Giáo lý. Các Văn kiện của Công đồng Vatican II I. Hiến chương Tín lý Dei Verbum 2. Chúa Giêsu Kitô, Đấng Mặc Khải Chúa Cha
Anh chị em thân mến, chào anh chị em buổi sáng và chào mừng anh chị em!
Chúng ta tiếp tục bài giáo lý về Hiến chương Tín lý Dei Verbum của Công đồng Vatican II, về Mặc Khải Thiên Chúa. Chúng ta đã thấy rằng Thiên Chúa mặc khải chính mình trong một cuộc đối thoại giao ước, trong đó Người nói chuyện với chúng ta như những người bạn. Do đó, đây là một nhận thức mang tính quan hệ, không chỉ đơn thuần truyền đạt các ý tưởng, mà còn chia sẻ một lịch sử và mời gọi chúng ta hiệp thông trong sự hỗ tương. Việc hoàn thành mặc khải này diễn ra trong một cuộc gặp gỡ lịch sử và bản thân, nơi chính Thiên Chúa hiến dâng chính mình cho chúng ta, hiện diện cùng chúng ta, và chúng ta khám phá ra chính mình được nhận biết trong chân lý sâu sắc nhất của mình. Đó là điều đã xảy ra nơi Chúa Giêsu Kitô. Bản văn này nêu rõ rằng chân lý sâu sắc mà mặc khải này biểu lộ, liên quan đến Thiên Chúa và sự cứu rỗi nhân loại, tỏa sáng cho chúng ta trong Chúa Kitô, Đấng vừa là Đấng Trung Gian vừa là sự trọn vẹn của mọi Mặc khải (xem DV, 2).
Chúa Giêsu tỏ bày Thiên Chúa Cha cho chúng ta bằng cách cho chúng ta tham gia vào mối quan hệ của chính Người với Chúa Cha. Trong Chúa Con được Thiên Chúa Cha sai đến, “con người […] có thể trình diện trước Chúa Cha trong Chúa Thánh Thần và được dự phần vào bản tính thần linh” (ibid.). Như vậy, chúng ta đạt được sự hiểu biết trọn vẹn về Thiên Chúa bằng cách tham gia vào mối quan hệ của Chúa Con với Chúa Cha, nhờ tác động của Chúa Thánh Thần. Chẳng hạn, thánh sử Luca đã làm chứng cho điều này khi thuật lại lời cầu nguyện tạ ơn của Chúa Giêsu: “Ngay lúc ấy, Đức Giêsu, đầy hân hoan trong Chúa Thánh Thần, nói rằng: ‘Lạy Cha, Chúa trời đất, con ngợi khen Cha, vì Cha đã giấu những điều ấy khỏi các bậc thông thái và học thức, mà tỏ ra cho những trẻ bé. Phải, lạy Cha, vì Cha đã vui lòng làm như vậy. Mọi sự đã được Cha giao phó cho Con. Không ai biết Con là ai ngoài Cha, và không ai biết Cha là ai ngoài Con và những người mà Con muốn tỏ ra cho’” (Lc 10:21-22).
Nhờ Chúa Giê-su, chúng ta biết Thiên Chúa như Người biết chúng ta (xem Ga-lát 4:9; 1 Cô-rinh-tô 13:13). Thật vậy, trong Chúa Kitô, Thiên Chúa đã bày tỏ chính mình cho chúng ta và đồng thời, tỏ lộ cho chúng ta biết danh tính đích thực của chúng ta là con cái, được tạo dựng theo hình ảnh Ngôi Lời. “Ngôi Lời vĩnh cửu soi sáng muôn người” (DV, 4) bằng cách bày tỏ chân lý của họ trước mắt Chúa Cha: “Cha các con, Đấng thấy những gì các con làm kín đáo, sẽ thưởng cho các con” (Mt 6:4, 6, 8), Chúa Giêsu phán; và Người nói thêm rằng “Chúa Cha biết những nhu cầu của chúng ta” (xem Mt 6:32). Chúa Giêsu Kitô là nơi chúng ta nhận ra chân lý của Thiên Chúa Cha đồng thời khám phá ra chính mình là con cái trong Chúa Con, được Người biết đến, được kêu gọi đến cùng một số phận của cuộc sống viên mãn. Thánh Phaolô viết: “khi thời gian tới hồi viên mãn, Thiên Chúa đã sai Con mình tới… để chúng ta nhận được ơn làm nghĩa tử. Để chứng thực anh em là con cái, Thiên Chúa đã sai Thần Khí của Con mình đến ngự trong lòng anh em mà kêu lên: ‘Áp-ba, Cha ơi!’” (Gl 4:4-6).
Cuối cùng, Chúa Giêsu Kitô bày tỏ Chúa Cha qua chính nhân tính của Người. Chính vì Người là Ngôi Lời nhập thể sống giữa loài người mà Chúa Giêsu tỏ bày Thiên Chúa cho chúng ta qua nhân tính chân thật và trọn vẹn của Người: “Vì vậy,” Công đồng nói, “nhìn thấy Người là nhìn thấy Chúa Cha (xem Ga 14:9) – Đấng, nhờ sự hiện diện trọn vẹn của Người và sự tỏ bày chính mình qua lời nói và việc làm, qua các dấu lạ và phép lạ, và đặc biệt là qua cái chết và sự phục sinh vinh hiển từ cõi chết, và cuối cùng là qua việc sai phái Thánh Thần Chân Lý, đã hoàn thành sự mặc khải” (DV, 4). Để biết Thiên Chúa trong Chúa Kitô, chúng ta phải đón nhận nhân tính trọn vẹn của Người: chân lý của Thiên Chúa không được tỏ bày trọn vẹn khi thiếu đi điều gì đó ở con người, cũng như sự toàn vẹn của nhân tính Chúa Giêsu không làm giảm đi sự trọn vẹn của hồng ân Thiên Chúa. Chính nhân tính trọn vẹn của Chúa Giêsu tỏ bày cho chúng ta chân lý của Chúa Cha (xem Ga 1:18).
Không phải chỉ cái chết và sự phục sinh của Chúa Giêsu cứu rỗi chúng ta và quy tụ chúng ta lại với nhau, mà chính là con người của Người: Chúa, Đấng nhập thể, được sinh ra, chữa lành, dạy dỗ, chịu khổ, chết, sống lại và ở giữa chúng ta. Vì vậy, để tôn vinh sự vĩ đại của sự Nhập Thể, không đủ nếu chỉ coi Chúa Giêsu như một kênh truyền đạt các chân lý trí thức. Nếu Chúa Giêsu có một thân thể thực sự, thì sự truyền đạt chân lý của Thiên Chúa được hiện thực hóa trong thân thể đó, với cách thức nhận thức và trải nghiệm thực tại riêng, với cách thức cư ngụ và đi lại trong thế giới riêng. Chính Chúa Giêsu mời gọi chúng ta chia sẻ quan điểm của Người về thực tại: Người nói: “Hãy xem chim trời kia, chúng không gieo, không gặt, không tích trữ trong kho, mà Cha trên trời vẫn nuôi chúng. Há các con chẳng đáng giá hơn chúng sao?” (Mt 6:26).
Thưa anh chị em, bằng cách theo con đường của Chúa Giêsu đến cùng, chúng ta đạt được sự chắc chắn này là không có gì có thể chia cách chúng ta khỏi tình yêu của Thiên Chúa. Thánh Phaolô viết: “Nếu Thiên Chúa ở cùng chúng ta, thì ai có thể chống lại chúng ta? Người chẳng tiếc Con mình, […] há chẳng ban cho chúng ta mọi sự cùng với Con của Người sao?” (Rô-ma 8:31-32). Qua Chúa Giêsu, các Kitô hữu biết Thiên Chúa Cha và phó thác bản thân cho Người với lòng tin tưởng.