Công cuộc giáo dục, đặc biệt giáo dục tôn giáo, là vấn đề thật nhiêu khê và phức tạp vì nó pha trộn nhiều yếu tố, trong đó yếu tố con người và hoàn cảnh là những yếu tố rất quan trọng.

Thưa quý vị, lần trước, linh mục Hoàng Kim Huy thuộc dòng Salesien Don Bosco đã cho chúng ta biết về một số vấn đề được giảng dạy trong môn giáo dục tôn giáo tại Dominic College, tức Trường Trung Tiểu Học Thánh Đa Minh ở tiểu bang Tasmania. Đây cũng là những môn được dạy tại tất cả mọi trường Công Giáo trên toàn nước Úc.

Ngoài ra, trong số những điều được đề cập, linh mục còn trình bày những khó khăn trong việc giảng dạy tôn giáo cho học sinh.

Mở đầu cuộc phỏng vấn tuần này, linh mục Hoàng Kim Huy cho Bảo Vũ, người phụ trách Tạp Chí Giáo Dục quý vị đang nghe, biết về những thuận lợi:

L.M. Hoàng Kim Huy: Theo kinh nghiệm của tôi khi dạy học với các em và nghe các em, tôi thấy những thuận lợi của chương trình giáo dục tôn giáo là… đến một giai đoạn nào đó, các em cũng sẽ cảm nghiệm được những giá trị tốt của giáo dục Công Giáo trong đời sống các em, bây giờ cũng như trong tương lai.

Chỉ có học đường là nơi các em có thể nghe, các em có thể học và thực hành những giá trị của tôn giáo, đặc biệt giá trị của Phúc Aâm trong đạo Công Giáo.

Ở nhà, các em ít khi biết về giá trị tôn giáo lắm; trong khi đó, ở bên ngoài, xã hội lôi cuốn các em đi về hướng khác.

Đa số các em không đi lễ, không đi nhà thờ cho nên trường học là nơi các em cảm nghiệm được, hay là học hỏi về Thiên Chúa, về Đạo hay về những hướng dẫn, những uốn nắn của Giáo Hội.

Nhiều em khi lớn lên rồi, khi đến tuổi trưởng thành, các em trở lại đây.

Trường chúng tôi có một hội gọi là Hội Cựu Học Viên của trường.

Khi trở lại, các em nói, bây giờ các em lớn, các em mới thấy rằng những gì nhận được ở trường rất tốt.

Vì lý do đó, nhà trường vẫn hy vọng rằng, mặc dù bây giờ gặp khó khăn; nhưng vì học đường là nơi các em cảm nghiệm được tình Chúa, hoặc học hỏi được những gì về Chúa, về Giáo Hội và về Con Người. Chỉ có học đường là nơi các em có thể hoc hỏi về các giá trị tôn giáo mà thôi.

Bảo Vũ: Những điều linh mục vừa trình bày là quan điểm của linh mục, tức là quan điểm của những nhà giáo dục. Phải vậy không ạ?

L.M. Hoàng Kim Huy: Vâng.

Bảo Vũ: …. Đồng thời linh mục cũng đã nói về quan điểm của một số cựu học sinh khi họ trở lại trường. Thế còn quan điểm của học sinh như thế nào? Học sinh hiện giờ đang học ở trường nghĩ thế nào về đạo Công Giáo?

L.M. Hoàng Kim Huy: Tôi thấy đa số các em khi đặt môn giáo dục tôn giáo với các môn khác thì thường thường các em cũng đi theo, các em học hỏi về giáo dục tôn giáo như các em học những môn học khác.

Nhưng đối với các em, đa số các em thích những môn đào tạo các em trở thành một người có một công ăn việc làm gì đó trong tương lại.

Cho nên đối với các em đó, giáo dục tôn giáo nằm ở vị trí thứ hai, thứ ba hay là thứ tư.

Giáo dục tôn giáo không phải là ưu tiên một cho các em.

Nhưng trong tiến trình giáo dục ở trường, từ lớp mẫu giáo lên tới lớp Mười, chương trình giáo dục tôn giáo luôn luôn đào tạo các em theo từng giai đoạn một.

Các em cũng cảm thấy có những sinh hoạt vui, đặc biệt, về những sinh hoạt trong Thánh Lễ hay những phần Cầu Nguyện hay ngày Quan Thầy của trường.

Các em cảm thấy cũng có một vài điều hay trong phần giáo dục nói chung và giáo dục tôn giáo nói riêng. Nhưng đối với nhiều em, tôn giáo vẫn không quan trọng như các môn khác.

Bảo Vũ: Nếu ví dụ bây giờ mình làm thống kê, số học sinh cho rằng tôn giáo không quan trọng chiếm khoảng bao nhiêu phần trăm trong tổng số học sinh?

L.M. Hoàng Kim Huy: Theo thống kê của tôi cách đây 2 năm tôi làm để trình lên nhà Dòng thì tôi thấy khoảng từ 60 tới 65 % các em cảm thấy không quan trọng.

Bảo Vũ: Vậy làm thế nào để vượt qua được những trở ngại linh mục vừa nói?

L.M. Hoàng Kim Huy: Tôi đang ở trong tiến trình coi lại xem chương trình giáo án dạy như thế nào; đồng thời tôi cũng xem lại coi ở trên Văn Phòng Giáo Dục Công Giáo Tổng Địa Phận có những đường hướng nào.

Bây giờ, những người điều hành chương trình giáo dục tôn giáo của tất cả các trường đang trong tiến trình tìm hiểu xem đường hướng nào mới hơn, để có thể giáo dục các em một cách công hiệu hơn.

Có một chiều hướng chủ trương cho các em thực hành các giá trị tôn giáo nhiều hơn.

Các em vẫn học lý thuyết, vẫn học trong lớp; thế nhưng sẽ có một đường hướng mới là … cho các em đi ra ngoài để phục vụ cộng đoàn.

Ngay ở trong trường, các em cũng có những chương trình, chẳng hạn Chương Trình Mục Vụ. Đây là chương trình trong đó các em học sinh lớp Mười lo cho các em học sinh lớp Bảy.

Ngoài ra chúng tôi còn có đường hướng khác là đưa các em vào những ban ngành, chẳng hạn Ca Đoàn, hay là vào những Ban chẳng hạn như ban sắp xếp về tất cả những việc phụng vụ của các Thánh Lễ trong trường học.

Hy vọng rằng, khi cho các em cơ hội để dấn thân vào những việc như vậy, các em sẽ cảm thấy rằng những giá trị về tôn giáo các em học liên quan đến đời sống nhiều hơn.

Bây giờ chúng tôi hiểu rồi, cho nên chúng tôi phải sắp xếp lại để xem chương trình giáo án và những tư tưởng mới như thế nào đối với các em, để các em có thể liên kết giữa đạo và đời, giữa những tư tưởng giá trị trong phúc âm Chúa dậy.

Những điều vừa đề cập giúp học sinh thực hiện những giá trị tôn giáo trong cuộc sống hàng ngày, trong gia đình cũng như trường học và xã hội.

Bảo Vũ: Thưa linh mục, việc dạy đạo tác dụng thế nào đến chuyện phát triển của học sinh?

L.M. Hoàng Kim Huy: Bản chất giáo dục tôn giaó là uốn nắn các em về mọi lãnh vực trong cuộc sống con người, chẳng hạn như về tâm linh, về xã hội, về cơ thể.Tóm lại tất cả mọi lãnh vực của con người.

Tâm linh rất quan trọng. Bây giờ nhà trường đang có những chính sách hoặc chương trình sắp xếp để …. chẳng hạn cho các em mỗi năm đi tĩnh tâm ít nhất một lần.

Thực ra thì học sinh vẫn có chương trình tĩnh tâm từ lâu rồi ; thế nhưng chúng tôi đang tính để các em có thời gian tĩnh tâm nhiều hơn.

Chẳng hạn như thay vì một ngày, có thể chúng tôi dẫn các em đi tĩnh tâm một week end, một cuối tuần để các em có thời gian hiểu về tâm linh nhiều hơn.

Chúng tôi cố gắng giáo dục để các em cảm thấy rằng, lãnh vực tâm linh và thiêng liêng cũng quan trọng như lãnh vực phát triển về thể thao, về kiến thức, về khoa học, cũng như về xã hội, hay về bất cứ lãnh vực nào khác trong con người.

Vì vậy, bây giờ ngân sách cho giáo dục tôn giáo sẽ được nhận nhiều hơn để cập nhật hóa những tài liệu giáo dục cho các em, và tạo nhiều điều kiện và cơ hội hơn cho các em.

Từ xưa tới giờ, các em được dạy theo tính cách truyền thống nhiều quá; tức là như kiểu người mình nói là " nhồi sọ" .

Nhưng bây giờ chúng tôi sẽ tìm cách làm sao đưa ra những đường hướng mới, để các em thấy những gì các em học về lý thuyết ở trong lớp sẽ được áp dụng trong hành động.

Các em sẽ thấy hành động đầu tiên diễn ra ở trong trường, sau đó là gia đình rồi vươn qua xã hội.

Đó là những đường hướng mà các trường đang hướng tới.

Đường hướng mới là đưa các em vào lãnh vực áp dụng, đặc biệt là vấn đề mục vụ trong trường.

Chẳng hạn như bây giờ trường đang có nhóm gọi là nhóm Peer Support Leader, tức là các em học sinh lớn hỗ trợ và lo lắng cho các em nhỏ hơn, trẻ hơn. Đó là một trong những giá trị phúc âm mà Chúa dạy. Đó là phải lo lắng cho người khác.

Nhóm hỗ trợ vừa đề cập rất hữu ích, đặc biệt cho các em học sinh lớp Bảy. Các em mới bước vào Trung Học, mới tới trường, còn bỡ ngỡ, không biết gì, thì các anh chị lớn trong trường hướng dẫn các em.

Đó là những đường hướng có thể mang lại lợi ích và giá trị giáo dục tôn giáo cho các em.

Nếu các em thấy rằng giáo dục tôn giaó không mang lại lợi ích cho các em thì các em sẽ cho rằng tôn giáo không thích hợp cho việc giáo dục các em nữa.

Hiện bây giờ, chúng tôi đang trong giai đoạn thí nghiệm nhiều hơn là áp dụng.

Hy vọng rằng khi các em hăng say làm những việc chúng tôi vừa trình bầy, và sau một thời gian chúng tôi sẽ tìm hiểu coi xem các em có những phản ứng gì. Nếu các em cảm thấy tốt thì chúng tôi sẽ đưa vào chính sách của nhà trường.

KẾT: Thưa quý vị, vừa rồi là linh mục Hoàng Kim Huy. Thay mặt thính giả ban Việt Ngữ đài Phát Thanh Úc Châu, chúng tôi xin cám ơn linh mục đã dành cho chúng tôi cuộc phỏng vấn.(ABC Radio)