Ký giả Justin Mclellan của tạp chí National Catholic Reporter, từ Montevideo, Uruguay, ngày 6 tháng 11 năm 2026, đánh đi bản tin sau:
Dù vừa trải qua ca phẫu thuật cắt bỏ một phần phổi chưa đầy bốn tuần trước, Đức Giáo Hoàng Leo XIV vẫn bắt đầu chuyến tông du kéo dài 12 ngày qua ba quốc gia Nam Mỹ. Ngài khẳng định rằng mình chưa bao giờ nghĩ chuyến đi dài nhất trong triều đại giáo hoàng của mình lại có nguy cơ bị hủy bỏ.
"Tôi biết có những người từng nghi ngờ liệu chuyến đi này có diễn ra hay không," Đức Giáo Hoàng chia sẻ với các phóng viên vào thứ Sáu, trên chuyến bay kéo dài 14 tiếng rưỡi từ Rome đến Montevideo, Uruguay — chặng dừng chân đầu tiên trong hành trình tại Nam Mỹ. Chuyến đi này cũng bao gồm các chuyến thăm tới Argentina, quê hương của Đức Giáo Hoàng Phanxicô, và Peru, nơi Đức Giáo Hoàng Leo từng dành hơn hai thập niên cho sứ vụ linh mục của mình. "Tôi thú thật rằng ngay từ ngày đầu tiên, tôi đã không hề nghi ngờ và luôn tin chắc rằng chuyến đi này phải được thực hiện."
Mặc dù Đức Giáo Hoàng đã phải nằm viện bốn ngày sau ca phẫu thuật cắt bỏ khối u ác tính ở phổi phải vào ngày 13 tháng 10, nhưng hai tuần sau đó, Vatican xác nhận chuyến đi vẫn sẽ diễn ra theo kế hoạch, bao gồm cả điểm dừng chân tại Cusco, Peru — một thành phố nằm ở độ cao lớn.
Trong những ngày trước khi khởi hành vào ngày 6 tháng 11, Đức Giáo Hoàng Leo xuất hiện với phong thái tràn đầy năng lực; ngài thậm chí còn hát rất nhiệt tình trong Thánh lễ cầu cho các linh hồn vào ngày Lễ Các Đẳng, được cử hành tại một nghĩa trang ở Rome bốn ngày trước đó. Dẫu vậy, ca phẫu thuật đã biến chuyến đi Nam Mỹ này thành một phép thử công khai về sức bền đối với vị Giáo hoàng 71 tuổi vốn nổi tiếng là người yêu thích thể thao.
Khi được hỏi về ca phẫu thuật và quá trình hồi phục trên chuyến bay đến Uruguay, Đức Giáo Hoàng Leo chia sẻ với các phóng viên rằng căn bệnh đã khơi dậy trong ngài "một tinh thần cam kết, mong muốn tiếp tục gần gũi với những người đang đau ốm", đồng thời khẳng định niềm tin của ngài rằng "chăm sóc sức khỏe phải là quyền của tất cả mọi người." Khi trả lời câu hỏi của các phóng viên về bí quyết giúp ngài hồi phục sức khỏe, Đức Giáo Hoàng cho biết đó là nhờ "niềm tin vào Thiên Chúa, đội ngũ bác sĩ giỏi và lối sống lành mạnh". Khi được hỏi liệu ngài có cảm thấy khỏe mạnh như vẻ bề ngoài hay không, người đứng đầu Giáo Hội Công Giáo đáp: "Có lẽ còn khỏe hơn thế nữa".
Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh rằng việc đảm bảo khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe là nghĩa vụ của mọi xã hội
Ngay sau khi đặt chân đến thủ đô của Uruguay – chuyến thăm đầu tiên của một vị Giáo hoàng kể từ thời Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II vào năm 1988 – ngài đã nhắc đến chính trải nghiệm sức khỏe của bản thân.
"Gần đây, tôi đã trực tiếp trải qua những hạn chế do bệnh tật gây ra và nhận được sự chăm sóc mà tôi vô cùng biết ơn", Đức Giáo Hoàng chia sẻ trong buổi lễ chào mừng tại quảng trường trung tâm Montevideo, bên cạnh Tổng thống Uruguay Yamandú Orsi. "Trải nghiệm đó khiến tôi nghĩ đến biết bao người – cả nam lẫn nữ – đang thiếu điều kiện để được chẩn đoán kịp thời hoặc tiếp cận các phương pháp điều trị cần thiết. Đảm bảo mọi người đều có thể tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe, bất kể hoàn cảnh kinh tế ra sao, là nghĩa vụ đặt ra cho mỗi xã hội".
Hệ thống y tế kết hợp công - tư của Uruguay được đánh giá là một trong những hệ thống y tế toàn diện và vững mạnh nhất tại Mỹ La-tinh. Chăm sóc sức khỏe cũng là chủ đề trọng tâm trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Hoa Kỳ – cuộc bầu cử mà Vatican xác nhận Đức Giáo Hoàng đã tham gia bỏ phiếu từ Rome.
Khi được hỏi trên chuyến bay về ý nghĩa của việc bỏ phiếu, Đức Giáo Hoàng chia sẻ với các phóng viên: "Tôi tự hào là người Mỹ và được thực hiện quyền công dân của mình".
Theo chính quyền Uruguay, khoảng 30,000 người đã tập trung tại Quảng trường Độc lập (Plaza Independencia) ở Montevideo và dọc theo các con đường dẫn đến quảng trường trung tâm để đón chào Đức Giáo Hoàng khi ngài đi qua trên chiếc xe chuyên dụng (popemobile). Một số nhóm trẻ em đã chơi bóng bầu dục và bóng chuyền trên các bãi biển dọc theo những con đường mà đoàn xe của Đức Giáo Hoàng đi qua. Trong bài phát biểu đầu tiên tại Nam Mỹ – diễn ra ở một trong những quốc gia có mức độ thế tục hóa cao nhất châu lục, nơi chỉ khoảng 35% trong tổng số 3.5 triệu dân tự nhận mình là người Công Giáo (so với tỷ lệ khoảng 60% ở nhiều quốc gia Mỹ La-tinh khác) – Đức Leo cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải bảo vệ các thai nhi. Ngài khẳng định rằng bản chất thế tục của nhà nước "không đòi hỏi khía cạnh tôn giáo phải bị giới hạn trong phạm vi đời tư".
Truyền giáo tại một Uruguay thế tục
Lời kêu gọi mạnh mẽ của Đức Leo về việc truyền giáo tại một Uruguay thế tục đã được đưa ra vào cuối ngày hôm đó, trong cuộc gặp gỡ với cộng đồng Công Giáo tại nhà thờ chính tòa Montevideo. Ngay cả chủ đề được chọn cho chuyến thăm Uruguay của ngài – "Les Anuncio Una Gran Alegria" ("Tôi mang đến cho anh chị em tin vui trọng đại") – cũng phản ánh tinh thần truyền giáo trong chuyến đi này.
"Một trong những bí quyết của công cuộc truyền giáo chính là trở nên giống với Đấng mà chúng ta rao giảng", Đức Leo chia sẻ với các giám mục, linh mục, tu sĩ và chủng sinh đang tề tựu tại nhà thờ chính tòa. "Trên mảnh đất này, nơi nhiều người đương thời hầu như không biết đến Chúa Giêsu Kitô, và biết bao người trẻ lớn lên mà không hề gắn kết với đời sống Giáo hội, thì chính chứng tá đó lại mang một sức mạnh đặc biệt. Ước mong sao cách chúng ta nhìn người khác, cách chúng ta lắng nghe hay..." "Cách chúng ta tiếp cận những người đang đau khổ thôi thúc họ đặt câu hỏi về nguồn gốc của tình yêu đó."
Đức Giáo Hoàng đã đọc cả hai bài diễn văn ngay sau khi bước xuống từ chuyến bay xuyên đại dương mà không hề tỏ ra mệt mỏi hay khó khăn; ngài cũng xuất hiện với vẻ đầy hào hứng khi chào đám đông từ chiếc xe dành riêng cho Giáo hoàng (popemobile).
Mặc dù các thánh lễ công khai của Đức Giáo Hoàng tại Argentina và Peru dự kiến sẽ thu hút hơn một triệu người tham dự, chuyến thăm đầu tiên của ngài đến Mỹ La-tinh lại diễn ra ở quy mô nhỏ hơn tại Uruguay – một quốc gia có xu hướng thế tục.
Tuy nhiên, cũng giống như khi ngài đến thăm nước Pháp – một quốc gia vốn mang đậm tinh thần thế tục – và khiến các nhà tổ chức cũng như giới chức Giáo hội bất ngờ trước số lượng người tham dự đông đảo, Giáo hội tại Uruguay hy vọng thông điệp của ngài sẽ chạm đến cả những người trước đây từng bài xích tôn giáo.
"Đức Giáo Hoàng được kính trọng và yêu mến; tầm ảnh hưởng của ngài vượt xa khỏi biên giới của Giáo hội," Đức Hồng Y Daniel Sturla của Montevideo chia sẻ với tạp chí Ecclesia trước chuyến thăm. "Hơn nữa, tôi tin rằng trong một thế giới đang thiếu hụt trầm trọng các nhà lãnh đạo, Đức Giáo Hoàng là một nhân vật tầm cỡ toàn cầu mà tiếng nói của ngài luôn được lắng nghe."
Vị Hồng Y – người từng tham gia mật nghị bầu chọn Đức Giáo Hoàng vào tháng 5 năm 2025 – cho biết ngài đã bắt đầu đặt nền móng cho chuyến thăm này ngay từ ngày bầu chọn, khi ngài ngỏ lời mời vị tân Giáo hoàng đến thăm Uruguay.
"Khi là một quốc gia nhỏ, bạn hiểu rằng một khi có cơ hội để lên tiếng, bạn phải nắm bắt lấy ngay lập tức," vị Hồng Y nói.