(Ucan 16/06/2005) - Toà Thánh đang muốn nối lại quan hệ ngoại giao với Trung Quốc và đã thể hiện điều này qua các cuộc đàm phán không chính thức, mặc dù các chính sách của Toà Thánh vẫn không thay đổi dưới triều của Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI

Đức Cha Giuse Trần Như Quân của Hồng Kông đã đề cập đến hiện tình của Giáo Hội Hoa lục và sự phát triển quan hệ ngoại giao Trung Hoa - Toà Thánh khi ngài trình bày đề tài “Trung Hoa và Toà Thánh Vatican” tại Câu lạc bộ các ký giả nước ngoài (FCC) tại Hồng Kông hôm 14/06/2005.

Toà Thánh đã dốc hết nỗ lực và cố gắng tìm mọc cách để bắt đầ tiến hành đối thoại chính thức, nhưng Bắc Kinh tỏ thái độ không quan tâm đến cho đến khi một có vài cuộc tiếp xúc không chính thức vào cuối năm 2004.

Đức Giám Mục Trần dẫn chứng về cuộc đối thoại giữa Cộng đoàn Sant'Egidio có trụ sở ở Rôma - một tổ chức giáo dân được Toà Thánh công nhận, và các học giả, viên chức Trung Hoa. Ngài nhận xét rằng các cuộc thảo luận không chính thức như thế “có thể hữu dụng”. Truyền thông địa phương và quốc tế gần đây đã nói đến cuộc gặp của Cộng đoàn với các viên chức chính phủ Hoa lục.

Đức Cha Trần đã dẫn lời một thành viên Cộng đoàn Sant'Egidio là một viện sĩ, người đã đến Bắc Kinh vào hồi đầu năm nay, trong đó bà nói rằng bà và nhóm của bà đã dành một thời gian dài để giúp phía Trung Quốc “đường lối đích thực mà Giáo hội Công Giáo thực hiện”.

Đức Cha Trần nói thêm: Để đổi lấy sự tự do tôn giáo thực sự của Giáo Hội Công Giáo Trung Hoa, Toà Thánh sẵn lòng đưa ra một số nhượng bộ, như cho phép Bắc Kinh có tiếng nói trong việc bổ nhiệm các giám mục.

Bắc Kinh đã đưa ra hai điều kiện tiên quyết để cải thiện quan hệ ngoại giao: đó là Toà Thánh cắt đứt quan hệ ngoại giao với Đài Loan và không được can thiệp vào công việc nội bộ của Trung Quốc.

Theo Đức Giám Mục Trần thì để đàm phán với Bắc Kinh, có lẽ Toà Thánh phải bắt buộc thực hiện một quyết định khó khăn là chuyển quan hệ ngoại giao từ Đài Bắc sang Bắc Kinh. Ngài cho hay thêm: “Chính quyền Hoa Lục vẫn áp đặt một số lượng không thể tin được để điều khiển Giáo Hội”. Ngài nhắc đến các cuộc bầu chọ nhân sự cấp cao cho Hội đồng Giám Mục được nhà nước công nhận được tổ chức với sự hiện diện của các quan chức chính phủ. ngài giải thích: Những cuộc bầu chọn này được thực hiện trong khuôn khổ đại hội quốc gia các đại biểu Công Giáo mỗi 05 năm, cùng với đại hội quốc gia của Hội đồng Giám Mục và Hội Công Giáo yêu nước Trung Quốc.

Ngài nói thêm: Áp lực lớn được đặt trên các ứng viên giám mục trẻ tuổi trong độ tuổi trên dưới 40 do chính quyền bổ nhiệm, mặc dù đa số các giám mục được chính quyền chấp nhận có độ tuổi trung bình là 70, được sự chuẩn nhận của Đức Giáo Hoàng. Đức Cha Trần cũng là người đã có 07 năm kinh nghiệm giảng dạy ở các Đại Chủng Viện ở Hoa Lục trước khi ngài được bổ nhiệm làm Giám Mục Phụ tá của Hồng Kông vào năm 1996, ngài nói thêm: “Để chấm dứt tình trạng bất thường này, tôi hy vọng việc bình thường hoá quan hệ ngoại giao Trung Hoa - Toà Thánh sớm đạt được”.

Khi trả lời câu hỏi về tương lai của các cộng đồng Giáo Hội “công khai” và “thầm lặng” sau khi quan hệ ngoại giao được bình thường hoá, Đức Giám Mục Trần nói rằng Toà Thánh nên đối xử công bằng với cả hai: “Nhưng tôi không thấy điều khó khăn trong việc hoà hợp và thống nhất”, vì hầu hết các giám mục trong Giáo Hội công khai đều được Đức Thánh Cha công nhận. Những người Công Giáo thầm lặng thì từ chối thừ nhận thẩm quyền của cơ cấu quản lý Giáo Hội được chính quyền chấp nhận.

Chris Everett, Giám đốc Điều hành của một công ty về các quan hệ công cộng, người tham gia buổi thuyết trình ở Cây lạc bộ Ký giả cho Thông tấn xã Công Giáo Á Châu hay: “Trung Hoa và Toà Thánh Vatican cần nhiều cuộc đối thoại để vượt qua tình hình cứng rắn hiện nay”. Theo quan điểm của ông thì quan hệ ngoại giao Trung Hoa - Toà Thánh “không đơn thuần là vấn đề tôn giáo, nhưng sẽ phục vụ như là một mô hình cho thế giới để duy trì quan hệ của họ với Trung Hoa”.

Theo tờ "South China Morning Post" số ra ngày 15/06 thì Bắc Kinh có kế hoạch lập một nhóm làm việc về tôn giáo để cải thiện và dọn đườngcho việc thiết lập bang giao với Toà Thánh. Bài báo nói rằng các thành viên của nhóm sẽ gồm các viên chức của Ban Tôn Giáo Nhà nước, Bộ Ngoại giao, Bộ An ninh công cộng và Ban Mặt trận Đoàn Kết của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Quan sát viên của Giáo Hội ở Trung Quốc Kwun Ping-hung cho TTXCG Á Châu hay hôm 15/06 hay rằng ông tin rằng một nhóm làm việc như thế tồn tại và đang hoạt động. Ông Kwun, một người không Công Giáo cho hay thêm vì quan hệ Trung Hoa - Toà Thánh có liên quan đến nhà nước và chính sách tôn giáo thì nhóm làm việc của Bắc Kinh nên gồm các bộ phận khác nhau của chính quyền nhằm phù hợp với các lĩnh vực khác nhau. Ông nói rằng văn phòng chính phủ đã gửi thư chúc mừng đến Toà Thánh có Tân Giáo Hoàng sau khi Đức Bênêđictô XVI được bầu chọn hôm 19/04 ở Vatican để kế nhiệm Đức Gioan Phaolô II.

Tờ "South China Morning Post" cũng cho hay Trung tâm Nghiên cứu Phát triển của Hội đồng nhà nước Trung Quốc đã gửi đại diện đến Milan, Ý vào tháng Chín năm ngoái để bắt đầu các cuộc trao đổi song phương với Toà Thánh Vatican ở cuộc gặp do Cộng đoàn Sant'Egidio tổ chức. Nhóm của Trung tâm Nghiên cứu Trung Quốc sẽ trở lại Ý trong tháng này.