Camille Dalmas thuộc I.Media, trong bản tin ngày 26/11/2026, cho biết: Trong một thông điệp video được trình chiếu vào ngày 5 tháng 11 năm 2026 tại một hội nghị ở Rome — sự kiện kỷ niệm 100 năm ngày tấn phong các giám mục người Trung Quốc đầu tiên trong thời hiện đại — Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã kêu gọi xây dựng một Giáo hội tại Trung Quốc vừa bén rễ sâu sắc trong văn hóa bản địa, vừa duy trì sự hiệp nhất với Rome. Đây là bài phát biểu đầu tiên mà Đức Giáo Hoàng dành riêng cho Giáo Hội Công Giáo tại Trung Quốc kể từ khi ngài đắc cử.
Hội nghị này, do Đức Hồng Y Quốc vụ khanh Pietro Parolin — viên chức cấp cao thứ hai của Vatican — khai mạc, đánh dấu cột mốc 100 năm kể từ khi Đức Giáo Hoàng Pi-ô XI tấn phong sáu vị giám mục người Trung Quốc vào ngày 28 tháng 10 năm 1926. Khi đó, các vị này đã thực hiện chuyến hải trình dài từ Thượng Hải đến Rome để lãnh nhận chức giám mục tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô.
Tại lối vào hội trường thuộc Đại học Giáo hoàng Urbaniana vào thứ Năm, Đức Hồng Y Parolin đã chào đón hai vị giám mục từ Trung Quốc đến tham dự sự kiện: Đức Tổng Giám Mục Giuse Lý Sơn (Joseph Li Shan) của Bắc Kinh, chủ tịch Hội Công Giáo Yêu nước Trung Quốc — một tổ chức trực thuộc Đảng Cộng sản có nhiệm vụ giám sát Công Giáo tại Trung Quốc; và Đức Giám Mục Inhaxiô Đinh Tổ Diêu (Ignatius Ding Zuyao) của Hải Môn, người mới được bổ nhiệm gần đây.
Khoảng 100 người đã tham dự buổi gặp mặt, trong đó có Đức Hồng Y Stephen Chow, Giám mục Hồng Kông, và Đức Hồng Y Lazarus You Heung-sik từ Hàn Quốc, Bộ trưởng Bộ Giáo sĩ. Ngay khi bắt đầu hội nghị — được tổ chức dưới sự bảo trợ của Bộ Loan báo Tin Mừng — ban tổ chức thông báo rằng Đức Giáo Hoàng đã gửi một thông điệp video, sau đó thông điệp này được trình chiếu trên một màn hình lớn.
Sự cởi mở của Giáo hội đối với các nền văn hóa khác nhau
Trong bài phát biểu của mình, Đức Giáo Hoàng đã mô tả việc thụ phong sáu vị giám mục cách đây một thế kỷ là “một sự kiện có ý nghĩa trọng đại, không chỉ đối với hành trình của Giáo Hội Công Giáo tại Trung Quốc mà còn đối với toàn thể Giáo hội hoàn vũ”. Từ sự kiện lịch sử này, ngài nhấn mạnh tầm quan trọng của tiến trình hội nhập văn hóa (inculturation) và sự hiệp thông giữa các giám mục với Rôma.
Đức Thánh Cha nhắc lại lời dạy của Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XV trong tông thư Maximum illud năm 1919 rằng: “Công cuộc truyền giáo của Giáo hội không thể bị đánh đồng với các tiến trình thực dân hóa hay việc xuất khẩu các tư tưởng hoặc mô hình văn hóa”. Ngài giải thích rằng đức tin Kitô giáo “ôm trọn những khác biệt, tiếp nhận các đặc điểm riêng của từng cá nhân và dân tộc ở bất cứ nơi nào có thể, với một tầm nhìn bao quát”.
Trong khi Giáo hội “sống giữa các dân tộc bằng tình hữu nghị và sự cảm thông đối với những hy vọng cũng như khát vọng cao đẹp của họ”, vị Giáo hoàng thứ 267 cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của sự hiệp thông giữa các giám mục trên khắp thế giới với Đấng kế vị Thánh Phêrô, cũng như với các giám mục anh em khác.
Ngài mô tả sự hiệp nhất này là “một dấu chỉ tốt đẹp, được trao ban cách tự do, mang lại niềm an ủi, là một mối dây giải thoát, một sự gần gũi khơi dậy niềm tin tưởng”. Ngài cũng nhấn mạnh “tính độc đáo của Giáo hội so với tất cả các hệ thống và tổ chức xã hội, chính trị khác”.
Sự hiệp thông với Giám mục Rôma
Để củng cố cho những nhận định của mình, Đức Giáo Hoàng tiếp tục dẫn lời Đức Bênêđictô XVI, vị đã viết rằng Giáo Hội Công Giáo tại Trung Quốc “chưa bao giờ thiếu vắng sự phục vụ của các vị mục tử hợp pháp, những người đã gìn giữ trọn vẹn sự kế thừa tông truyền”. Ngài cũng nhắc đến thông điệp của Đức Giáo Hoàng Phanxicô, trong đó nhấn mạnh đến “sự hiệp thông với Giám mục Rôma” của người Công Giáo Trung Quốc.
Kết lại, Đức Giáo Hoàng nhắc nhớ rằng hành trình của sáu vị giám mục Trung Quốc năm xưa đã “khơi dậy niềm vui và niềm tự hào trong lòng biết bao đồng bào của các ngài, đồng thời đẩy lùi sự ngờ vực, nghi kỵ và thù địch vào quên lãng”.
Trong một thế giới “đang bị xâu xé bởi các xung đột và chìm trong khói lửa chiến tranh”, ngài mời gọi mọi người cùng cầu nguyện để trước mọi hiểm nguy, “Chúa có thể gìn giữ kho tàng hiệp thông trong Giáo hội”. Kể từ khi thỏa thuận năm 2018 giữa Trung Quốc và Tòa Thánh về việc bổ nhiệm các giám mục được ký kết, đã có 21 vị giám mục được bổ nhiệm theo khuôn khổ của thỏa thuận này, trong đó có bảy vị do Giáo hoàng Phanxicô bổ nhiệm.