1. Nga phát động các cuộc tấn công quy mô lớn vào Ukraine trong khi Trump tuyên bố hòa bình đang đến gần hơn bao giờ hết.

Ít nhất một người thiệt mạng và 34 người bị thương ở Kyiv khi quân đội Nga tấn công Ukraine bằng hỏa tiễn đạn đạo và máy bay điều khiển từ xa vào đêm qua, văn phòng công tố thủ đô báo cáo hôm thứ Năm. Tổng cộng, 12 khu vực của Ukraine đã bị oanh tạc, chính quyền cho biết.

"Những ‘nhà nhân đạo’ Nga đã phóng ba đợt hỏa tiễn đạn đạo nhằm vào Kyiv, sử dụng tổng cộng 21 quả. Thật không may, thành phố đã chịu thiệt hại đáng kể và nhiều phát đạn trúng đích, ảnh hưởng đến các khu dân cư, cơ sở hạ tầng năng lượng, một nhà ga xe lửa và tàu điện ngầm, các trung tâm mua sắm và các doanh nghiệp công nghiệp. Thậm chí một tu viện cũng nằm trong số những địa điểm bị hư hại", Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết như trên sau vụ tấn công.

Lực lượng Ukraine báo cáo đã bắn hạ 181 trong số 210 máy bay điều khiển từ xa của Nga nhưng không bắn hạ được hỏa tiễn đạn đạo nào.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Nga đã phát động cuộc tấn công "gần như ngay lập tức" sau khi cuộc đàm phán giữa Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Putin kết thúc hôm thứ Tư.

Ông Witkoff rời St. Petersburg sau khi ca ngợi Vladimir Putin là một "nhà nhân đạo", một từ mà Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance cho rằng có liên quan đến việc thả Stephen Hubbard, một công dân Mỹ bị Nga giam giữ từ năm 2022. "Chúng ta đang tiến gần đến việc chấm dứt chiến tranh. Có lẽ bây giờ chúng ta đang gần hơn bao giờ hết", Tổng thống Donald Trump nói ngay sau cuộc đàm phán.

Tuy nhiên, hãy cẩn thận, những tuyên bố khi ngồi trước computer của Tổng thống Donald Trump không nhất thiết tương ứng với những gì diễn ra trên thực địa. Hôm Thứ Bẩy, 16 Tháng Năm, phát biểu tại một cuộc họp báo ở New Delhi trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh BRICS đang diễn ra, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cáo buộc rằng mỗi ngày Trump ngồi trước computer, sáng tác ra những chuyện hoang đường để kể cho thế giới như một kẻ độc thoại hoang tưởng.

"Mỗi ngày đều mang đến một thông điệp khác nhau, đôi khi thậm chí là hai thông điệp khác nhau trong cùng một ngày, điều này càng làm gia tăng sự ngờ vực. Ông ấy vừa nói Iran đã chấp nhận tất cả mọi thứ yêu sách của Mỹ. Vài giờ sau đó, ông ta lại đe dọa sẽ xóa sổ Iran khỏi bản đồ thế giới vì Iran không chấp nhận gì cả. Tôi tự hỏi ông ta đang hành động như một kẻ độc thoại hoang tưởng hay như một người đang thao túng thị trường chứng khoán bằng những câu chuyện hoang đường?" nhà ngoại giao hàng đầu của Iran nói.

Trong trường hợp này, đây là những gì diễn ra trong 24 giờ qua: Lực lượng Ukraine cho biết họ đã tiêu diệt và làm bị thương kỷ lục 2.250 binh sĩ Nga - con số thương vong lớn nhất của Nga trong 24 giờ kể từ năm 2022, Bộ Tổng tham mưu Quân đội Ukraine cho biết trong một thông cáo báo chí gửi cho POLITICO hôm thứ Năm.

Cũng trong ngày thứ Năm, Bộ Quốc phòng Nga báo cáo đã bắn hạ 808 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tại 17 khu vực, bao gồm cả các vùng lãnh thổ do Ukraine xâm lược.

[Politico: Russia launches massive strikes on Ukraine as Trump says peace is closer than ever]

2. Tất cả 4 phi trường Mạc Tư Khoa tạm ngừng hoạt động khi phi trường Sheremetyevo phát cảnh báo không kích.

Tất cả bốn phi trường thuộc khu vực đô thị Mạc Tư Khoa đều tạm ngừng các chuyến bay vào hôm Thứ Sáu, 23 Tháng Mười, trong khi hành khách tại phi trường Sheremetyevo thậm chí còn được hướng dẫn đến nơi trú ẩn.

Cơ quan hàng không dân dụng Nga, Rosaviatsia, cho biết trong một tuyên bố rằng các phi trường Sheremetyevo, Domodedovo, Vnukovo và Zhukovsky đã tạm ngừng các chuyến bay đến và đi.

Lệnh báo động không kích đã được ban hành tại phi trường Sheremetyevo, hành khách được hướng dẫn di tản đến các khu vực an toàn và nơi trú ẩn gần nhất.

Phi trường Vnukovo cảnh báo hành khách nên chuẩn bị tinh thần chờ đợi lâu, kể cả trên máy bay, vì cho biết các hạn chế này được áp đặt vì lý do an toàn. Hãng Domodedovo cho biết họ đang điều chỉnh lịch bay do các hạn chế tạm thời này.

Thị trưởng Mạc Tư Khoa Sergei Sobyanin cho biết hệ thống phòng không đã đánh chặn ít nhất 11 máy bay điều khiển từ xa tiếp cận thành phố trong vài giờ qua.

Các thông báo của phi trường không đưa ra lịch trình cụ thể về việc nối lại hoạt động bình thường.

Sự gián đoạn này diễn ra sau những cảnh báo trước đó từ Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy rằng các hoạt động của máy bay điều khiển từ xa sẽ ngày càng ảnh hưởng đến không phận Nga.

Ngày 1 tháng 9, Tổng thống Zelenskiy kêu gọi các hãng hàng không hoạt động trên không phận Nga cần lưu tâm đến những rủi ro ngày càng gia tăng. Ông nói rằng Ukraine không trực tiếp đe dọa hàng không dân dụng, nhưng các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine sẽ buộc không phận Nga phải đóng cửa.

"Tại Ukraine, chúng tôi không muốn có thêm bất kỳ sinh mạng vô tội nào bị mất đi. Đó là lý do tại sao chúng tôi cảnh báo các đối tác của mình: không còn thời điểm an toàn nào trên bầu trời Nga nữa", Tổng thống Zelenskiy nói, đồng thời lưu ý rằng chính quyền Nga không công bố đầy đủ các rủi ro đối với hàng không dân dụng.

Putin lên án những phát ngôn đó là lời đe dọa khủng bố và cảnh báo rằng Mạc Tư Khoa sẽ đáp trả nếu xảy ra các thảm kịch hàng không.

Mối đe dọa không phận ngày càng gia tăng

Theo báo cáo của Safe Airspace về Cơ sở dữ liệu Vùng xung đột và Rủi ro, không phận Ukraine vẫn đóng cửa đối với hàng không dân dụng kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện vào tháng 2 năm 2022.

Nga, Belarus và Moldova cũng đã đóng cửa một số khu vực không phận của mình, đặc biệt là gần biên giới với Ukraine.

Một số quốc gia, bao gồm Mỹ, Anh, Canada, Pháp và Ý, đã ban hành lệnh cấm hoàn toàn các chuyến bay qua không phận Ukraine do nguy cơ hoạt động quân sự và tấn công mạng có thể vô tình gây nguy hiểm cho dân thường.

Trong khi đó, Nga tiếp tục tăng cường các cuộc tấn công trên toàn quốc vào Ukraine.

Đầu tháng 9 vừa qua, Kyrylo Budanov, nhà lãnh đạo Văn phòng Tổng thống, cho biết Nga có khả năng sẽ tiếp tục các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn vào Ukraine ít nhất cho đến cuộc bầu cử Duma Quốc gia vào tháng 9, vì Điện Cẩm Linh muốn cho cử tri thấy một "bức tranh chiến thắng".

Tính đến ngày 29 tháng 7, các quốc gia thành viên NATO đã phải hứng chịu khoảng 80 vụ vi phạm không phận bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của Nga kể từ năm 2022, làm dấy lên những lo ngại rộng hơn rằng cuộc xâm lược Ukraine của Nga có thể lan sang lãnh thổ của các quốc gia khác.

[Kyiv Post: All 4 Moscow Airports Halt Flights as Sheremetyevo Issues Air Raid Alert]

3. Phản bác luận điểm thứ hai: Nga liên tục tiến bộ vì sở hữu nguồn nhân lực dồi dào vô tận.

Luận điểm thứ hai: Nga liên tục tiến bộ vì sở hữu nguồn nhân lực dồi dào vô tận.

Tổng thống Trump nói: "Nga có nguồn nhân lực vô hạn... Họ có thể mất rất nhiều người trong chiến tranh, và họ đã mất rất nhiều người. Họ đã mất 50 triệu người trong Thế chiến thứ hai. Họ mất rất nhiều người, nhưng họ rất đông."

Tướng Zaluzhnyi nói: Ngoài luận điểm của Tổng thống Trump rằng Nga là một quốc gia rộng lớn, tuyên bố này là sai sự thật.

Tình trạng thiếu hụt nhân lực ở Nga đã kéo dài và được báo cáo rộng rãi, làm suy yếu khả năng tiến hành các chiến dịch quân sự của Nga.

Nga đã huy động lực lượng dự bị vào năm 2022, bắt đầu tuyển mộ hàng loạt tội phạm vào năm 2023, và kể từ đó đã huy động lực lượng thực thi pháp luật và đưa ra các khoản tiền thưởng khi ký hợp đồng tương đương với một năm lương của một người lao động chuyên nghiệp để thuyết phục nam giới gia nhập quân đội của họ.

Theo ước tính của cơ quan tình báo quân đội Ukraine, được Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, gọi tắt là IISS ủng hộ, Nga hiện đang tuyển mộ khoảng 30.000 lính đánh thuê mỗi tháng. Con số này thấp hơn đáng kể so với số liệu thương vong hàng tháng được báo cáo là từ 40.000 đến 50.000 người thiệt mạng và bị thương, theo ước tính của Bộ Tổng tham mưu Ukraine và NATO.

Các đơn vị chiến đấu Ukraine báo cáo rằng lực lượng Nga tấn công gần như hoàn toàn bằng các nhóm bộ binh nhỏ, không được hỗ trợ bởi xe tăng hoặc các phương tiện chiến đấu khác. Theo những báo cáo này, các bộ binh đó hầu như không có khả năng tự vệ trước máy bay điều khiển từ xa và chịu thương vong nặng nề khi thực hiện mệnh lệnh tiến công. Việc gần như hoàn toàn không có phương tiện di tản y tế chiến thuật của Nga làm trầm trọng thêm tỷ lệ thương vong và khiến nhiều binh sĩ bị thương lẽ ra có thể cứu sống được không tử vong.

Hiện tại, ví dụ điển hình nhất về chiến thuật gây thương vong lớn của Nga không mấy hiệu quả là ở khu vực Dobropillya phía đông, nơi các đơn vị bộ binh thuộc Quân đoàn 1 Ukraine, được hỗ trợ bởi các phi đội máy bay điều khiển từ xa của Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa, gọi tắt là USF, đã ba lần phá kỷ lục về số lượng binh sĩ Nga thiệt mạng hoặc bị thương trong một ngày suốt tháng 10.

Do đó, tuyên bố của Tổng thống Trump về số người chết trong Thế chiến II của Liên Xô là phóng đại. Tổng thống Trump cũng cố tình lờ đi một thực tế ai cũng biết là việc phải nhờ đến quân Bắc Hàn của Kim Chính Ân; và phải tuyển mộ các chiến binh nước ngoài mà trong nhiều trường hợp là ép buộc họ tham gia vào cuộc xâm lược ở Ukraine

[Kyiv Post: Fact-Checked: Trump’s Latest Ukraine Claims]

4. Tổng thống Tiệp cho rằng thỏa thuận về dầu diesel của Trump đã làm đổ vỡ tiến trình hòa bình giữa Ukraine và Nga.

Tổng thống Tiệp Petr Pavel cho biết một thỏa thuận ngừng bắn giữa Nga và Ukraine đã "gần như đạt được" - cho đến khi Trump dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với dầu diesel của Nga.

Trong một cuộc phỏng vấn được công bố hôm Thứ Sáu, 23 Tháng Mười, với Mạng lưới Phóng viên Toàn cầu Axel Springer, trong đó có POLITICO, Pavel cho biết các lệnh trừng phạt phối hợp của Mỹ và Âu Châu đối với dầu mỏ, giới tài phiệt và các ngành công nghiệp khác của Nga đang gây "áp lực" lên Nga. Nhưng thỏa thuận mà Trump công bố hồi đầu tháng này, theo đó Nga sẽ cung cấp hàng trăm ngàn tấn dầu diesel cho Mỹ, đã cho Nga "thời gian để thở".

"Bây giờ mọi chuyện sẽ khó khăn hơn nhiều," Pavel nói. "Nga đang tận dụng đà này để thoát khỏi áp lực, và điều đó giống như một sự khích lệ tinh thần đối với họ."

Tòa Bạch Ốc hôm thứ Tư cho biết Trump đã "đàm phán thành công" thỏa thuận này nhằm cung cấp cho thị trường toàn cầu "một lượng lớn dầu diesel và giảm giá".

Thỏa thuận này nhanh chóng vấp phải sự phản đối và, tại một thời điểm, một nhóm Thượng Nghị Sĩ lưỡng đảng của Mỹ đã kêu gọi Trump hủy bỏ thỏa thuận.

Trong khi đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy đã đăng tải trên mạng xã hội rằng thỏa thuận này "có lợi cho Nga" và cho phép Nga "giết nhiều người hơn, kéo dài chiến tranh, ít tôn trọng Mỹ hơn và gây ra tổn thất và thiệt hại lớn hơn nữa cho thế giới". Ông cáo buộc Trump sử dụng các cuộc đàm phán hòa bình ở Florida như một "màn khói" để chính quyền theo đuổi thỏa thuận với Nga.

Lời chỉ trích của Tổng thống Zelenskiy là dấu hiệu mới nhất cho thấy căng thẳng leo thang giữa Kyiv và Washington. Trump đã nhiều lần bày tỏ sự thất vọng với Tổng thống Zelenskiy, cáo buộc ông kéo dài cuộc chiến. Ngược lại, gần đây ông lại nói những lời tốt đẹp về Putin và tuần này cho biết "Thẳng thắn mà nói, Nga đã giải quyết vấn đề Ukraine rất tốt".

Tuy nhiên, ông Pavel đã gửi lời ủng hộ đến tổng thống Ukraine vào thứ Tư.

"Tôi tin rằng Tổng thống Zelenskiy và toàn bộ Ukraine là nạn nhân của cuộc xung đột," Pavel nói. "Vì vậy, có lẽ tôi sẽ là người cuối cùng đổ lỗi cho Ukraine về việc gây ra cuộc xung đột. Không phải Ukraine đã tấn công Nga. Không phải Ukraine đã đe dọa Nga."

Ông nói thêm rằng Trump thể hiện đường lối cởi mở hơn với Nga so với bất kỳ nhà lãnh đạo Âu Châu nào.

"Ở một mức độ nào đó, ông ấy có thể bị thu hút bởi Vladimir Putin như một nhà lãnh đạo có uy quyền, nhưng tôi không nghĩ rằng… Trump nhìn nhận vấn đề từ góc độ cuộc đấu tranh giữa dân chủ và chế độ chuyên chế, bởi vì ông ấy chỉ nhìn nhận nó đơn thuần từ quan điểm về sự thịnh vượng kinh tế cho Hoa Kỳ," Pavel nói thêm.

Mặc dù Pavel bày tỏ lo ngại về thỏa thuận dầu diesel, ông từ chối nói rằng Mỹ đã phản bội Ukraine hoặc các đối tác Âu Châu khác.

"Tôi chưa biết liệu chúng ta có thể gọi đó là sự phản bội hay không, nhưng tôi sẽ gọi đó là một sai lầm," ông nói. "Bởi vì... điều đó đang mang lại cho Nga một niềm hy vọng mới: Hy vọng rằng họ có thể phớt lờ Âu Châu, họ có thể phớt lờ Ukraine, họ có thể tập trung vào việc đạt được thỏa thuận với Hoa Kỳ, có thể với Trung Quốc, và sắp xếp mọi thứ theo các ưu tiên và chiến lược của họ. Tôi tin rằng điều đó rõ ràng đi ngược lại lợi ích của chúng ta ở Âu Châu."

Pavel cũng không loại trừ khả năng các nước Âu Châu sẽ mua dầu của Nga trong tương lai, nhưng nói thêm rằng điều đó "sẽ cần thời gian" trước khi xảy ra.

"Nếu một ngày nào đó Nga trở thành một quốc gia tôn trọng chủ quyền và biên giới của các nước khác, tại sao không thiết lập quan hệ kinh doanh thường xuyên với một quốc gia như vậy? Nhưng Nga vẫn chưa đạt đến trình độ đó", ông nói.

[Politico: Trump’s diesel deal derailed Ukraine-Russia peace progress, says Czech president]

5. Các công tố viên Pháp mở cuộc điều tra tội ác thù hận sau vụ xả súng từ trên xe gây chết người.

Viện công tố chống khủng bố của Pháp đang điều tra vụ xả súng gần Paris khiến ít nhất một người thiệt mạng vào sáng thứ Sáu, xem đây có thể là một hành động khủng bố do thù hận gây ra.

"Văn phòng Công tố Chống khủng bố Quốc gia đã tiếp nhận vụ án này và mở cuộc điều tra", tuyên bố cho biết, đồng thời nói thêm rằng nghi phạm đã bị bắt giữ.

Văn phòng đang điều tra các cáo buộc bao gồm tội giết người và âm mưu giết người "có liên quan đến hoạt động khủng bố, trong đó các hành vi được thực hiện dựa trên tư cách thành viên thực tế hoặc được tường trình thuộc một chủng tộc, dân tộc, quốc gia hoặc tôn giáo cụ thể."

Trước đó cùng ngày, Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu thông báo rằng "Trọng tâm chính rõ ràng sẽ là xác định động cơ của thủ phạm - điều gì đã thúc đẩy hắn ta âm mưu thực hiện vụ thảm sát... nhắm vào cộng đồng của chúng ta," Thị trưởng Trappes, Ali Rabeh, phát biểu trên đài truyền hình BFM của Pháp.

"Chúng tôi xin chia sẻ nỗi đau với các nạn nhân, gia đình của họ và toàn thể cư dân Yvelines. Trong thời khắc khó khăn này, cả quốc gia sát cánh cùng họ", Tổng thống Emmanuel Macron nói.

Marine Le Pen, ứng cử viên hàng đầu của đảng cực hữu cho cuộc bầu cử tổng thống năm tới, đã lên án vụ giết người là "một hành động man rợ mà động cơ của nó phải được xác định và những kẻ chịu trách nhiệm phải bị trừng phạt nghiêm khắc."

"Chủ nghĩa phân biệt chủng tộc giết người," Jean-Luc Mélenchon, ứng cử viên cánh tả hàng đầu cho cuộc bầu cử năm tới, nói. "Trước tội ác tàn bạo này, tất cả nhân loại đều được nhắc nhở rằng họ giống nhau khi cùng chung nỗi kinh hoàng và phẫn nộ."

Ứng cử viên trung hữu Edouard Philippe cho biết "chủ nghĩa khủng bố phải được đấu tranh không ngừng nghỉ, với quyết tâm tuyệt đối" và "cuộc điều tra sẽ phải xác định động cơ của thủ phạm gây ra hành động đáng khinh bỉ này."

[Politico: French prosecutors open hate crime probe after deadly drive-by shooting]

6. Phản bác luận điểm thứ ba: Hoa Kỳ đã viện trợ cho Ukraine 350 tỷ đô la.

Luận điểm thứ ba: Hoa Kỳ đã viện trợ cho Ukraine 350 tỷ đô la.

Tổng thống Trump nói: "Chúng ta đã viện trợ 350 tỷ đô la cho Ukraine... Hãy nhìn xem, chúng ta đã viện trợ những khoản tiền khổng lồ cho Ukraine. Chúng ta chẳng nhận lại được gì ngoài dầu diesel phẩm chất cao. Chúng ta đã – có lẽ – đã viện trợ cho Ukraine nhiều tiền hơn hầu hết bất kỳ ai khác trong nhiều năm qua, hàng trăm tỷ đô la."

Tướng Zaluzhnyi nói: Điều này hoàn toàn sai sự thật, tuy nhiên, đáng tiếc là Tổng thống Trump đã lặp đi lặp lại tuyên bố này trong nhiều năm.

Không có nguồn tin đáng tin cậy nào ủng hộ con số 350 tỷ đô la viện trợ của Mỹ cho Ukraine. Các số liệu chính thức của Mỹ và các tổ chức độc lập cho thấy tổng cam kết viện trợ song phương của Mỹ cho Ukraine vào khoảng 130-136 tỷ đô la dưới dạng viện trợ quân sự, tài chính và nhân đạo trực tiếp kể từ năm 2022.

Chính quyền Trump vào tháng 2 năm 2025 đã cắt toàn bộ viện trợ tài chính và hầu hết viện trợ quân sự cho Ukraine. Theo lệnh của Tổng thống Trump, kể từ thời điểm đó, vũ khí của Mỹ có thể được bán cho Âu Châu với số lượng hạn chế để Âu Châu tặng cho Ukraine, nhưng Mỹ tính phí hoa hồng 10%. Tổng giá trị viện trợ mà Mỹ đã tặng cho Ukraine kể từ khi Tổng thống Trump nhậm chức là chưa đến 1 tỷ đô la.

So với Mỹ, Âu Châu đã viện trợ cho Ukraine nhiều gấp đôi, và kể từ đầu năm 2025, đã trở thành nguồn hỗ trợ nước ngoài chính của Ukraine.

Về tuyên bố của Tổng thống Trump rằng Mỹ "không nhận lại được gì", Ukraine, theo yêu cầu của chính quyền Trump, đã ký một "thỏa thuận khoáng sản" vào tháng 4 năm 2025, trao cho một số tập đoàn Mỹ quyền độc quyền khai thác các mỏ đất hiếm lớn của Ukraine. Nói chung, nhờ sự hy sinh về sinh mạng và của cải của Ukraine, chi phí mà Mỹ phải bỏ ra để ngăn chặn Nga ở Âu Châu và trên toàn thế giới đã được giảm bớt.

[Kyiv Post: Fact-Checked: Trump’s Latest Ukraine Claims]

7. Truyền thông Đức đưa tin, quân đội Đức lần đầu tiên xếp mối đe dọa phá hoại từ Nga vào loại "nghiêm trọng".

Lần đầu tiên, quân đội Đức xếp các mối đe dọa phá hoại của Nga nhằm vào binh lính và cơ sở vật chất của họ vào mức "nghiêm trọng", theo báo cáo của hãng tin Sueddeutsche Zeitung của Đức ngày 21 tháng 10.

Theo báo cáo của Suddeutsche Zeitung, sau khi xem xét các tài liệu nội bộ từ quân đội Đức, đây là mức độ đe dọa cao thứ hai của quân đội.

Theo Reuters, một phát ngôn viên Bộ Quốc phòng cho biết: "Chúng tôi nhận thấy rằng chúng tôi đang phải đối mặt với mối đe dọa phá hoại đáng kể đối với [quân đội Đức] nói chung".

Theo tờ Suddeutsche Zeitung, việc phân loại mới này được thúc đẩy bởi việc phát hiện một máy bay điều khiển từ xa chở chất nổ gần căn cứ không quân Wunstorf ở Hạ Saxony vào tháng 9, cũng như "các vụ phá hoại liên quan đến tàu hải quân".

Trước đó, Đức chính thức cáo buộc Mạc Tư Khoa âm mưu thực hiện một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa tại phi trường Leipzig/Halle vào đầu tháng 8. Trong khi mục tiêu của vụ phá hoại ở Leipzig là một máy bay của Ukraine, thì vụ phá hoại rõ ràng tại căn cứ không quân Wunstorf đánh dấu lần đầu tiên quân đội Đức bị tấn công trực tiếp.

Theo phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Đức, các biện pháp an ninh sẽ được tăng cường tại các cơ sở của quân đội nước này theo mức độ đe dọa mới.

Việc Đức phân loại lại các mối đe dọa từ Nga diễn ra trong bối cảnh các chuyên gia cảnh báo Nga đang thử xem họ có thể đẩy Âu Châu đi xa đến mức nào mà không gây ra chiến tranh công khai — từ máy bay điều khiển từ xa xâm phạm không phận NATO đến các hành động phá hoại và tấn công mạng trên khắp lục địa. Âu Châu đã tăng cường khả năng phòng thủ kể từ năm 2022, nhưng các chuyên gia cho rằng vẫn còn những lỗ hổng quan trọng, bao gồm phòng không, thông tin liên lạc, tình báo và chỉ huy chung.

Ngày 5 tháng 10, Martin Jaeger, nhà lãnh đạo cơ quan tình báo nước ngoài của Đức, nói với các nhà lập pháp rằng Đức đang trong một "cuộc chiến ngầm" với Nga và có nguy cơ bị cuốn vào một cuộc xung đột bạo lực với Mạc Tư Khoa.

Ngày 18 tháng 10, chính quyền Lithuania đã ngăn chặn một vụ tấn công đốt phá nhằm vào một công ty lưu trữ thiết bị liên lạc vệ tinh Starlink.

Ngày 7 tháng 10, phát ngôn nhân của cơ quan tình báo Đan Mạch nói với Reuters rằng Nga đã tăng cường nỗ lực nhằm phá hoại các công ty Đan Mạch tham gia cung cấp vũ khí cho Ukraine.

[Kyiv Independent: German military classifies threat of Russian sabotage as 'significant' for first time, German media reports]

8. Các dự án Starlink và Starshield của Elon Musk, và ý nghĩa của chúng đối với Ukraine trong cuộc chiến chống lại Nga.

Trong tuần qua, Ukraine đã nhận được một lời nhắc nhở rõ rệt về sự phụ thuộc ngày càng tăng của nước này vào việc truy cập không gián đoạn vào mạng lưới Starlink và Starshield của Elon Musk trong cuộc chiến sử dụng máy bay điều khiển từ xa chống lại Nga, hiện đã bước sang năm thứ năm.

Ukraine chỉ sở hữu một phần nhỏ nguồn lực so với Nga, nhưng việc phát triển mạnh mẽ chiến tranh bằng máy bay điều khiển từ xa trên cả mặt trận phòng thủ và tấn công đã giúp nước này chống chọi được với đối thủ lớn hơn nhiều là Nga, quốc gia đã xâm lược Ukraine vào đầu năm 2022. Điều đó vẫn đúng cho đến tuần trước, khi Ukraine báo cáo về việc mạng lưới Starshield bị hạn chế hoạt động, khiến các máy bay điều khiển từ xa của họ phải dừng giữa chừng và rơi xuống.

Hai mạng lưới của SpaceX hoạt động trên một chòm sao gồm hàng ngàn vệ tinh quỹ đạo thấp — Starlink là phiên bản thương mại, trong khi Starshield là sản phẩm quân sự được cấp phép cho chính phủ Mỹ và các đối tác, trong đó có Ukraine.

Việc Kyiv phụ thuộc vào máy bay điều khiển từ xa đã khiến Starlink và Starshield trở nên gần như không thể thiếu trong kho vũ khí của họ. Khi Ukraine gặp sự việc gián đoạn đối với các mạng lưới này, họ đã mất đi lá chắn gồm các máy bay đánh chặn và máy bay điều khiển từ xa, vốn cung cấp một số biện pháp bảo vệ chống lại các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của Nga.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy tin rằng Musk đã làm chậm tốc độ của Starshield theo yêu cầu của các quan chức Mỹ, mặc dù người giàu nhất thế giới đã phủ nhận mọi vai trò và nói rằng chính phủ Mỹ mới là bên kiểm soát mạng lưới quân sự này. Trump cũng đã phủ nhận việc ông chịu trách nhiệm về việc làm chậm mạng lưới này.

Tuy nhiên, đài CBS News đưa tin hôm thứ Ba rằng Musk đứng sau sự gián đoạn này, xảy ra sau khi ông nhiều lần nói chuyện với các quan chức chính quyền để tìm hiểu rõ hơn về suy nghĩ của tổng thống về vấn đề này, theo các nguồn tin thân cận với vụ việc.

Cũng có những thông tin trái chiều về việc liệu quyền truy cập đầy đủ vào các mạng đã được khôi phục hay chưa. Văn phòng của Tổng thống Zelenskiy xác nhận rằng tính đến chiều thứ Năm, Starlink vẫn bị hạn chế tốc độ.

Khi được các phóng viên hỏi liệu ông có yêu cầu Musk khôi phục dịch vụ internet cho Ukraine hay không, Trump trả lời hôm thứ Năm: "Tôi không muốn bình luận về việc tôi gọi hay người khác gọi. Điều đó không quan trọng."

"Tóm lại: Ông ấy đã trả lại nó," tổng thống Mỹ nói.

Dưới đây là những thông tin đã biết về Starshield và Starlink — và vai trò của chúng trong cuộc chiến ở Ukraine.

Chuyện gì đã xảy ra ở Ukraine?

Ngày 13 tháng 10, quân đội Ukraine bắt đầu gặp khó khăn đột ngột với thiết bị Starshield, khiến việc thực hiện các nhiệm vụ với máy bay điều khiển từ xa tốc độ cao trở nên khó khăn hơn, các quan chức và binh lính nói với CBS News.

Các binh sĩ Ukraine cho biết họ nhận thấy "giới hạn tốc độ" đã được áp đặt đối với việc sử dụng các thiết bị thu phát internet Starshield của SpaceX, loại thiết bị Starlink cấp quân sự mà người Ukraine gắn lên máy bay điều khiển từ xa để phi công điều khiển từ xa có thể duy trì kết nối với máy bay điều khiển từ xa khi chúng bay về phía các mục tiêu của Nga.

Việc tiếp cận bị hạn chế bằng cách tắt các ăng-ten trên máy bay điều khiển từ xa của Ukraine bay vượt quá tốc độ nhất định, khiến chúng rơi xuống. Các nguồn tin từ Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết SpaceX đã đơn phương áp đặt các hạn chế của hệ thống Starshield mà không thông báo trước.

Hôm thứ Bảy, Tổng thống Zelenskiy cho biết giới hạn tốc độ đã ngăn cản Ukraine sử dụng hệ thống Starshield để bắn hạ máy bay điều khiển từ xa tấn công Shahed của Nga.

Starshield và Starlink là gì?

Starshield, mạng lưới vệ tinh quân sự, hoạt động trên cùng một chòm sao vệ tinh với người anh em dân sự của nó, Starlink, nhưng có ít hạn chế về kỹ thuật hơn và các tính năng bảo mật tiên tiến hơn. Cả hai đều do công ty SpaceX của Musk vận hành.

Chính phủ Mỹ trả tiền cho SpaceX để được cấp phép sử dụng Starshield và kiểm soát ai có thể truy cập công nghệ này. Việc sử dụng nó bị giới hạn ở Ukraine và các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm. Nó không có sẵn ở Nga.

Hiện không có giải pháp thay thế nào khả thi cho Starlink, vì không có đối thủ cạnh tranh trực tiếp nào có thể sánh được với phạm vi phủ sóng 11.150 vệ tinh của Starlink. Amazon Đức Lêô đặt mục tiêu cạnh tranh, nhưng hiện tại, họ chỉ có dưới 400 vệ tinh trên quỹ đạo Trái đất tầm thấp và đã bị ảnh hưởng bởi vụ nổ bệ phóng hỏa tiễn Blue Origin hồi tháng 5.

Các thiết bị đầu cuối Starlink thông thường có giới hạn tốc độ 70 km/giờ, đây là tốc độ tối đa cho phép sử dụng internet trong xe đang di chuyển. Ở tốc độ vượt quá giới hạn này, phẩm chất internet sẽ giảm và không thể sử dụng được nữa.

Starshield không có giới hạn tốc độ nhân tạo và được biết là hoạt động ở tốc độ ít nhất 160 km/giờ. Máy bay điều khiển từ xa tấn công được trang bị Starshield di chuyển với tốc độ 160 km/giờ trở lên, và chúng là xương sống của các cuộc tấn công tầm trung của Ukraine.

Trong quá trình giảm tốc độ trong tuần qua, các đơn vị Ukraine đã báo cáo tình trạng mất kết nối ở tốc độ thấp tới 90 km/giờ, khiến các máy bay điều khiển từ xa này không thể hoạt động. Theo phân tích của Dimko Zhluktenko, một phi công kiêm nhà phân tích máy bay điều khiển từ xa trong Quân đội Ukraine, sự suy giảm hiệu suất của hệ thống Starshield ước tính đã gây thiệt hại hàng chục triệu đô la cho Ukraine.

Ngày 15 tháng 10, một số quan chức Ukraine cho biết các hạn chế đối với hệ thống Starshield đã được dỡ bỏ. Nhưng Tổng thống Zelenskiy nói với đài NBC News hôm Chúa Nhật rằng tốc độ tối đa vẫn là 161 km/giờ.

Hôm thứ Tư, Tổng thống Zelenskiy nói với Fox News rằng dịch vụ này "vẫn còn hạn chế", nhưng ông nói thêm rằng Ngoại trưởng Marco Rubio đã nói với ông rằng ông ấy sẽ "làm việc với nhóm của mình để gỡ bỏ lệnh chặn" này.

Ukraine đang sử dụng Starshield hay Starlink?

Quân Ukraine sử dụng cả hai. Theo Reuters, Starlink đã cung cấp dịch vụ internet cho dân thường và quân đội Ukraine kể từ năm 2022, khi Nga xâm lược Ukraine.

Ban đầu được tài trợ bởi các nhà tài trợ tư nhân và một hợp đồng viện trợ nước ngoài của Mỹ, SpaceX đã giành được hợp đồng của Ngũ Giác Đài để chi trả cho dự án Starlink dành cho Ukraine vào năm 2023, cùng với một hợp đồng cung cấp 500 thiết bị đầu cuối Starshield.

Theo Bloomberg, vào tháng 8 năm 2024, SpaceX đã ký một hợp đồng khác với Bộ Quốc phòng để mở rộng việc sử dụng hệ thống Starshield lên 3.000 trạm đầu cuối cho tiền tuyến.

Ngoài việc liên lạc và điều khiển máy bay điều khiển từ xa ở khoảng cách xa, Starshield còn có một chức năng khác: Nó kết nối mọi cảm biến và hệ thống vũ khí trên chiến trường. Sự gián đoạn dịch vụ này có tác động tương tự như việc một văn phòng phải hoạt động mà không thể kết nối Wi-Fi.

Quân đội Ukraine sử dụng Starlink cho liên lạc chiến trường nói chung, và người dân Ukraine cũng dựa vào nó cho nhu cầu liên lạc của mình.

Về phía Nga, Điện Cẩm Linh cũng đã sử dụng Starlink cho đến tháng Hai, khi SpaceX cắt đứt quyền truy cập của họ. Kết quả là, Ukraine đã giành được hơn 150 dặm vuông lãnh thổ.

Musk và việc hạn chế quyền truy cập của Ukraine vào hệ thống Starshield.

Hãng tin CBS News đưa tin hôm thứ Ba rằng một quyết định của Musk đã dẫn đến việc Ukraine bị hạn chế sử dụng mạng lưới liên lạc vệ tinh của SpaceX, mặc dù vẫn chưa rõ lệnh cắt giảm dịch vụ của Musk được thực thi như thế nào.

Theo các nguồn tin, Musk đã nhiều lần nói chuyện với các quan chức chính quyền để tìm hiểu rõ hơn suy nghĩ của tổng thống về vấn đề này. Trước đây, ông từng bày tỏ sự không hài lòng về việc công ty của mình bị coi là đang trục lợi từ cuộc chiến ở Ukraine.

Các hạn chế tạm thời này đã gây bất ngờ cho một số quan chức trong chính quyền Trump, những người cho rằng cả Trump lẫn Ngũ Giác Đài đều không ra lệnh cụ thể nào về việc hạn chế nhằm mục đích cố tình làm gián đoạn hoạt động của máy bay điều khiển từ xa và liên lạc trên chiến trường.

Tổng thống hôm thứ Hai cho biết ông đang tìm kiếm thông tin về người đã ra lệnh làm chậm tiến độ. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth hôm thứ Ba đã phủ nhận việc Ngũ Giác Đài thao túng quân đội, nói rằng, "Chúng tôi không đưa ra bất kỳ chỉ thị nào hay bất cứ điều gì tương tự."

Liệu Elon Musk có thể ngăn chặn việc sử dụng Starlink và Starshield?

Ông Musk chưa thừa nhận việc áp đặt các hạn chế đối với việc Ukraine sử dụng hệ thống Starshield.

"Mọi giới hạn về tốc độ hoặc cách sử dụng đều do quân đội Mỹ và cuối cùng là Tổng thống quyết định," người giàu nhất thế giới nói.

Ông nói thêm rằng Starlink là một "dịch vụ thương mại", và viết rằng nó "chỉ giới hạn cho các hoạt động dân sự hoặc phòng thủ và không thể được sử dụng cho các hành động quân sự tấn công."

Tuy nhiên, Rubio dường như cho rằng những hạn chế về mạng lưới là do Musk gây ra.

"Tổng thống không liên quan gì đến các quyết định được đưa ra bởi Starlink, Starshield và ông Musk," Rubio nói với các phóng viên ở Mumbai hôm thứ Tư.

Tuy nhiên, chỉ vài phút sau, ông ấy dường như thừa nhận rằng Starshield là một trường hợp khác: "Chúng tôi không kiểm soát việc một công ty tư nhân quyết định sản phẩm của họ có thể được sử dụng như thế nào. Nhưng nếu họ có hợp đồng với quân đội Hoa Kỳ, như Starshield chẳng hạn, thì đó lại là vấn đề khác, bởi vì đó là thứ chúng tôi mua và sử dụng cho mục đích riêng của mình."

Chia sẻ thông tin tình báo

Gần như cùng thời điểm xảy ra sự việc gián đoạn hệ thống Starlink và Starshield, Ukraine cũng không nhận được cảnh báo nào từ tình báo Mỹ về các cuộc tấn công lớn của Nga.

Ukraine dựa vào sự kết hợp giữa các cảm biến, máy bay, hệ thống giám sát và thông tin tình báo do con người Mỹ cung cấp để lập bản đồ các vị trí và địa điểm phóng hỏa tiễn của Nga.

Hệ thống cảnh báo sớm này, khác với các sản phẩm của SpaceX, sẽ thông báo cho Ukraine khi Nga phóng hỏa tiễn đạn đạo về phía nước này. Hệ thống đã gặp trục trặc ít nhất hai lần, vào ngày 13 tháng 10 và ngày 18 tháng 10.

Ngày 13 tháng 10, Tổng thống Zelenskiy nói rằng Ukraine "không nhận được bất kỳ cảnh báo trước nào" khi Nga phóng loạt hỏa tiễn đạn đạo. Cuộc tấn công đêm đó nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và trọng yếu ở Kyiv và Kharkiv, khiến sáu người thiệt mạng và khoảng 600.000 người bị mất điện.

Các nguồn tin của Ukraine cho biết các quan chức Mỹ nói rằng hệ thống cảnh báo đã bị lỗi do "thời tiết xấu". Các quan chức Ukraine bày tỏ nghi ngờ về lời giải thích đó và cáo buộc Mỹ "cố tình" can thiệp vào hệ thống. Đến 3 giờ sáng, hệ thống dường như đã được khôi phục.

Rồi đến thứ Hai, Tổng thống Zelenskiy nói rằng Ukraine đã hứng chịu một đợt tấn công hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa khác của Nga, "và một lần nữa, không có lời cảnh báo nào từ các đối tác."

Một quan chức cao cấp của Ngũ Giác Đài nói với đài CBS News hôm thứ Hai rằng "không có thay đổi nào đối với chính sách của Bộ Chiến tranh liên quan đến việc chia sẻ thông tin tình báo hoặc bất kỳ khả năng nào mà chúng tôi cho phép người Âu Châu cung cấp cho Ukraine."

Tuy nhiên, đến thứ Tư, hệ thống cảnh báo dường như đã được khôi phục: "Giờ thì hệ thống tình báo đã hoạt động. Cảm ơn rất nhiều. Điều đó rất quan trọng đối với chúng tôi", Tổng thống Zelenskiy nói trên Fox News.

Áp lực ngày càng tăng để chấm dứt chiến tranh

Ukraine cho biết việc giao các hỏa tiễn đánh chặn Patriot quan trọng cho nước này cũng đã chậm lại.

Hôm thứ Ba, Rubio gọi hỏa tiễn đánh chặn là "sản phẩm được yêu cầu nhiều nhất hiện nay trong lĩnh vực quốc phòng", và nói rằng "khi một quốc gia không nhận được hỏa tiễn đánh chặn từ Hoa Kỳ, đó không phải vì chúng tôi từ chối. Chúng tôi cũng có nhu cầu riêng của mình."

"Không có gì bị cố tình từ chối với Ukraine cả," ông nói. "Đây đơn giản chỉ là sự cân bằng giữa các nghĩa vụ của chúng ta."

Trump ngày càng mất kiên nhẫn với cuộc chiến kéo dài hơn bốn năm. Ông đã tìm cách miêu tả cuộc chiến ở Ukraine là nguyên nhân gây ra giá năng lượng cao và thường xuyên bày tỏ sự thất vọng của mình với Tổng thống Zelenskiy trong những tuần gần đây, cáo buộc ông này không làm đủ để chấm dứt cuộc chiến. Trump cũng đi xa Đức Mẹ liên tục kêu gọi lật đổ chế độ của Tổng thống Zelenskiy và thay bằng người khác. Ông ta cũng trâng tráo đến mức cho rằng Nga đã cư xử rất đẹp với người Ukraine, bất kể các tội ác chiến tranh đã và đang diễn ra hàng ngày tại Ukraine.

Trump đã dỡ bỏ các hạn chế đối với việc mua dầu diesel của Nga hồi đầu tháng này nhằm giảm bớt áp lực lên giá mặt hàng này, một động thái mà ông cho rằng có thể khuyến khích Putin. Và Trump cũng đã dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Nga vào tuần trước.

Trump hồi đầu tháng này cho biết Ukraine và Nga đã đồng ý ngừng tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của nhau, mặc dù cả Ukraine và Nga đều tỏ ra ngỡ ngàng trước tuyên bố của Trump về một "thỏa thuận ngừng bắn năng lượng". Ban đầu, Tổng thống Zelenskiy nói rằng Ukraine sẵn sàng tuân thủ thỏa thuận đó, nhưng các cuộc tấn công của Nga chưa bao giờ chấm dứt, và vài ngày sau, ông nói với tờ Financial Times rằng nước ông sẽ không còn trì hoãn việc tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga nữa vì Nga vẫn đang tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine.

Chính phủ Nga chưa bao giờ xác nhận rằng họ đã đồng ý với một thỏa thuận ngừng bắn.

Trump nói với các phóng viên hôm thứ Ba rằng Nga vẫn đang "gây hấn" và có khả năng chịu thương vong cao hơn Ukraine, đồng thời cho rằng "đã đến lúc" Tổng thống Zelenskiy phải đạt được thỏa thuận.

[CBSNews: Elon Musk's Starlink and Starshield, and what they mean to Ukraine in the war against Russia]

9. Phái đoàn Lockheed Martin gặp gỡ các lãnh đạo quốc phòng Ukraine tại Kyiv trong bối cảnh thiếu hụt nghiêm trọng hỏa tiễn Patriot.

Bộ trưởng Quốc phòng Yevhen Khmara và Tổng tư lệnh Mykhailo Drapatyi đã gặp gỡ một phái đoàn từ công ty quốc phòng Lockheed Martin của Mỹ, Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết ngày 21 tháng 10, trong bối cảnh Ukraine đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt hỏa tiễn đánh chặn Patriot ngày càng nghiêm trọng.

Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh Nga tăng cường các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo và máy bay điều khiển từ xa vào Kyiv và các khu vực khác trên khắp Ukraine, đặt ra thách thức to lớn đối với hệ thống phòng không của Ukraine. Lockheed Martin sản xuất hỏa tiễn đánh chặn PAC-3 được sử dụng bởi hệ thống phòng không Patriot, có khả năng đánh chặn hỏa tiễn đạn đạo của Nga, và đã ủng hộ động thái của Mỹ trong việc cấp cho Ukraine giấy phép sản xuất hệ thống Patriot.

Bộ Quốc phòng cho biết trong tuyên bố của mình rằng ông Khmara và ông Drapatyi đã thảo luận về "tầm quan trọng của việc cung cấp vũ khí ổn định và hợp tác hơn nữa" với phái đoàn của Lockheed Martin, do ông Orlando Sanchez Jr., chủ tịch của Lockheed Martin Aeronautics, dẫn đầu.

Theo Bộ Quốc phòng, cuộc họp cũng bao gồm các cuộc thảo luận về việc tăng cường cung cấp hỏa tiễn đánh chặn PAC-3 để đối phó với mối đe dọa từ hỏa tiễn đạn đạo của Nga.

[Kyiv Independent: Lockheed Martin delegation meets Ukraine's defense chiefs in Kyiv amid severe Patriot shortage]

10. Đan Mạch bảo lãnh khoản vay 113 triệu đô la cho công ty quốc phòng Fire Point của Ukraine.

Ngày 21 tháng 10, chính phủ Đan Mạch thông báo sẽ bảo lãnh khoản vay 750 triệu kroner Đan Mạch hay 113 triệu đô la Mỹ cho công ty con của tập đoàn quốc phòng Fire Point của Ukraine.

Sự bảo đảm này nhấn mạnh vai trò của Đan Mạch trong việc giúp Ukraine mở rộng sản xuất quốc phòng ra ngoài biên giới khi các cuộc tấn công của Nga đe dọa ngành sản xuất trong nước và chuỗi cung ứng.

Khoản vay được nhà nước Đan Mạch bảo lãnh vì cuộc xâm lược Ukraine của Nga ngăn cản công ty vay vốn theo các điều khoản thông thường ở Đan Mạch. Nguồn vốn sẽ được chuyển qua Quỹ Xuất khẩu và Đầu tư của Đan Mạch, gọi tắt là EIFO.

Bộ trưởng Bộ Kinh doanh và Công nghiệp Martin Lidegaard cho biết: "Đan Mạch hết sức ủng hộ cuộc đấu tranh giành tự do của người dân Ukraine". Ông nói thêm rằng việc cho phép một công ty quốc phòng của Ukraine đặt trụ sở tại Đan Mạch sẽ mang lại "kiến thức và năng lực sản xuất, cũng như các mối quan hệ đối tác" có thể củng cố Ukraine, ngành công nghiệp quốc phòng của Đan Mạch và một Âu Châu độc lập hơn.

Bộ trưởng Quốc phòng Jeppe Bruus cho biết việc đặt các cơ sở sản xuất quốc phòng của Ukraine bên ngoài lãnh thổ nước này sẽ giúp nước này chống chịu tốt hơn trước các cuộc tấn công của Nga.

[Kyiv Independent: Denmark guarantees $113 million loan for Ukrainian defense company Fire Point]

11. Âu Châu cân nhắc hỗ trợ thêm cho Ukraine khi Tổng thống Trump bãi bỏ lệnh trừng phạt.

Ukraine cho biết họ không nhận được bất kỳ cảnh báo trước nào trước khi Nga phóng 16 hỏa tiễn đạn đạo vào Kyiv và khu vực xung quanh vào thứ Hai, ngày 19 tháng 10, sau khi Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tuyên bố việc chia sẻ thông tin tình báo với Mỹ đã được nối lại.

Tổng thống Zelenskiy cho biết, các cuộc tấn công mới nhất đã làm hư hại hơn 10 cơ sở năng lượng và khiến ít nhất 550.000 gia cư mất điện.

Đối với các chính phủ Âu Châu cam kết duy trì hỗ trợ cho Ukraine, vụ tấn công đã làm nổi bật một vấn đề cấp bách: các cam kết về tài trợ và vũ khí phải được chuyển hóa thành sự bảo vệ trong khi Washington giảm bớt áp lực kinh tế lên Mạc Tư Khoa và Kyiv báo cáo về sự chậm trễ trong việc giao hỏa tiễn của Mỹ.

Âu Châu đã vạch ra một số biện pháp đối phó, bao gồm các biện pháp trừng phạt bổ sung, đẩy nhanh việc cung cấp vũ khí phòng không từ Anh và việc giao máy bay chiến đấu từ Bỉ. Tuy nhiên, yêu cầu của Ukraine về khoản viện trợ thêm 70 tỷ euro (78 tỷ đô la) vào năm 2027 vẫn chưa được giải quyết.

Hoạt động tình báo được nối lại, nhưng việc giao hỏa tiễn vẫn còn gây tranh cãi.

Trong một cuộc phỏng vấn với chương trình Meet the Press của đài NBC được phát sóng hôm Chúa Nhật, ngày 18 tháng 10, Tổng thống Zelenskiy cho biết sự hợp tác tình báo của Mỹ đã hoạt động trở lại sau một thời gian gián đoạn.

Hôm thứ Hai, Ngoại trưởng Marco Rubio đã bác bỏ thông tin đó, khẳng định Washington không tạm dừng việc chia sẻ thông tin tình báo. Những tuyên bố trái ngược này khiến người ta không chắc chắn thông tin nào đã bị gián đoạn và tại sao Ukraine không nhận được cảnh báo nào trước cuộc tấn công mới nhất.

Tình báo chỉ là một phần trong hệ thống phòng thủ của Ukraine chống lại hỏa tiễn đạn đạo, vì các kíp lái của họ cũng cần đủ hỏa tiễn đánh chặn để đối phó với các mối đe dọa đang đến.

Trong một cuộc phỏng vấn riêng với Bloomberg hôm Chúa Nhật, ngày 18 tháng 10, Tổng thống Zelenskiy cho biết Washington đang trì hoãn việc phê duyệt một số hỏa tiễn đánh chặn Patriot đã được thanh toán thông qua Danh sách các yêu cầu ưu tiên của NATO dành cho Ukraine (hay PURL).

"Phía Mỹ chỉ chấp thuận việc giao một số mặt hàng, chứ không phải toàn bộ. Và đây không phải là vấn đề kỹ thuật," ông nói.

Tổng thống Zelenskiy làm rõ rằng Ukraine đang nhận được 12 hỏa tiễn đánh chặn Patriot mỗi tháng, xấp xỉ một phần tư lượng cung cấp hàng tháng dưới thời chính quyền Tổng thống Biden. Lời giải thích của ông chỉ ra một trở ngại mà nguồn tài trợ của Âu Châu không thể loại bỏ: các đồng minh có thể tài trợ cho việc mua sắm, nhưng sự chấp thuận và giao hàng của Mỹ vẫn là điều cần thiết.

Âu Châu bác bỏ việc nới lỏng trừng phạt và chuẩn bị áp đặt thêm các biện pháp hạn chế.

Tranh chấp về viện trợ quân sự diễn ra song song với sự bất đồng ngày càng gia tăng về các biện pháp trừng phạt.

Sắc lệnh hành pháp ngày 16 tháng 10 của Tổng thống Trump đã miễn trừ các lệnh trừng phạt và thuế quan mới quan trọng theo Đạo luật Graham trước thời hạn thực thi ngày 18 tháng 10. Tuy nhiên, các hạn chế hiện hành được áp đặt theo các sắc lệnh hành pháp trước đó vẫn được giữ nguyên.

Đạo luật này trao cho Tổng thống Trump quyền lực đáng kể để miễn trừ các hình phạt bổ sung, có nghĩa là việc thông qua đạo luật không bảo đảm rằng Mạc Tư Khoa sẽ phải đối mặt với tất cả các biện pháp mà Quốc hội đã cho phép.

Các nhà lãnh đạo Âu Châu trước đó đã chỉ trích thỏa thuận về dầu diesel của Nga và cam kết duy trì các lệnh trừng phạt của riêng họ. Kết luận hội nghị thượng đỉnh ngày 15-16 tháng 10 bày tỏ sự tiếc nuối về việc tạm thời dỡ bỏ các hạn chế đối với dầu diesel của Mỹ và kêu gọi các biện pháp mạnh mẽ hơn đối với doanh thu năng lượng của Nga và hành vi trốn tránh lệnh trừng phạt.

Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen cho biết hôm thứ Sáu, ngày 16 tháng 10, rằng công việc đang được tiến hành để soạn thảo một gói trừng phạt bổ sung.

Theo hãng tin LaPresse, bà nói: "Chúng tôi sẽ không dỡ bỏ bất kỳ lệnh trừng phạt nào cho đến khi Nga chấm dứt chiến tranh". Nội dung đầy đủ của gói biện pháp này và ngày thông qua không được nêu rõ trong phát biểu đó.

Đã cam kết cung cấp hỏa tiễn và máy bay, trong khi nguồn tài trợ lớn hơn vẫn đang được xem xét.

Bên cạnh việc chỉ trích Mạc Tư Khoa, Anh Quốc đã công bố những bước đi thiết thực.

Một tuyên bố của chính phủ ngày 13 tháng 10 đã nêu rõ kế hoạch chi 45 triệu bảng Anh (60 triệu đô la) để cung cấp hỏa tiễn đất đối không, trong đó 10 triệu bảng Anh (13 triệu đô la) được đẩy nhanh tiến độ để đáp ứng nhu cầu cấp thiết trong mùa đông. Các bộ trưởng cũng được chỉ thị chuẩn bị thêm các biện pháp trừng phạt, hỗ trợ quân sự và các biện pháp tài chính khác.

Các hỏa tiễn này bao gồm hỏa tiễn đa năng hạng nhẹ (Lightweight Multirole Missiles) được sử dụng để chống lại máy bay điều khiển từ xa. Chúng có thể tăng cường khả năng phòng thủ của Ukraine, nhưng thông báo này không giải quyết được tình trạng thiếu hụt riêng biệt các hỏa tiễn đánh chặn Patriot để đối phó với các mối đe dọa hỏa tiễn đạn đạo.

Bỉ cũng cam kết sẽ nhận 10 máy bay chiến đấu F-16 vào cuối năm 2026, sau cuộc gặp giữa Thủ tướng Bart De Wever và Tổng thống Zelenskiy tại Brussels.

Tổng thống Ukraine đã thúc giục Bỉ đẩy nhanh tiến độ giao hàng, nói rằng máy bay F-16 đang tỏ ra đặc biệt hiệu quả trong việc chống lại máy bay điều khiển từ xa Shahed chạy bằng động cơ phản lực của Nga.

Về vấn đề tài chính, Ủy ban Âu Châu đã chuyển 2,86 tỷ euro (3,2 tỷ đô la) cho việc mua sắm quân sự vào thứ Tư, ngày 14 tháng 10, thông qua khoản vay hỗ trợ Ukraine hiện có trị giá 90 tỷ euro (101 tỷ đô la).

Câu hỏi lớn hơn là điều gì sẽ xảy ra tiếp theo. Các nhà lãnh đạo Âu Châu đã yêu cầu Ủy ban Âu Châu đưa ra các đề xuất để thu hẹp khoảng thiếu hụt ngân sách 70 tỷ euro (78 tỷ đô la) của Ukraine cho năm 2027. Chỉ thị đó mở ra các cuộc đàm phán về hỗ trợ bổ sung. Nó không phải là một gói tài trợ đã được thống nhất.

Thủ tướng Slovakia Robert Fico sau đó tuyên bố Slovakia và Hung Gia Lợi sẽ không tham gia sáng kiến này, nhấn mạnh những trở ngại chính trị trong việc bảo đảm nguồn kinh phí.

Đảng AfD sử dụng các thỏa thuận của Tổng thống Trump với Nga để thách thức lập trường của Âu Châu.

Các chính phủ Âu Châu cũng phải đối mặt với các đối thủ trong nước, những người viện dẫn đường lối của Tổng thống Trump như một hình mẫu.

Đảng cực hữu Thay thế cho Đức (AfD) của Đức lập luận rằng Berlin nên theo đuổi các thỏa thuận năng lượng riêng với Nga thay vì duy trì chính sách hiện tại.

Trong một tuyên bố ngày 15 tháng 10, đồng lãnh đạo đảng AfD, Tino Chrupalla, kêu gọi khôi phục hoạt động của đường ống dẫn khí Nord Stream không bị hư hại và đặt câu hỏi tại sao chỉ riêng Tổng thống Trump lại được phép ký kết các thỏa thuận với Nga trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng.

Theo báo Frankfurter Rundschau, AfD và Liên minh Sahra Wagenknecht cũng tìm cách cùng nhau bỏ phiếu tại Saxony-Anhalt để ủng hộ việc nối lại nguồn cung năng lượng từ Nga.

Cuộc bỏ phiếu khu vực như vậy không thể lật đổ các lệnh trừng phạt quốc gia hoặc của Liên Hiệp Âu Châu, nhưng nó cho thấy các quyết định của Washington đang được sử dụng để thách thức chúng về mặt chính trị.

Phản ứng của Âu Châu hiện phụ thuộc vào việc áp đặt thêm các biện pháp hạn chế, cung cấp vũ khí đã hứa và thống nhất cách thức tài trợ cho một năm kháng chiến nữa của Ukraine.

Vụ tấn công hôm thứ Hai đã cho thấy tính cấp thiết của những quyết định đó, đặc biệt là khi tiền viện trợ của Âu Châu vẫn phụ thuộc vào sự cho phép của Mỹ để có thể được sử dụng cho mục đích quân sự.

[Kyiv Post: Europe Weighs More Ukraine Support as Trump Waives Sanctions]