HÀ NỘI - Việt Nam đang có mức tăng trưởng kinh tế đáng khích lệ nhưng nguy cơ thâm thủng cán cân xuất nhập khẩu cũng đang hiển hiện khi chuẩn bị vào AFTA.

Phó thủ tướng thường trực Nguyễn Tấn Dũng đã đọc diễn văn trong phiên khai mạc kỳ họp thứ ba Quốc hội khóa IX tóm tắt về tình hình kinh tế xã hội trong năm 2002 và bốn tháng đầu năm 2003.

Trong bài diễn văn, ông Nguyễn Tấn Dũng chủ yếu nói về thành tựu của kinh tế Việt Nam và nhấn mạnh đến việc Việt Nam đã giữ vững được ổn định kinh tế vĩ mô trong những biến động phức tạp của kinh tế thế giới.

Cũng theo phó thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thì trong quý I năm nay, tại Việt Nam sản xuất công nghiệp tăng 15,5%, trong đó khu vực doanh nghiệp nhà nước tăng 12,2%, khu vực tư nhân tăng 18,9%, khu vực có đầu tư nước ngoài tăng 16,6%.

Kinh tế gia Mai Kim Đỉnh hiện sống ở Anh Quốc đã cho đài BBC biết ý kiến của mình.

Ông Mai Kinh Đỉnh nhận xét rằng bài phát biểu của phó thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng rất phù hợp với sự đánh giá chung về kinh tế Việt Nam bốn tháng qua của các cơ quan tài chính thế giới, Ngân hàng Thế giới, Quỹ Tiền Tệ Quốc tế, Ngân hàng Phát triển Châu Á và Hội đồng Kinh tế Xã hội châu Á-Thái Bình Dương.

Ông nói: “Tất cả các cơ quan này đều rất khen ngợi sự phát triển kinh tế của Việt Nam bốn tháng đầu năm nay và đều kỳ vọng rằng Việt Nam đạt mức phát triển 7% trong năm 2003".

Duy có Quỹ Tiền Tệ Quốc tế thì dè dặt hơn, cho rằng mức tăng trưởng đó sẽ không đạt được mức đó mà chỉ đạt mức 6,2%, còn theo Ngân hàng Phát triển Châu Á thì là 6,9%.

Nhưng bên cạnh những điểm sáng thì các cơ quan quốc tế cũng cho rằng có những trở ngại có thể không chỉ kìm hãm tăng trưởng mà còn tác động tiêu cực đến kinh tế Việt Nam những năm sau đó.

Hai vấn đề lớn ngay trước mắt

Hai đòn bẩy cho kinh tế Việt Nam là đầu tư nước ngoài trực tiếp FDI và phát triển xuất nhập khẩu.

Cả hai lĩnh vực này đang cần nghiên cứu và tìm giải pháp gấp.

Theo ông Mai Kinh Đỉnh, trong năm 2002 tổng số vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài vào Việt Nam giảm 48% dù số dự án tăng 32%. Trong ba tháng qua của năm nay số FDI không tăng mà còn giảm đi. Số dự án và vốn từ Hoa Kỳ cũng giảm nhiều so với các nước khác.

Về bức tranh xuất nhập khẩu. Ngân hàng Phát triển châu Á cho rằng trong năm nay xuất khẩu của Việt Nam có thể tăng 9,1% so với 2004 và tăng 8,4% trong năm 2004.

Nguy hiểm cho Việt Nam là sự thâm thủng cán cân ngoại thương trong năm nay và năm tới

Tiến sỹ Mai Kim Đỉnh

Tiến sỹ Mai Kinh Đỉnh nói nguy hiểm cho Việt Nam là sự thâm thủng cán cân ngoại thương trong năm nay mà theo dự báo của Ngân hàng Phát triển châu Á là 3% và trên 5% trong năm tới.

Theo tiến sỹ Mai Kinh Đỉnh, lý do là vì nhập khẩu tăng cũng sẽ nhanh và còn nhanh hơn xuất khẩu.

Đằng sau xu hướng đó chính là các quy định của AFTA buộc Việt Nam dần dần phải chuyển hàng loạt mặt hàng đang tạm thời chịu thuế nhập khẩu sang miễn thuế.

Việt Nam cam kết từ nay đến 2005 sẽ xóa hàng rào thuế quan chỉ còn từ 0 đến 5 phần trăm.

Tiến sỹ Mai Kinh Đỉnh trích số liệu của Bộ Tài Chính Việt Nam cho rằng chỉ trong năm nay, AFTA buộc Việt Nam chuyển 775 mặt hàng từ danh mục tạm thời chịu thuế sang miễn thuế.

Theo ông như thế hàng nhập khẩu sẽ rẻ hơn và thu ngân sách của nhà nước Việt Nam từ thuế nhập khẩu sẽ giảm.

AFTA là khu vực tự do mậu dịch của các nước thuộc hiệp hội ASEAN.

Là một thành viên của ASEAN thì gia nhập AFTA là bước đi tự nhiên phải đến nhưng các ảnh hưởng trực tiếp trước mắt khi hàng Việt Nam còn chưa có sức cạnh tranh cao sẽ có tác động lớn đến nhiều ngành sản xuất trong nước.

Theo các nhà bình luận thì lối thoát duy nhất cho Việt Nam là tăng sức cạnh tranh cho hàng Made in Vietnam và thay đổi chính sách xuất nhập khẩu và cải thiện môi trường đầu tư.(bbc)