Los Angeles (Catholic Online) – Dựa vào bản phúc trình cuối tuần đăng trên báo ‘L'Osservatore Romano’, hãng thông tấn AP cho biết các đại diện Công giáo và Hồi giáo đã đồng ý gặp nhau vào mùa xuân này tại Roma để bắt đầu một tiến trình mà nhiều người hy vọng sẽ phát triển thành một cuộc “đối thoại” lịch sử giữa giáo hội Công giáo và các nhà lãnh đạo có thế giá của cộng đồng Hồi giáo.

Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI đã đề nghị một cuộc đối thoại như thế nhằm phúc đáp lá thư thời danh gửi tới Tòa thánh của 138 học giả Hồi giáo khắp thế giới.

Lời phúc đáp của Đức Thánh Cha đã bị một số người chỉ trích, ngay cả trong cộng đồng Thiên Chúa giáo, vì đã không đưa ra mau mắn. Đám người này cũng đã từng chỉ trích bài diễn văn của ngài đọc tại đại học Regensburg về đức tin và lý trí khi họ không đọc toàn văn bản.

Một số bản tường trình về bài diễn văn nổi tiếng đó cũng không nêu lên sự kiện là Bênêđictô XVI thực ra đã trích một đoạn văn thời Trung cổ đề cập đến một số giáo huấn của tiên tri Mohamet về cách xử dụng “gươm đao” để truyền bá Hồi giáo, coi đó như là “điều ác và phi nhân.”

Nói cách khác, Đức giáo hoàng Bênêđictô XVI không hề đưa ra lời phê phán như thế.

Nhưng không may, những bản tường trình đó đã gây nên phản ứng toàn cầu nơi một số bộ phận của cộng đồng Hồi giáo. Tệ hại hơn nữa, các bản tin tiếp theo sau đó cũng vì thiếu kiểm tra các sự kiện, đã khơi động lên những ngọn lửa giận dữ.

Trong một cử chi hoà giải, Đức Thánh Cha sau đó nói rằng ngài “ân hận sâu xa” về các phản ứng do bài diễn văn của ngài. Ngài minh định sự kiện là đã trích dẫn từ một văn bản thời trung cổ trong cuộc đàm đạo rộng lớn hơn liên quan đến vai trò đúng đắn và không thể thiếu của đức tin và lý trí trên con đường đi tới đối thoại giữa các tôn giáo lớn.

Giọng điệu hòa giải của ngài làm cho 38 học giả Hồi giáo gửi cho Đức Thánh Cha một lá thư bày tỏ lòng biết ơn về lời minh định của ngài và lời mời gọi đối thoại. Tòa thánh đã không phúc đáp ngay lá thư này.

Một lần nữa có một số người đã mau mắn đưa ra lời chỉ trích.

Tuy nhiên, tiến trình dè dặt đó của Tòa thánh nay dường như đã giúp cho đường hướng càng ngày càng triến triển để đi đến đối thoại. Con số người Hồi giáo ký tên đã lên đến 138 học giả, đại diện cho nhiều trường phái trong các truyền thống tôn giáo đa diện của thế giới Hồi giáo toàn cầu.

138 học giả này đề nghị rằng hai truyền thống tôn giáo cùng làm việc để tìm ra thế đứng chung có thể dẫn tới cuộc đối thoại và cộng tác hòa bình. Một trong các đề nghị của họ đặt trọng tâm vào lời kêu gọi yêu mến Thiên Chúa và tha nhân mà cả Thiên Chúa giáo và Hồi giáo đều nhấn mạnh, coi như không thể thiếu trong đức tin và trong thực hành tôn giáo.

Các học giả và các nhà lãnh đạo Hồi giáo ký tên trong lá thư này nhấn mạnh rằng Kitô hữu và người Hồi giáo chiếm 55 phần trăm dân số toàn cầu, và kêu gọi tìm ra một con đường dẫn tới đối thoại.

Nhiều người quan sát triều đại giáo hoàng này cho rằng sự cởi mở đó về phía Hồi giáo và cuộc đối thoại tiếp theo sau bài diễn văn của Đức Thánh Cha tại đại học Regensburg là dấu chỉ cho biết tính chất thận trọng và dè dặt trong lời phúc đáp của Tòa thánh đã tạo ra được kết quả khả quan.

Hồng y Jean-Louis Tauran đã cho báo L'Osservatore Romano là tờ báo chính thức của Vatican phỏng vấn và hãng tin AP đã lấy tin từ báo này. Trong cuộc phỏng vấn, hồng y cho biết ba nhà đại diện Hồi giáo sẽ cùng làm việc với các đại diện Công giáo để chuẩn bị cho khuôn khổ chính thức của một cuộc họp rộng lớn hơn nhằm khởi đầu một cuộc đối thoại giữa Hồi giáo và Thiên Chúa giáo.

Hồng y Tauran là chủ tịch hội đồng giáo hoàng về đối thoại liên tôn gáo và trong cương vị đó có thẩm quyền theo đuổi cuộc đối thoại với Hồi giáo.

Theo thần học Công giáo, từ ngữ “ecumenism (Phong trào Đại kết)” chỉ dùng để nói về cuộc đối thoại giữa những người theo Thiên Chúa giáo. Từ ngữ này cũng được mở rộng để chỉ cuộc đối thoại giữa người Công giáo và Do thái giáo, do sự liên hệ đặc biệt đối với dân tộc Do thái, được coi là trưởng huynh và trưởng tử theo giao ước của tổ phụ Abraham.

Từ ngữ “Đối thoại Liên tôn” là chính xác khi dùng để chỉ cuộc đối thoại giữa người Công giáo và các truyền thống tôn giáo lớn khác như Hồi giáo.

Hồng y cũng không nói rõ ngày cuộc đối thoại chính thức sẽ bắt đầu mà chỉ cho biết rằng sẽ xảy ra vào mùa xuân này và sẽ gồm một số chủ đề: nhiệm vụ tôn trọng phẩm giá con người, hiểu biết lẫn nhau giữa các tôn giáo, và một thái độ bao dung nằm ở tâm điểm của một viễn kiến về tự do tôn giáo.

Hồng y cho tờ báo chính thức của Tòa thánh biết: “Cuộc họp với phái đoàn của 138 người Hồi giáo dự trù vào mùa xuân tại Roma chắc chắn, theo một ý nghĩa nào đó, là cuộc họp lịch sử.”

Phụng Nghi