Tin BaLan (Apic 9/03/2006) - Lần đầu tiên, Giáo Hội Công Giáo BaLan lên tiếng, hôm thứ Năm, ngày 9 tháng 3 năm 2006, xác nhận có vài linh mục Balan đã cộng tác với cơ quan mật vụ của Ðảng cộng sản BaLan, và xin lỗi vì những thiệt hại đã gây ra.

Ðược biết, cuối tháng 2 năm 2006, Giáo Hội BaLan đã quyết định điều tra trường hợp những linh mục gián điệp, làm việc cho mật vụ của đảng cộng sản BaLan, trong thời gian Công Sản nắm quyền tại BaLan.

Sau cuộc họp kéo dài hai ngày, tại thủ đô Warsava, các giám mục BaLan nhận định rằng: trong chế độ cộng sản khủng khiếp có khả năng bẻ gảy sức đề kháng của lương tâm con người, vài nhân vật giáo hội đã sa vào bẫy... Chúng tôi hối tiếc về sự việc đã xảy ra và chúng tôi xin lỗi, nhất là xin lỗi tất cả những ai đã phải chịu đau khổ vì các việc đó." Trong thông cáo, các giám mục BaLan cho biết rằng các ngài không trốn tránh những câu hỏi liên quan đến những vấn đề nghiêm trọng nhất này của lịch sử giáo hội tại BaLan. Nhưng đồng thời các giám mục BaLan cũng chống lại mọi cố gắng nhắm "đơn giản hoá vấn đề".

Theo ước lượng của Viện Ký Ức Quốc Gia, là cơ quan hiện có thẩm quyền điều tra về những tội phạm của đức quốc xã và cộng sản, thì có khoảng 10% linh mục BaLan đã cộng tác với mật vụ cộng sản BaLan. Viện Ký Ức Quốc Gia hiện lưu giữ tất cả mọi hồ sơ của lực luợng mật vụ thời cộng sản nắm quyền tại BaLan.

Tháng 2 năm 2006, Ðức Tổng Giám Mục Cracovia, Ðức Tân Hồng Y Stanislaw Dziwisz, cựu thư ký riêng của Ðức Gioan Phaolô II, đã ra lệnh thành lập một Ủy Ban điều tra. Theo Ðức Tân Hồng Y, Tổng Giám Mục Cracovia, thì thời gian cộng sản nắm quyền cai trị tại BaLan là thời gian giáo hội BaLan chịu bách hại cách bạo tợn, và đôi khi là bị bách hại đẩm máu. Các nhà nghiên cứu lịch sử giáo hội công giáo BaLan đang nghiên cứu những hồ sơ của ban công an chính trị.

Tháng Tư năm 2005, một biến cố nghiêm trọng đã làm rung động giáo hội BaLan; đó là biến cố linh mục dòng Ða minh người BaLan, cha Konrad Hejmo, đã bị tố cáo là đã "bán tin" cho mật vụ cộng sản BaLan. Linh mục dòng Ðaminh người BaLan này, sinh sống tại Roma từ năm 1979, và đặc trách tổ chức những cuộc hành hương từ BaLan đến Roma. Ông Giám Ðốc Viện Ký Ức Quốc Gia BaLan, Ông Leon Kleres, đã tố cáo linh mục Konrad Hejmo là một "cộng tác viên" của mật vụ cộng sản BaLan, nằm vùng tại Vatican.

Nhưng ngày 29 tháng 4 năm 2005, Cha Konrad Hejmo đã lên tiếng chối bỏ mọi lời tố cáo cha làm việc cho mật vụ cộng sản BaLan.