Theo một hội viên của hàn lâm viện Giáo hoàng Maria Quốc tế


ROME 21/10/ 2002 (Zenit. org). - Giáo hội sẽ công bố Đức Maria là đấng Đồng -Cứu chuộc hay đấng Trung gian mọi ân sủng, như một số đoàn thể nài xin? ZENIT hỏi Cha Stefano de Fiores, một nhà Maria học nổi tiếng, về sự có thể này.

Cha de Fiores là một hội viên Hàn lâm viện Giáo hoàng Maria Quốc tế, cố vấn cho Đức Giáo hoàng trong tất cả các vấn đề thần học liên hệ tới con người Đức Maria. Cha nói định nghĩa Đức Maria như "kẻ Đồng - Cứu chuộc" không có nghĩa là đặt Đức Mẹ trên một bình diện cứu chuộc ngang Chúa Giêsu, nhưng có ý nhấn mạnh vai trò hợp tác của mẹ trong sự cứu rỗi.

Có một đề nghị kêu xin Đức Maria như Đấng Đồng - Cứu chuộc. Có cần công bố một tín điều mới không?

Cha de Fiores: Từ phương diện công đồng và đại kết, chắc không thích hợp việc tuyên bố tín điều này trong thời buổi này. Những anh em ly khai, Tin lành và Chính thống, trách chúng ta không hỏi ý kiến họ đối với những tín điều cuối cùng về Đức Maria. Do đó tôi nghỉ rằng một tín điều thuộc kiểu này phải bao hàm sự tham gia của họ.

Trước hết chúng ta phải tiến tới hiệp nhất hay tiến tới một sự gặp nhau bằng cách nào đó giữa các người Kitô hữu, lúc đó chúng ta sẽ xét việc tuyên bố Đức Maria Đồng-Cứu chuộc, có thích hợp hay không.

Trên thực tế, danh hiệu Đồng-Cứu chuộc không được sử dụng kể từ Đức Pio XII, và các Giáo hoàng không nhắc tới nó chính vì tránh gây hiểu lầm với người Tin lành, việc đồng-cứu chuộc không phải là điều mới lạ. Từ xưa, Irenaeus, Giáo phụ, đã qui chiếu về Đức Maria như "causa salutis" [ nguyên nhân cứu rổi chúng ta] do tiếng "fiat" của Mẹ.


Có phải là rối đạo nếu nâng Đức Maria lên phạm trù này, đặt Mẹ hầu như trên cũng một mức độ cứu rỗi với Chúa Giêsu?

Cha de Fiores: Điều cần thiết là nói rõ đây không phải là một vấn đề đặt Mẹ trên một bình diện như Chúa Giêsu. Đặc điểm trung tâm sự cứu rỗi của Chúa Cứu thế là điều dạy rõ. Đức Trinh nữ được coi như là một người cọng tác trong sự cứu chuộc của Chúa. Chúa Giêsu không bị tranh luận. Đó không phải là một sự đối chiếu với công trình cứu rỗi của Chúa Giêsu Kitô, nhưng là một sự tham gia, một sự tùy thuộc trong việc cứu rỗi. Điểm này phải được làm sáng tỏ.

Ngày nay, Đạo Công giáo đang đề cao vai trỏ cứu rỗi Đức Maria. Tại sao?

Cha de Fiores: Chúng ta phải nhớ mổi năm có trên 1. 000 đề mục thần học được phổ biến về Đức Maria. Quan tâm lớn của các nhà Maria-học là tránh một sự thuyết trình riêng rẽ về Đức Maria. Vì lẽ này, Maria-hoc được nghiên cứu bằng một cuộc nghiên cứu liên ngành, và phổ biến những đề mục và sách vở kết hợp Maria-học với những môn thần học khác, kể cả môn cứu-chuộc-học

Vai trò Đức Maria trong việc cứu độ đã được Công đồng Vatican II đề cập tới. Sự đổi hướng lịch sử cứu rỗi của công đồng đã nói về Đức Maria trong mầu nhiệm Chúa Kitô và Giáo hội. Maria không phải là một chương riêng biệt.

Chính các Giáo phụ nhấn mạnh diện mạo Đức Maria trong việc cứu độ. Ngày nay, ngoài sự tập trung vào việc cứu độ, có một khuynh hướng nhìn thấy sự bao hàm Kitô giáo trong lịch sử.

Về việc này, Đức Maria là một người nữ tự do và có trách nhiệm, bà hát một bài thánh ca tự do, kinh Magnificat, và là người nữ nghĩ tới kẻ nghèo. Bà công bố sự tự do Chúa Kitô sẽ mang đến trong thời gian và trong lich sử. Như vậy, Đức Maria là mẫu và mô hình con người được Chúa Kitô cứu độ.

Trong một thế giới như thế giới chúng ta, bị vỡ ra từng khối, Đức Maria là người chấp nhận kẻ khác đang khi vẫn duy trì căn tính của bà. Maria bênh vực con người. Ngoài việc quả quyết bà là người nhận lãnh ơn cứu độ, bà là người mang ơn cứu độ đến cho.

Những hậu quả nào trong con đường đại kết?

Cha de Fiores: Những người Tin lành--tôi nghĩ tới, ví dụ, Henrick Ott, người kế vị Karl Barth tại Basle-- nhìn nhận rằng họ cảm thấy không thoải mái với sự trình bày Đức Maria là kẻ Trung gian, như Đức Leo XIII phát biểu.

Dầu vậy, họ hiểu sự khẳng định của chúng ta là người ta đến với Chúa Giêsu qua Đức Maria. Họ tưởng rằng thỉnh thoảng chúng ta trình diện Đức Maria dường như bà ở bên ngoài sự trung gian của Chúa Kitô. Vatican cho giải pháp: sự trung gian của Đức Maria là ở trong Chúa Kitô, không phải ở bên Chúa Kito. Diều được minh chứng là không những bà cứu vớt mà bà làm cho sự cứu vớt có thể được. Như vậy bà là kẻ đáng mọi người chấp nhận.

Trong thư mới của ngài về kinh mân côi, đức Giáo hoàng đã đề nghị một sự cải tổ thiêng liêng Marian. Ý của Giáo hoàng là gì?

Cha de Fiores: Không phải là một sự cải tổ, nhưng là một sự tái khám phá và là một sự cải thiện trong hình thức. Với một ít sửa đổi, kinh mân côi hầu như vẫn y như từ năm 1569.

Đức Giáo hoàng đề nghị một số mới lạ với 5 mầu nhiệm này. Ngài làm cho kinh mân côi tập trung hơn về Chúa Kitô và trầm tư mặc tưởng hơn, ít máy móc hơn và suy gẫm nhiều hơn.

Những mầu nhiệm mới đáp ứng với một nhu cầu mà các học giả, nhất là tại Ý và Pháp, đã chỉ rõ trong nhiều dịp. Giữa mầu nhiệm vui cuối cùng và mầu nhiệm buồn thứ nhất, có một cú nhảy quá dài. Những giai thoại có ý nghĩa trong đời sống công khai của Chúa Giêsu bị bỏ quên. Trong bất cứ trường hợp nào, điều rõ ràng kinh mân côi là một tổng hợp và không thể chứa đựng hết mọi sự.

Bây giờ kinh mân côi có tính Kitô-học hơn và ít tính maria-học hơn trong bản chất?

Cha de Fiores: Đức Gioan Phaolô II đòi đặt Chúa Giêsu Kitô tại trung tâm. Kinh Kính Mừng Maria là một kinh có tính Maria nhưng cũng có tính Kitô-học.

Chúa Giêsu và tên của Người là trung tâm. Vì lẽ đó, cụm từ tên Chúa Giêsu được lập đi lập lại, làm cho kinh này có tính Kitô-học hơn và, từ đó, có một đặc điểm hiệp nhất hơn. Từ đầu năm 1300, một cộng đồng các nữ tu Cistercian tại Treveri đã thêm vào hơn 50 cụm từ cho tên Chúa Giêsu.

Điều cũng có ý nghĩa là sự Đức Giáo hoàng nhấn mạnh đến những lúc thinh lặng. Kinh mân côi không nên đọc cách máy móc. Ngoài việc nhấn mạnh đến sự thinh lặng, sự xướng câu kinh thánh của mầu nhiệm, và những sự mới mẻ khác, Đức Giáo hoàng đã thêm một lời vắn tắt cuối cùng: một kinh nguyện xin ân sủng của mầu nhiệm xuống trên người đọc kinh mân côi. Đó là một sự đi qua từ sự cầu nguyện cho đến sự sống.


Kinh mân côi là kinh duy nhất đưa mầu nhiệm cử hành trong phụng vụ tới đời sống cá nhân. Hơn nữa, kinh này rất cần cho hòa bình. Kinh mân côi, ví dụ, đã có một vai trò quyết định trong đời sống Giáo hội từ thời Trận chiến Lepanto [Oct. 7, 1571], đánh dấu sự bại trận của người Ottomans. Thật vậy, chính tại đây phát sinh tước hiệu Đức Tronh Nữ Mân côi.

Dầu vậy, hãy ý tứ: Chúng ta không nên coi kinh mân côi như là một vũ khí. Không phải vậy. Đó là một phương tiện hòa bình để được hòa bình. Trước sự bạo tàn và sự thiếu những phương tiện công khai, chỉ mình Chúa có thể ban hòa bình. Chỉ mình Chúa có thể truyền vào lòng những người nam và những người nữ sự bình thản để không theo đuổi sự bạo tàn