Bắc kinh (CWN) – Các viên chức chính phủ Trung quốc đã xác nhận rằng họ đang có những cuộc thảo luận lặng lẽ với Toà thánh Vatican, hy vọng cải tiến mối quan hệ và có thể tái lập các liên lạc ngoại giao.

“Phía Trung quốc đã có tiếp xúc với Toà thánh Vatican” đó là lời Liu Jianchao, một phát ngôn viên của Bộ ngoại giao Trung quốc, nói với các phóng viên tại Bắc kinh hôm 21 tháng 2.

Mặc dầu có nhiều tin tức về các cuộc nói chuyện không chính thức giữa hai bên trong những năm qua, các viên chức Trung quốc chưa hề công khai xác nhận cho mãi đến tuần này. Liu Jianchao nói với các phóng viên sau khi một viên chức phụ trách tôn giáo vụ cao cấp là ông Ye Xiaowen đã có những thảo luận về đàm phán giữa Roma và Bắc kinh trong lúc ông này thăm viếng Hoa kỳ.

Tại Washington, DC, Ye Xiaowen cho báo chí biết rằng Trung quốc cương quyết đưa ra hai đòi hỏi. Ông nói, trước khi thiết lập quan hệ ngoại giao, Vatican phải rút lại việc công nhận Đài loan về mặt ngoại giao và chấp nhận quyền của Trung quốc được xử lý các sự vụ quốc tế của Giáo hội Công giáo tại đó.

Ye Xiaowen cho biết là Bắc kinh đã nhận được những bảo đảm rằng Toà thánh đang chuẩn bị đáp ứng đòi hỏi của Trung quốc về vấn đề quan hệ với Đài Loan. Ông nói: “Theo nhiều nguồn tin khác nhau, chúng tôi được biết rằng Vatican đã có dấu chỉ cho biết đó không phải là một vấn đề khó khăn.”

Tuy nhiên, vấn nạn về việc điều hành Giáo hội đặt ra một thử thách khó khăn hơn nhiều. Trong lá thư gửi cho Giáo hội Trung quốc hồi tháng 6 năm 2007, Đức thánh cha Bênêđictô 16 minh thị rằng Vatican không bao giờ chấp nhận thẩm quyền của “các thực thể đã được áp đặt” lên Giáo hội, hoặc các hình thức lãnh đạo Giáo hội “được nhà nước mong muốn và ở bên ngoài cơ cấu của Giáo hội.” ĐGH rõ ràng là đề cập tới Hội Công giáo Yêu nước, đã được chính phủ cộng sản dựng nên để giám sát các hoạt động Công giáo tại Trung quốc.

Ye Xiaowen gợi ý là Bắc kinh có thể cởi mở để dàn xếp về vấn đề lãnh đạo Giáo hội khi nói với các phóng viên rằng “điểm này có thể đem ra thảo luận.” Trong mấy tháng vừa qua, một thỏa hiệp có tính cách sách lược dường như đã xuất hiện, theo đó chính quyền lặng lẽ chấp thuận việc bổ nhiệm các giám mục được Toà thánh chuẩn y.

Trong cuộc thăm viếng Hoa kỳ, Ye Xiaowen đã gặp Tổng giám mục Pietro Sambi tại Washington. Ngài là nhà ngoại giao kỳ cựu của Vatican, hiện đang làm sứ thần Toà thánh tại Hoa kỳ. Chính quyền Trung quốc từ chối không tiết lộ nội dung cuộc thảo luận của Ye Xiaowen với Tổng giám mục Sambi, nói rằng hai bên đã có thoả thuận giữ bí mật các cuộc thương thảo. Nhưng ít có ai nghi ngờ là ông ta và Tổng giám mục đã không thảo luận về vấn đề liên lạc giữa Roma và Bắc kinh.

Nguồn tin từ Roma đã xác nhận rằng việc Bắc kinh khăng khăng đòi “chính sách một nước Trung hoa” trước khi có các quan hệ ngoại giao với Toà thánh -- khi nào còn có đại diện của Vatican tại Đài loan -- không phải là một trở ngại trầm trọng.

Khi đại diện của Đức giáo hoàng bị buộc phải rời Trung quốc vào lúc cộng sảng nắm quyền tại đây, thì một cơ sở ngoại giao được thiết lập tại Đài bắc. (Vị đại diện của Vatican tại Đài loan nay là Xử lý thường vụ, không phải là đại sứ, mặc dầu vị đại diện của Đài loan tại Roma lại có chức vị là “đại sứ” cạnh Toà thánh). Các nhà ngoại giao Toà thánh luôn luôn coi đây là một sự sắp xếp tạm thời và cho biết rằng Toà thánh muốn có đại diện tại Hoa lục. Vào tháng 10 năm 2005, Đức hồng y Angelo Sodano – lúc đó là Quốc vụ khanh Toà thánh – nói với báo chí: “Nếu chúng tôi có thể lập được quan hệ với Bắc kinh thì - ngay đêm nay chứ không đợi đến ngày mai - vị sứ thần, hay đúng hơn là vị đại diện lâm thời hiện đang ở Đài loan sẽ lên đường đi Bắc kinh.”