VĂN HÓA VÀ GIA ĐÌNH VIỆT NAM # 4

Ca dao – Thành ngữ - Tục ngữ

Ca dao Tục ngữ luôn nói lên nền đạo đức căn bản, phong tục, tình yêu trai gái của dân tộc Việt nam từ hàng ngàn nay. Mỗi câu thường có bốn chữ, sáu chữ, bảy và tám chữ như sau:

Một chữ NGÓ thường nói lên nhiều tình cảm, dạy đời, răn người như dưới đây :

1- Ngó đâu ngó đó thì vui,

Ngó về phụ mẫu ngùi ngùi nhớ thương. (Ca dao)

Ngó đây cũng có nghiã là nhớ về, nhìn về Phụ mẫu là cha mẹ, dù khi mình đã thành nhân, con cái thường có nhiệm vụ như vậy đối với gia đình. Lúc con đã trưởng thành thì mẹ cha đã già yếu, cơm nước, thuốc thang rất cần sự chăm sóc của con. Do đó, khi đi xa con cái bao giờ cũng hướng về cha mẹ. Nếu là là con gái đi lấy chồng xa xứ, thì nỗi nhớ thương này lại càng day dứt tăng lên gấp bội, vì không biết ngày nào mới có dịp trở về quê cũ thăm cha mẹ mình.

2- Ngó lên Châu đốc, ngó xuống Vàm Nao,

Anh thương em ruột thắt gan bào,

Biết em thương lại chút nào hay không? (Ca dao)

Vàm Nao đây là tên khúc sông chảy giữa Châu đốc và Long xuyên thuộc vùng Hậu giang, nổi tiếng giầu lúa gạo và tôm cá. Các cô con gái ở đây cũng nổi tiếng trắng trẻo và dễ thương, nên các anh con trai trong câu ca dao này đã vội trồng cây si, mặc dầu không biết rõ người ta có thương lại mình chút nào hay không.? Yêu với tình yêu đơn phương mà đã “ruột thắt gan bào” thì quả là anh chàng này đa tình quá đỗi !

3- Ngó lên chót vót ngọn cây dầu,

Thấy đôi diệc đậu em sầu phận em. (Ca dao)

Diệc là loại chim chân cao, cổ và mỏ dài, lông xám hay hung nâu, thường kiếm ăn ở đồng lầy ruộng nước. Chim có đôi, cá có cặp, người con gái sống lẻ loi đơn chiếc làm sao vui cho được ! Cô ước ao có một mối tình lương duyên nồng thắm, bên cạnh một người chồng mộng tưởng. Nhưng phận gái “mười hai bến nước” đục trong đâu biết bến nào?

Tiếc thay, trong vòng lễ giáo khắt khe, cam chịu cảnh “cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy”. Người con gái thời xưa cảm thấy mình như bị “kiếp đoạ thân đầy” mà không có quyền định đoạt.!

4- Ngó lên đám bắp trổ cờ,

Biết em mấy tuổi mà chờ uổng công. (Ca dao)

Bắp trổ cờ là bắp đã có hạt non và có râu, sao anh chàng này nóng tính thế? Từ lúc trái non cho tới lúc chắc hạt có còn bao lâu nữa? Cô em nào vào độ bắp trổ cờ là mười bốn, mười lăm. Sao anh không để vài năm tìm hiểu tính tình, rồi xây dựng hôn nhân càng thêm vững chắc, có hơn không? Đi đâu mà vội mà vàng, mà vấp phải đá mà quàng phải giây ?

Danh ngôn Tình yêu : * Không tình yêu, ta đè nặng lên mình, với tình yêu ta mang chở nhau đi.

• Chính tình yêu làm trái đất xoay vòng, không tình yêu con người sẽ đến ngày tận thế.

• Dù đã thuộc về mình, nhưng người yêu không phải mãi mãi là của mình.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Phó tế: Định Sưu Tầm