Mùa Chay Nói Truyện Liên Mạng
Truyền thông theo lối kỹ thuật số mỗi ngày một phổ thông hơn, thu hút hàng triệu người, nhất là người trẻ. Hiện tượng ấy đã buộc những người gieo vãi Tin Mừng phải sắn tay áo, không ngần ngại bước thẳng vào lãnh vực mới mẻ này với một thái độ hết sức tích cực. Tuy nhiên, giống như con dao hai lưỡi, phương thức truyền thông này không hẳn không có ‘lưỡi’ tiêu cực, cũng giống như phong trào đòi hỏi nữ quyền mà ta thường gọi là chủ nghĩa duy nữ (feminism).
Mở cửa cho chủ nghĩa kỳ thị phái tính
Ngày nay, theo tờ MxNews (số ngày 26 tháng Hai), một nhật báo phát không cho hàng ngũ công nhân cổ trắng của Sydney, một đấng mày râu hào hoa phong nhã khó mà biết được liệu việc mình mở cửa cho một nữ lưu nào đó có phải là một cử chỉ lịch thiệp hay ngược lại bị ‘nàng’ cho là một nhục mạ đúng nghĩa.
Nhà xuất bản Debrett’s, chuyên ấn hành các sách nói về phép lịch sự ở trên đời, mới đây cho hay: tính chính xác về chính trị đã và đang bóp chết tinh thần phong nhã (chivalry). Thực vậy, cái cử chỉ mở cửa như trên, trước đây, vốn được coi là tác phong phong nhã, nhưng nay với chủ nghĩa kỳ thị phái tính, nó đã trở thành mù mờ. Nên nhiều đấng mày râu tỏ ra lo âu khi thấy mình tỏ ra quá lịch sự với phụ nữ.
Jo Bryant, chủ biên cuốn A-Z Of Modern Manners, nói rằng: “tôi nghĩ người ta sợ không dám phong nhã nữa là vì họ không muốn bị coi là kỳ thị phái tính. Xã hội đã thay đổi trong 10 năm qua, và người ta thực sự không còn biết chắc điều gì thích đáng điều gì không thích đáng nữa. Lẽ dĩ nhiên, phụ nữ ngày nay không cần quí ông mở cửa. Nhưng đồng thời, phong nhã một chút vẫn là điều tốt đẹp và người ta cần được giúp đỡ để biết chắc làm thế nào giữ được quân bình, vì quả các biên giới đã trở nên hết sức mù mờ. Trong quá khứ, ta nghiêm nhặt hơn về điều đúng điều sai trong việc cư xử. Lớn lên, ai cũng biết tác phong lúc ngồi vào bàn ăn, cách thưa gửi đứng đắn với mọi người và cách đúng đắn thưa truyện với người khác phái”.
Liên mạng còn làm cho tình thế ngày nay trở nên tệ hại hơn. Vì không tiếp xúc diện đối diện, nên người dùng liên mạng riết rồi quên luôn cả phong thái giao tiếp. Theo Bryant, “Điều ấy đang tạo ra cả một bình diện mới khiến ta không chắc chắn chút nào về phương diện xã hội”.
Vốn được thành lập từ năm 1769, Debrett's tin rằng: trong thế giới kỹ thuật cao hiện đại, vẫn có một ít chỗ dành cho phép lịch sự kiểu xưa. Họ khuyên: muốn duy trì mối liên hệ, điều cần dĩ nhiên là gặp mặt người mình yêu. Điện thư và nhắn tin quả là một kiểu thức tàn bạo nhằm hành khổ mối liên hệ.
Mắc kẹt vào liên mạng
Cũng theo tờ MxNews (số ngày 3 tháng Ba), hình như thanh niên Đức không nghe theo lời khuyên trên. Một nghiên cứu kỹ nghệ gần đây cho hay: các thanh niên thuộc thế hệ tuổi 20 (twenty-somethings) sẵn sàng chọn liên mạng, điện thoại di động hơn là vợ hay xe hơi, nếu bắt buộc phải chọn lựa. Theo cuộc nghiên cứu tại Đức này của Bitkom, một cơ sở “dải rộng” (broadband), khoảng 84% những người trả lời tuổi từ 19 tới 29 nói rằng họ chẳng thà bỏ rơi người bạn gái/trai hay chiếc xe hơi hiện có hơn là mất không còn được nối với liên mạng nữa. Sống mà không có chiếc điện thoại di động là điều không thể tưởng tượng được đối với 97% những người được phỏng vấn trong hạn tuổi trên.
Nhận định về tin trên, phóng viên tờ báo là Henry Budd cho rằng: người Đức không nổi tiếng bao nhiêu về hài hước, nên ý kiến của 84% các thanh niên Đức trên đây chắc chắn không phải là truyện đùa. Còn 16% kia chắc là có người ‘bạn đời’ đứng bên cạnh lúc họ trả lời phỏng vấn! Budd cũng đùa mà nhận xét thêm rằng: một phần có lẽ cũng vì người Đức không nổi tiếng bao nhiêu về dục năng (sexual prowness), nên họ bằng lòng chọn giao mạng hơn là giao hợp (chơi chữ: internet over intercourse). Phóng viên này còn đùa bỡn liệt kê ra mười lý do khiến nhiều người thích giao mạng hơn giao hợp: như không có bố mẹ vợ/chồng, muốn bỏ nó lúc nào cũng được để nối kết với cái khác, không bị ai hạch sách lúc đi khuya về trễ, tránh được đau đầu, khi hỏng được trợ giúp kỹ thuật chứ trong giao hợp mà trục trặc chỉ còn biết trợ giúp con (chơi chữ: technical support & child support), trong giao mạng khi hư hỏng (breakdown) hiếm khi có nước mắt, chứ một tan vỡ trong giao hợp bao giờ cũng kéo theo nước mắt dài nước mắt ngắn…
Tuy nhiên, theo phóng viên này, có được người ‘bạn đời’ vẫn hay hơn nhiều. Bởi tương lai nhân loại tùy thuộc việc ấy. Cho nên anh ta khuyên: “Hãy tắt máy và mở hôn” (log off and snog on).
Gửi Lời Nhắn Đừng Gửi Lời Nhắn
Một số vị giám mục Công Giáo tại Ý đã căn cứ vào lý do khác để khuyên mọi người tắt máy, ít nhất vào mỗi ngày thứ Sáu Mùa Chay này. Theo tin của hãng AFP, đức giám mục giáo phận Modena thuộc vùng Bắc Ý khuyên các thanh thiếu niên hy sinh thói quen rất phổ thông hiện nay: đừng gửi lời nhắn (text messaging) trên máy điện thoại di động của họ vào các ngày thứ Sáu Mùa Chay. Việc này sẽ giúp các thanh thiếu niên được “giải độc khỏi thế giới ảo mà quay về giao tiếp với chính bản thân mình”. Đó là nhận định của Đức Cha Benito Cocchi nói với tờ La Republica hôm thứ Ba vừa qua. Tờ báo này cho hay: Ý đứng hàng thứ hai trong số các nước có số lời nhắn cao nhất tại Âu Châu, chỉ thua có Anh.
Các vị giám mục khác đã phỏng theo hành động của Đức Cha Cocchi mà khuyên nhủ thanh thiếu niên của giáo phận Bari ở miền Nam và Pesaro ở miền Trung nước Ý ngưng không gửi lời nhắn vào các ngày thứ Sáu Mùa Chay.
Đối với các Kitô hữu, Mùa Chay là mùa thống hối và suy niệm thiêng liêng mà đỉnh cao là Tuần Thánh dẫn tới Lễ Phục Sinh, là Lễ tưởng niệm cuộc sống lại vinh hiển của Chúa Giêsu Kitô, năm nay rơi vào ngày 12 tháng Tư.
Các lời khuyên nhằm chống lại khuynh hướng tiêu thụ thái quá trong Mùa Chay đã được giáo phận Trentino ở vùng đông bắc Ý đưa ra nhằm khuyên tín hữu Công Giáo không lái xe vào các ngày Chúa Nhật. Giáo phận Venice thì khuyên tin hữu uống nước vòi thay vì nước chai để bảo vệ môi sinh.
Tỏ lòng kính trọng
Andrew Brown, trên trang mạng cá nhân ngày 4 tháng Ba, trích lại một lời nhắn trên hệ thống kết giao xã hội trên mạng nhân cơ hội thông báo cái chết của một nhà kinh doanh liên mạng cho người bạn ông ta: “Xin dành một phút im lặng. Đừng gửi lời nhắn trong vòng một giờ kế tiếp” để nói rằng: ngày nay, không gửi lời nhắn đã trở thành một dấu chỉ của lòng kính trọng, giống như người ta đặt vòng hoa tại địa điểm tử thương ở bên vệ đường.
Bởi thế, theo ông, gợi ý của một số vị giám mục Công Giáo Ý về việc ngưng không gửi lời nhắn vào các ngày thứ Sáu Mùa Chay không có chi là nực cười hết. Đó là một cách yêu cầu họ hãy tập chú vào cái thế giới cận kề quanh họ, tạm rút lui khỏi xã hội và chú tâm vào những chuyện vĩnh cửu. Đó là ưu tư thường hằng của tôn giáo. Ông cũng cho rằng: gợi ý trên không hề có nghĩa Giáo Hội có vấn đề với phương thức truyền thông hiện đại. Trái lại, các vị giám mục trên hiểu rất rõ: kết liên xã hội trên mạng là một hình thức truyền thông, chứ không phải chỉ là một trò chơi, cho nên từ bỏ nó trong chốc lát quả là một hy sinh thực sự.
Khoáng chất coltan
Điểm tinh tế nhất được Brown nêu ra là việc kỹ nghệ sản xuất điện thoại di động tùy thuộc vào chất coltan, một khoáng chất rất hiếm phần lớn chỉ có ở vùng chiến tranh phía đông Cộng Hòa Dân Chủ Congo. Bất cứ ai mua một điện thoại di động đều đã vô tình đóng góp cho việc tài trợ những ông chúa gây chiến tranh tồi bại nhất trên mặt đất.
Tờ MxNews, khi loan tin về sứ điệp của các giám mục Ý, cũng nhấn mạnh đến yếu tố luân lý trong sứ điệp ấy vì phần lớn các dụng cụ liên mạng như điện thoại di động, máy vi tính xách tay và máy ảnh đều chứa khoáng chất coltan. Chất này phần lớn tìm thấy tại Congo, một xứ sở từng bị tan nát vì chiến tranh. Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc tin rằng khoáng chất này vốn bị các binh lính từ Rwanda, Burindi và Uganda khai thác bất hợp pháp.
Francesco Panigadi thuộc Trung Tâm Truyền Giáo của giáo phận Modena cho hay: “Trong 10 năm qua, xứ này là vũ trường của một cuộc chiến tranh tàn bạo từng hủy diệt hơn 4 triệu sinh mạng. Chúng tôi muốn người ta dừng lại để suy niệm trong Mùa Chay và nghĩ đến điều đó trước khi gừi lời nhắn”.
Brown cũng nhận định như thế khi cho rằng sáng kiến trên không làm người ta ngưng không mua điện thoại di động hay các dụng cụ điện tử khác, nhưng chắc chắn làm họ suy nghĩ.
Giao tiếp nhiều hơn với ngưòi thân và bạn bè
Alana Semuels trên tờ Los Angeles Times ngày 4 tháng Ba, thì trích lại lời linh mục James Heft, giáo sư tôn giáo tại USC và là chủ tịch Viện Cao Học Cao Đẳng Công Giáo (Advanced Catholic Studies) mà cho rằng: đối với một số người, Mùa Chay là hy sinh một điều gì đó mà họ gần như ghiền; nhưng đối với nhiều người khác, cũng có thể là việc giao tiếp nhiều hơn với người thân và bằng hữu; và cũng có những người hy sinh những điều làm mình chia trí như tán gẫu trên mạng. Theo Cha, các điều ấy có thể chỉ là phương tiện, nhưng cũng có thể là những chất gây nghiện, gây ghiền, có thể góp phần vào việc làm ta hết còn khả năng đem lại yên tĩnh cho bản thân mình.
Theo ngài đây chỉ là vấn đề thời gian hay thời thế. Như thập niên 1950, gia đình ngài thường hy sinh không coi truyền hình hay ăn bắp rang vào Mùa Chay. Bây giờ, có nhiều nhóm “Facebook” hy sinh không vào các trang mạng kết liên xã hội trong Mùa Chay. Một số người Công Giáo khác thì hy sinh kẹo bánh, côca côla…Bạn có thể cho rằng hy sinh như thế khó quá, nhưng sao ta không tự hỏi: Chúa Giêsu thì sao, Người sẽ làm gì?
Truyền thông theo lối kỹ thuật số mỗi ngày một phổ thông hơn, thu hút hàng triệu người, nhất là người trẻ. Hiện tượng ấy đã buộc những người gieo vãi Tin Mừng phải sắn tay áo, không ngần ngại bước thẳng vào lãnh vực mới mẻ này với một thái độ hết sức tích cực. Tuy nhiên, giống như con dao hai lưỡi, phương thức truyền thông này không hẳn không có ‘lưỡi’ tiêu cực, cũng giống như phong trào đòi hỏi nữ quyền mà ta thường gọi là chủ nghĩa duy nữ (feminism).
Mở cửa cho chủ nghĩa kỳ thị phái tính
Ngày nay, theo tờ MxNews (số ngày 26 tháng Hai), một nhật báo phát không cho hàng ngũ công nhân cổ trắng của Sydney, một đấng mày râu hào hoa phong nhã khó mà biết được liệu việc mình mở cửa cho một nữ lưu nào đó có phải là một cử chỉ lịch thiệp hay ngược lại bị ‘nàng’ cho là một nhục mạ đúng nghĩa.
Nhà xuất bản Debrett’s, chuyên ấn hành các sách nói về phép lịch sự ở trên đời, mới đây cho hay: tính chính xác về chính trị đã và đang bóp chết tinh thần phong nhã (chivalry). Thực vậy, cái cử chỉ mở cửa như trên, trước đây, vốn được coi là tác phong phong nhã, nhưng nay với chủ nghĩa kỳ thị phái tính, nó đã trở thành mù mờ. Nên nhiều đấng mày râu tỏ ra lo âu khi thấy mình tỏ ra quá lịch sự với phụ nữ.
Jo Bryant, chủ biên cuốn A-Z Of Modern Manners, nói rằng: “tôi nghĩ người ta sợ không dám phong nhã nữa là vì họ không muốn bị coi là kỳ thị phái tính. Xã hội đã thay đổi trong 10 năm qua, và người ta thực sự không còn biết chắc điều gì thích đáng điều gì không thích đáng nữa. Lẽ dĩ nhiên, phụ nữ ngày nay không cần quí ông mở cửa. Nhưng đồng thời, phong nhã một chút vẫn là điều tốt đẹp và người ta cần được giúp đỡ để biết chắc làm thế nào giữ được quân bình, vì quả các biên giới đã trở nên hết sức mù mờ. Trong quá khứ, ta nghiêm nhặt hơn về điều đúng điều sai trong việc cư xử. Lớn lên, ai cũng biết tác phong lúc ngồi vào bàn ăn, cách thưa gửi đứng đắn với mọi người và cách đúng đắn thưa truyện với người khác phái”.
Liên mạng còn làm cho tình thế ngày nay trở nên tệ hại hơn. Vì không tiếp xúc diện đối diện, nên người dùng liên mạng riết rồi quên luôn cả phong thái giao tiếp. Theo Bryant, “Điều ấy đang tạo ra cả một bình diện mới khiến ta không chắc chắn chút nào về phương diện xã hội”.
Vốn được thành lập từ năm 1769, Debrett's tin rằng: trong thế giới kỹ thuật cao hiện đại, vẫn có một ít chỗ dành cho phép lịch sự kiểu xưa. Họ khuyên: muốn duy trì mối liên hệ, điều cần dĩ nhiên là gặp mặt người mình yêu. Điện thư và nhắn tin quả là một kiểu thức tàn bạo nhằm hành khổ mối liên hệ.
Mắc kẹt vào liên mạng
Cũng theo tờ MxNews (số ngày 3 tháng Ba), hình như thanh niên Đức không nghe theo lời khuyên trên. Một nghiên cứu kỹ nghệ gần đây cho hay: các thanh niên thuộc thế hệ tuổi 20 (twenty-somethings) sẵn sàng chọn liên mạng, điện thoại di động hơn là vợ hay xe hơi, nếu bắt buộc phải chọn lựa. Theo cuộc nghiên cứu tại Đức này của Bitkom, một cơ sở “dải rộng” (broadband), khoảng 84% những người trả lời tuổi từ 19 tới 29 nói rằng họ chẳng thà bỏ rơi người bạn gái/trai hay chiếc xe hơi hiện có hơn là mất không còn được nối với liên mạng nữa. Sống mà không có chiếc điện thoại di động là điều không thể tưởng tượng được đối với 97% những người được phỏng vấn trong hạn tuổi trên.
Nhận định về tin trên, phóng viên tờ báo là Henry Budd cho rằng: người Đức không nổi tiếng bao nhiêu về hài hước, nên ý kiến của 84% các thanh niên Đức trên đây chắc chắn không phải là truyện đùa. Còn 16% kia chắc là có người ‘bạn đời’ đứng bên cạnh lúc họ trả lời phỏng vấn! Budd cũng đùa mà nhận xét thêm rằng: một phần có lẽ cũng vì người Đức không nổi tiếng bao nhiêu về dục năng (sexual prowness), nên họ bằng lòng chọn giao mạng hơn là giao hợp (chơi chữ: internet over intercourse). Phóng viên này còn đùa bỡn liệt kê ra mười lý do khiến nhiều người thích giao mạng hơn giao hợp: như không có bố mẹ vợ/chồng, muốn bỏ nó lúc nào cũng được để nối kết với cái khác, không bị ai hạch sách lúc đi khuya về trễ, tránh được đau đầu, khi hỏng được trợ giúp kỹ thuật chứ trong giao hợp mà trục trặc chỉ còn biết trợ giúp con (chơi chữ: technical support & child support), trong giao mạng khi hư hỏng (breakdown) hiếm khi có nước mắt, chứ một tan vỡ trong giao hợp bao giờ cũng kéo theo nước mắt dài nước mắt ngắn…
Tuy nhiên, theo phóng viên này, có được người ‘bạn đời’ vẫn hay hơn nhiều. Bởi tương lai nhân loại tùy thuộc việc ấy. Cho nên anh ta khuyên: “Hãy tắt máy và mở hôn” (log off and snog on).
Gửi Lời Nhắn Đừng Gửi Lời Nhắn
Một số vị giám mục Công Giáo tại Ý đã căn cứ vào lý do khác để khuyên mọi người tắt máy, ít nhất vào mỗi ngày thứ Sáu Mùa Chay này. Theo tin của hãng AFP, đức giám mục giáo phận Modena thuộc vùng Bắc Ý khuyên các thanh thiếu niên hy sinh thói quen rất phổ thông hiện nay: đừng gửi lời nhắn (text messaging) trên máy điện thoại di động của họ vào các ngày thứ Sáu Mùa Chay. Việc này sẽ giúp các thanh thiếu niên được “giải độc khỏi thế giới ảo mà quay về giao tiếp với chính bản thân mình”. Đó là nhận định của Đức Cha Benito Cocchi nói với tờ La Republica hôm thứ Ba vừa qua. Tờ báo này cho hay: Ý đứng hàng thứ hai trong số các nước có số lời nhắn cao nhất tại Âu Châu, chỉ thua có Anh.
Các vị giám mục khác đã phỏng theo hành động của Đức Cha Cocchi mà khuyên nhủ thanh thiếu niên của giáo phận Bari ở miền Nam và Pesaro ở miền Trung nước Ý ngưng không gửi lời nhắn vào các ngày thứ Sáu Mùa Chay.
Đối với các Kitô hữu, Mùa Chay là mùa thống hối và suy niệm thiêng liêng mà đỉnh cao là Tuần Thánh dẫn tới Lễ Phục Sinh, là Lễ tưởng niệm cuộc sống lại vinh hiển của Chúa Giêsu Kitô, năm nay rơi vào ngày 12 tháng Tư.
Các lời khuyên nhằm chống lại khuynh hướng tiêu thụ thái quá trong Mùa Chay đã được giáo phận Trentino ở vùng đông bắc Ý đưa ra nhằm khuyên tín hữu Công Giáo không lái xe vào các ngày Chúa Nhật. Giáo phận Venice thì khuyên tin hữu uống nước vòi thay vì nước chai để bảo vệ môi sinh.
Tỏ lòng kính trọng
Andrew Brown, trên trang mạng cá nhân ngày 4 tháng Ba, trích lại một lời nhắn trên hệ thống kết giao xã hội trên mạng nhân cơ hội thông báo cái chết của một nhà kinh doanh liên mạng cho người bạn ông ta: “Xin dành một phút im lặng. Đừng gửi lời nhắn trong vòng một giờ kế tiếp” để nói rằng: ngày nay, không gửi lời nhắn đã trở thành một dấu chỉ của lòng kính trọng, giống như người ta đặt vòng hoa tại địa điểm tử thương ở bên vệ đường.
Bởi thế, theo ông, gợi ý của một số vị giám mục Công Giáo Ý về việc ngưng không gửi lời nhắn vào các ngày thứ Sáu Mùa Chay không có chi là nực cười hết. Đó là một cách yêu cầu họ hãy tập chú vào cái thế giới cận kề quanh họ, tạm rút lui khỏi xã hội và chú tâm vào những chuyện vĩnh cửu. Đó là ưu tư thường hằng của tôn giáo. Ông cũng cho rằng: gợi ý trên không hề có nghĩa Giáo Hội có vấn đề với phương thức truyền thông hiện đại. Trái lại, các vị giám mục trên hiểu rất rõ: kết liên xã hội trên mạng là một hình thức truyền thông, chứ không phải chỉ là một trò chơi, cho nên từ bỏ nó trong chốc lát quả là một hy sinh thực sự.
Khoáng chất coltan
Điểm tinh tế nhất được Brown nêu ra là việc kỹ nghệ sản xuất điện thoại di động tùy thuộc vào chất coltan, một khoáng chất rất hiếm phần lớn chỉ có ở vùng chiến tranh phía đông Cộng Hòa Dân Chủ Congo. Bất cứ ai mua một điện thoại di động đều đã vô tình đóng góp cho việc tài trợ những ông chúa gây chiến tranh tồi bại nhất trên mặt đất.
Tờ MxNews, khi loan tin về sứ điệp của các giám mục Ý, cũng nhấn mạnh đến yếu tố luân lý trong sứ điệp ấy vì phần lớn các dụng cụ liên mạng như điện thoại di động, máy vi tính xách tay và máy ảnh đều chứa khoáng chất coltan. Chất này phần lớn tìm thấy tại Congo, một xứ sở từng bị tan nát vì chiến tranh. Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc tin rằng khoáng chất này vốn bị các binh lính từ Rwanda, Burindi và Uganda khai thác bất hợp pháp.
Francesco Panigadi thuộc Trung Tâm Truyền Giáo của giáo phận Modena cho hay: “Trong 10 năm qua, xứ này là vũ trường của một cuộc chiến tranh tàn bạo từng hủy diệt hơn 4 triệu sinh mạng. Chúng tôi muốn người ta dừng lại để suy niệm trong Mùa Chay và nghĩ đến điều đó trước khi gừi lời nhắn”.
Brown cũng nhận định như thế khi cho rằng sáng kiến trên không làm người ta ngưng không mua điện thoại di động hay các dụng cụ điện tử khác, nhưng chắc chắn làm họ suy nghĩ.
Giao tiếp nhiều hơn với ngưòi thân và bạn bè
Alana Semuels trên tờ Los Angeles Times ngày 4 tháng Ba, thì trích lại lời linh mục James Heft, giáo sư tôn giáo tại USC và là chủ tịch Viện Cao Học Cao Đẳng Công Giáo (Advanced Catholic Studies) mà cho rằng: đối với một số người, Mùa Chay là hy sinh một điều gì đó mà họ gần như ghiền; nhưng đối với nhiều người khác, cũng có thể là việc giao tiếp nhiều hơn với người thân và bằng hữu; và cũng có những người hy sinh những điều làm mình chia trí như tán gẫu trên mạng. Theo Cha, các điều ấy có thể chỉ là phương tiện, nhưng cũng có thể là những chất gây nghiện, gây ghiền, có thể góp phần vào việc làm ta hết còn khả năng đem lại yên tĩnh cho bản thân mình.
Theo ngài đây chỉ là vấn đề thời gian hay thời thế. Như thập niên 1950, gia đình ngài thường hy sinh không coi truyền hình hay ăn bắp rang vào Mùa Chay. Bây giờ, có nhiều nhóm “Facebook” hy sinh không vào các trang mạng kết liên xã hội trong Mùa Chay. Một số người Công Giáo khác thì hy sinh kẹo bánh, côca côla…Bạn có thể cho rằng hy sinh như thế khó quá, nhưng sao ta không tự hỏi: Chúa Giêsu thì sao, Người sẽ làm gì?