Aziz, một người Công Giáo, đã được các Cha Dòng Phan Sinh mời đến tham dự tại Assisi vào một ngày cầu nguyện cho hòa bình, dành cho các hoạt động phản chiến, điều này cũng khiến Tòa Thánh Vatican chú ý tới.
Văn thư ngắn ngủi được đưa ra cho buổi triều yết gần nửa tiếng đồng hồ của Phó Thủ Tướng Aziz với Ðức Giáo Hoàng , đã nhắm đến sự quân bình. Tòa Thánh Vatican tiếp tục lập lại những lý lẽ chống chiến tranh, nhưng mặc khác cũng kêu gọi đến Iraq hãy tôn trọng với "những cam kết cụ thể" tới nghị quyết của Liên Hiệp Quốc về việc giải giới.
Tại Assisi, ông đã được Linh Mục Bề Trên Dòng Phan Sinh tại Assisi, Cha Vincenzo Coli, Ðức Ông Hialarion Capucci và các tu sĩ Dòng Phan Sinh tiếp đón nồng hậu. Ông đã được các Cha trao nến thắp lên biểu tượng cho hòa bình và đọc lời nguyện. Vào cuối buổi lễ ông đã ký vào cuốn số lưu niệm tại Vương Cung Thánh Ðường Thánh Phan Xi Cô. Ông viết: "Thật là niềm vinh dự lớn lao và hân hạnh cho tôi có mặt nơi tôn nghiêm thánh thiện này. Thật đáng khích lệ cho nền hòa bình. Chúng tôi cầu xin Thiên Chúa, Ðầng Toàn Năng sẽ ban hòa bình cho cư dân Iraq và cho toàn thế giới. Tariq Aziz. 15-2-2003".
Một ngày trước khi Aziz tới, Ðức Hồng Y Roberto Tucci đã tiết lộ cho đài Phát Thanh Vatican về tình tiết nói lên tình trạng liên hệ khó khăn với chế độ Saddam Hussein. Ðức Hồng Y Tucci phục vụ tại Giáo Triều Roma và Ðức Hồng Y Dulles tại Hoa Kỳ là 2 vị Giáo Sĩ Dòng Tên được nâng lên Hồng Y Ðoàn cùng với Ðức Cố Hồng Y Phanxicô Xavier Nguyễn Văn Thuận, mà hai vị mới chỉ là Linh Mục không phải là Giám Mục, nhưng vì lòng nhiệt thành và phục vụ cật lực cho Giáo Hội về mặt thần học (ÐHY Dulles) và sắp xếp chi tiết sửa soạn cho các chuyến tông du hải ngoại của Ðức Gioan Phaolô II (ÐHY Tucci).
Cách đây vài năm, Ðức Hồng Y Tucci đã cố gắng để sắp xếp cho chuyến tông du Giáo Hoàng tới nơi sinh trưởng của Abraham là nơi thuộc lãnh thổ Iraq ngày nay. Ðó sẽ là bước đầu tiên trong chuyến hành hương Năm Thánh của Ðức Thánh Cha về cội nguồn của đức tin, và vì Abraham cũng được Hồi Giáo tôn kính như là một tiên tri và tổ phụ nên Tòa Thánh Vatican đã không coi đó là một vấn đề khó khăn lớn.
Nhưng khi Ðức Hồng Y Tucci lúc đó còn là Linh Mục đặt chân tới Baghdad, một hội đồng viên chức Iraq đã nói với Cha rằng chuyến hành hương theo "ảo tưởng người Kitô Giáo gốc Do Thái" của Ðức Giáo Hoàng là sai lầm, và nó cần được chỉnh lại theo ánh sáng của sự hiểu biết Hồi Giáo. Họ tiếp tục nói Iraq sẽ gặp khó khăn trong vấn đề đảm bảo an toàn cho Ðức Giáo Hoàng, vì Hoa Kỳ và Anh Quốc tiếp tục bay kiểm soát trên hai vùng phi không phận.
Chẳng được ít lâu mới cho thấy rõ ràng là Iraq không muốn cho chuyến hành hương này, và Cha Tucci đã rời khỏi đây mà chưa hề gặp Saddam Hussein để tìm giải pháp cho những khó khăn.
Các viên chức Tòa Thánh nói rằng các Ngài không có những ảo tưởng để Tòa Thánh có thể trù tính cho tình trạng khủng hoảng hiện hành theo một cách nào đó. Thật vậy, vào giữa Tháng Hai nhiều vị tại Vatican dường như đã từ bỏ tư tưởng rằng cuộc chiến sắp xảy đến cho Iraq.
Thay vì mong chờ Tòa Thánh Vatican sẽ đưa ra một phép nhiệm mầu về mặt ngoại giao, các Ngài nói, con người nên làm theo những khởi xướng tinh thần từ Ðức Giáo Hoàng, như là những lời kêu gọi cho những ngày ăn chay và cầu nguyện cho hòa bình.
Khắp nơi trên toàn thế giới đã quá mỏi mệt cho cuộc chiến tương tàn, từ thành cổ Hy Lạp đến cổ đấu trường Colossium, vượt qua đại dương cho tới Hoa Kỳ, đã có các cuộc biểu tình xuống đường rầm rộ chống chiến tranh Iraq vào ngày Thứ Bảy 15/2. Chính Hoa Kỳ là nước đã dồn rất nhiều cơ giới, tàu chiến và binh sĩ qua vùng Vịnh, cuộc biểu tình phản chiến trên toàn thế giới vào hôm nay được coi là qui mô và lớn nhất kể từ khi Hoa Kỳ tham chiến tại Việt Nam.