Bông Hồng -23- MARIA, Niềm Vui Phục Sinh.
THỨ NHẤT
CHÚA GIÊSU SỐNG LẠI
“Vừa hết ngày Sa-bát, bà Maria Mácđala với bà Maria mẹ ông Giacôbê, và bà Salômê, mua dầu thơm để đi ướp xác Đức Giêsu. Sáng tinh sương ngày thứ nhất trong tuần, lúc mặt trời hé mọc, các bà ra mộ. Các bà bảo nhau: Ai sẽ lăn tảng đá ra khỏi cửa mộ dùm ta đây? Nhưng vừa ngước mắt lên, các bà đã thấy tảng đá lăn ra một bên rồi, mà tảng đá ấy lớn lắm. Vào trong mộ, các bà thấy một người thanh niên ngồi bên phải, mặc áo trắng; các bà hoảng sợ. Nhưng người thanh niên liền nói: Đừng hoảng sợ! Các bà tìm Đức Giêsu Nadarét, Đấng bị đóng đinh chứ gì? Người đã chỗi dậy rồi, không còn đây nữa. Chỗ đã đặt Người đây này! Xin các bà về nói với môn đệ Người và ông Phêrô rằng Người sẽ đến Galilê trước các ông. Ở đó, các ông sẽ được thấy Người như Người đã nói với các ông.” (Mc 16: 1-7).
Trong Tông Thư Kinh Mân Côi, ĐGH Gioan Phaolô II đã viết về mầu nhiệm Phục Sinh như sau: “Khi chiêm ngưỡng Đấng Phục Sinh, người Kitô hữu tái khám phá lý do của niềm tin” (số 23). Quả thế, nếu không có sự Sống Lại của Chúa Giêsu thì Kitô Giáo sẽ trở nên vô nghĩa. Thánh Phaolô cũng đã dạy rằng: “Nếu Chúa Kitô đã không sống lại, thì việc giảng dạy của chúng tôi là vô ích, và đức tin của chúng ta cũng vô ích.” (1 Cr 15:14). Thật vậy, truyền thống của Giáo Hội Công Giáo vẫn có mười bốn chặng đường Thánh Giá, nhưng nay nhiều nhà thờ đã thêm vào chặng đàng thứ mười lăm, sự Phục Sinh hoặc Sống Lại của Chúa Giêsu Kitô.
Thế nhưng niềm tin vào người chết sống lại mới chỉ xuất hiện vào thời kỳ cuối của Cựu Ước trong các sách Maccabê (2 Mcb 7): về sự sống đời đời dành cho các vị tử đạo; và Đanien (Đn 12:1-4): về một Đấng Tạo Hóa toàn năng, Thiên Chúa của sự sống và công lý sẽ nâng những người công chính đã bị hành quyết chỗi dậy.
Vào thời đại của Chúa Giêsu, sự sống lại của kẻ chết vẫn còn là một vấn đề đang tranh cãi. Những người Biệt Phái thì tin, nhưng những người Sađucêo lại không tin vào sự sống lại của những người đã chết (Mc 12:24, 27). Ngay chính nhóm mười hai tông đồ cũng không hiểu lời loan báo về sự sống lại trong Thánh Kinh liên quan trước hết đến chính Chúa Giêsu: “Thật vậy, trước đó, hai ông chưa hiểu rằng: theo Thánh Kinh, Đức Giêsu phải chỗi dậy từ cõi chết” (Ga 20:9). Chính vì thế, sự chết và việc mai táng của Chúa Giêsu đã làm cho họ thất vọng (Mc 16:14; Lc 24: 21-24, 37; Ga 20:19).
Đối với các tông đồ và những người phụ nữ đi theo Chúa Giêsu, kinh nghiệm Phục Sinh là một kinh nghiệm hoàn toàn mới mẻ. Vì mới mẻ nên họ rất kinh ngạc. Và từ kinh ngạc đã dẫn đến niềm vui vô cùng lớn lao như thánh Mátthêu đã diễn tả: “Các bà vội vã rời khỏi mộ, tuy sợ hãi nhưng rất đỗi vui mừng, chạy về báo tin cho các môn đệ Đức Giêsu hay” (Mt 28:1-10).
Bắt nguồn từ niềm vui Phục Sinh, nên toàn bộ Bốn Phúc Âm, được gọi là Tin Mừng, đã được viết ra trong ánh sáng của niềm tin về kinh nghiệm này. Chúng ta hãy cùng nhau học hỏi về kinh nghiệm này của Đức Maria.Khi học về lịch sử thành hình của Phúc Âm chúng ta biết rằng phần được viết trước nhất là phần cuối của Phúc Âm: tường thuật về sự chết, sống lại và lên Trời của Chúa Giêsu. Còn phần thời thơ ấu của Ngài được bổ túc thêm vào sau này. Như vậy, để hiểu ý nghĩa sâu xa của từng biến cố trong Phúc Âm, chúng ta phải đọc và suy niệm trong ánh sáng Phục Sinh của Chúa Giêsu. Chính Phụng vụ Thánh Thể, trung tâm điểm thờ phượng của Giáo Hội, đã khởi sự ngay sau biến cố Phục Sinh của Chúa Giêsu để tưởng niệm sự chết và sống lại của Người. Lễ Phục Sinh được cử hành trước nhất, rồi mãi mấy thế kỷ về sau mới có lễ Giáng Sinh!
Lần cuối cùng Phúc âm nhắc đến Đức Maria qua bản tường thuật của thánh Gioan lúc Mẹ đứng dưới chân thập giá (Ga 19: 25-27). Chắc chắn rằng trong suốt cuộc hành trình thương khó, Mẹ đã phải theo dõi, gắn bó, và cùng bước với Chúa Giêsu trong mọi nỗi khổ đau. Người mẹ đã mất ăn, mất ngủ, vì con. Nhưng nếu người mẹ là người đau khổ nhất, thì khi Chúa Giêsu sống lại, Đức Maria phải là người vui mừng nhất, nhưng tại sao Phúc Âm lại im lặng? Các Phúc Âm đã không nói gì về thái độ và phản ứng của Đức Maria trước biến cố sống lại của Chúa Giêsu. Phúc âm chỉ diễn tả Chúa Giêsu hiện ra đầu tiên với bà Maria Mácđala (Mc 16:9; Ga 20:11-18), với một nhóm phụ nữ (Mt 28:9), và các môn đệ (Lc 24:15, 36; Ga 20:26; Mt 28:18), nhưng không đề cập gì đến Đức Maria. Sự thật là Chúa Giêsu đã không hiện ra lần nào với Mẹ Người cả! Tại sao?
Xin thưa, Phúc Âm đã nói đến rồi! Đọc lại Phúc Âm bằng kinh nghiệm của niềm vui Phục Sinh, chúng ta sẽ nhận ra đức tin mẫu mực và sự vui mừng khôn xiết của Đức Maria. Phúc Âm Gioan nói về Đức Maria hai lần: tại tiệc cưới Cana (Ga 2: 1-11) và dưới chân thập giá (Ga 19:25-27). Tại tiệc cưới Cana khi chưa có ai biết Đức Giêsu là ai, thì trong niềm tin vào Con Thiên Chúa, Đức Maria đã giúp cho các môn đệ tin vào Người (Ga 2:11). Cũng thế, đứng dưới chân thập giá, khi niềm tin của chính Gioan và bà Maria Mácđala đang bị giao động và lung lạc, thì chỉ có niềm tin của Đức Maria là vững vàng. Sau này, chính Gioan đã tự thú nhận rằng khi nhìn thấy mồ trống, ông mới tin (Ga 20:8). Còn bà Maria Mácđala đứng buồn bã khóc lóc có vẻ tuyệt vọng ở bên ngoài mộ (Ga 20:11). Như vậy trong giờ tử nạn của Chúa Giêsu, khi đứng dưới chân thập giá, niềm tin của Gioan và bà Maria Mácđala đang bị khủng hoảng. Đối với các môn đệ, sau nhiều lần Chúa Giêsu hiện ra với họ rồi, lúc đó các ông mới tin (Lc 24:15, 36, 50-51; Ga 20:26; 21:1; 1 Cr 15:6; Mt 28:18).
Chúa Giêsu đã phải hiện ra nhiều lần với các phụ nữ và các môn đệ vì niềm tin về Đức Giêsu Sống Lại của họ chưa có, mới đang được mạc khải và thành hình dần dần mà thôi (GLCG # 992). Còn đối với Đức Maria, Mẹ Chúa Giêsu, niềm tin vào sự sống lại đời đời nơi Thiên Chúa đã vững vàng ngay từ lúc Nhập Thể với hai tiếng “xin vâng”(Lc 1:38). Thần Khí của Đức Giêsu Sống Lại đã luôn ở với Mẹ Người. Do đó, sự hiện ra bằng hình dáng bề ngoài không còn cần thiết đối với Đức Maria nữa!
Đức Maria đã sống trọn vẹn cuộc hành trình đức tin với Chúa Giêsu. Mẹ đã chia sẻ mầu nhiệm tình yêu sâu xa của Thiên Chúa với Con Mẹ. Bởi thế, Mẹ đã không phải đối diện với sự thử thách và khó khăn mà Phêrô, Maria Mácđala, và các môn đệ trên đường Emmau đang trải qua để tin vào Sự Sống Lại của Chúa Giêsu.
Đức tin phát sinh niềm vui. Phúc Âm Luca diễn tả sự vui mừng của Đức Maria trong lời kinh “Ngợi Khen”, “Magnificat”: “Linh hồn tôi ngợi khen Đức Chúa, thần trí tôi hớn hở vui mừng vì Thiên Chúa, Đấng cứu độ tôi… từ nay, hết mọi đời sẽ khen tôi diễm phúc. Đấng Toàn Năng đã làm cho tôi biết bao điều cao cả…” (Lc 1: 46-56). Chỉ trong ánh sáng Phục Sinh, Đức Maria mới nhận ra Đức Giêsu là “Đấng Cứu Độ tôi”, và tất cả công trình cứu chuộc của Thiên Chúa thực hiện là ân phúc. Chính trong niềm tin vào sự sống lại đời đời, Đức Maria mới được coi là “từ nay hết mọi đời sẽ khen tôi diễm phúc”, và “Đấng Toàn Năng đã làm cho tôi biết bao điều cao cả.”
Thật vậy, diễm phúc vĩ đại nhất dành cho Đức Maria là cùng được sống lại với Chúa Giêsu Kitô (Ga 11:25; Cl 2:12; 3;1; 2 Cr 5:8). Diễm phúc được cả hồn và xác hưởng phúc thiên đàng, như tín điều Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời đã tuyên bố, trước tiên dành cho Đức Maria. Rồi sau đó sẽ tới mọi người tín hữu như Giáo Hội tuyên xưng trong kinh Tin Kính: “Tôi tin xác loài người ngày sau sống lại”. Thật sự, không có ân phúc nào lớn lao bằng ân phúc này, và cũng không có niềm vui sướng nào bằng lời kinh “Ngợi Khen” của Đức Maria.
Đức tin Kitô giáo là niềm hy vọng được chia sẻ vào sự Phục Sinh của Chúa Giêsu đã hứa ban cho những ai trung thành tuân giữ Tin Mừng của Người. Niềm tin này được chứng minh bằng đời sống thánh thiện của người Kitô hữu. Chính đời sống thánh thiện là hoa trái của đức tin vào Chúa Giêsu Kitô Phục Sinh sẽ đưa chúng ta hòa nhịp với kinh nghiệm Phục Sinh của Đức Maria.
THỨ NHẤT
CHÚA GIÊSU SỐNG LẠI
“Vừa hết ngày Sa-bát, bà Maria Mácđala với bà Maria mẹ ông Giacôbê, và bà Salômê, mua dầu thơm để đi ướp xác Đức Giêsu. Sáng tinh sương ngày thứ nhất trong tuần, lúc mặt trời hé mọc, các bà ra mộ. Các bà bảo nhau: Ai sẽ lăn tảng đá ra khỏi cửa mộ dùm ta đây? Nhưng vừa ngước mắt lên, các bà đã thấy tảng đá lăn ra một bên rồi, mà tảng đá ấy lớn lắm. Vào trong mộ, các bà thấy một người thanh niên ngồi bên phải, mặc áo trắng; các bà hoảng sợ. Nhưng người thanh niên liền nói: Đừng hoảng sợ! Các bà tìm Đức Giêsu Nadarét, Đấng bị đóng đinh chứ gì? Người đã chỗi dậy rồi, không còn đây nữa. Chỗ đã đặt Người đây này! Xin các bà về nói với môn đệ Người và ông Phêrô rằng Người sẽ đến Galilê trước các ông. Ở đó, các ông sẽ được thấy Người như Người đã nói với các ông.” (Mc 16: 1-7).
Trong Tông Thư Kinh Mân Côi, ĐGH Gioan Phaolô II đã viết về mầu nhiệm Phục Sinh như sau: “Khi chiêm ngưỡng Đấng Phục Sinh, người Kitô hữu tái khám phá lý do của niềm tin” (số 23). Quả thế, nếu không có sự Sống Lại của Chúa Giêsu thì Kitô Giáo sẽ trở nên vô nghĩa. Thánh Phaolô cũng đã dạy rằng: “Nếu Chúa Kitô đã không sống lại, thì việc giảng dạy của chúng tôi là vô ích, và đức tin của chúng ta cũng vô ích.” (1 Cr 15:14). Thật vậy, truyền thống của Giáo Hội Công Giáo vẫn có mười bốn chặng đường Thánh Giá, nhưng nay nhiều nhà thờ đã thêm vào chặng đàng thứ mười lăm, sự Phục Sinh hoặc Sống Lại của Chúa Giêsu Kitô.
Thế nhưng niềm tin vào người chết sống lại mới chỉ xuất hiện vào thời kỳ cuối của Cựu Ước trong các sách Maccabê (2 Mcb 7): về sự sống đời đời dành cho các vị tử đạo; và Đanien (Đn 12:1-4): về một Đấng Tạo Hóa toàn năng, Thiên Chúa của sự sống và công lý sẽ nâng những người công chính đã bị hành quyết chỗi dậy.
Vào thời đại của Chúa Giêsu, sự sống lại của kẻ chết vẫn còn là một vấn đề đang tranh cãi. Những người Biệt Phái thì tin, nhưng những người Sađucêo lại không tin vào sự sống lại của những người đã chết (Mc 12:24, 27). Ngay chính nhóm mười hai tông đồ cũng không hiểu lời loan báo về sự sống lại trong Thánh Kinh liên quan trước hết đến chính Chúa Giêsu: “Thật vậy, trước đó, hai ông chưa hiểu rằng: theo Thánh Kinh, Đức Giêsu phải chỗi dậy từ cõi chết” (Ga 20:9). Chính vì thế, sự chết và việc mai táng của Chúa Giêsu đã làm cho họ thất vọng (Mc 16:14; Lc 24: 21-24, 37; Ga 20:19).
Đối với các tông đồ và những người phụ nữ đi theo Chúa Giêsu, kinh nghiệm Phục Sinh là một kinh nghiệm hoàn toàn mới mẻ. Vì mới mẻ nên họ rất kinh ngạc. Và từ kinh ngạc đã dẫn đến niềm vui vô cùng lớn lao như thánh Mátthêu đã diễn tả: “Các bà vội vã rời khỏi mộ, tuy sợ hãi nhưng rất đỗi vui mừng, chạy về báo tin cho các môn đệ Đức Giêsu hay” (Mt 28:1-10).
Bắt nguồn từ niềm vui Phục Sinh, nên toàn bộ Bốn Phúc Âm, được gọi là Tin Mừng, đã được viết ra trong ánh sáng của niềm tin về kinh nghiệm này. Chúng ta hãy cùng nhau học hỏi về kinh nghiệm này của Đức Maria.Khi học về lịch sử thành hình của Phúc Âm chúng ta biết rằng phần được viết trước nhất là phần cuối của Phúc Âm: tường thuật về sự chết, sống lại và lên Trời của Chúa Giêsu. Còn phần thời thơ ấu của Ngài được bổ túc thêm vào sau này. Như vậy, để hiểu ý nghĩa sâu xa của từng biến cố trong Phúc Âm, chúng ta phải đọc và suy niệm trong ánh sáng Phục Sinh của Chúa Giêsu. Chính Phụng vụ Thánh Thể, trung tâm điểm thờ phượng của Giáo Hội, đã khởi sự ngay sau biến cố Phục Sinh của Chúa Giêsu để tưởng niệm sự chết và sống lại của Người. Lễ Phục Sinh được cử hành trước nhất, rồi mãi mấy thế kỷ về sau mới có lễ Giáng Sinh!
Lần cuối cùng Phúc âm nhắc đến Đức Maria qua bản tường thuật của thánh Gioan lúc Mẹ đứng dưới chân thập giá (Ga 19: 25-27). Chắc chắn rằng trong suốt cuộc hành trình thương khó, Mẹ đã phải theo dõi, gắn bó, và cùng bước với Chúa Giêsu trong mọi nỗi khổ đau. Người mẹ đã mất ăn, mất ngủ, vì con. Nhưng nếu người mẹ là người đau khổ nhất, thì khi Chúa Giêsu sống lại, Đức Maria phải là người vui mừng nhất, nhưng tại sao Phúc Âm lại im lặng? Các Phúc Âm đã không nói gì về thái độ và phản ứng của Đức Maria trước biến cố sống lại của Chúa Giêsu. Phúc âm chỉ diễn tả Chúa Giêsu hiện ra đầu tiên với bà Maria Mácđala (Mc 16:9; Ga 20:11-18), với một nhóm phụ nữ (Mt 28:9), và các môn đệ (Lc 24:15, 36; Ga 20:26; Mt 28:18), nhưng không đề cập gì đến Đức Maria. Sự thật là Chúa Giêsu đã không hiện ra lần nào với Mẹ Người cả! Tại sao?
Xin thưa, Phúc Âm đã nói đến rồi! Đọc lại Phúc Âm bằng kinh nghiệm của niềm vui Phục Sinh, chúng ta sẽ nhận ra đức tin mẫu mực và sự vui mừng khôn xiết của Đức Maria. Phúc Âm Gioan nói về Đức Maria hai lần: tại tiệc cưới Cana (Ga 2: 1-11) và dưới chân thập giá (Ga 19:25-27). Tại tiệc cưới Cana khi chưa có ai biết Đức Giêsu là ai, thì trong niềm tin vào Con Thiên Chúa, Đức Maria đã giúp cho các môn đệ tin vào Người (Ga 2:11). Cũng thế, đứng dưới chân thập giá, khi niềm tin của chính Gioan và bà Maria Mácđala đang bị giao động và lung lạc, thì chỉ có niềm tin của Đức Maria là vững vàng. Sau này, chính Gioan đã tự thú nhận rằng khi nhìn thấy mồ trống, ông mới tin (Ga 20:8). Còn bà Maria Mácđala đứng buồn bã khóc lóc có vẻ tuyệt vọng ở bên ngoài mộ (Ga 20:11). Như vậy trong giờ tử nạn của Chúa Giêsu, khi đứng dưới chân thập giá, niềm tin của Gioan và bà Maria Mácđala đang bị khủng hoảng. Đối với các môn đệ, sau nhiều lần Chúa Giêsu hiện ra với họ rồi, lúc đó các ông mới tin (Lc 24:15, 36, 50-51; Ga 20:26; 21:1; 1 Cr 15:6; Mt 28:18).
Chúa Giêsu đã phải hiện ra nhiều lần với các phụ nữ và các môn đệ vì niềm tin về Đức Giêsu Sống Lại của họ chưa có, mới đang được mạc khải và thành hình dần dần mà thôi (GLCG # 992). Còn đối với Đức Maria, Mẹ Chúa Giêsu, niềm tin vào sự sống lại đời đời nơi Thiên Chúa đã vững vàng ngay từ lúc Nhập Thể với hai tiếng “xin vâng”(Lc 1:38). Thần Khí của Đức Giêsu Sống Lại đã luôn ở với Mẹ Người. Do đó, sự hiện ra bằng hình dáng bề ngoài không còn cần thiết đối với Đức Maria nữa!
Đức Maria đã sống trọn vẹn cuộc hành trình đức tin với Chúa Giêsu. Mẹ đã chia sẻ mầu nhiệm tình yêu sâu xa của Thiên Chúa với Con Mẹ. Bởi thế, Mẹ đã không phải đối diện với sự thử thách và khó khăn mà Phêrô, Maria Mácđala, và các môn đệ trên đường Emmau đang trải qua để tin vào Sự Sống Lại của Chúa Giêsu.
Đức tin phát sinh niềm vui. Phúc Âm Luca diễn tả sự vui mừng của Đức Maria trong lời kinh “Ngợi Khen”, “Magnificat”: “Linh hồn tôi ngợi khen Đức Chúa, thần trí tôi hớn hở vui mừng vì Thiên Chúa, Đấng cứu độ tôi… từ nay, hết mọi đời sẽ khen tôi diễm phúc. Đấng Toàn Năng đã làm cho tôi biết bao điều cao cả…” (Lc 1: 46-56). Chỉ trong ánh sáng Phục Sinh, Đức Maria mới nhận ra Đức Giêsu là “Đấng Cứu Độ tôi”, và tất cả công trình cứu chuộc của Thiên Chúa thực hiện là ân phúc. Chính trong niềm tin vào sự sống lại đời đời, Đức Maria mới được coi là “từ nay hết mọi đời sẽ khen tôi diễm phúc”, và “Đấng Toàn Năng đã làm cho tôi biết bao điều cao cả.”
Thật vậy, diễm phúc vĩ đại nhất dành cho Đức Maria là cùng được sống lại với Chúa Giêsu Kitô (Ga 11:25; Cl 2:12; 3;1; 2 Cr 5:8). Diễm phúc được cả hồn và xác hưởng phúc thiên đàng, như tín điều Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời đã tuyên bố, trước tiên dành cho Đức Maria. Rồi sau đó sẽ tới mọi người tín hữu như Giáo Hội tuyên xưng trong kinh Tin Kính: “Tôi tin xác loài người ngày sau sống lại”. Thật sự, không có ân phúc nào lớn lao bằng ân phúc này, và cũng không có niềm vui sướng nào bằng lời kinh “Ngợi Khen” của Đức Maria.
Đức tin Kitô giáo là niềm hy vọng được chia sẻ vào sự Phục Sinh của Chúa Giêsu đã hứa ban cho những ai trung thành tuân giữ Tin Mừng của Người. Niềm tin này được chứng minh bằng đời sống thánh thiện của người Kitô hữu. Chính đời sống thánh thiện là hoa trái của đức tin vào Chúa Giêsu Kitô Phục Sinh sẽ đưa chúng ta hòa nhịp với kinh nghiệm Phục Sinh của Đức Maria.