Ước mơ không thành của người sưu tập 14,000 thánh giá

Vào các ngày thứ Sáu, đặc biệt là trong mùa Chay, các tín hữu có thói quen đi 14 Chặng Đàng Thánh Giá, suy niệm những đau khổ của Chúa Cứu Thế, và ở mỗi chặng, mọi người tung hô: “Chúng con thờ lạy và ngợi khen Chúa Kitô, vì Chúa đã dùng thánh giá Chúa mà chuộc tội cho thiên hạ.” Trong ngày Thứ Sáu Tuần Thánh, tưởng niệm Chúa Giêsu chịu chết, cây thánh giá lại được tôn kính một cách đặc biệt hơn. Trong nghi lễ Thứ Sáu Tuần Thánh, linh mục ba lần xướng: “Đây là gỗ cây thập giá, nơi treo Đấng Cứu Độ trần gian,” và cộng đoàn quỳ gối đáp “Ta hãy đến bái thờ.” Sau đó người người lần lượt lại gần cây thánh giá bày tỏ lòng tôn kính. Ngoài ra, trong năm phụng vụ còn có ngày 14-9 là ngày lễ Suy Tôn Thánh Giá, kỷ niệm việc Thánh Helen, mẹ của Hoàng đế La Mã Constantine, theo truyền tụng đã tìm thấy cây thánh giá của Chúa Giêsu vào ngày 14-9-326 tại Giêrusalem.

Thánh giá dưới nhiều dạng khác nhau

Thánh giá là một biểu tượng của niềm tin Kitô giáo, nhắc lại biến cố tử nạn của Chúa Cứu Thế. Vì vậy các nhà thờ đều có cây thánh giá, nhất là nhà thờ Công giáo thì phải có thánh giá với tượng Chúa chịu nạn (crucifix), trong khi các nhà thờ Tin Lành thì thường chỉ có thánh giá mà không có tượng Chúa chịu nạn (cross). Tại tư gia người Công giáo cũng thường có cây thánh giá và một số người còn đeo thánh giá trên người nữa. Ngay trên cây nến Phục Sinh cũng có dấu hiệu thánh giá, vì cuộc tử nạn và phục sinh của Chúa Giêsu gắn liền với nhau trong mầu nhiệm Vượt Qua.

Thế nhưng, có bao giờ bạn được thấy 14,000 cây thánh giá đủ mọi cỡ và kiểu? Trong nhiều thập niên, ông Ernie Reda, một tín hữu Công giáo thuộc xứ đạo St. Thomas of Canterbury ở vùng San Jose, California, hằng mơ ước có được một bảo tàng viện trưng bày sưu tập thánh giá đạt kỷ lục thế giới của ông. Tiếc rằng ông đã qua đời vào ngày 10-2-2007 ở tuổi 84, trước khi ước mơ của ông trở thành sự thật. Theo những con số trên website của ông, bộ sưu tập của ông vào đầu năm 2006 đã bao gồm 13,617 cây thánh giá, 8,952 tranh tượng tôn giáo, 2,594 sách tôn giáo, và 41,834 thiệp tôn giáo (www. cyberstars.com/crosses/). Vào lúc ông qua đời, con số thánh giá mà ông sưu tập đã lên tới 14,000 cây.

Ông Ernie Reda với một phần của bộ sưu tập thánh giá

Ông Ernie Reda sinh trưởng tại một thị trấn nhỏ mang tên Bulan thuộc tiểu bang Kentucky vào năm 1922, trong một gia đình Công Giáo gốc Ý, là một thành phần rất hiếm hoi ở vùng này. Khi đi học ở một trường nội trú, mẹ của Ernie đã cho cậu con trai một cây thánh giá để đeo trên mình, và nhiều học sinh đã chú ý đến cây thánh giá này. Chúng thường chọc ghẹo Ernie vì cậu đeo thánh giá, mà đối với chúng, trông giống một thứ nữ trang. Nhiều lần sự chọc ghẹo đã đi quá trớn, khiến xảy ra những cuộc ẩu đả. Cuối cùng, Ernie đã cất thánh giá vào một hộp giấy ở dưới gầm giường mình vì chán ngán với những phiền phức do bạn học gây ra. Khi mẹ của Ernie không thấy con mình đeo thánh giá và tỏ ra thắc mắc, thì cậu bảo rằng thánh giá đã rơi mất. Thế là mẹ cậu lại cho một thánh giá khác để thay thế, và sau khi đeo được ít ngày, Ernie lại cất thánh giá mới vào hộp giấy. Cứ mỗi lần cậu nói mình đánh mất thánh giá, mẹ cậu lại cho một thánh giá khác. Cuối cùng, khi tốt nghiệp trung học, hộp giấy của Ernie đã đầy những thánh giá! Sưu tập thánh giá của Ernie Reda đã thành hình như vậy, mà khởi đầu là cây thánh giá mẹ của ông cho cách đây gần 70 năm, vào năm 1938.

Đam mê sưu tập thánh giá và các ảnh tượng tôn giáo của Ernie đã gia tăng theo thời gian, và đến một khúc quanh quyết định vào đầu thập niên 1960 tại tiểu bang South Carolina, khi ông phải mang một “thánh giá” rất nặng vì phục vụ những người lính Mỹ da đen ở nhà hàng của ông. Tưởng cũng nên nhớ rằng miền Nam nước Mỹ vào thời ấy còn kỳ thị chủng tộc nặng nề. Theo lời ông thuật lại thì một hôm có một toán lính đến nhà hàng của ông, mà ai cũng đang đói lả sau một ngày không có gì ăn. Trong số đó có một số lính da đen, mà vào thời ấy và vùng ấy, người ta có thói quen cho dân da đen ăn uống ở đằng sau nhà hàng chứ không để họ ngồi ở bàn ăn trong nhà hàng cùng với những người da trắng.

Ngay sau khi toán lính rời nhà hàng, những bạn bè và khách hàng, là những người đã chứng kiến cảnh tượng từ bãi đậu xe, lập tức phản đối ông Ernie. Nhưng ông bảo họ: “Này, họ là những binh lính và là người Mỹ. Họ bảo vệ đất nước chúng ta, và họ không được ăn uống gì từ ngày hôm qua. Tôi đã làm gì sai trái?” Những người này nói: “Rồi ông sẽ biết!”

Sáng hôm sau, một đám đông kéo đến nhà hàng của ông với những chiếc xe chạy vòng quanh như bao vây nhà hàng. Từ đám đông có những tiếng hò hét đe doạ và những lời nhục mạ ông Ernie và bà Carmela, vợ ông. Khi ông gọi cảnh sát thành phố cũng như cảnh sát liên bang để xin can thiệp thì họ tỏ ra dửng dưng, không muốn nhúng tay vào. Tuy nhiên, ông cũng được an ủi là các nhà thờ thuộc nhiều giáo phái trong vùng đã lên tiếng bênh vực ông.

Sau một thời gian, khi thấy nhà hàng của mình bị tẩy chay và càng ngày càng ế ẩm, ông Ernie Reda và bà vợ đã quyết định dọn nhà về California. Trong một chuyến đi thăm dò miền Tây Hoa Kỳ, ông đã thấy một ngọn đồi với ba cây thánh giá vĩ đại. Khi thấy hình ảnh này, ông hứa với Chúa là sẽ làm một điều gì chưa có ai làm để tạ ơn Chúa đã gìn giữ gia đình ông, đó là sẽ sưu tập ít nhất là 5,000 cây thánh giá và mở Viện Bảo Tàng Thánh Giá Kitô Giáo.



Nhiều thập niên sau đó, Ernie đã gom góp được quá gấp hai lần con số ông mơ tưởng. Vào ngày 30-6-1998, ông đã được Guinness Media Inc. công nhận rằng ông có một bộ sưu tập thánh giá với số lượng đạt kỷ lục thế giới.

Bộ sưu tập này của ông đã gia tăng theo thời gian nhờ ở những quảng cáo, những chuyến đi chợ trời, đi mua đồ cũ ở các tư gia (“garage sale”). Sau đó, nhờ một bài báo giới thiệu về bộ sưu tập trên tờ nhật báo San Jose Mercury News, nhất là qua bản văn trên Internet, nhiều người trên thế giới biết về sưu tập kỷ lục của ông. Các thánh giá đủ cỡ, đủ mầu sắc, và được làm bằng đủ loại vật liệu đã được ào ạt gởi về cho ông Ernie. Trong số đó có những thánh giá từ những nhân vật nổi tiếng như ĐTC Gioan Phaolô II, các nghệ sĩ hoặc tài tử phim như Robert Mitchum, Jimmy Stewart, Florence Henderson.

Một phần nhỏ trong số các thánh giá của ông đã được trưng bầy tại các nhà thờ, trường học, thư viện ở California, nhưng toàn thể bộ sưu tập thì vẫn được cất ở hai kho lớn mà gia đình ông thuê mướn cũng như ngay tại nhà ông. Nhiều nhà sưu tập ở Âu châu và một số hoàng thân Âu châu, kể cả hai viện bảo tàng nổi tiếng là Smithsonian ở Washington D.C. và Metropolitan Museum of Art ở New York đã ngỏ ý sẵn sàng cho bộ sưu tập của ông Ernie Reda một chỗ để lưu trữ và trưng bầy, nhưng ông từ chối, vì chỉ muốn sưu tập của ông được cất giữ và trưng bầy ở gần nơi ông sinh sống, hoặc cùng lắm thì trong tiểu bang California.

Trong những ngày cuối đời, khi biết mình sắp chết, ông Ernie Reda chỉ có một mong ước là tại lễ an táng của ông, vị linh mục chỉ nói về bộ sưu tập thánh giá của ông chứ đừng nói gì về ông. Thánh lễ an táng của ông đã diễn ra vào ngày 15-2-2007 ở nhà thờ St. Thomas of Canterbury, San Jose, là nơi đầu tiên mà ông đã từng trưng bầy một số thánh giá của mình. Trong bài giảng, vị linh mục nói: “Ông ta yêu cầu đừng nói gì về ông mà chỉ nói về bộ sưu tập thánh giá của ông. Nhưng không thể nào nói về bộ sưu tập mà không nói về người sưu tập, vì sưu tập thánh giá cho thấy cuộc sống của ông, niềm tin của ông, và cái nhìn của ông. Ông không chỉ là một người sưu tập thánh giá. Ông còn là một người ôm ấp đón nhận thánh giá. Ông hiểu ý nghĩa của thập giá sau khi cho những người lính Mỹ gốc Phi châu ăn uống ở nhà hàng của mình nhiều năm về trước.”

Để biến ước mơ bảo tàng viện của mình thành sự thực, ông Ernie Reda hiểu rằng cần có những mạnh thường quân để tài trợ kế hoạch. Bây giờ, ông đã từ trần, gia đình của ông hy vọng cái chết của ông sẽ gây chú ý đến bộ sưu tập thánh giá. Những ai có ý giúp thiết lập một tổ chức tài trợ (foundation) hoặc có thể giúp tìm một ngôi nhà xứng hợp để lưu trữ và trưng bầy bộ sưu tập Thánh Giá Kitô Giáo của ông, có thể gởi thư liên lạc với bà quả phụ Carmela Reda ở địa chỉ 3997 Latimer Ave, San Jose, CA 95130.