Thánh Lucia sinh sống ở Syracuse , vào khoảng thời gian năm 304, dưới thời hoàng đế Diocletien, một vị vua tàn bạo thù ghét người Kitô hữu. Tên của thánh nhân có nghĩa là sự sáng nhưng đời của bà vẫn bao trùm trong bóng tối. Bà là một vị thánh được ưa chuộng nên có nhiều câu chuyện ly kỳ được truyền tụng về cuộc đời của Bà.

Bà là con gái một gia đình giàu có. Bà mồ côi cha lúc còn thơ ấu. Bà được một người mẹ phúc hậu và mộ đạo nuôi nấng dạy dỗ. Khi còn là một cô gái nhỏ, Bà đã thề nguyền giữ đồng trinh để tận hiến cuộc đời mình cho Chúa. Vì không muốn ai biết nên Bà đã giữ kín cả với mẹ ý nguyện của mình.

Ðến tuổi cập kê, mẹ Bà hứa hôn gả Bà cho một thanh niên giàu có. Ðó là chuyện thường tình theo tập tục thời bây giờ giữa hai gia đình quen biết và không cần đến sự thỏa thuận của đôi bạn trẻ.

Thánh Lucia cho mẹ biết là Bà không muốn lấy chồng và tìm mọi cách để tránh mặt vị hôn phu. Mẹ Bà cùng người hôn phu tức giận nhưng Bà vẫn giữ bí mật lời thề nguyền và chỉ cầu xin Chúa gìn giữ Bà.

Mẹ Bà bị bệnh băng huyết trầm trọng nên tàn tạ ốm yếu, Lucia nhắc mẹ về câu chuyện người đàn bà bị băng huyết trong sách Tin Mừng chỉ nhờ sờ vào tua áo của Chúa mà được khỏi bệnh. Bà khuyên mẹ hãy đến viếng mộ bà Thánh Agatha để cầu xin lành bệnh.

Khi ở mộ thánh Agatha thì mẹ Bà được phép lạ lành bệnh. Thánh Agatha hiện ra với Lucia trong giấc mơ và báo cho Lucia biết là Bà sẽ được phúc tử vì đạo để làm sáng danh Chúa Kitô. Thánh Lucia liền kể cho mẹ nghe lời thề của Bà và cầu xin mẹ thay đổi ý kiến. Ðược phép lạ lành bệnh mẹ Bà đành chấp thuận chiều theo ý con gái.

Vị hôn phu của Bà thất vọng và óan hận nên đi tố cáo với quan tổng trấn Bà là một Kitô hữu. Bị kết án lưu đày, quan tin tưởng Bà sẽ thay đổi ý kiến mà bỏ đạo, nhưng Bà thà chết chứ không thể phản bội Chúa Giêsu.

Quân lính đến bắt Bà nhưng người Bà nặng nghìn cân như núi đá và dính chặt vào đất. Quân lính sợ hãi, chúng đổ dầu lên người Bà mà đốt nhưng lửa cũng không hề đụng đến người Bà. Chúng ngạc nhiên hỏi Bà làm sao mà có sự lạ lùng như vậy, Bà cho chúng biết là Chúa Giêsu che chở Bà. Cuối cùng chúng dùng gươm đâm vào cổ Bà và Chúa Giêsu, Ðấng Bà hằng yêu quí suốt đời đã đến đón Bà lên Thiên đàng. Từ đó có nhiều huyền thoại được thêu dệt để ca tụng lòng can đảm của Bà.

Ở Thụy điển vào ngày lễ kính Thánh Lucia, người con gái nhỏ nhất trong nhà đầu đội khay đèn dẫn đầu đám rước đi quanh nhà. Sau đó cả nhà quay quần vui vẻ ca hát, ăn bánh ngọt và uống cà phê.