Philip Kosloski và Daniel Esparza, trong bản tin Aleteia ngày 10/03/2026, cho rằng: Khi các quốc gia hiện đại viện dẫn Kinh Thánh Do Thái để biện minh cho chiến tranh, họ thường thực hiện một động thái đơn giản: Israel cổ thời đã chiến đấu với kẻ thù nhân danh Thiên Chúa, vì vậy các quốc gia ngày nay cũng có thể làm như vậy. Lập luận nghe có vẻ dựa trên Kinh Thánh, nhưng nó thất bại cả về mặt thần học lẫn chính trị.
Vấn đề đầu tiên là về lịch sử. Israel cổ thời không phải là độc đáo chỉ vì tôn giáo và chính trị đan xen nhau. Đó là cấu trúc bình thường của thế giới cổ thời. Các pha-ra-ô Ai Cập cai trị như những nhân vật thần thánh; các vị vua Lưỡng Hà tuyên bố nhận được sự bảo trợ từ các vị thần như Marduk hay Ashur; các nhà cai trị khắp khu vực đều cho rằng những chiến thắng quân sự là nhờ ân huệ của trời. Theo nghĩa đó, Israel không phải là ngoại lệ.
Điều làm cho Israel trở nên khác biệt trong Kinh Thánh lại hoàn toàn khác: vị trí của nó trong một câu chuyện giao ước cụ thể. Kinh Thánh Do Thái không chỉ trình bày Israel như một quốc gia khác cầu xin sự giúp đỡ của thần thánh, mà còn như một dân tộc gắn bó với Thiên Chúa thông qua các giao ước với những nhân vật như Áp-ra-ham và Mô-sê. Những giao ước đó không chủ yếu là những thỏa thuận địa chính trị. Chúng là một phần của một vở kịch lớn hơn, trong đó Thiên Chúa hình thành một dân tộc mà qua đó sự hiểu biết về một Thiên Chúa duy nhất — và cuối cùng là sự cứu rỗi — sẽ đi vào thế giới.
Trong câu chuyện đó, một số xung đột xuất hiện như những tình tiết trong lịch sử đang diễn ra. Chúng gắn liền với những lời hứa cụ thể, sự hướng dẫn của các nhà tiên tri và những phán xét được mô tả trong chính câu chuyện đó. Bởi vì chúng thuộc về khuôn khổ giao ước độc đáo đó, chúng không thể bị tách rời khỏi nó và biến thành một nguyên tắc bất biến cho mọi quốc gia sau này. Văn bản Kinh Thánh đang mô tả các sự kiện trong lịch sử cứu rỗi, chứ không phải vạch ra một kế hoạch vĩnh viễn cho chiến tranh tôn giáo.
Mặc Khải trong Chúa Kitô
Thần học Công Giáo làm rõ hơn giới hạn đó bằng cách khẳng định rằng mặc khải đạt đến sự trọn vẹn trong Chúa Kitô. Thông điệp Dei Verbum dạy rằng sự tự mặc khải của Thiên Chúa đạt đến đỉnh điểm trong Chúa Con, và Giáo lý Công Giáo nói rằng “không có mặc khải công khai mới nào được mong đợi” trước khi Chúa Kitô trở lại.
Do đó, một chính phủ không thể đơn giản đặt mình vào vai trò của Israel trong Kinh Thánh và tuyên bố rằng Thiên Chúa đã ủy thác chiến dịch của họ. Giáo hội không công nhận các quốc gia hiện đại là đối tượng nhận được mặc khải công khai mới cho phép chinh phục nhân danh Thiên Chúa.
Cũng có một điểm về sự phát triển đạo đức. Giáo lý Công Giáo giải thích rằng Luật Cựu Ước đóng vai trò chuẩn bị cho Tin Mừng, trong khi Luật Tin Mừng hoàn thành và vượt qua nó. Đối với các Kitô hữu, Kinh Thánh Do Thái phải được đọc qua giáo huấn của Chúa Kitô. Kinh Thánh không thể được coi là một tập hợp các tiền lệ có thể tái sử dụng cho bạo lực chính trị. Quỹ đạo của mặc khải hướng tới lòng thương xót, sự hòa giải và sự biến đổi của tâm hồn con người.
Lý thuyết chính trị củng cố cùng một kết luận. Một quốc gia hiện đại không đồng nhất với một dân giao ước trong Kinh Thánh. Quyền lực của nó là công khai, hợp pháp và có giới hạn; nó cai trị thông qua các định chế, chứ không phải thông qua sự chắc chắn mang tính tiên tri. Ngay cả khi các nhà lãnh đạo sử dụng ngôn ngữ tôn giáo, họ vẫn là những chủ thể chính trị mà các quyết định của họ phải được đánh giá thông qua lý luận đạo đức.
Trong truyền thống Kitô giáo cổ điển, sự đánh giá đó mang hình thức lý luận về chiến tranh chính nghĩa, chứ không phải là lời kêu gọi "chiến tranh thánh". Giáo lý Công Giáo chỉ cho phép sử dụng lực lượng quân sự trong những điều kiện nghiêm ngặt: thiệt hại nghiêm trọng và chắc chắn, thẩm quyền hợp pháp, phương tiện tương xứng, khả năng thành công cao và sự cạn kiệt các lựa chọn hòa bình. Ngay cả khi đó, chiến tranh được hiểu là một sự cần thiết bi thảm hơn là một sứ mệnh thiêng liêng. Giáo lý tương tự cũng nhấn mạnh rằng các chính phủ và công dân có nghĩa vụ phải liên tục nỗ lực để tránh chiến tranh.
Đó là câu trả lời của Công Giáo. Các quốc gia không thể biện minh cho chiến tranh bằng cách viện dẫn các trận chiến của Israel trong Kinh thánh Do Thái như thể những đoạn văn đó là giấy phép vĩnh viễn cho bạo lực được thánh hóa. Những đoạn văn đó thuộc về một lịch sử giao ước cụ thể được giải thích dưới ánh sáng của Chúa Kitô. Thay vào đó, các quốc gia hiện đại phải chịu trách nhiệm trước luật đạo đức, phán đoán thận trọng và kỷ luật khắt khe của giáo lý về chiến tranh chính nghĩa.