Thánh Hilary sinh trưởng trong một gia đình quý tộc ngoại giáo giàu có ở vùng Aquitaine, nước Pháp. Ngài có năng khiếu về triết học và ham mê việc học hành và nghiên cứu. Ngài luôn thao thức về ý nghĩa của cuộc sống, ngài luôn tự đặt câu hỏi: “Con người đi tìm kiếm hạnh phúc ở đâu? Ðời sống có ý nghĩa gì và vì sao mọi người đều phải chết? Thiên Chúa có thực sự hiện hữu không? Sự học hỏi và tìm tòi trong triết học làm cho ngài buồn nản và thất vọng.

Một hôm có một đoạn trong Kinh Thánh khi Thiên Chúa bày tỏ cùng Môisen, “Ta là Ðấng Hằng Hữu” làm cho ngài thức tỉnh. Và trong thánh vịnh ngài đã tìm thấy uy quyền cao cả và sự hiện diện của Thiên Chúa ở khắp mọi nơi, “Ði mãi tận đâu cho thoát khỏi thần trí Ngài?”

Tuy vậy vẫn chưa giải đáp được sự băn khoan lo lắng về sư chết, nhưng khi đọc Tin Mừng của Thánh Gioan ngài tìm thấy một xác tín vững chắc về việc Chúa Kitô đã mang lấy xác loài người, đã phải chết và đã sống lại, đó là mới thật là niềm hy vọng của con người.

Ðến 30 tuổi ngài xin chịu phép rửa tôi. Lòng nhiệt thành của ngài làm cho các tín hữu ái mộ và khâm phục. Ðược bầu lên làm Giám mục thành Poitiers, ngài được gặp thánh Athanasius ở Alexandria bị nhóm rối đạo Arians lưu đày tại Pháp.

Ðến lượt thánh Hilary khi chống lại lý thuyết của bè rối Arians cũng bị chúng lưu đày đến Phyria và ở đó ngài đã khám phá ra nền thần học phong phú của người Hy lạp.

Và khi trở về lại Pháp ngài đã đánh đổ được lý thuyết của bọn Arians và đem lại sự bình yên và thống nhất tôn giáo. Ngài đã cùng với thánh Martin thành lập tu viện Ligugé. Trong sách viết về “Ðức Chúa Trời Ba Ngôi,” lần đầu tiên tiên ngài đã hội nhập được sự tinh tế và hay ho của ngôn ngữ Hy lạp vào trong ngôn ngữ La tinh. Trong những giáo phu La tinh, ngài là đấng có tư tưởng rất gần với những giáo phụ Hy lạp.

"Lạy Chúa, xin Chúa giữ gìn lòng nhiệt thành đức tin của con cho đến hơi thở cuối cùng đời con, xin ban cho con luôn có ngôn ngữ đúng như niềm tin sâu xa của con. Vâng, ước gì lòng con luôn quả quyết như hình ảnh lúc con được tái sinh, khi con được nhận phép rửa trong Đức Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần!” (Thánh Hilary)