Vatican: Các lễ nghi an táng cho Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II và cho tất cả các đức Giáo Hoàng có nghĩa là những dịp “cử hành trong đức tin và hy vọng” chứ không có nghĩa là than khóc nhưng là cầu nguyện cho Ngài sự yên nghĩ đời đời trên trời và cho giáo hội.
Các nghi thức và nghi lễ được xử dụng từ khi chính thức xác nhận Đức Giáo Hoàng qua đời, cho đến các Thánh Lễ tưởng niệm được cử hành 9 ngày sau Thánh Lễ an táng, đã được ấn ành trong cuốn sách “Các Lễ Nghi An Táng cho Giáo Hoàng” (Ordo Exxequiarum Romani Pontificis”.
Cuốn sách màu đỏ được cho phát hành vào ngày thứ Hai 4/4, tuy nhiên trong sách có lời ghi chú của Đức Tổng Giám Mục Piero Marini, Trưởng Phòng Nghi Lễ Giáo Hoàng cho biết bản văn đã được chính Đức Gioan Phaolô II chuẩn y vào năm 1998.
Bản văn cho cá nghi thức, Thánh Lễ và buổi cầu nguyện nguyên bản bằng tiếng Latin hay Hy Lạp đã được dịch sang tiếng Ý.
Trong phần giới thiệu của cuốn sách, Đức Tổng Giám Mục Marini nói lời cầu nguyện cũng phải quan tâm đến thân nhân của cố Đức Giáo Hoàng và những người phục vụ thân cận với Ngài.
Lời cầu nguyện nên bày tỏ đến “lòng biết ơn đến những lời mà vị mục tử qua đời đã xây dựng đoàn chiên Chúa, các bí tích mà Ngài đã nuôi dưỡng họ và sự chăm sóc mà Ngài đã bảo vệ, giũ gìn và hướng dẫn họ”.
Các nghi thức được chia ra làm 3 “chặng” dựa vào nơi chốn đã xảy ra tức là “nơi nhà của Giáo Hoàng, Đền Thờ Thánh Phêrô và nơi chôn cất”.
Ngay cả lúc chính thức xác nhận Đức Giáo Hoàng đã sinh thì vào sáng sớm ngày Chúa Nhật 3/4 được xử dụng bản văn nghi thức “nơi nhà của Giáo Hoàng”.
Ngoài ra còn có các bản văn được dùng trong lúc viếng xác Đức Giáo Hoàng tại Dinh Tông Tòa và lúc di chuyển thi hài Đức Thánh Cha tới Đền Thờ Thánh Phêrô để cho công chúng viếng xác.
Sau phần công chúng viếng xác, là đến phần thi hài được liệm trong quan tài làm bằng gỗ bách trước sự hiện diện của nhiều giáo sĩ Vatican, bao gồm đến Trưởng Phòng Quản Lý Tông Tòa, hiện nay là Đức Hồng Y Eduardo Martinez Somalo, các vị Hồng Y thâm niên, cựu Quốc Vụ Khanh và Chánh Văn Phòng Quản Gia Giáo Hoàng.
Thi hài của Đức Giáo Hoàng được rảy nước thánh, cũng giống như nghi thức tại Dinh Tông Tòa và khi thi hài được quàn tại Đền Thờ Thánh Phêrô. Khi tẩn liệm trong quan tài, mặt Đức Giáo Hoàng được phủ bằng vải lụa trắng và trong cỗ quan tài được đặt một túi nhỏ đựng tiền cắc đã in trong thời trị vị của cố Giáo Hoàng. Lần này người sẽ phủ vải lụa trắng lên mặt Đức Gioan Phaolô II là Đức Tổng Giám Mục Stanislaw Sziwisz, là một đặc ân dành cho vị thư ký riêng đã tận tụy phục vụ Đức Thánh Cha trong suốt dòng thời gian hơn 40 năm qua.
Đức Hồng Y Niên Trưởng Hồng Y Đoàn là Đức Hồng Y Joseph Ratzinger sẽ mặc phẩm phục đỏ chủ tế Thánh Lễ an táng.
Bài Phúc Âm trong Thánh Lễ an táng sẽ là chương cuối cùng trong sách Phúc Âm Thánh Gioan khi Đức Giê-su hỏi ông Si-môn Phê-rô: "Này anh Si-môn, con ông Gio-an, anh có mến Thầy hơn các anh em này không? " Ông đáp: "Thưa Thầy có, Thầy biết con yêu mến Thầy." Đức Giê-su nói với ông: "Hãy chăm sóc chiên con của Thầy”.
Trong Thánh Lễ an táng còn có những lời cầu nguyện đặc biệt thay mặt dân thành Roma, vì Đức Giáo Hoàng là vị giám mục của họ và lời cầu nguyện thay mặt giáo dân Công Giáo nghi lễ Đông Phương.
Sau lễ an táng, cỗ quan tài bằng gỗ bách được đặt trong hòm bằng thiếc, rồi lại được đặt trong một cỗ quan tài bằng gỗ nhưng không nói đến là loại gỗ nào, tất cả đều được trét kín bằng sáp ong.
Thánh lễ an táng Đức Gioan Phaolô II sẽ được cử hành vào ngày Thứ Sáu 8/4, rồi sẽ được chôn cất dưới hầm Đền Thờ Thánh Phêrô nơi chôn cất các vị giáo hoàng.
Theo cuốn sách nghi lễ an táng Giáo Hoàng, nếu Đức Giáo Hoàng được chôn cất dưới hầm Đền Thờ Thánh Phêrô, thì những người đã khiêng thi hài Đức Giáo Hoàng từ Dinh Tông Tòa đến Đền Thờ Thánh Phêrô, sẽ là những người đưa linh cửu Giáo Hoàng xuống hầm Đền Thờ.
Trong trường hợp Đức Giáo Hoàng khi còn sống để lại di chúc ước muốn sẽ phải chôn cất ở đâu thì Trưởng Phòng Nghi Lễ Giáo Hoàng sẽ có nhiệm vụ thi hành theo ước nguyện của Đức Giáo Hoàng. Nhiều người nghĩ rằng theo truyền thống Ba Lan, Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II sẽ được di quan và chôn cất tại cố hương, thế nhưng Đức Thánh Cha đã không để lại một chỉ thị nào hết và Hồng Y Đoàn đã quyết định chôn cất Đức Giáo Hoàng dưới hầm đền thờ Thánh Phêrô.
Sau Thánh Lễ an táng, các ngày sau là Thánh Lễ Tưởng Niệm được gọi là “novendiali” được tổ chức 9 ngày và công chúng được phép tham dự. Những vị cử hành Thánh Lễ này được luân phiên và thuộc vào trong 7 nhóm: nhà nguyện giáo hoàng, giáo sĩ cự ngụ trong thành Vatican, Giáo Phận Roma, giáo sĩ thuộc các Vương Cung Thánh Đường chính tại Roma, Giáo Triều Roma, Giáo Hội Đông Phương và cuối cùng là các Dòng Tu.
Khi các Thánh Lễ tưởng niệm 9 ngày kết thúc, giáo hội Công Giáo bước sang giai đoạn khác là các nghi thức và phụng vụ theo như trong cuốn “Ordo Ritưm Conclavis” (Nghi Thức của Cơ Mật Viện).
Trong ngày hội nghị các Hồng Y lần thứ 3 vào ngày thứ Tư 6/4, Hồng Y Đoàn đã quyết định ngày khai mạc Cơ Mật Viện để bầu Tân Giáo Hoàng sẽ vào ngày Thứ Hai 18/4, sau khi vừa kết thúc đúng 9 ngày lễ tưởng niệm Đức Cố Giáo Hoàng Gioan Phaolô II.
Trong lần họp Cơ Mật Viện lần này chỉ có 3 vị Hồng Y đã từng bầu trong Cơ Mật Viện bầu Đức Gioan Phaolô II tham dự lần này, còn tất cả đều là những vị Hồng Y đầu tiên đi bầu Tân Giáo Hoàng, trong số đó có Đức Hồng Y GB Phạm Minh Mẫn.
Các nghi thức và nghi lễ được xử dụng từ khi chính thức xác nhận Đức Giáo Hoàng qua đời, cho đến các Thánh Lễ tưởng niệm được cử hành 9 ngày sau Thánh Lễ an táng, đã được ấn ành trong cuốn sách “Các Lễ Nghi An Táng cho Giáo Hoàng” (Ordo Exxequiarum Romani Pontificis”.Cuốn sách màu đỏ được cho phát hành vào ngày thứ Hai 4/4, tuy nhiên trong sách có lời ghi chú của Đức Tổng Giám Mục Piero Marini, Trưởng Phòng Nghi Lễ Giáo Hoàng cho biết bản văn đã được chính Đức Gioan Phaolô II chuẩn y vào năm 1998.
Bản văn cho cá nghi thức, Thánh Lễ và buổi cầu nguyện nguyên bản bằng tiếng Latin hay Hy Lạp đã được dịch sang tiếng Ý.
Trong phần giới thiệu của cuốn sách, Đức Tổng Giám Mục Marini nói lời cầu nguyện cũng phải quan tâm đến thân nhân của cố Đức Giáo Hoàng và những người phục vụ thân cận với Ngài.
Lời cầu nguyện nên bày tỏ đến “lòng biết ơn đến những lời mà vị mục tử qua đời đã xây dựng đoàn chiên Chúa, các bí tích mà Ngài đã nuôi dưỡng họ và sự chăm sóc mà Ngài đã bảo vệ, giũ gìn và hướng dẫn họ”.
Các nghi thức được chia ra làm 3 “chặng” dựa vào nơi chốn đã xảy ra tức là “nơi nhà của Giáo Hoàng, Đền Thờ Thánh Phêrô và nơi chôn cất”.
Ngay cả lúc chính thức xác nhận Đức Giáo Hoàng đã sinh thì vào sáng sớm ngày Chúa Nhật 3/4 được xử dụng bản văn nghi thức “nơi nhà của Giáo Hoàng”.
Ngoài ra còn có các bản văn được dùng trong lúc viếng xác Đức Giáo Hoàng tại Dinh Tông Tòa và lúc di chuyển thi hài Đức Thánh Cha tới Đền Thờ Thánh Phêrô để cho công chúng viếng xác.
Sau phần công chúng viếng xác, là đến phần thi hài được liệm trong quan tài làm bằng gỗ bách trước sự hiện diện của nhiều giáo sĩ Vatican, bao gồm đến Trưởng Phòng Quản Lý Tông Tòa, hiện nay là Đức Hồng Y Eduardo Martinez Somalo, các vị Hồng Y thâm niên, cựu Quốc Vụ Khanh và Chánh Văn Phòng Quản Gia Giáo Hoàng.
Thi hài của Đức Giáo Hoàng được rảy nước thánh, cũng giống như nghi thức tại Dinh Tông Tòa và khi thi hài được quàn tại Đền Thờ Thánh Phêrô. Khi tẩn liệm trong quan tài, mặt Đức Giáo Hoàng được phủ bằng vải lụa trắng và trong cỗ quan tài được đặt một túi nhỏ đựng tiền cắc đã in trong thời trị vị của cố Giáo Hoàng. Lần này người sẽ phủ vải lụa trắng lên mặt Đức Gioan Phaolô II là Đức Tổng Giám Mục Stanislaw Sziwisz, là một đặc ân dành cho vị thư ký riêng đã tận tụy phục vụ Đức Thánh Cha trong suốt dòng thời gian hơn 40 năm qua.Đức Hồng Y Niên Trưởng Hồng Y Đoàn là Đức Hồng Y Joseph Ratzinger sẽ mặc phẩm phục đỏ chủ tế Thánh Lễ an táng.
Bài Phúc Âm trong Thánh Lễ an táng sẽ là chương cuối cùng trong sách Phúc Âm Thánh Gioan khi Đức Giê-su hỏi ông Si-môn Phê-rô: "Này anh Si-môn, con ông Gio-an, anh có mến Thầy hơn các anh em này không? " Ông đáp: "Thưa Thầy có, Thầy biết con yêu mến Thầy." Đức Giê-su nói với ông: "Hãy chăm sóc chiên con của Thầy”.
Trong Thánh Lễ an táng còn có những lời cầu nguyện đặc biệt thay mặt dân thành Roma, vì Đức Giáo Hoàng là vị giám mục của họ và lời cầu nguyện thay mặt giáo dân Công Giáo nghi lễ Đông Phương.
Sau lễ an táng, cỗ quan tài bằng gỗ bách được đặt trong hòm bằng thiếc, rồi lại được đặt trong một cỗ quan tài bằng gỗ nhưng không nói đến là loại gỗ nào, tất cả đều được trét kín bằng sáp ong.
Thánh lễ an táng Đức Gioan Phaolô II sẽ được cử hành vào ngày Thứ Sáu 8/4, rồi sẽ được chôn cất dưới hầm Đền Thờ Thánh Phêrô nơi chôn cất các vị giáo hoàng.
Theo cuốn sách nghi lễ an táng Giáo Hoàng, nếu Đức Giáo Hoàng được chôn cất dưới hầm Đền Thờ Thánh Phêrô, thì những người đã khiêng thi hài Đức Giáo Hoàng từ Dinh Tông Tòa đến Đền Thờ Thánh Phêrô, sẽ là những người đưa linh cửu Giáo Hoàng xuống hầm Đền Thờ.Trong trường hợp Đức Giáo Hoàng khi còn sống để lại di chúc ước muốn sẽ phải chôn cất ở đâu thì Trưởng Phòng Nghi Lễ Giáo Hoàng sẽ có nhiệm vụ thi hành theo ước nguyện của Đức Giáo Hoàng. Nhiều người nghĩ rằng theo truyền thống Ba Lan, Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II sẽ được di quan và chôn cất tại cố hương, thế nhưng Đức Thánh Cha đã không để lại một chỉ thị nào hết và Hồng Y Đoàn đã quyết định chôn cất Đức Giáo Hoàng dưới hầm đền thờ Thánh Phêrô.
Sau Thánh Lễ an táng, các ngày sau là Thánh Lễ Tưởng Niệm được gọi là “novendiali” được tổ chức 9 ngày và công chúng được phép tham dự. Những vị cử hành Thánh Lễ này được luân phiên và thuộc vào trong 7 nhóm: nhà nguyện giáo hoàng, giáo sĩ cự ngụ trong thành Vatican, Giáo Phận Roma, giáo sĩ thuộc các Vương Cung Thánh Đường chính tại Roma, Giáo Triều Roma, Giáo Hội Đông Phương và cuối cùng là các Dòng Tu.
Khi các Thánh Lễ tưởng niệm 9 ngày kết thúc, giáo hội Công Giáo bước sang giai đoạn khác là các nghi thức và phụng vụ theo như trong cuốn “Ordo Ritưm Conclavis” (Nghi Thức của Cơ Mật Viện).
Trong ngày hội nghị các Hồng Y lần thứ 3 vào ngày thứ Tư 6/4, Hồng Y Đoàn đã quyết định ngày khai mạc Cơ Mật Viện để bầu Tân Giáo Hoàng sẽ vào ngày Thứ Hai 18/4, sau khi vừa kết thúc đúng 9 ngày lễ tưởng niệm Đức Cố Giáo Hoàng Gioan Phaolô II.
Trong lần họp Cơ Mật Viện lần này chỉ có 3 vị Hồng Y đã từng bầu trong Cơ Mật Viện bầu Đức Gioan Phaolô II tham dự lần này, còn tất cả đều là những vị Hồng Y đầu tiên đi bầu Tân Giáo Hoàng, trong số đó có Đức Hồng Y GB Phạm Minh Mẫn.