Hiện tình của Giáo Hội Công Giáo tại Miến Điện

Đôi dòng chia sẽ.... Phải nói rằng cứ nghe mãi giới truyền thông báo chí ngoại quốc gần đây đề cập rất nhiều đến tình hình ở Miến Điện và dẫu có chăm chú thật kỹ càng, tôi vẫn không thể nào hiểu thấu được tình hình khó khăn tại đất nước đó như thế nào, nhất là về hiện tình của Giáo Hội Công Giáo tại đó ra sao, mãi cho đến khi tôi tình cờ đọc một bài viết rất hay: cả về phong cách, lối tường thuật, và cách dùng từng câu-chữ tiếng Anh, rất thuyết phục, rất mạnh bạo và rất thông minh của Linh Mục Marcian Thet Kyaw qua bài viết có nhan đề "Miến Điện Bị Bỏ Quên" (The Forgetten Burma) được đăng ở hai trang giữa của tờ báo Công Giáo The Miscellany của Giáo Phận Charleston, SC ở trang 8 và 9 số ra ngày 15 tháng 5 năm 2008 vừa qua.

Cha Kyaw trước kia đã từng là Cha Phó của Giáo Xứ Prince of Peace ở thành phố Taylors, SC, nay được cử làm Cha Giám Quản tại Giáo Xứ Thánh Louis Church ở thành phố Dillin và Giáo Xứ Church of the Infant Jesus ở thành phố Marion, SC. Bài viết của Cha trình bày ra một hiện thực rất đau lòng của Giáo Hội Công Giáo tại Miến Điện, vốn phải chăng cũng là những gì đang xảy ra cho những người dân nghèo Việt Nam nói chung, và cho Giáo Hội Công Giáo tại Việt Nam nói riêng, tôi tự hỏi.... ?

Và sau đây là nội dung bài viết của Cha Kyaw:

Bản Đồ Nước Burma
Myanmar hay Burma (tức Miến Điện) là một quốc gia mà hầu hết mọi người Mỹ biết rất ít. Thậm chí cả vị trí của nó (trên bản đồ thế giới) cũng là điều bí mật cho rất nhiều người. Biên giới của Miến Điện bao chùm xung quanh Trung Cộng, Ấn Độ, Bangladesh, Thái Lan, Lào, và Biển Admen.

Tin tức đến từ Miến Điện thường không bao giờ xuất hiện trên các phương tiện truyền thông đại chúng ở Hoa Kỳ. Thế nhưng vào Tháng 9/2007 vừa qua, Cuộc Cách Mạng Saffron đã báo động cho cả thế giới biết rằng hầu hết mọi người dân Miến Điện đều đang thiết tha để thay đổi chính phủ áp chế của họ bằng một chánh phủ biết tôn trọng dân chủ. Phải có sự can đảm mạnh mẽ lắm nên mọi người dân mới dám thực hiện những cuộc phản đối công khai trên các đường phố.

Đã 20 năm trôi qua kể từ khi cuộc nổi dậy của dân chúng chống lại chính quyền quân sự, và lần này họ biết rất rõ rằng một cuộc nổi dậy công khai như vậy sẽ gây nguy hiểm đến sự tự do và thậm chí cả luôn mạng sống của họ nữa. Thế nhưng - được lãnh đạo bởi các vị sư yêu chuộng hòa bình, hàng ngàn người đã đổ xuống đường để chứng tỏ cho thế giới thấy được rằng chính phủ hiện tại của Miến Điện chính là một trong những thứ chính phủ đàn áp người dân man rợ nhất trên cả thế giới.

Sau vài ngày tuần hành ôn hòa, mọi người dân và các vị sư đã gặp phải sự dã man, hung tợn và hỏa lực của các binh sĩ thuộc quân đội trung thành với vị tướng đang cầm quyền. Hàng ngàn người dân và các vị sư bị bắt bớ, và hàng trăm người khác đã phải bỏ mạng trên các đường phố.

Chính quyền đã quy tội những người biểu tình là đã phá hoại nền hòa bình và tài sản của quốc gia. Lần đầu tiên, nhiều người dân Hoa Kỳ mới thấy được tận mắt của họ - một sự bạo tàn đầy tính dã thú của lực lượng quân đội chính phủ và sự bất lực của những người dân vô tội Miến Điện. Rồi chính quyền ra lệnh đóng chặt mọi cửa ngõ giao tiếp với thế giới bên ngoài bằng cách trục xuất các phóng viên ngoại quốc và cắt đứt mọi đường dây truyền thông liên lạc.

Trông có vẽ như một lần nữa, Miến Điện đã bị thế giới bỏ quên...

Những người cổ võ cho nền tự do dân chủ đã hoạt động hết sức tích cực để mang trường hợp của Miến Điện ra trước Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc để chấm dứt chế độ độc tài trong suốt hơn 20 năm qua. Những người cổ võ mạnh mẽ nhất cho Miến Điện chính là Hoa Kỳ và Anh Quốc. Các vị đại sứ đại diện cho hai quốc gia trên tại Liên Hiệp Quốc đã liên tục lập đi lập lại trường hợp của Miến Điện, và đem nó trở thành một lịch trình để bàn thảo trong Hội Đồng Bảo An. Thế nhưng, khốn nạn thay, Trung Cộng và Ngà Sô - hai quốc gia mạnh mẽ ủng hộ cho chế độ độc tài ở Miến Điện - đã dùng quyền phủ quyết của họ để ngăn chặn mọi nổ lực của Anh Quốc và Hoa Kỳ nhằm mang lại sự tự do cho Miến Điện.

Nga Sô, Trung Cộng và các quốc gia ở Châu Á khác gồm luôn cả Thái Lan, đã và đang hưởng lợi từ mối quan hệ của họ với chính quyền quân sự tại Miến Điện. Chung quanh biên giới của Miến Điện chính là những kho lưu trữ phong phú các tài nguyên khoáng sản, kể cả nguồn dầu khí tự nhiên. Thật là lạ kỳ khi phải gẫm suy một điều là: trong khi giới quân sự đang hưởng lợi từ việc buôn bán nguồn dầu khí tự nhiên với các quốc gia láng giềng thì người dân lại sống trong bóng tối và sự nghèo khổ.

Cyclone Nargis


Cuộc Trưng Cầu Dân Ý

Trong suốt 18 năm, các vị tướng lãnh đã làm việc với nhau để soạn thảo ra một Hiến Pháp nhằm ủng hộ cho chế độ cai trị bạo tàn của họ. Cuối cùng thì, nó cũng đã được công bố ra qua một cuộc trưng cầu dân ý được tổ chức ra vào ngày 10 tháng 5 năm 2008 vừa qua, để phê chuẩn hiến pháp mới.

Là một công dân của đất nước Miến Điện, tôi biết rất rõ rằng mọi người dân đều không mấy tin tưởng gì cả vào tiến trình trưng cầu dân ý này. Họ biết rất rõ, từ kinh nghiệm thương đau của họ trong suốt hơn 20 năm qua rằng tiến trình bỏ phiếu, cho dẫu có thế nào đi chăng nữa, thì quân đội vẫn được chấp thuận và dành quyền cai trị người dân. Hiến pháp mới được dự định đem ra thi hành vào năm 2010 qua một cuộc tổng tuyển cử. Hiến pháp được soạn thảo ra bảo đảm 25% các ghế ngồi trong quốc hội là thuộc vào giới quân sự, và cho phép tổng thống trao quyền lãnh đạo cho quân đội trong trường hợp khẩn cấp. Chỉ có vị tướng chỉ huy chính và những người của ông ta mới xử lý các vấn đề của quân đội và đưa ra các quyết định mà thôi. Nếu hiến pháp được chấp thuận, thì những người dân bình thường của Miến Điện sẽ không có tiếng nói nào cả trước những vấn đề quan trọng nơi đất nước của riêng họ.

Cơn Lốc Nargis

Thế rồi vào ngày 3 tháng 5 vừa qua, cơn lốc Nargis tấn công đất nước Miến Điện. Những vùng châu thổ rộng lớn và một số thành phố, kể cả thủ đô Rangoon trước kia, đều bị ảnh hưởng rất nặng nề. Có ít nhất 47 thị trấn và rất nhiều làng mạc đã bị phá hủy. Vào lúc viết ra bài này, theo con số thống kê từ đài truyền hình của chính phủ quân sự Miến Điện, con số những người thiệt mạng đã lên tới 22,997 người, với 42,199 người mất tích, và hơn một triệu người trở thành vô gia cư.

Một viên chức ngoại giao Hoa Kỳ ở Miến Điện cho biết rằng: con số những người thiệt mạng có thể lên tới 100,000 người, và ghi nhận rằng đã có hơn 1.5 triều người bị ảnh hưởng bởi cơn lốc, và rất nhiều người trong số đó đã bị bỏ đói và không nơi nương tựa. Trước những hậu quả sơ khởi của cơn lốc Nargis, các vị tướng lãnh đã không hề chứng tỏ ra lòng thương cảm gì cả của họ đối với những người dân của quốc gia mình, những người dân mà đáng lẽ ra họ phải tìm cách bảo vệ. Thay vào đó, chính quyền quân sự đã công bố rằng họ dự trù xúc tiến việc trưng cầu dân ý như đã định vào đúng ngày 10 tháng 5.

Những Người Dân Cùng Khốn của Miến Điện
Đáng lẽ phải nhanh chóng tìm mọi cách để cứu trợ cho dân chúng - những người đang phải chết đói và đau khổ vì cơn lốc, thì chính quyền quân sự lại vội vã tìm cách ngăn chận các cơ quan báo chí, các tổ chức của Liên Hiệp Quốc và phi chính phủ, để cản ngăn và cấm họ đến được những nơi bị thiên tai do cơn lốc gây ra.

Đến lúc này thì chính phủ quân sự đã không còn thể nào có thể ngăn chặn được mối quan tâm và sự quan ngại của quốc tế được nữa. Vì sự tàn phá và những vụ mất mạng người quá cao buộc các giới chức của chính quyền quân sự phải cho phép đồ cứu trợ chảy vào Miến Điện. Lần đầu tiên trong lịch sử chính quyền quân sự Miến Điện phải công khai nhìn nhận là họ cần có sự viện trợ trước những hệ quả do thiên tai gây ra. Thế nhưng, oái ăm thay, chính quyền quân sự chỉ muốn hàng viện trợ nước ngoài mà thôi, chứ họ không cần đến những nhân viên cứu trợ ngoại quốc, vốn trở nên một vấn đề hết sức gai góc giữa các cơ quan cứu trợ quốc tế và bản thân chính quyền quân sự. Chính quyền quân sự mới ngấm ngầm ra lệnh không được phép cấp chiếu khán nhập cảnh cho những nhân viên tình nguyện ngước ngoài, vốn đang tìm cách để vào đất nước này, và từ đó càng làm trì hoãn thêm những đồ cứu trợ mà hiện những người dân vô tội của họ đang rất cần đến.

Vào năm 2004, khi cơn sóng bão Tsunami tấn công vào vùng Đông Nam Á, thì chính quyền quân sự lại cố tình từ chối bất cứ tác hại nào của cơn sóng bão này lên đất nước Miến Điện. Ngược lại, sau cuộc Cách Mạng Saffron do những vị sư lãnh đạo, thì chính quyền quân sự mới nhận ra rằng họ đã không thể nào ngăn chặn được giới truyền thông đại chúng và mọi khả năng hiện có của mạng Internet, để từ đó dân chúng gởi các tin tức, hình ảnh, và những đoạn băng video đến cho cả thế giới. Trước sự nhận thức này, giới quân sự đã phải nhìn nhận ra thêm nhiều sự thật hơn nữa, thế nhưng họ vẫn chưa sẳn sàng cho phép những công dân tình nguyện nước ngoài tới những vùng bị thiên tai tấn công. Mặc dầu vậy, người dân hiện nay có thể nhìn thấy được những hình ảnh về những cái chết khủng khiếp của mọi người dân Miến Điện được cài đặt ngay trên các trang Web.

Hy vọng rằng, viện trợ quốc tế sẽ đến kịp với dân chúng - mặc cho sự kháng cự liên tiếp đến từ các vị lãnh đạo của quốc gia - không những ở Rangoon, mà còn đến được các làng mạc và vùng quê bị phá hại nặng nề - là nơi đang rất cần đến sự cứu trợ nhiều nhất.

Vắn Tắt về Lịch Sử của Giáo Hội Công Giáo tại Miến Điện

Cha Marcian Thet Kyaw
Những bằng chứng của Đạo Kitô Giáo ở Miến Điện tồn tại dưới dạng các tranh vẽ trên tường vốn có chứa các hình ảnh về các cây thánh giá và các chữ viết bằng tiếng La Tinh và Hy Lạp có từ những năm 1287 sau Công Nguyên. Những nhà truyền giáo, các binh sĩ, các thủy thủ, cùng những người cư ngụ người Bô Đào Nha đã đến Goa - một thành phố biển về phía Đông, và Mergui, Trvoy, Syriam, và Pegu vào năm 1510.

Những sứ mạng truyền giáo thật sự đã được khởi đầu vào giữa thế kỷ 18 và 19 bởi các dòng tu - người những đã đến Miến Điện để rao truyền Đạo Công Giáo và việc giáo dục Công Giáo.

Vào năm 1966, các nhà truyền giáo ngoại quốc - những vị đã đến Miến Điện trước khi đất nước này được tuyên bố độc lập vào ngày 4 tháng 1 năm 1948, và những ai không phải quản lý các trường học thì được cho phép để ở lại. Còn những người khác thì được lệnh phải rời khỏi quốc gia này. Kể từ đó trở đi, những vị Linh Mục và các tu sĩ người bản xứ phải gánh lấy trách nhiệm trong Giáo Hội Công Giáo sơ khởi của Miến Điện. Vào lúc chuyển giao, Miến Điện có 2 Tổng Giáo Phận và 6 Giáo Phận phụ thuộc với khoảng 120 vị Linh Mục và 350,000 người tín hữu Công Giáo. Kể từ năm 1975, thêm nhiều vị Giám Mục địa phương được tấn phong và các hoạt động truyền giáo của Giáo Hội cũng từ đó mà khởi sắc lên.

Sau 50 năm dưới cấu trúc hiện tại thì Miến Điện hiện có 14 Giáo Phận, 15 vị Giám Mục, 677 Linh Mục, 333 Nam Tu Sĩ, và 1,958 Nữ Tu Sĩ hiện đang phục vụ không mõi mệt cho vườn nho của Thiên Chúa. Dân số Công Giáo hiện đã đến gần 860,000 tín hữu trong một đất nước có khoảng 52 triệu dân.

Giáo Hội Công Giáo Miến Điện Ngày Hôm Nay

Giáo Hội Công Giáo Miến Điện hiện đang phải gánh chịu sự đau khổ trong thinh lặng. Mặc dầu bạn không thể nào nhìn thấy được từ bên ngoài, thế nhưng bạn có thể cảm nghiệm được nổi khổ đau đó nếu như bạn biết đi vào bên trong tâm trí của mọi người tín hữu. Họ giống như phân nữa là các tượng đá, và phân nữa còn lại, lại chính là những con người. Giáo Hội có thể cảm nghiệm và nhìn thấy được sự đau khổ chịu đựng của dân chúng, và những vi phạm trắng trợn về mặt nhân quyền đến từ phía chính quyền quân sự, thế nhưng Giáo Hội lại không thể nói ra được.

Miến Điện giống như một quốc gia bị khép kín - một quốc gia mà nhiều tôn giáo bị cấm cửa khỏi các khách đến thăm viếng. Về bề mặt nổi thì không một du khách nào có thể nhìn thấy được sự trấn áp của chính phủ. Tất cả xuất hiện trông có vẽ bình yên, tự tại mãi cho đến lúc diễn ra những cuộc biểu tình vừa qua. Giờ đây thế giới mới nhìn thấy được cách mà những người dân phải sống trong sự sợ hãi cũng như sự giận dữ của họ về phía chánh quyền quân sự là như thế nào. Họ hy vọng có được sự tự do và đang đợi chờ những vị cứu thế. Các vị tướng lãnh ban ra các luật lệ để cấm mọi người dân phải thinh lặng. Những ai nói ra sự phẩn uất của họ về những người cai trị, về nền kinh tế, về công lý hay về nhân quyền đều bị tước đoạt đi sự tự do - vốn đã rất ít ỏi rồi - mà họ hiện đang có. Thông thường thì những hành động gan dạ như vậy sẽ là kết quả của rất nhiều năm ngồi tù gở lịch.

Làm Thế Nào Mà Giáo Hội Công Giáo tại Miến Điện Sống Còn?

Mọi người được tự do thờ phượng với một điều kiện: không chính trị và không có chỉ trích gì cả đến chính quyền quân sự. Các vị lãnh đạo Giáo Hội không được phép nói về công lý hay nhân quyền. Chiến lược để cầm quyền của chính quyền quân sự ở Miến Điện chính là tìm cách chia rẽ dân chúng, hòng từ đó làm suy yếu đi lòng quyết tâm của họ. Các nhà lãnh đạo e sợ rằng tôn giáo sẽ đoàn kết mọi người lại, để hòng từ đó đẩy mạnh ra các phong trào cách mạng.

Sự thiên vị của chính quyền quân sự Miến Điện thường được dành cho các nhà tu Phật Giáo - những người chiếm đa số. Trong quá khứ, chính quyền quân sự đã dùng họ như là những con cờ chánh trị để thắng được lòng trí của mọi người dân. Đạo Kitô Giáo và Đạo Hồi được chính phủ giới hạn và kiềm chế để bảo tồn sự chiếm lãnh đa số của Phật Giáo.

Thế nhưng, chính quyền quân sự đã lộ ra rõ bộ mặt thực của nó trong suốt cuộc Cách Mạng Saffron khi chính các nhà tu lại đứng về phía của dân chúng, để đòi hỏi chính quyền quân sự phải từ bỏ tất cả mọi quyền hành. Các nhà tu sau đó đã trở thành những mục tiêu tấn công và trả thù đầu tiên của chính quyền.

Thật không thể nào có thể tin được - đối với các nhà sư hết sức sùng đạo rằng - những vị sư sãi thân yêu nhất của họ, giờ đây đã bị chính quyền đối xử như là những tên tội phạm, đã bị bắt bớ, bị đánh đập, và thậm chí bị giết chết đi. Kết quả đó chính là thậm chí ngay cả với những người dân bình thường nhất - những người cảm thấy bị loại trừ hay chẳng mấy tha thiết gì cho lắm đến cuộc cách mạng - nay cũng đã phải cảm nghiệm được một niềm say mê mới về việc phải đeo đuổi một nền dân chủ cho đất nước của riêng họ.

Ngày nay, các vị tu sĩ Phật Giáo đã không còn tự do để đi đâu được nữa. Chính quyền dự tính đặt những vị sư mà họ đã đầu độc và huấn luyện - hòng đảm nhận các chức vụ điều hành chính nơi các tu viện của Phật Giáo trên khắp cả nước, để từ đó trở thành những tay sai đắc lực cho chính quyền. Chính quyền đã đưa ra một quan điểm rất rõ ràng rằng: họ sẽ tiêu hủy tất cả mọi thứ theo cách của họ, mặc cho những người đó là ai, hay đại diện cho bất kỳ điều gì. Người dân Miến Điện sợ rằng Đạo Phật tại Miến Điện rồi sẽ khô cạn dần khi phải diện đối với sự bức hại về mặt tôn giáo từ thể chế độc tài này.

Trong tình hình như vậy, chẳng có gì là khó hiểu khi Giáo Hội và các vị Giám Mục Miến Điện vẫn giữ kín sự thinh lặng. Mắt của các Vị ấy đang mở ra đấy, thế nhưng miệng mồm của các Vị thì lại bị đóng chặt rồi. Tâm trí của các Vị được tự do, thế nhưng những giấc mơ của các Vị ấy hiện đang bị cấm đoán rồi. Các Vị có thể thờ phượng Thiên Chúa của các Vị, thế nhưng Thiên Chúa của các Vị đã bị cấm cản để không được vượt ra khỏi phạm vi của Giáo Hội, hay của Nhà Thờ. Và thậm chí mặc cho Thiên Chúa của các Vị chính là Thiên Chúa của cả trời lẫn đất, thế nhưng các Vị đã bị mắc kẹt trong một quốc gia mà các Vị cần phải hành xử giống như thể quân đội chính là chúa tể của cả quốc gia này vậy.

Các Giáo Phận ở Miến Điện

Giáo Hội Công Giáo tại Miến Điện đang rất cần đến sự giúp đỡ của tất cả mọi người chúng ta. Rất nhiều quốc gia đang mang hàng cứu trợ đến cho Miến Điện, thế nhưng chánh quyền quân sự thì lại đang suy nghĩ về sự an toàn của họ trước tiên. Chẳng còn nghi ngờ gì nữa khi rất nhiều người Công Giáo Miến Điện thuộc vào trong số những người đang phải gánh nặng sự khổ đau, đói rét và việc mất nhà, mất cửa, vì ngay tại Tổng Giáo Phận Rangoon đã có tới 84,000 người tín hữu bị thiệt hại, và 72,000 người tín hữu khác tại Giáo Phận Pathein, vốn nằm trên đường tiến của cơn lốc Nargis. Cũng có rất nhiều nhà thờ và nhà nguyện đã bị phá hủy.

Giáo Hội tại Miến Điện đang khẩn thiết kêu gọi các tổ chức quốc tế khác nhau, để cùng phối hợp với những tổ chức đó để mang đến những sự trợ giúp và hổ trợ khẩn cấp cho những người Công Giáo. Ủy Ban Giải Tỏa Thiên Tai của Giáo Hội Công Giáo Miến Điện, dưới sự lãnh đạo của Tổng Giáo Phận Rangoon, đang làm việc để triển khai các chương trình cứu trợ cho khoảng gần 60,000 gia đình. Sự trợ giúp bao gồm: việc phân phối các khẩu phần ăn khô và nước uống trong vòng 1 tuần, giúp rửa sạch và lọc tinh trùng nơi các giếng nước; việc phân phối các dụng cụ nấu ăn cần thiết, việc phân phát áo quần, đèn cầy, nhiên liệu, và các vật dụng trú ẩn tạm thời khác; cùng thuốc men đến cho 8 vùng bị thiệt hại nặng nề nhất.

Tôi hy vọng rằng Giáo Phận Charleston, SC sẽ giúp quê nhà của tôi trong lúc Miến Điện đang lâm vào cảnh mất mát và đau khổ lớn lao này.

Cách Gởi Tiền Cứu Trợ

Hãy liên lạc với Tổ Chức Cứu Tế Công Giáo (Catholic Relief Services) thuộc Hội Đồng Giám Mục Hoa Kỳ tại số điện thoại miễn phí: 1-888-277-7575, hay vào trang Web của CRS tại www.crs.org, hay viết và gởi 1 tấm ngân phiếu (check) ở phần Trả Cho (Pay To) xin đề vào dòng chữ:

"Southeast Asia Natural Disaster" và gởi về cho CRS tại địa chỉ:

Catholic Relief Services

P.O.Box 17090

Baltimore, MD 21203


Vậy kính mong Quý Độc Giả cùng giúp sức cho những người dân vô tội Miến Điện nếu có thể!