Trong một thế giới thế tục hóa, nơi Thiên Chúa dường như bị gạt ra bên lề lịch sử, nhận thức về nhu cầu của con người đối với Thiên Chúa đang trỗi dậy mạnh mẽ, theo những cách mà chúng ta vẫn chưa hoàn toàn thấu hiểu.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV vẫy tay chào đám đông trước khi cử hành Thánh lễ tại Căn cứ Không quân Las Palmas ở Lima, Peru, vào ngày 16 tháng 11 năm 2026, trong chuyến tông du Nam Mỹ của ngài. (Ảnh: Simone Risoluti / Vatican Media)


Andrea Gagliarducci, trong bản tin ngày 17 tháng 11 năm 2026 của tạp chí National Catholic Register, nhận định rằng: Chuyến thăm của Giáo hoàng Leo XIV tới Peru — quốc gia thứ ba và cũng là điểm dừng chân cuối cùng trong chuyến tông du Nam Mỹ từ ngày 6 đến 16 tháng 11 — đã diễn ra vô cùng đặc biệt.

Ngay sau khi ngài đặt chân đến đất nước mà ngài từng phục vụ gần hai thập niên, 3 triệu người đã xếp hàng dọc các con phố để đón chào chiếc xe chở Giáo hoàng đi qua; và dòng người vẫn không ngừng đổ về.

Tương tự, tại Argentina, số người tham dự một Thánh lễ đã lên tới 2.5 triệu người. Uruguay ghi nhận con số khiêm tốn hơn, nhưng do dân số quốc gia này ít hơn nhiều, nên việc có 100,000 người tham dự buổi canh thức cầu nguyện dành cho giới trẻ là một thành tựu đáng kể, nhất là trong bối cảnh quốc gia này đang trải qua quá trình thế tục hóa.

Nếu có thể đúc kết một điều về tất cả các chuyến tông du quốc tế của Đức Giáo Hoàng Leo XIV cho đến nay, thì đó chính là việc sự hiện diện của ngài đã khơi dậy một niềm khao khát mãnh liệt hướng về Thiên Chúa. Tôi gọi đây là một dạng “hoài niệm” — một khát vọng của dân Chúa muốn được “trở về nhà” — niềm khát vọng ấy bộc lộ rõ nét mỗi khi sự hiện diện của Đức Giáo Hoàng tạo điều kiện cho nó trỗi dậy.

Tại Paris, 800,000 người đã tham dự Thánh lễ vào ngày 26 tháng 9 tại Quảng trường Concorde — nơi hai thế kỷ trước, nhiều người Công Giáo từng bị hành quyết. Trước đó trong năm nay, 1.2 triệu người đã tập trung tại Quảng trường Cibeles ở Madrid.

Bất cứ nơi nào Đức Giáo Hoàng đặt chân đến, người dân đều hưởng ứng nồng nhiệt. Tất nhiên, họ hưởng ứng vì ngài là Giáo hoàng, và sự hiện diện của ngài là điều cần thiết đối với dân Chúa. Chẳng hạn, sự đón tiếp tại Argentina đã diễn ra vô cùng nồng ấm. Đã 39 năm trôi qua kể từ lần cuối một vị Giáo hoàng đặt chân đến Argentina; ngay cả Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô – dù là người Argentina – cũng chưa từng trở về quê hương.

Trong một thế giới thế tục hóa, nơi Thiên Chúa dường như bị gạt ra bên lề lịch sử, nhận thức về nhu cầu của con người đối với Thiên Chúa đang trỗi dậy mạnh mẽ, theo những cách mà chúng ta vẫn chưa hoàn toàn thấu hiểu.

Điều này thể hiện rõ tại Pháp, nơi số lượng người trưởng thành lãnh nhận bí tích Rửa tội trong Đêm Vọng Phục Sinh đã liên tục gia tăng trong ít nhất năm năm qua. Năm nay, hơn 21,386 người trưởng thành và thanh thiếu niên đã được rửa tội – tăng 28% so với năm trước đó và cao gấp hơn ba lần so với con số cách đây 10 năm (năm 2015, mỗi năm có chưa đầy 4,000 người được rửa tội). Sự trở về với Thiên Chúa này đầy kinh ngạc và huyền nhiệm, đến mức Tổng giáo phận Paris (vùng Île-de-France) đã triệu tập một hội nghị lớn để tìm hiểu sâu hơn về nguyên nhân dẫn đến những cuộc hoán cải này.

“Làn sóng Phục Sinh” năm 2026 còn lan rộng sang châu Á: tại Singapore, số lượng người trưởng thành chuẩn bị gia nhập Giáo hội đã vượt mốc 1,250 người, trong khi Hồng Kông ghi nhận hơn 2,500 trường hợp được rửa tội.

Sự gia tăng số người trưởng thành tìm đến với Giáo hội cũng diễn ra mạnh mẽ tại các quốc gia phương Tây khác, bao gồm cả Hoa Kỳ. Theo phân tích từ tờ The Register, nhiều giáo phận và khu vực đang chứng kiến sự tăng trưởng đáng kể. Số lượng người trưởng thành lãnh nhận bí tích Rửa tội cũng đang gia tăng tại Bỉ, Hà Lan, Thụy Sĩ, Ireland, Úc và Vương quốc Anh. Tóm lại, thế giới đang khao khát đón nhận đức tin, và đây là điều mà Đức Giáo Hoàng cần đặc biệt lưu tâm.

Trong chuyến thăm Nam Mỹ, những thông điệp mà Đức Giáo Hoàng gửi đến giới trẻ vô cùng chân thành và đầy khích lệ. Tại Uruguay, trong buổi canh thức cùng các bạn trẻ, ngài nhắn nhủ họ “đừng bao giờ sợ hãi khái niệm ‘mãi mãi’”, đồng thời kêu gọi họ hãy chú trọng vào tình yêu thương và gia đình.

Tại Argentina, trước sự hiện diện của một triệu người trẻ, ngài mời gọi họ hãy để Chúa Kitô biến đổi cuộc đời mình. Tại Peru, ngài trao cho giới trẻ sứ mệnh truyền giáo, thúc giục họ hãy quan tâm, chăm sóc những người đang trải qua giai đoạn khó khăn.

Tương lai của các chuyến tông du

Chuyến đi Mỹ La-tinh này, xét trên một khía cạnh nào đó, đã thiết lập một khuôn mẫu cho các chuyến tông du của Đức Giáo Hoàng. Trong khi chờ xem định hướng mới của công tác truyền thông Vatican sẽ được triển khai như thế nào dưới sự điều hành của bà Montse Alvarado – cựu lãnh đạo EWTN News – chúng ta đã biết cách Đức Giáo Hoàng Leo tổ chức các chuyến đi của mình.

Các bài phát biểu trước ngoại giao đoàn luôn bao gồm ba phần: một phần đề cập đến quốc gia sở tại, một phần bàn về các thách thức toàn cầu, và phần kết luận nhằm gửi gắm một thông điệp cụ thể.

Tại Uruguay, Argentina và Peru, Đức Giáo Hoàng đã lên tiếng bảo vệ sự sống; nhưng trên hết, ngài tập trung vào tình hình chính trị, kêu gọi các chính sách phục vụ người dân và nhấn mạnh rằng: “Nền kinh tế phải phục vụ con người, chứ không phải con người phục vụ nền kinh tế”.

Ngài cũng kêu gọi tôn trọng phẩm giá lao động và nhân quyền, đồng thời đề cập đến những thách thức chung mà người dân Mỹ La-tinh thường phải đối diện. Các bài giảng của Đức Giáo Hoàng luôn mang tinh thần truyền giáo. Những cuộc gặp gỡ của ngài với giới trẻ luôn là lời mời gọi dấn thân. Bảo vệ sự sống và gia đình, sứ mệnh truyền giáo, cùng sự dấn thân trong đời sống thường nhật chính là ba chủ đề trọng tâm của Đức Giáo Hoàng Leo XIV.

Trong chuyến đi này, Đức Giáo Hoàng còn bổ sung thêm một khía cạnh khác: sự gần gũi.

Niềm vui hiện rõ trong ánh mắt ngài khi đặt chân đến Peru. Trước hết và trên hết, Đức Giáo Hoàng Leo XIV là một vị Giáo hoàng truyền giáo. Và ngài thực sự là một vị Giáo hoàng đến từ châu Mỹ — có người cho rằng thiên về Nam Mỹ hơn là châu Mỹ nói chung, và chính xác hơn là người Peru.

Khi bài quốc ca Peru vang lên, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã hát theo một cách thuộc lòng.

Từng có quan điểm cho rằng kỷ nguyên của các chuyến tông du đã kết thúc — liệu người ta còn quan tâm đến chúng nữa không? Ngày nay, chúng ta có thể khẳng định điều ngược lại; một mùa xuân mới đã bắt đầu, khi Kitô giáo đâm chồi nảy lộc giữa một thế giới đầy biến động — và mọi người đang tìm đến với đức tin cũng như vị đại diện của đức tin ấy: Đức Giáo Hoàng.

Những thách thức phía trước

Giờ đây, Đức Giáo Hoàng Leo XIV không chỉ được kêu gọi tiếp nối sứ mệnh truyền giáo, mà còn phải cân bằng sứ mệnh đó với các yêu cầu quản trị Giáo hội.

Trong khi thế giới đang khao khát Thiên Chúa, Giáo hội vẫn phải đối diện với những thách thức đe dọa sự hiệp nhất nội bộ.

Chẳng hạn, trong cuộc họp báo trên chuyến bay trở về sau chuyến tông du, Đức Leo đã giải đáp các câu hỏi liên quan đến vấn đề linh mục đã kết hôn, cũng như văn kiện Traditionis Custodes và Thánh lễ theo nghi thức Latinh. Ngài nhấn mạnh rằng một trong những ưu tiên trong triều đại giáo hoàng của mình là thúc đẩy “sự hiệp nhất và hiệp thông giữa chúng ta với tư cách là các thành viên trong Giáo hội.”

Đồng thời, trong chuyến đi này, Đức Giáo Hoàng đã gặp gỡ các nạn nhân bị lạm dụng — một cử chỉ đầy ý nghĩa. Tại Argentina, Uruguay và Peru, việc giải quyết vấn nạn lạm dụng trong hàng giáo sĩ là một thách thức lớn, khiến uy tín của Giáo hội bị tổn hại nghiêm trọng. Dẫu vậy, người ta vẫn tiếp tục tìm đến Đức Giáo Hoàng; họ vẫn tiếp tục tìm đến Giáo hội.

Đây chính là thời điểm để gặt hái hoa trái, giữa lúc thế giới dường như đang khao khát Thiên Chúa.

Công tác quản trị Giáo hội rất quan trọng: việc bổ nhiệm nhân sự là cần thiết, và quá trình chuyển giao thế hệ phải được thực hiện một cách cẩn trọng; tuy nhiên, trọng tâm của mọi hoạt động vẫn phải là công cuộc loan báo Tin Mừng — như Đức Leo đã nhắc nhở chúng ta trong chuyến tông du vừa qua.

Như lời Đức Leo nhắn nhủ các tín hữu trong Thánh lễ ngày 13 tháng 11 tại Chiclayo: “Thế giới đang chờ đợi chúng ta, và sứ mệnh này mới chỉ bắt đầu.”