Đông Âu 20 Năm Sau Cộng Sản

ZAGREB, Croatia, 11 tháng Hai, 2009 (Zenit.org).- Theo các vị giám mục Đông Âu, các thương tích do chế độ cộng sản tạo ra vẫn còn đó và đang làm độc tới cuộc sống và xã hội trong các xứ trước đây từng thống khổ sau Bức Màn Sắt.

Các vị giám mục đã công bố sứ điệp trên vào ngày hôm nay, tại Zagreb, trong một cuộc hội họp với chủ đề “Sứ Mệnh của Giáo Hội tại Các Nước Trung và Đông Âu 20 Năm Sau Ngày Sụp Đổ Của Chủ Nghĩa Cộng Sản: 1989-2009”. Cuộc hội họp này là cuộc hội họp thứ ba kể từ khi Bức Tường Bá Linh bị phá đổ năm 1989. Trước đó, cuộc hội họp này đã xẩy ra tại Budapest năm 2004 và tại Prague năm 2007.

Đức Hồng Y Josip Bozanic, Tổng Giám Mục Zagreb và là phó chủ tịch Các Hội Đồng Giám Mục Âu Châu, đã mời các đại biểu của 13 hội đồng giám mục tới dự cuộc hội họp lần này tại thủ đô của Croatia. Ngày giờ của cuộc họp đã được chọn để trùng hợp với lễ kỷ niệm phong chân phước cho Đức Hồng Y Alojzije Stepinac, và phần lớn công việc trong cuộc hội họp lần này là tập trung vào gia tài thiêng liêng của vị tử đạo này cũng như nhiều vị tử đạo khác của chế độ cộng sản.

Trong bài giảng kết thúc đại hội, ĐHY Bozinac đã so sánh đức tin của ĐHY Stepinac, và của không biết bao nhiêu các vị tử đạo khác, như hạt giống cần phải chết đi mới mang lại hoa trái.

Ngài quả quyết: “Bức Màn Sắt là hình ảnh của chia rẽ, của gẫy đổ, của xa cách và của vị kỷ. Nó được đặt để bởi con người muốn cản trở đường đưa tới con người, nhưng mục tiêu của nó còn sâu xa hơn nữa, nó muốn cản trở để cái nhìn của con người không còn hướng về Thiên Chúa và tình yêu của Người nữa”.

Tuy nhiên, ĐHY nói tiếp, trong khi con người xây tường, thì “Thiên Chúa gieo hạt, gieo ơn phúc sự sống, và để nó chết đi. Nhưng chính lúc xem ra đất đã bóp nghẹt sự sống, thì sự sống ấy đã sản sinh ra hoa trái”.

Vẫn còn đó

Đức Hồng Y cảnh giác rằng: “Dù ta có cảm tưởng chế độ kia đã hết hoạt động dưới hình thức xưa của nó, nó đã biến dạng, hiện hình như một mảnh đất đầy chất độc khiến cho hoa trái không thể bừng nở được”.

Thực vậy, ngài cho hay, một trong các câu hỏi khiến các vị giáo phẩm hết sức quan tâm là mặc dù chủ nghĩa cộng sản đã xụp đổ, “cơ cấu của nó vẫn còn đó trong luật lệ và trong quyền tài phán, trong kinh tế, trong giáo dục và trong văn hóa” và nhất là “trong bức màn im lặng đang bao phủ nhiều biến cố trong các năm gần đây”.

ĐHY đặt câu hỏi: “Làm thế nào giải thích được sự kiện: 20 năm sau ngày nó xụp đổ, sự thật vẫn chưa làm sao đâm rễ được?”. Như ở Croatia chẳng hạn, ngài cho hay người ta vẫn tránh không nhắc tới Đức Hồng Y Stepinac. Ngài nói tiếp: “”Con cái dối trá đã và đang thu vén các mảnh vụ của Bức Màn Sắt và dùng những mảnh vụn ấy mà che đậy và tung hỏa mù lên sự thật của các sự kiện, có quan hệ tới các cá nhân cũng như một số định chế. Một số tàn dư của Bức Màn Sắt còn gieo rắc hạt giống chia rẽ và xáo trộn”.

Đức Hồng Y Bozinac cho hay: sự thật “là Bức Màn Sắt đã bị hạ xuống, là hệ thống của nó đã bị bẻ gẫy, nhưng các mảnh vụn của nó vẫn còn chống cự mạnh mẽ và hiện nguyên hình cố gắng cổ vũ những lầm lạc y như cũ không những qua ngả chính trị và những quen biết xưa mà còn qua cả ngả giáo dục, khoa học và giảng dạy hiện nay nữa”.

Ngài lên tiếng cảnh cáo chống lại “cái hào nhoáng đầy mâu thuẫn của sự thật nhân học về con người” nhất là về các vấn đề sự sống và gia đình. Ngài quả quyết: “Ta sẽ không bao giờ đồng ý cũng như cho phép bất cứ thỏa hiệp chính trị nào trong các vấn đề trên, vì đây không phải là chuyện con người nhất trí hay không, nhưng là chân lý chính yếu mà ta không phải là nguồn gốc”.

Một vấn đề nữa được ngài nêu lên là việc hiệp thông với các giáo hội khác, một sự hiệp thông đang bị “các ý thức hệ cố gắng bẻ gẫy” nơi các tín hữu Đông Phương và Tây Phương. Ngài kêu gọi các vị đang hiện diện “đừng quên sự hỗ trợ lớn lao của các Giáo Hội vốn sống trong tự do, sự liên đới của các Giáo Hội này đã đem lại giá trị cho các bước đi của Giáo Hội tử đạo”.

Trong đại hội này, đã có lúc Đức HY Bozanic cho hay đây là thời điểm cho “một cuộc phúc âm hóa mới mẻ và đầy can đảm để tái khám phá ra các cội rễ Kitô Giáo riêng của chúng ta”, một thời điểm để ta “đáp ứng các thách đố do quan điểm duy giảm thiểu về con người tạo ra” nhất là do quan điểm độc tài của chủ nghĩa duy tương đối đem lại.

Cũng trong đại hội này, các vị giám mục đã thảo luận về các thách đố được đặt ra vì vấn đề hoàn cầu hóa, đạo đức sinh học, khoa học về thần kinh, vấn đề di dân và trật tự thế giới mới, cũng như các vấn đề bảo vệ tự do và lương tâm, các ý thức hệ mới, nhất là các ý thức hệ về sự sống và gia đình.

Tìm lại quá khứ

Một thông cáo của văn phòng Đức Hồng Y cho hay: “Chủ nghĩa cộng sản đã để lại, như một di sản, nhiều vết thương rất sâu trong cuộc sống con người và xã hội, từ đó mà có lời kêu cứu cũng như nhu cầu của Giáo Hội và của Thiên Chúa ngõ hầu hàn gắn lại con người”.

Buổi gặp gỡ làm việc (workshop) trong đại hội này đã nhấn mạnh tới nhu cầu của Giáo Hội trong việc giúp xây dựng lại “ký ức lịch sử” thời cộng sản, bằng cách chống “lại khuynh hướng muốn bịt miệng những gì đã thực sự xẩy ra” nhất là đối với các vị tử đạo.

Buổi làm việc ấy cũng đặc biệt nhấn mạnh tới nhu cầu giúp đỡ để giới trẻ “biết được lịch sử chân thực” và “ duy trì được niềm tưởng nhớ những con người tự hy sinh tử đạo vì đức tin của mình”. Để đạt được mục tiêu ấy, các vị giám mục đưa ra quyết định cổ vũ các cuộc hội nghị về lịch sử để thảo luận về đời sống Giáo Hội và việc làm của các Kitô hữu thời Cộng Sản.