Suy niệm Mùa Chay:

Cách ăn chay đúng đắn

Mùa Chay Thánh lại trở về với chúng ta như một hồng ân cao cả, như một dịp thuận tiện nhất để chúng ta nhìn thấy được con người đích thực của mình một cách rõ ràng hơn: qua việc kiểm điểm thái độ và tư cách sống của mình, qua việc ăn chay và thực thi các việc lành phúc đưc, tức biết làm chủ chính mình, nhận chân được chính mình và thực thi đức bác ái đối với tha nhân; nhưng nhất là qua việc cầu nguyện, nghĩa là biết hối cải quay trở về cùng Thiên Chúa, làm hòa với Người và nối lại mối tương quan cha-con với Người mà tội lỗi đã từng phá đổ.

Thật vậy, trong lễ nghi an táng người qua đời, chúng ta thường nghe vị Linh Mục nói với người chết lời này: «Từ đất bụi con đã được dựng nên, nay con lại quay trở về với bụi đất!» Và hôm nay trong ngày Thứ Tư Lễ Tro chúng ta lại nghe sứ điệp nghiêm trọng đó một lần nữa: «Hỡi con người, hãy nhớ mình là tro bụi và sẽ trở về bụi tro!» (Ge 3,19).

Theo tâm lý tự nhiên, chắc chắn không phải là một điều luôn luôn mang lại cảm giác dễ chịu và thoải mái, khi phải nghe những lời nghiêm trọng như thế. Dĩ nhiên, đó không phải là lời mang tính cách thê lương ảm đạm, nhưng là một lời nhắn nhủ cần thiết và khẩn cấp, được gửi đến mỗi người trong chúng ta. Lời đó nhắc nhủ chúng ta đừng bao giờ quên sự thật về chính mình, về thực chất của con người và cuộc sống của mình: Ðó là tất cả chúng ta đều đã đến trong cuộc đời này với hai bàn tay trắng và một ngày nào đó – dù muốn hay không – chúng ta cũng sẽ lại từ giã nó để ra đi với hai bàn tay không, chúng ta phải bỏ lại tất cả mọi sự: những điều chúng ta ưa thích và những điều chúng ta ghét bỏ!

Khi tôi nghĩ đến điều đó, nẩy sinh trong tôi một tư tưởng: Cuộc đời chúng ta cũng giống như một vở kịch, trong đó mỗi người được giao cho đóng một vai nào đó, có lẽ là vai một bà nội trợ, một ông thầy giáo, một ông vua, một đứa đầy tớ, một kỹ sư, một vị linh mục hay một vị giám mục, v.v… Và vở kịch kéo dài có lẽ 20, 30, 40, 50, 60, 70 hay 80 năm. Sau khi màn kịch chấm dứt và bức màn sân khấu được kéo lại, mỗi diễn viên sẽ lần lượt được hỏi tới và được thưởng công hay bị chê trách, tuy nhiên không theo vai họ đã đóng, nhưng theo cách thức họ đã đóng vai diễn được giao phó cho như thế nào!

Ðúng thế, sau giờ phút cuối cùng của cuộc sống mình, con người dù muốn hay không, cũng phải từ giã cõi đời này và phải ra đứng trước tòa Thiên Chúa. Bấy giờ con người sẽ được đánh giá đúng đắn, tuy nhiên không dựa theo nghề nghiệp, chức tước hay giai cấp mà người đó có trong xã hội khi còn sống, nhưng là theo tư cách và bản lĩnh của anh ta, nghĩa là anh ta sống đời mình ra sao trong tương quan với Thiên Chúa, với những người đồng loại và với chính mình!

Sứ điệp của Thứ Tư Lễ Tro là một sự nối kết giữa hai thế giới lại với nhau: Giữa hiện tại và tương lai, giữa trời và đất, giữa Thiên Chúa và con người. Bởi vì, nhờ chay tịnh, chúng ta loại bỏ cái giả tạo, chóng qua và phụ thuộc, để đi tìm cái chân thật, trường tồn và chính yếu. Chay tịnh giải thoát thễ xác và tinh thần chúng ta khỏi mọi gánh nặng đè lên linh hồn chúng ta, hầu chúng ta dễ dàng quay hướng về Thiên Chúa, và tiếp đến, chay tịnh khai quang cho chúng ta con đường dẫn tới anh em đồng loại, đặc biệt là những anh em đồng loại nghèo đói, đau khổ.

Đúng vậy, khi tôi bớt ăn, bớt uống, bớt hoặc bỏ hẳn hút thuốc, bớt hoặc bỏ hẳn uống rượu, bớt ngồi lâu giờ trước máy truyền hình, v.v…, không phải để tôi dành dụm được thêm tiền cho những chi phí khác của bản thân tôi, nhưng là để tiết kiệm giúp đỡ những người anh em đồng loại bất hạnh. Cũng như nước tuôn chảy ra từ nguồn, tiền bố thí của chúng ta cũng phải được thu góp từ sự chay tịnh để giúp đỡ người nghèo kẻ khó. Người ta có thể nói rằng, tiền làm phúc bố thí của chúng ta là sự kéo dài việc chay tịnh. Những gì tiết kiệm được từ việc bớt ăn uống, từ việc kiêng khem rượu chè và từ việc cắt bỏ những chi tiêu không cần thiết, sẽ là những niềm vui cụ thể và những trợ lực hiệu nghiệm nhất cho những anh em đồng loại bất hạnh, những người không có gì để ăn và không có gì để uống! Ðó chính là việc chay tịnh đúng đắn nhất, vì nó làm đẹp lòng Thiên Chúa, như lời Người đã phán: «Cách ăn chay làm đẹp lòng Ta chẳng phải là chia cơm sẻ áo cho người nghèo đói, đón tiếp vào nhà những người vô gia cư, cho người trần truồng áo mặc và không ngoảnh mặt làm ngơ trước anh em họ hàng cốt nhục?» (Is 58,6a.7)

Vì thế, đối với chúng ta tất cả, Mùa Chay Thánh thực sự là thời giờ của suy tư trầm mặc, thời giờ của sự hòa giải, của liên đới huynh đệ với mọi người và là thời giờ để ăn năn trở về cùng Thiên Chúa, nguồn cứu độ và nguồn sống vĩnh cửu của chúng ta.