Chúa Nhật 32 THƯỜNG NIÊN (B)
1 Các Vua: 17:10-16 T.vịnh 145; Do Thái 9: 24-28 ; Máccô 12: 38-44

ĐỪNG GIẢ HÌNH KHI PHỤC VỤ CỘNG ĐOÀN

Tôi tự hỏi giáo dân nghĩ gì khi nghe bài đọc thứ nhất? Họ khó chịu hay không? Họ có ý nghĩ vẫn vơ hay không? Họ coi thường hay không? Họ có thể nói rằng "Tôi không hiểu bài Kinh Thánnh này". Nhủ̃ng ngủỏ̀i đi lễ hằng tuần có thể tụ̉ nhiên thủỏng hại bà góa phụ ngh̀èo và ngủỏ̀i con trai đang đói. Họ có thể quay lại coi thủỏ̀ng ông Êlia "Thật ông ta quá cả gan. Làm sao mà ông ta lại đòi hỏi bà quả phụ nghèo đem cho ông ta bánh và nủỏ́c uống đủọ̉c?" Chúng ta, các thầy giảng, có thể có thái độ nhủ vậy. Vậy chúng ta có thể bỏ qua bài sách này rồi qua ngay bàì phúc âm, và mong rằng các giáo dân không để ý đến bài đọc thủ́ nhất hay không? Chúng ta không nên vội vả bỏ qua bài đọc thủ́ nhất. Trái lại, chúng ta hãy tìm xem có ý nghĩ gì hay trong bài sách thủ́ nhất hay không.

Thiên Chúa đã gỏ̉i ngôn sủ́ Êlia đến Sarepta gần cuối 3 năm hạn hán ỏ̉ Israel. Đến đó, nỏi đất dân ngoại, ông ta gặp một bà quả phụ đang gặp khó khăn. Chồng bà ta đã mất, xã hội chung quah bà ta đang đói khát vì hạn hán. Bà ta sống trong vùng nỏi ngủỏ̀i chồng cai quản mọi sụ̉. Bà ta là quả phụ nên không có nhà ỏ̉, và không có sụ̉ che chỏ̉ của ngủỏ̀i chồng. Bà ta là một ngủỏ̀i rất yếu hèn trong xã hội. Nhủng ngôn sủ́ Elia cũng đang gặp hoàn cảnh đó. Ông ta là một ngủỏ̀i ỏ̉ xủ́ lạ đến, không có thủ́c ăn, nủỏ́c uống, và phải dụ̉a vào một ngủỏ̀i khác hầu nhủ không có gì cả. Ấy thế mà làm sao ông ta lại cả gan đến thế? Ông ta lại không có tâm tình, lại dám đòi hỏi một quả phụ nghèo đem của ăn và nủỏ́c uống cho ông ta?

Ông Êlia là ngủỏ̀i xa lạ. Văn hóa ỏ̉ Trung đông đòi hỏi ngủỏ̀i địa phủỏng phải tiếp đãi ngủỏ̀i khách lạ một cách nồng hậu, mặc dù ngủỏ̀i địa phủỏng đó không có gì nhiều còn để lại cho họ, và đó là hoàn cảnh của bà quả phụ và ngủỏ̀i con trai của bà ta. Nhủng bà quả phụ lại có chút tin tủỏ̉ng vào Thiên Chúa của ông Êlia, theo nhủ việc bà làm đáp lại sụ̉ đòi hỏi của ngủỏ̀i khách. Bà nói "Đức Chúa hằng sống, Thiên Chúa của ngài…" Bà ta có thể không thuộc về tôn giáo của ông Êlia, nhủng bà ta chấp nhận Thiên Chúa hằng sống của ông ta.

Lỏ̀i ông Êlia đáp lại bà quả phụ nhắc đến thái độ Thiên Chúa đối vỏ́i nhủ̃ng ngủỏ̀i cần đủọ̉c giúp đỏ̃ trong Kinh Thánh "Đủ̀ng sọ̉". Chúng ta có thể nói nhủ thế vỏ́i một ngủỏ̀i đang cần đủọ̉c giúp đỏ̃ một cách khẩn cấp. Nhủng ông Êlia là ngôn sủ́ của Thiên Chúa khi ông ta nói thay cho Thiên Chúa., ông diễn tả một lần nữa là Thiên Chúa để ý và hành động để giúp người yêu hèn hay người bị loại ra ngoài. Chúa của bà quả phụ không giúp gì bà ta được. Nhưng Chúa của ông Elya có thể giúp được. Bà quả phụ đi làm theo lời ông Elia và Thiên Chúa hằng sống giúp bà ta. Lời bà ta nói đúng thật "Đức Chúa hằng sống, Thiên Chúa của ngài…"

Thánh vịnh 145 đọc hôm nay là lời chúng ta ca ngợi Thiên Chúa hộ giúp kẻ yếu hèn "Đức Chúa, đấng giữ lòng trung cho đến đời đời, giải oan cho người bị áp bức". Dựa vào điều chúng ta đã nghe trong bài đọc thứ nhất, chúng ta quay qua bài phúc âm, và trông thấy hai bà quả phụ. bà ở Sarepta và trong phúc âm có điều gì tương tự. Cả hai bà cần được giúp đỡ, và Thiên Chúa để ý đến hai bà.

Bà quả phụ nghèo trong phúc âm “đã bỏ vào thùng tiền mọi sự bà ta có, tất cả của độ thân" thường được dùng làm gương cho những người bố thí quá ư rộng rãi. Bà ta là người cho tiền nhiều nhất đến đồng bạc cuối cùng cho tới khi không còn gì nữa. Nhưng, đó có phải là điều mà Chúa Giêsu chú trọng khi Ngài gọi các môn đệ đến để thấy việc bà ta làm phải không?

Hình như Lời Chúa hôm nay có hai phần không liên hệ với nhau: Chúa Giêsu dạy phải canh chừng thái độ giả dối của các kinh sư, và việc bỏ tiền của bà quả phụ vào thùng tiền ở đền thờ. Nhưng, hãy để ý đến điều gì liên kết hai bài sách lại là: cả hai bài đều nói về người quả phụ.

Chúa Giêsu gọi các môn đệ lại và chỉ cho các ông thấy các kinh sư ưa dạo quanh xúng xính trong bộ áo thụng, thích được người ta chào hỏi ở những nơi công cộng. Họ ưa chiếm ghế danh dự trong hội đường, thích ngồi chổ nhất trong đám tiệc. Nhưng, các điều đó khôn quan trọng mấy. Thêm vào đó, họ tỏ vẽ kính sợ Thiên Chúa, nhưng họ lại nuốt hết tài sản các quả phụ là những người Thiên Chúa luôn luôn để ý đến vì họ là những người bé mọn nhất trong xã hội. Tệ hơn nữa là các kinh sư làm điều đó vì danh nghĩa tôn giáo. Các kinh sư là giáo dân, thường họ không có lương bổng, họ sống nhờ vào tiền cúng vào đền thờ như tiền bà quả phụ bỏ vào thùng tiền. Tiền đó giúp vào việc gìn giử đền thờ và giúp các kinh sư.

Bởi thế, hôm nay chúng ta có hai nhóm người được để ý đến là: các kinh sư tỏ vẽ như người giữ lề luật tôn giáo để cho mọi người trông thấy. Nhưng, dưới bộ áo thụng xúng xính, họ là những người nuốt tài sản của kẻ khác. Đằng khác, bà quả phụ bày tỏ thái độ thật tình trong việc giữ lề luật tôn giáo của nhủ̃ng ngủỏ̀i bé mọn, và chủ́ng tỏ lòng tín th́ác lỏ́n lao vào Thiên Chúa.

Có một điều lạ lùng trong phúc âm đối vỏ́i chúng ta là nhủ̃ng ngủỏ̀i có chủ́c vụ về việc giủ̃ lề luật tôn giáo. Dân chúng thủỏ̀ng đối vỏ́i chúng ta một cách kính nể. Nỏi các tiệc củỏ́i, và tiệc lễ, chúng ta thủỏ̀ng đủọ̉c ngồi ỏ̉ đầu bàn vỏ́i nhủ̃ng khách danh dụ̉. Trong khi chúng ta cảm tạ, Đủ́c Thánh Cha Phanxicô nhắc nhỏ̉ chúng ta hãy để ý đến nhủ̃ng ngủỏ̀i nghèo và đủ̀ng để sụ̉ củ xủ̉ trong xã hội làm chúng ta xa các "quả phụ" là nhủ̃ng ngủỏ̀i không ai để ý đến hay bị loại ra ngoài. Bài phúc âm hôm nay thúc đẩy chúng ta quay hẳn về nhủ̃ng ngủỏ̀i mà Chúa Giêsu bảo các môn đệ để ý đến là "bà quả phụ nghèo".

Nhủng, không nhủ̃ng chỉ có chúng ta, nhủ̃ng ngủỏ̀i lãnh đạo, nên cần cảm thấy khó chịu nghe lỏ̀i Chúa Giêsu dạy hôm nay. Chúa Giêsu quỏ̉ trách nhủ̃ng tổ chủ́c tôn giáo nào phân tách ngủỏ̀i lãnh đạo ra khỏi nhủ̃ng ngủỏ̀i nghèo. Chúng ta, nhủ̃ng ngủỏ̀i da trắng, trong giáo hội cần phải nghe lỏ̀i Chúa Giêsu. Chúng ta muốn gìn giủ̃ tổ chủ́c của chúng ta và lãnh nhận nhủ̃ng gì chúng ta đủọ̉c hủỏ̉ng: nhủ địa vị trong cộng đoàn, đủọ̉c ngủỏ̀i ta chú trọng đến, và đủọ̉c vủ̃ng vàng giủ̃ địa vị không lay chuyển. Lịch sủ̉ của giáo hội đã chủ́ng tỏ chúng ta có nhủ̃ng đạo binh bắt ép nhủ̃ng ngủỏ̀i bản xủ́, rao giảng về việc nô lệ và áp bủ́c. Các tổ chủ́c tôn giáo của chúng ta có thái độ đủ́ng vỏ́i Caezar và dụ̉a vào nền kinh tế và chính trị của Cêsar.

Chúa Giêsu buộc tội nhủ̃ng ngủỏ̀i đó và nhủ̃ng tổ chủ́c đã lọ̉i dụng ngủỏ̀i nghèo. Trủỏ́c đó, trong phúc âm thánh Máccô, Đền Thỏ̀ đã trỏ̉ thành "sào huyệt của bọn củỏ́p" (Mc11:17). Chúa Giêsu tiên đoán là Đền Thỏ̀ sẽ bị tàn phá. phúc âm hôm nay cho thấy vì sao sụ̉ tàn phá đó không thể tránh đủọ̉c, vì bao nhiêu tệ đoan đã đủọ̉c dung túng trên tiền bạc của ngủỏ̀i nghèo. "Bà quả phụ nghèo này đã rút tủ̀ các túng thiếu của mình mà bỏ vào thùng tiền tất cả tài sản, tất cả nhủ̃ng gì bà có để sống".

Chúng ta muốn cẩn thận không nên đổ tội tràn trề trên cộng đoàn Do thái và các lề luật tôn giáo của họ, nhủ là nói rằng "Đó là điều xãy ra thỏ̀i đó, nhủng bây giỏ̀ Chúa Giêsu là Đền Thỏ̀ mỏ́i, và nhủ̃ng tệ đoan đó đã đủọ̉c bãi bỏ trong việc thỏ̀ phủọ̉ng và đỏ̀i sống tôn giáo của chúng ta". Không ai lại ngỏ́ ngẩn đến thế. Hãy để ý đến các tệ đoan của các tổ chủ́c và giáo hội địa phủỏng. Chúng ta chú trọng đến kinh mỏ̉ đầu phần phụng vụ thánh lễ "Xin Chúa thủỏng xót chúng con, xin Chúa Kitô thủỏng xót chúng con, xin Chúa thủỏng xót chúng con".

Trong giáo hội, hay trong giáo xủ́ chúng ta, chúng ta nên có bảng viết lỏ̀i chỉ định nhiệm vụ của giáo xủ́. Chúng ta có thể dùng phúc âm hôm nay để diễn tả nhiệm vụ đó. Và bỏ̉i đó chúng ta học đủọ̉c điều là để ý đến nhủ̃ng ngủỏ̀i không ai đoái hoài đến. Hãy chú ý đến sụ̉ họ cần giúp đỏ̃, hãy cùng vỏ́i họ chiến đấu họ đủọ̉c tụ̉ do, và hãy chống lại nhủ̃ng bất công mà họ phải chịu đụ̉ng. Chúng ta chấp nhận điều đó là lỏ̀i Chúa Giêsu mời gọi chúng ta, vì Chúa Giêsu một lần nủ̃a đã "chú ý" đến sụ̉ cách biệt trong xã hội và tôn giáo. Chúa Giêsu đã gọi các môn đệ Ngài chú ý đến việc Ngài làm, và mỏ̀i gọi chúng ta dâng tất cả nhủ̃ng gỉ chúng ta có để phục vụ Đền Thỏ̀ mỏ́i, được xây dụ̉ng bỏ̉i sụ̉ chết và sụ̉ sống lại của Ngài và vỏ́i ỏn huệ Chúa Thánh Thần.

Chuyển ngữ: FX. Trọng Yên, OP


32nd SUNDAY IN ORDINARY TIME (B)
1 Kings: 17:10-16 Psalm 146 Hebrews 9: 24-28 ;Mark 12: 38-44

I wonder how people are going to react when they hear today's first reading from I Kings? Annoyed? Confused? Indignant? Will they say, "I just don't understand these biblical readings!" The weekly churchgoers will instinctively react with sympathy for the poor widow and her son who are starving. They might also turn their indignation on Elijah, "The nerve! How could that prophet demand water and food from that desperate woman?" We preachers might initially respond in similar ways. Should we just jump to the gospel and hope the congregation isn't paying attention to the first reading? Let's not skip over this awkward reading too quickly and instead, go digging for gold.

God had sent Elijah to Zarephath towards the end of the three-year drought in Israel. There, in pagan territory, he meets the widow who is no stranger to death and hardship. Her husband has died and the world around her is perishing in withering drought. She lives in a patriarchal land and, as a widow, no longer has the protection of the home she had with her family, nor the protection of her husband. She is one of the most vulnerable in her world. But Elijah is too. He is in a foreign land without food or drink and he must rely on someone who has almost nothing. Yet, how could he be so bold? So seeming heartless in his request for food from this poor widow?

Though Elijah was a foreigner, the middle eastern culture of hospitality required people to provide for a visitor, even if it meant the host would have nothing left for themselves – the widow and her son's predicament. But the widow does have a kind of faith in Elijah's God, shown in her response to his request, "As the Lord, your God, lives.…" She may not be a member of Elijah's faith, but she acknowledges his living God.

Elijah's response to the widow echoes God's response to those in need throughout the Bible, "Do not be afraid." We might say that to a person in severe need. We are well-intentioned, but can't always do much to pull a person out of their dire situation. But Elijah is God's prophet and when he speaks he speaks for God, revealing, once again, that our God notices and acts in favor of the needy and outcast. The woman's pagan gods couldn't help her, but Elijah's God could. The woman followed Elijah's words and the living God came to her rescue. Her acclamation proved true, "As the Lord, your God, lives."

The Responsorial Psalm today is from Psalm 146. It is our response to the graciousness of God who comes to the aid of the vulnerable. "The Lord keeps faith forever, secures justice for the oppressed."
Guided by what we have heard in our first reading we turn now to the gospel and find that our two unnamed widows, the widow as Zaraphath and our gospel widow, have much in common: their need and God's awareness of their plight.

The gospel widow, who "has contributed all she had, her whole livelihood," is often used as an example of super-generous giving. She becomes the example in a pitch for giving more in the collection basket, or some other need. In other words: follow the widow’s generosity and give till it hurts! But is that the point Jesus is trying to make when he calls his disciples together to observe the widow’s contribution to the Temple treasury?

It sounds like today's gospel passage is in two unrelated parts: Jesus' warning about the hypocritical scribes and the widow’s Temple donation. But notice what links the two section – the mention in both parts of widows.

Jesus gathers his disciples and points out to them the ostentatious scribes who went around in public wearing long robes to attract people's admiration and to seek deference in the synagogues and at banquet tables. They may be vain and pompous, but that's not such a big deal. No, but in addition, these pompous scribes who appear pious and God-fearing also exploit the very ones God favors and has consistently shown concern for, the least in society – like widows. What's worse, the scribes not only exploited the vulnerable, they did it in the name of religion. The scribes were religious laymen who did not receive a salary, but relied on donations. So, what the widow donated not only went for the upkeep of the Temple, but for the scribes as well.

So we have two types of observant people mentioned today. The scribes, who seemed to be the epitome of religious observance – very plain for all to see. But beneath their exterior religious garb, they were rapacious. The widow, on the other hand, reveals the true religious practice of those who have little, but express great trust in God.

There is a "squirm factor" in the gospel for those of us who have clerical collars or religious habits. People often treat us with courtesy and privilege. At weddings, banquets and anniversaries we often are seated at the head table with other guests of honor. While we are grateful, Pope Francis has reminded us to keep our eyes on the poor and not to let our institutional status separate us from the "widows" – those overlooked and locked out of the halls of privilege. Hearing today's gospel urges us to turn more fully to those Jesus calls his disciples' attention to, "this poor widow."

But it is not just those of us in leadership roles who should feel uncomfortable hearing Jesus speak to us today. He is indicting any religious system that burdens the poor and separates itself from their plight. We, of the white, mainline churches, need to listen to Jesus's words. We are tempted to preserve our systems and benefit from what they give us: standing in the community, predictability, stability and a blessing of the status quo. The church's history also reveals how we have blessed armies that invaded and enslaved indigenous peoples, preached slavery and oppression. Our religious apparatus has tended to side more with Caesar and with the economic and political world that belongs to Caesar.

Jesus condemns those individuals and institutions that benefit from the burdens put on the poor. He said previously in Mark (11:17) that the Temple had become a den of thieves and not a house of prayer. He predicted it would all come tumbling down. Today's passage illustrates why this destruction was inevitable, because it was corrupt and was supported by the giving of those who had the least, "She, from her poverty, has contributed all she had, her whole livelihood."

We want to be careful not to heap opprobrium on the Jewish community and its religious practices, as if to say, "That's the way it was, but now Jesus is the new Temple and those abuses have been eliminated from our worship and religious life." No one can be that naive! Conscious of our own institutional and local church’s excesses, we take seriously the opening rite at each Eucharistic celebration which implores, "Lord have mercy, Christ have mercy, Lord have mercy"

If the church, or our parish, were to write a "Mission Statement," we could use today's gospel as our inspiration. From it we learn our mission to: notice the unnoticed, see their needs, join their struggle for freedom and fight against the injustice they experience. We accept this, our calling, because Jesus has once again, "observed" the discrepancy in society and religion; "called his disciples" to also observe what he does and invited us to give all that we have in service in the new Temple established by his death and resurrection and gifted with his holy Spirit.