VĨNH BIỆT ÐỨC HỒNG Y GIOAN MARIA LUSTIGER
Vĩnh biệt
Nhật báo LE MONDE hôm nay, 07 tháng 08 năm 2007, loan tin trên trang một « Vĩnh biệt Ðức Hồng Y Gioan Maria LUSTIGER ». Ký giả Henri TINCQ, tác giả bài báo, viết : « Ðức Cha Gioan Maria Lustiger, cựu tổng giám mục Balê, đã tạ thế vào chủ nhật 05 tháng 08 năm 2007 tại Nhà Jeanne-Garnier thành phố Balê, nơi mà ngài đã vào trị bệnh từ ngày 27 tháng tư vừa qua, vì bệnh ung thư xương và phổi. Từ tháng mười 2006 ngài đã thông báo với hàng giáo sĩ balê rằng ngài có một « chứng bệnh hiểm nghèo », thế mà ngày 31 tháng 05 vừa qua ngài đã đột xuất đến thăm vĩnh biệt Hàn Lâm Viện Pháp, viện mà ngài đã được tiếp nhận vào năm 1995, thế chỗ đức hồng y Decoutray.Ðám táng ngài sẽ được cử hành vào thứ sáu 10 tháng tám, lúc 10 giờ, tại nhà thờ chính toà Ðức Bà Balê. Buổi chiều hôm trước, thứ năm mồng 9, quan tài sẽ được đặt ra « để cho dân chúng balê và mọi người có thể cầu nguyện bên cạnh đức hồng y và kính viếng ngài lần chót ».
Tổng giám mục Balê từ 1981 đến 2005, hồng y từ 1983, rất thân thiết với đức giáo hoàng Gioan Phaolô II, cứ tri bầu đức giáo hoàng Bênêđictô XVI, chưa từng thấy một nhân vật giáo hội nào đã giữ được một diễn đàn truyền thông và chính trị quan trọng như vậy, dùng một ngôn từ trong sáng và độc đáo, tạo gây ra những trao đổi và tranh luận, thân cận với rất nhiều trí thức, tả hữu đủ cả.
Người của truyền thống và của canh tân, bảo vệ giáo sĩ nhưng tâm tính rất dân sự, đức cha Lustiger ý thức rất rõ rằng ngài có một sứ mệnh lạ lùng như là một yêu sách của chính Thiên Chúa. Thường xuyên ngài hay tố cáo những tân thời quá trớn. Ngài có một tâm tính mà có người bảo rằng độc đoán. Trong giáo hội, không phải ai cũng đồng ý với ngài. Nhưng ngài đã thành công lớn trong việc tổ chức « Ngày thế giới giới trẻ » vào năm 1997, biểu tượng cho sự đổi mới không mặc cảm trong giáo hội, được coi như dấu ấn sự nghiệp của ngài để lại[1] ».
Tiểu sử vắn gọn đời đức hồng y LUSTIGER
· 17.09.1926 : sinh tại Balê
· 17.04.1954 : Linh mục
· 10.11.1979 : Giám mục Orléans
· 31.01.1981 : Tổng giám mục Balê
· 02.02.1983 : Hồng y
· 15.06.1995 : Hàn lâm viện Pháp
· 05.08.2007 : tạ thế tại Balê
Thương tiếc và thán phục
Rất nhiều phản ứng thương tiếc đạo đời đã được ghi nhận trên khắp thế giới.Ðức thánh cha Bênêđictô XVI đã gởi điện văn tỏ bày lòng thương tiếc đức hồng y và thán phục kính chào một cuộc đời cống hiến cho việc nối kết tín hữu công giáo và do thái : « Người của niềm tin và của đối thoại, Ngài đã làm nhiều việc để phát triển mối dây liên lạc huynh đệ giữa người công giáo và người do thái giáo ».
Ðức hồng y Gioan Phêrô RICARD, tổng giám mục Bordeaux, chủ tịch Hội Ðồng Giám Mục nước Pháp đã viết trong tờ thông tư gởi cho báo chí ngày hôm qua, 06.08.2007 như sau : « Ðức hồng y Gioan Maria vừa khuất bóng, rất nhiều hình ảnh trở về tâm trí tôi, gợi lại nhân cách phong phú và cao mạnh của ngài.
Ðức hồng y Lustiger trước nhất là người của Thiên Chúa. Từ khi gặp Chúa, đường như Ngài đã được Chúa chiếm đoạt. Ðược đào tạo theo truyền thống do thái, nhưng nhờ đọcThánh Kinh và nhất là Phúc Âm mà ngài đã khám phá ra Ðức Kitô, Cứu Chúa của dân Israël và Ánh Sáng của muôn dân.
Trong suốt sứ vụ linh mục và giám mục của mình, ý thức rằng mình đã được Chúa gọi và chọn, ngài đã làm chứng cho cuộc khổ nạn của Ðấng mà qua thập tự và sự chết, đã cứu chuộc nhân loại.
Với trí thông minh linh hoạt, với mối quan tâm tha thiết về tư tưởng và văn hoá hiện đại, với sự nhận thức về ý nghĩa của lịch sử mà ngài đã từng chứng kiến những thảm thương, với tính hiếu kì bất hạn độ, với những trực giác tinh nhuệ về sự biến chuyển của văn minh tây phương và những nguy hiểm đang đe dọa nó, Ngài đã là một tiếng nói được mọi người nghe theo, không chỉ bởi người công giáo mà còn bởi tất cả những người tôn trọng lương tâm con người và lo lắng cho vận mệnh văn hoá và xã hội chúng ta đang sống.
Giám mục địa phận Orléans, rồi tổng giám mục Balê trong suốt 24 năm, ngài đã để lại những dấu vết và đã cải tiến sâu đậm trong địa phận của mình, đặc biệt trong lãnh vực đào tạo, vì ngài đã lập nên chủng viện Balê và Trường Nhà thờ Chính toà, và trong lãnh vực truyền thông vì ngài đã lập ra đài phát thanh Ðức Bà và đài truyền hình KTO.
Trong hội đồng giám mục, ngài giữ một vị trí độc đáo. Nhậy bén thông minh và sâu sắc tinh thần đã giúp ngài đưa ra những suy nghĩ, những trao đổi phân tích và những đề nghị giúp làm cho sứ mệnh của Giáo Hội hôm nay được phong phú và dồi dào thêm.
Ðược tuyển chọn làm hồng y năm 1983, ngài có chân trong nhiều hội đồng giáo hoàng. Sự tin cậy và tình bạn với đức giáo hoàng Gioan Phaolô II đã làm cho ngài trở thành một cố vấn được nghe theo và một nhân vật của Giáo hội công giáo vượt trên danh giới nước ta. Tự cho mình có sứ mệnh truyền bá đức tin cho các thế hệ trẻ, ngài đã là một người nhiệt thành quảng bá Ngày thế giới giới trẻ (JMJ), đặc biệt vào năm 1997, công lao của ngài không nhỏ.
Mời gọi hết các tín hữu công giáo đi khám phá gốc rễ tinh thần của mình trong Giao Ước thứ nhất, ngài đã tiếp tục đến hơi thở cuối cùng sụ đối thoại với do thái giáo, giúp đọc lại lịch sử, khuyến khích những lên lạc, kêu mời vượt trên những thiên kiến ».
Tổng thống Nicolas SARKOSY ngay khi được tin, đã bày tỏ nỗi thương tiếc đức hồng y LUSTIGER và xin nghiêng mình cúi đầu bái chào « một gương mặt lớn trong đời sống thiêng liêng, luân lý, trí thức và tôn giáo của nước Pháp ». Thủ tướng François FILLON thì cho rằng Giáo Hội Pháp đã mất đi một trong những gương mặt nổi bật trong những thập niên vứa qua : « Trong những trách nhiệm giám mục cao trọng của mình, đức hồng y LUSTIGER đã đóng góp một cách quyết dịnh vào việc làm tỏa sáng Giáo Hội Pháp, vì ngài đã muốn mở giáo hội ra với thế giới và với nhân loại ».
Cựu tổng thống Jacques CHIRAC và phu nhân Bernadette cũng bày tỏ nỗi nhớ thương và nói : « Ðức LUSTIGER là một hồng y và tổng giám mục có tài xây dựng và tổ chức; ngài cũng là một nhà tư tưởng và một người hành động cho vinh danh Giáo hội Công giáo La mã. Trước hết, ngài là người kiến tạo hoà bình và tìm cách chia sẻ những giá trị nền tảng văn minh của chúng ta. Tôi giữ một kỷ niệm bất hủ về ngài như là một người của niềm tin, một người của trách nhiệm và một người quan tâm đến những vấn đề lớn của thời đại ta, cũng như đến tất cả những niềm vui và những tuyệt vọng của con người ».
Hội đồng Ðại Diện các Cơ chế Do thái (CRIF) kính chào đức Gioan Maria LUSTIGER « như là một gương mặt lịch sử nói kết người công giáo và người do thái, không chỉ trên nước Pháp mà cả trên toàn thế giới. Ðiều ngài đã trồng sẽ tiếp tục phát triển ». Viện trưởng Ðền thờ Hồi giáo Balê và chủ tịch Hội Ðồng Hồi giáo nước Pháp, bác sĩ Dalil BOUBAKEUR đã công bố rằng « Ðức hồng y LUSTIGER, đối với người hồi giáo chúng tôi ở Pháp, luôn là người có lòng nhân từ giác ngộ và có lời khuyên khôn ngoan. Ngài biết tìm những lời cảm kích để tiếp đón người ngoại kiều và phấn đấu cho sự khoan dung độ lượng ».
Balê, ngày 07 tháng 08 năm 2007
Trần Văn Cảnh
--------------------------------------------------------------------------------
[1] Henri Tincq, « L’adieu au cardinal Lustiger, Disparition, L’ancien archevêque de Paris incarnait la filiation juive de août l’2glise catholique », trong « Le Monde », mardi 7 août 2007, tr. 1.