Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Mác-cô

Khi nghe dân chúng hoan hô, Chúa Giêsu vào thành Giê-rusalem, lên đền thờ và sau khi đã đưa mắt quan sát mọi sự, và lúc trời đã xế chiều, Người ra về Bêtania cùng với nhóm mười hai. Hôm sau, khi thầy trò rời bỏ Bêtania, Người thấy đói. Và khi thấy ở đàng xa có một cây vả nhiều lá, Người đến xem coi có trái nào không. Nhưng khi lại gần, Người chỉ thấy có lá thôi, vì không phải là mùa có trái. Người phán bảo cây vả rằng: "Cho đến muôn đời sẽ không còn ai ăn trái của mi nữa.” Và các môn đệ đã nghe Người nói.

Các ngài đến Giêrusalem. Và khi vào đền thờ, Chúa liền đuổi những người mua bán ở đó. Người xô đổ bàn của những người đổi tiền và ghế của những người bán chim câu. Người không để cho ai mang đồ vật đi ngang qua đền thờ. Người dạy bảo họ: "Nào chẳng có lời chép rằng: "Nhà Ta sẽ được gọi là nhà cầu nguyện của mọi dận tộc ư? Thế mà các ngươi đã biến thành hang trộm cướp". Điều đó đến tai các trưởng tế và luật sĩ, họ liền tìm cách giết Người, vì họ sợ Người, bởi tất cả dân chúng say mê giáo lý của Người. Chiều đến, Người ra khỏi thành.

Sáng hôm sau, khi đi ngang qua, các ngài trông thấy cây vả đã chết khô tận rễ. Phêrô nhớ lại và thưa Chúa rằng: "Lạy Thầy, hãy coi, cây vả Thầy nguyền rủa đã chết khô rồi". Chúa Giêsu đáp: "Hãy tin vào Thiên Chúa. Thầy bảo thật các con, nếu ai bảo núi kia: 'Hãy dời đi và gieo mình xuống biển', mà trong lòng không hồ nghi, nhưng tin rằng điều mình nói sẽ xảy ra, thì người ấy sẽ được như ý. Vì vậy Thầy bảo các con: Tất cả những gì các con cầu xin, hãy tin rằng các con sẽ được, thì các con sẽ được điều đó. Và khi các con đang đứng cầu nguyện, nếu các con có điều gì bất thuận với ai, hãy tha thứ để Cha các con trên trời cũng tha cho các con. Nếu các con không tha thứ, thì Cha các con trên trời cũng không tha tội cho các con"

 

ĐẠI DƯƠNG VẪN Ở CÙNG CHIẾC LY NHỎ BÉ

SUY NIỆM LỄ CHÚA BA NGÔI NĂM A

Không phải mọi điều lớn lao trong cuộc đời đều dễ diễn tả. Chẳn hạn tình mẹ. Sự hy sinh âm thầm của người cha suốt đời chẳng nói nhiều. Hay cảm giác được bình an, được trút bỏ mọi âu lo khi được ngồi bên người mình thương mến. Người ta không thể dùng vài định nghĩa để nói hết những điều ấy.

Thiên Chúa cũng vậy - suốt bao nhiêu thế kỷ, con người vẫn thao thức trước mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi: một mầu nhiệm vừa cao thẳm như bầu trời, vừa gần gũi như hơi thở - càng cố giải thích, người ta càng thấy khó.

Nhưng có lẽ, Chúa không muốn chúng ta chỉ đứng ngoài để hiểu về Chúa. Chúa muốn chúng ta bước vào.

Bước vào "thế giới" Thiên Chúa như bước ra cánh đồng buổi sớm. Không ai giải thích được vì sao ánh nắng đầu ngày lại làm lòng mình dịu xuống. Không ai giải thích được vì sao tiếng gió qua hàng cây, tiếng nước chảy, hay mùi rơm mới lại khiến lòng người bình an. Nhưng ai cũng cảm được.

Thiên Chúa cũng hiện diện như thế: âm thầm, nhẹ nhàng, không phô trương, nhưng làm cho mọi thứ được sống, mọi thứ nên hiệu quả.

1. MẦU NHIỆM LỚN... VÀ LÒNG NGƯỜI NHỎ BÉ.

Nói tới Chúa Ba Ngôi, hầu hết mọi người đều có chung cảm nhận: hơi... xa. Bởi đây là mầu nhiệm quá lớn, mà chúng ta thì nhỏ bé quá. Làm sao trí óc hữu hạn có thể hiểu nổi Thiên Chúa vô cùng?

Nhưng Tin Mừng hôm nay không dẫn chúng ta đi vào những lý thuyết khó hiểu. Tin Mừng hết sức đơn sơ chỉ ra một chân lý vô cùng gần gũi, vô cùng hiện thực, vô cùng ấm áp: "Thiên Chúa yêu thế gian đến nỗi đã ban Con Một…".

Hóa ra, điều sâu nhất nơi Thiên Chúa không phải là quyền năng, mà là TÌNH YÊU. Một tình yêu không đứng xa. Một tình yêu bước xuống. Một tình yêu muốn ở cùng con người. Ngay cả khi con người còn yếu đuối. Ngay cả khi lòng người đầy những giới hạn và bất toàn.

Đó chính là điều đẹp nhất của mầu nhiệm Ba Ngôi: Thiên Chúa chưa bao giờ ngừng muốn ở cùng con người.

2. CHIẾC LY NHỎ VÀ ĐẠI DƯƠNG VÔ TẬN.

Đối diện mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi, chúng ta có thể nói: Lòng con người giống như một chiếc ly nhỏ, còn Thiên Chúa giống như đại dương. Chiếc ly không bao giờ chứa hết đại dương. Cũng như trí khôn con người không thể hiểu hết Thiên Chúa. Nhưng chiếc ly vẫn có thể đầy nước.

Đó chính là điều Chúa cần nơi chúng ta: Không phải hiểu hết. Không phải trở nên hoàn hảo ngay lập tức. Không phải lúc nào cũng mạnh mẽ và sốt sắng. Chỉ cần chúng ta còn mở lòng.

Một chiếc ly nhỏ đặt giữa đại dương vẫn nghèo nàn lắm. Nhưng nếu chiếc ly ấy mở ra, đại dương sẽ luôn tìm cách lấp đầy nó.

Con người cũng vậy. Lắm khi chiếc ly đời mình đầy niềm vui. Nhưng cũng có những ngày, nó đục ngầu vì buồn phiền. Có những lúc, ta đi lễ mà lòng nặng trĩu. Đọc kinh mà tâm hồn khô khan. Ở giữa gia đình mà vẫn thấy cô đơn. Ở giữa nhiều người mà vẫn không thấy ai hiểu mình.

Biết bao nhiêu lần, bản thân yếu tới mức, chỉ còn biết ngồi im trước mặt Chúa. Không đọc nổi dù một lời kinh. Không nói nổi điều gì, dù xung quanh có tĩnh mịch đến đâu. Lúc đó, ta dễ nghĩ: Chắc Chúa cũng mệt với mình rồi.

Không. Thiên Chúa chưa bao giờ rời bỏ chiếc ly đời ta. Chúa không bỏ đi chỉ vì chiếc ly nhỏ. Chúa không quay lưng chỉ vì chiếc ly nghèo nàn. Chúa không thất vọng chỉ vì chiếc ly có nhiều vết nứt.

Có khi chính lúc ta thấy mình bất xứng nhất, Chúa lại đang ở gần nhất. Bởi tình yêu thật sẽ không bỏ đi khi người mình yêu yếu đuối.

3. BA NGÔI: SỰ HIỆN DIỆN ÂM THẦM NHƯNG LÀM CHO MỌI THỨ ĐƯỢC SỐNG.

Nhiều người muốn "giải thích" Ba Ngôi. Nhưng có lẽ Ba Ngôi không phải để giải thích cho bằng để sống.

Chúa Cha yêu thương. Chúa Con bước xuống ở cùng con người. Chúa Thánh Thần ở lại để nâng đỡ và làm cho con người được sống.

Mọi sự nơi Thiên Chúa đều là trao ban, là hiệp thông, và làm cho người khác được sống. Cho nên có thể nói: Ba Ngôi là sự hiện diện âm thầm nhưng làm cho mọi thứ được sống.

Giống như ánh nắng sớm nhẹ nhàng đi vào căn nhà nhỏ. Như dòng sông lặng lẽ nuôi cả cánh đồng. Như đàn ong cần mẫn bên giàn hoa mướp. Không ồn ào. Không phô trương. Nhưng nơi nào có nó, nơi đó có sự sống.

Thiên Chúa cũng hiện diện như thế trong đời người. Chúa không làm mất con người của chúng ta. Chúa không xóa đi cá tính của chúng ta. Chúa không áp đặt bằng quyền lực. Chúa đi vào rất nhẹ. Nhẹ như hơi thở. Như gió. Như một bàn tay đặt lên vai người đang mỏi mệt.

Chính sự hiện diện âm thầm ấy lại làm cho con người sống được.

4. NƠI NÀO CÓ TÌNH YÊU THẬT, NƠI ĐÓ CÓ CHÚA.

Một bà mẹ quê chẳng biết thần học là gì. Nhưng bà thức khuya chờ con. Bà nhịn phần ngon cho chồng con. Bà âm thầm lần chuỗi cho đứa con đi làm xa. Bà đau nhưng vẫn cố cười để con yên lòng. Nghĩa là: Bà đang sống bằng chính nhịp đập của Ba Ngôi mà không biết.

Bởi Ba Ngôi đang hiện diện trong mọi tình yêu thật. Ở đâu có yêu thương, ở đó có Chúa. Ở đâu có tha thứ, ở đó có Chúa. Ở đâu có hy sinh âm thầm, ở đó Chúa Thánh Thần đang hoạt động.

Có lẽ điều đau nhất của thế giới hôm nay không chỉ là nghèo khó hay bệnh tật. Mà là con người cứ sống cắt đứt nhau. Người trong một nhà mà không còn nói chuyện với nhau. Con cái lớn lên rồi xa cha mẹ. Vợ chồng sống cạnh nhau mà lòng đóng lại. Người ta ở gần nhau nhưng không còn bước vào đời nhau nữa... Và chính khi lòng người khép lại, bóng tối bắt đầu lớn lên.

Trong khi Thiên Chúa là hiệp thông. Thiên Chúa là mở ra. Thiên Chúa là trao ban. Vì thế, điều đáng sợ nhất không phải là con người không hiểu nổi mầu nhiệm Ba Ngôi. Mà là lòng người không còn chỗ cho yêu thương... Đó là lúc chiếc ly đời ta đã đóng kín.

Một khi chiếc ly đóng kín, mãi mãi đại dương không thể tràn vào.

5. CHỈ CẦN CÒN MỞ LÒNG...

Có thể hôm nay, chúng ta chưa tốt lành bao nhiêu. Vẫn còn nóng tính. Vẫn còn yếu đuối. Vẫn còn những điều chưa vượt qua được... Không sao. Thiên Chúa không đợi con người hoàn hảo rồi mới yêu. Chúa đến trước. Chúa yêu trước. Chúa ở lại trước.

Điều mà Thiên Chúa chờ nơi con người không phải là sự hoàn hảo. Điều Chúa mong mỏi nơi từng người chúng ta là: đừng khép chiếc ly đời mình lại.

Chỉ cần còn mở lòng, Chúa vẫn còn có thể làm cho đời ta đầy lại. Chỉ cần còn mở lòng, một gia đình rạn nứt vẫn có thể hàn gắn. Chỉ cần còn mở lòng, một tâm hồn khô cạn vẫn có thể hồi sinh. Chỉ cần còn mở lòng, thì ngay cả giữa những ngày mỏi mệt nhất, con người vẫn có thể gặp lại bình an.

Lễ Chúa Ba Ngôi không mời chúng ta đi tìm một định nghĩa thật hay về Thiên Chúa. Hội Thánh chỉ mời chúng ta tin rằng: Giữa cuộc đời đầy bất an này, vẫn có một Thiên Chúa chưa bao giờ rời bỏ con người.

Chúa vẫn âm thầm ở đó. Chúa ở trong căn nhà nhỏ của chúng ta. Trong những niềm vui bé nhỏ giữa đời thường còn chan đầy nhọc nhằn. Trong những nỗi đau không nói thành lời. Trong cả những cõi lòng đang mệt và khô.

Đại dương chưa bao giờ bỏ chiếc ly nhỏ bé. Chỉ mong chiếc ly ấy đừng khép lại trước đại dương. Có thể cả thế gian đã mỏi mệt vì chúng ta. Nhưng Thiên Chúa thì chưa bao giờ.

Lm JB NGUYỄN MINH HÙNG

 

MẶT TIỀN XANH TỐT

“Muôn đời sẽ chẳng còn ai ăn trái của mày nữa!”.

Ở Hollywood, có những dãy phố nhìn từ phía trước trông hoàn toàn như thật: ban công, cửa sổ, quán cà phê, khách sạn… Nhưng bước ra phía sau, tất cả chỉ là những tấm phông mặt tiền chống đỡ những khoảng trống.

Kính thưa Anh Chị em,

Tin Mừng hôm nay cũng kể về một cây vả như thế: một thứ ‘mặt tiền xanh tốt’ - rất nhiều lá, nhưng bên trong lại không có trái.

Marcô rất ý tứ khi “kẹp” câu chuyện cây vả vào giữa việc Chúa Giêsu thanh tẩy Đền Thờ - một kiểu Markan sandwich quen thuộc; nghĩa là, cây vả và Đền Thờ soi sáng cho nhau. Điều Chúa Giêsu nguyền rủa không chỉ là một cái cây không sinh trái, nhưng còn là một thứ tôn giáo chỉ còn những tán lá bên ngoài. Đền Thờ đầy người hành hương, đầy nghi lễ và hoạt động, nhưng lại thiếu điều Thiên Chúa tìm kiếm nhất: hoa trái của một đời sống thật. Tắt một lời, có những nơi nhìn rất giống đức tin, nhưng bên trong lại trống sự sống. “Có những Kitô hữu sống như những xác ướp trong viện bảo tàng!” - Phanxicô.

Điều gây ngỡ ngàng là Marcô ghi rất rõ: “không phải là mùa vả”. Nghĩa là, Chúa Giêsu không đến tìm một sản phẩm nông nghiệp đúng mùa, nhưng tìm hoa trái nơi một đời sống giao ước. Trong truyền thống ngôn sứ Do Thái, cây vả thường tượng trưng cho Israel và đời sống tôn giáo của dân Chúa. Vì thế, điều làm cây vả bị nguyền rủa không phải vì nó thiếu lá, nhưng vì nó chỉ có lá. Nó tạo ra dáng vẻ xanh tươi của sự sống, nhưng bên trong lại không có gì để nuôi dưỡng ai. Có những đời sống đạo cũng như thế: ‘mặt tiền xanh tốt’ - lá nhiều, trái ít; rất nhiều hoạt động, rất nhiều mỹ từ tôn giáo đã trở thành sáo ngữ, nhưng không còn hoa trái của hoán cải, của công lý và lòng thương xót.

Phêrô nhắc các tín hữu: “Thời cùng tận của vạn vật gần đến rồi!”. Vì thế, điều quan trọng không còn là vẻ bề ngoài của một đời sống đạo, nhưng là những hoa trái thật của tỉnh thức, yêu thương và phục vụ: “Hãy hết tình yêu thương nhau… Hãy tiếp đón nhau!” - bài đọc một. Vì sẽ đến ngày “Chúa ngự đến xét xử trần gian” - Thánh Vịnh đáp ca. Thiên Chúa đến xét xử mà không bị đánh lừa bởi những tán lá xanh của một “tôn giáo trang điểm” - thuật ngữ của Đức Phanxicô. Trước mặt Thiên Chúa, điều còn lại không phải là những gì con người phô trương, nhưng là trái trăng mà đời sống họ thật sự sinh ra cho người khác.

Anh Chị em,

Đức Kitô không sống bằng lớp “lá” của danh tiếng hay nghi thức, nhưng sinh trái bằng một tình yêu trao hiến đến tận cùng. Vì thế, theo Chúa Kitô không phải là giữ cho đời mình xanh tốt bề ngoài, nhưng là để đời mình thật sự sinh hoa kết trái cho Thiên Chúa và cho người khác. Tắt một lời, điều Thiên Chúa tìm kiếm không phải là lá, nhưng là trái; Ngài chán ngấy thứ tôn giáo ‘mặt tiền xanh tốt’. Henri Nouwen từng cảnh báo, cám dỗ lớn nhất của con người là trốn sau những công thức tôn giáo để khỏi phải đối diện sự thật của đời mình.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin đừng để con chỉ sống một thứ tôn giáo trình diễn như phim trường; xin cho con sống một đức tin có thể nuôi dưỡng người khác!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

CHÚA BA NGÔI MỘT TRỜI YÊU MẾN

Hàng ngày chúng ta làm dấu Thánh Giá nhân danh Chúa Ba Ngôi: “Nhân danh Cha và Con và Thánh Thần.” Tại sao một Chúa lại có ba ngôi? Bởi vì Thiên Chúa là tình yêu. Mà tình yêu thì luôn có liên hệ chứ không cô độc một mình. Thế nên, tin Chúa Ba Ngôi là xác tín rằng: Thiên Chúa yêu con người và con người yêu thương nhau.

1. CHÚA YÊU NGƯỜI. Thiên Chúa là tình yêu. Ba Ngôi Cha-Con-Thánh Thần yêu thương gắn bó nên một Thiên Chúa duy nhất. Đồng thời, Thiên Chúa yêu thương con người đến độ đã trao ban Con Một, đó là món quà quý giá nhất. Và Con Chúa lại trao ban cả mạng sống để cứu độ nhân loại. Sự trao ban tất cả của Thiên Chúa đã làm nên định luật quý giá của tình yêu, đó là: yêu nhau luôn muốn trao tặng nhau. Khi yêu hết mình thì trao tặng tất cả. Chúa yêu đã trao ban Con của Ngài, thì chúng ta cũng cần mở lòng đón nhận Chúa vào cuộc đời mình, đó chính là Tin.

2. NGƯỜI YÊU NHAU. Con người được dựng nên theo hình ảnh Thiên Chúa tình yêu. Vì thế, ta chỉ sống đúng phẩm giá con người khi biết yêu thương. Bắt đầu từ tình gia đình Cha-Mẹ-Con là hình bóng của Chúa Ba Ngôi. Ba nhân vị Cha-Mẹ-Con yêu thương quấn quýt, gắn bó với nhau làm nên một gia đình. Rồi lớn hơn là tình cộng đoàn, Thánh Phaolô đã căn dặn trong Bài đọc 2: ”Anh em hãy đồng tâm nhất trí, khích lệ nâng đỡ nhau, ăn ở hòa thuận với nhau, và hôn chào nhau cách thánh thiện.” Tin Chúa Ba Ngôi là tình yêu nối kết thì đương nhiên con người không thể sống cho riêng mình, mà phải sống những liên hệ yêu thương với người khác.

Dấu Thánh Giá, một cử chỉ quen thuộc, lại là biểu tượng tuyệt vời diễn tả tình yêu nối kết: Chiều dọc diễn tả Chúa yêu con người, chiều ngang diễn tả con người yêu thương nhau. Xin Chúa Ba Ngôi giúp mỗi chúng ta sống chan hòa hạnh phúc trong mối liên hệ chan chứa yêu thương tình Chúa, tình người. Amen.



NGUYỄN XUÂN TRƯỜNG

 

Trên tạp chí The Catholic Thing, Thứ Năm, ngày 28 tháng 5 năm 2026, Stephen P. White viết: Thông điệp đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, Magnifica humanitas, đã được ban hành vào đầu tuần này. Nó khá dài đối với một thông điệp, và có phần bất ngờ. Nó đáng để đọc, đáng để suy ngẫm. Những gì sau đây không phải là một bản tóm tắt, càng không phải là một “bài đánh giá” về tài liệu, mà là một số suy nghĩ được gợi ra từ thông điệp này.



Trước tiên là một câu chuyện: Tại một hội nghị cách đây không lâu, tôi đã gặp một người đàn ông làm việc cho một tổ chức từ thiện Công Giáo lớn. Trong cuộc trò chuyện của chúng tôi, ông ấy đã nêu ra một điểm quan trọng về công việc mà ông và các đồng nghiệp của mình làm mỗi ngày. Việc đọc thông điệp này đã gợi lại cuộc trò chuyện đó trong tâm trí tôi.

Mục tiêu của những nỗ lực của họ, ông nói, không chỉ đơn giản là phục vụ người nghèo; mục tiêu là gặp gỡ Chúa Kitô trong những người nghèo mà họ phục vụ.

Và để minh họa cho điểm này, ông đã kể câu chuyện này. Một người quản lý năng động và có thiện chí của một chi nhánh địa phương thuộc tổ chức của ông đã triển khai một hệ thống phân phối mới, theo đó người ta có thể lái xe đến, nhận phần đóng góp từ thiện của mình mà không cần rời khỏi xe, và rời đi chỉ trong vài giây.

Và người đối thoại của tôi khẳng định rằng đó là một vấn đề lớn.

Nó năng động, hiệu quả, nhưng hoàn toàn không có tính thân vị [impersonal]. Điều gì là đặc trưng của Kitô giáo, hay thậm chí là đặc trưng nhân bản, trong kiểu “từ thiện kiểu lái xe qua” này? Cơ hội để gặp gỡ Chúa Kitô trong người khác hoặc để trở thành Chúa Kitô đối với họ ở đâu?

Không quá khó để thấy lối phê phán hiệu năng gây thiệt hại cho sự tương tác giữa người với người (tức là nhân bản) này có thể áp dụng cho trí tuệ nhân tạo. Và Đức Giáo Hoàng Leo đã làm điều đó trong Magnifica humanitas, chẳng hạn, khi ngài viết:

Khi hiệu năng trở thành thước đo giá trị tối thượng, con người bị cám dỗ coi mình như một dự án cần được tối ưu hóa hơn là những con người được kêu gọi quan hệ và hiệp thông.

Kỹ thuật loại bỏ sự bất hoàn hảo và yếu đuối của con người – hoặc dẫn chúng ta đến việc loại bỏ hoàn toàn con người yếu đuối – lại tước đi cơ hội đặc biệt để gặp gỡ chính Chúa Kitô. Trong sự đau khổ của Chúa Giêsu, sự yếu đuối, sự mong manh, thậm chí cả sự nghèo khó của con người mang một chiều kích hoàn toàn mới. Sự khác biệt giữa việc chấp nhận sự yếu đuối của con người và việc xóa bỏ nó có những hàm ý sâu sắc:

[Xây dựng vì lợi ích chung] có nghĩa là chấp nhận những giới hạn và điểm yếu của nhân loại mà không coi chúng là một sai lầm cần được sửa chữa. Ngày nay, khát vọng về một cuộc sống trọn vẹn của con người đang có nguy cơ bị dẫn dắt sai lầm bởi những mục tiêu lừa dối, chẳng hạn như triển vọng về một kỹ thuật hứa hẹn giải phóng chúng ta khỏi mọi điểm yếu, và những mô hình hạnh phúc bỏ lại phía sau toàn bộ dân số. Quá thường xuyên, chúng ta đặt hy vọng vào những “nâng cấp” không giới hạn, vào những hình thức tiến bộ làm trầm trọng thêm sự bất bình đẳng, và vào những giải pháp tức thời không có khả năng chữa lành vết thương của con người.

Lưu ý, trong khi những cảnh báo như vậy là phù hợp với việc sử dụng trí tuệ nhân tạo một cách thiếu suy xét, thì chúng hầu như không phải là duy nhất đối với thách thức sắp tới của AI. Nhiều lời phê bình về trí tuệ nhân tạo (AI) trong thông điệp này thuộc loại này: áp dụng chung hơn cho kỹ thuật hiện đại và ít cụ thể hơn cho những thách thức của AI so với một số độc giả (bao gồm cả tôi) có thể mong đợi.

Thông điệp này tuyên bố chủ đề của nó là “Về việc bảo vệ phẩm giá con người trong thời đại trí tuệ nhân tạo”. Và trong khi thông điệp này chắc chắn đề cập đến AI, trọng tâm của văn kiện này là sự bảo vệ tích cực phẩm giá con người hơn là một lời phê bình triệt để hoặc dứt khoát về AI.

Điều này dẫn chúng ta đến nhận xét tiếp theo về thông điệp này: Magnifica humanitas, theo một cách nào đó, vừa là một thông điệp về Giáo huấn Xã hội Công Giáo vừa là một đóng góp cho kho tàng giáo huấn đó.

Đức Giáo Hoàng Leo dành khoảng 15,000 từ đầu tiên để trình bày lịch sử, sự phát triển và các nguyên tắc của giáo huấn xã hội Công Giáo. Khi làm như vậy, ngài không chỉ cung cấp một bài dẫn nhập vào giáo huấn xã hội của Giáo hội, mà còn làm nổi bật sự liên tục sâu sắc từ Đức Leo XIII xuyên suốt tất cả các giáo huấn xã hội tiếp theo. Sợi chỉ xuyên suốt đó chính là phẩm giá con người, được hiểu trong ánh sáng của sự Nhập Thể.

Sợi chỉ này tiếp tục không bị gián đoạn xuyên suốt Công đồng Vatican II, đặc biệt là Thông điệp Gaudium et Spes. Và chính chủ đề này đã gắn kết Đức Giáo Hoàng Leo XIV trong sự tiếp nối với các vị tiền nhiệm của ngài, đặc biệt là Đức Phanxicô, Đức Bênêđictô XVI và Thánh Gioan Phaolô II.

Nguyên tắc chỉ đạo trong Thông điệp của Đức Giáo Hoàng Leo, và của toàn bộ học thuyết xã hội của Giáo hội, là một quan điểm đúng đắn về con người và giá trị độc nhất vô nhị của con người, bởi vì “con người… là tạo vật duy nhất trên trái đất mà Thiên Chúa muốn dành cho chính mình.”

Đức Gioan Phaolô II đã viết những lời đó, trích dẫn Gaudium et Spes, vào năm 1991 khi đề cập đến Rerum Novarum của Đức Giáo Hoàng Leo XIII, nhưng chúng cũng áp dụng – thậm chí, một cách nhấn mạnh – cho Magnifica humanitas của Đức Giáo Hoàng Leo XIV.

Chân lý này về con người là câu trả lời vĩ đại của Giáo hội đối với thời đại hiện đại của chúng ta, một thời đại mà trí tuệ nhân tạo chỉ là một mối đe dọa, mặc dù là một mối đe dọa nghiêm trọng và cấp bách, đối với nhận thức về bản thân của con người.

Đức Leo cho thấy sự liên tục này trong học thuyết xã hội và giáo huấn của Giáo hoàng, không chỉ đơn thuần bằng cơ hội trích dẫn ngang nhau – trích dẫn Đức Phanxicô X lần, Thánh Gioan Phaolô II Y lần, v.v. – nhưng bằng cách xây dựng các lập luận cho thấy tính bổ sung và sức mạnh tích lũy của các đóng góp khác nhau cho truyền thống.

Và đó cũng là một đóng góp quan trọng của “thông điệp về trí tuệ nhân tạo” này. Có lý do để tin rằng Đức Leo xem triều đại giáo hoàng của mình là một cơ hội tổng hợp, một cơ hội để kết nối nhiều sợi dây rời rạc và thậm chí là đứt đoạn tạo nên Giáo hội; để gắn kết các truyền thống trước và sau Công đồng, các triều đại giáo hoàng của Thánh Gioan Phaolô II và Đức Phanxicô, chủ nghĩa Thomism mạnh mẽ trong giáo huấn xã hội của Đức Leo XIII và bước ngoặt xã hội học trong Pacem in terris của Thánh Gioan XXIII và Populorum progressio của Thánh Phaolô VI.

Có lẽ đó chỉ là suy nghĩ viển vông của tôi. Có lẽ đó là quá nhiều để rút ra từ một thông điệp về trí tuệ nhân tạo. Hoặc có lẽ đó chính là điều chúng ta nên mong đợi từ một vị giáo hoàng thuộc dòng Thánh Augustinô, người hiểu rằng hòa bình đích thực không phải là sự vắng mặt của xung đột mà là sự yên bình của trật tự, và người đã lấy khẩu hiệu: In Illo Uno unum. Trong Đấng Duy Nhất, chúng ta là một.

 

Đức Giáo Hoàng nói rằng Giáo Hội phải đáp lại sự thờ ơ tôn giáo không phải bằng cách làm giảm nhẹ những đòi hỏi của Tin Mừng mà bằng cách đưa ra chứng ngôn đáng tin cậy về Chúa Kitô.

Victoria Cardiel, trong bản ngày 28 tháng 5 năm 2026 của hãng tin EWTNNews, tường trình rằng: Đức Giáo Hoàng Leo XIV hôm thứ Năm cảnh báo chống lại cám dỗ làm cho Kitô giáo trở nên hấp dẫn hơn bằng cách làm loãng nội dung hoặc làm giảm nhẹ những đòi hỏi của nó; ngài nói với các viên chức truyền giáo của Vatican rằng đức tin được truyền đạt trên hết thông qua chứng ngôn Kitô giáo đáng tin cậy.

“Chắc chắn không phải bằng cách làm loãng nội dung hay nới lỏng các yêu cầu mà Kitô giáo có thể trở nên hấp dẫn, mà là bằng cách làm chứng với lòng khiêm nhường và can đảm cho ‘con đường, chân lý và sự sống’ đã hoán cải và thánh hóa rất nhiều người,” Đức Giáo Hoàng nói vào ngày 28 tháng 5.

Đức Giáo Hoàng đã đưa ra nhận xét này trong một cuộc gặp tại Hội trường Tòa Công nghị với các thành viên của Tiểu ban Bộ Truyền giảng Tin Mừng phụ trách về các vấn đề cơ bản liên quan đến việc truyền giáo trên thế giới, sau khi kết thúc kỳ họp toàn thể.

Theo tông hiến Praedicate Evangelium, tiểu ban này chịu trách nhiệm nghiên cứu các vấn đề cơ bản về truyền giáo và thúc đẩy việc rao giảng Tin Mừng một cách hữu hiệu, xác định các hình thức, công cụ và ngôn ngữ phù hợp.

Đức Giáo Hoàng Leo nói rằng cuộc khủng hoảng đức tin, đặc biệt là ở phương Tây, đã góp phần vào “sự thờ ơ tôn giáo lan rộng”.

“Đối với nhiều người, đức tin dường như không còn liên quan đến cuộc sống của họ nữa,” ngài nói. “Mối nguy hiểm tiềm ẩn, mà mức độ nghiêm trọng không phải lúc nào cũng được nhận thức, là chính yếu tính của điều có tính nhân bản nhất – đó là sự tìm kiếm ý nghĩa – có thể bị đánh mất. Những câu hỏi hiện sinh lớn vẫn chưa được giải đáp, trong khi một nền văn hóa kỹ thuật được cho là đáp ứng mọi nhu cầu đang lan rộng.”

Đức Giáo Hoàng nói rằng ngay cả trong bối cảnh như vậy, “cuộc gặp gỡ với Chúa Kitô có thể khôi phục trọn vẹn ý nghĩa và giá trị cho cuộc sống của con người,” và nói thêm rằng sứ mệnh truyền giáo của Giáo hội vẫn vô cùng cấp bách.

“Không ai có thể thay thế Giáo hội trong sứ mệnh này, một sứ mệnh vừa cấp bách vừa cần thiết để đảm bảo một nền tảng vững chắc cho tương lai của nhân loại, để đó có thể là một tương lai hòa bình, công lý, tự do và bác ái,” ngài nói.

Đức Giáo Hoàng Leo cũng chỉ ra tầm quan trọng liên tục của tông huấn Evangelii Gaudium của Đức Giáo Hoàng Phanxicô, mà ngài cho rằng “vẫn là một điểm tham chiếu quan trọng.”

Ngài mời thánh bộ xem xét lại văn kiện này trong công việc “thúc đẩy một sứ mệnh ‘lấy Chúa Kitô làm trung tâm và mang tính truyền giáo… được sinh ra từ cuộc gặp gỡ với Chúa Kitô, có khả năng biến đổi cuộc sống.’”

Đức Giáo Hoàng nói rằng Giáo hội nên chú ý đến nhu cầu ngày càng tăng về đời sống tâm linh, đặc biệt là trong giới trẻ, điều mà ngài cho là “rõ ràng trong Năm Thánh Giới trẻ.”

“Thế hệ mới không khép kín với Tin Mừng; ngược lại, nhiều người, khi khám phá lại Tin Mừng, muốn hiểu biết nó hơn, bởi vì họ cảm nhận được rằng trong đó ẩn chứa bí quyết để thực sự hạnh phúc,” ngài nói.

Đồng thời, Đức Giáo Hoàng Leo nói rằng việc truyền giáo phải đối diện với những điều kiện thay đổi trong việc truyền bá đức tin từ thế hệ này sang thế hệ khác.

“Ở một số nơi trên thế giới, việc truyền bá này hầu như đã chấm dứt, và điều này đòi hỏi khả năng đảm nhận những thách thức mới,” ngài nói.

Kết quả, ngài nói tiếp, là “một sự ‘nghèo nàn’ về mặt tâm linh trong các thế hệ trẻ, thiếu động lực và phương tiện để phát triển, trong sự tự do trọn vẹn, cam kết với đức tin mang lại ý nghĩa cho cuộc sống.” Đức Giáo Hoàng nói rằng bối cảnh văn hóa của “xã hội bão hòa truyền thông và tiêu dùng” làm suy yếu khả năng theo đuổi chân lý với sự kiên nhẫn, bền bỉ và phán đoán phê phán.

“Mỗi thông điệp đều có nguy cơ bị coi là chỉ là một ý kiến trong số nhiều ý kiến khác,” ngài nói.

Đáp lại, ngài nhấn mạnh rằng việc truyền bá đức tin “nhất thiết phải bao gồm việc gặp gỡ những người và cộng đồng thể hiện niềm vui của đức tin Kitô giáo và sự nhất quán của một lối sống được soi sáng bởi Tin Mừng.”

Trích dẫn lời của Đức Bênêđictô XVI, Đức Giáo Hoàng Leo nói: “Điều chúng ta cần vào thời điểm này trong lịch sử là những người, thông qua một đức tin được soi sáng và sống động, làm cho Thiên Chúa trở nên đáng tin cậy trong thế giới này.”

“Chúng ta cần những người luôn hướng mắt về Thiên Chúa, học hỏi nhân tính đích thực từ Người,” Đức Giáo Hoàng nói tiếp, trích dẫn lời của Đức Bênêđictô. “Chúng ta cần những người có trí tuệ được soi sáng bởi ánh sáng của Thiên Chúa và trái tim được Thiên Chúa mở ra, để trí tuệ của họ có thể nói chuyện với trí tuệ của người khác và trái tim của họ có thể mở ra trái tim của người khác. Chỉ thông qua những người được Thiên Chúa chạm đến, Thiên Chúa mới có thể trở lại với con người.”

Đức Giáo Hoàng Leo cũng cảm ơn Thánh Bộ vì công việc của họ trong suốt đại lễ năm ngoái, mà theo ngài đã thu hút hơn 33 triệu người hành hương đến Rome.

“Thế giới khao khát hy vọng hơn bao giờ hết,” ngài nói. “Nó mong muốn được sống trong hòa bình và trong sự chắc chắn rằng cam kết xây dựng một thành phố xứng đáng với con cái Chúa không chỉ khả thi mà còn có thật, bởi vì nó thấm đẫm một niềm hy vọng cung ứng các mục tiêu chân thực, chứ không phải ảo tưởng.”

Đức Giáo Hoàng nói rằng việc truyền giáo phải luôn là “động lực cơ bản đằng sau mọi hành động của Giáo Hội hoàn vũ và các cộng đồng địa phương.”

“Việc rao giảng Tin Mừng, điều gieo hy vọng, không phải là một đề xuất không tưởng: Đó là một chứng nhân thu hút mọi người bởi vì nó tiết lộ lời kêu gọi yêu thương và chân lý,” ngài nói.

Đức Giáo Hoàng Leo kết luận bằng cách nhấn mạnh tầm quan trọng của việc dạy giáo lý, mà ngài nói rằng “đóng vai trò quyết định trong đời sống của Giáo Hội thông qua sự cam kết đào tạo và truyền bá đức tin.”

Ngài kêu gọi sự quan tâm đặc biệt đến những người dự tòng, “những người đang yêu cầu được rửa tội với số lượng ngày càng tăng,” và nói rằng các cộng đồng Kitô giáo phải đồng hành cùng họ sau khi cử hành bí tích.

“Cần phải dành sự chăm sóc tương tự cho các bé trai và bé gái nhận bí tích Thêm sức,” ngài nói. “Tôi khuyến khích nhiều sáng kiến đồng hành cùng các em khi các em tiếp tục hành trình đức tin để trưởng thành về con người và Kitô giáo.”

 

Bộ tài liệu hỗ trợ mục vụ bao gồm tóm tắt các chủ đề chính, câu hỏi suy niệm, các trường hợp cụ thể và lời cầu nguyện cùng với các hoạt động được thiết kế dành cho trẻ em và thanh thiếu niên.

Theo Diego López Marina, trong bản tin ngày 28 tháng 5 năm 2026 của hãng tin EWTNNews, Bộ Phát triển Con người Toàn diện đã giới thiệu một bộ tài liệu hỗ trợ mục vụ về Magnifica Humanitas với mục đích giúp hiểu rõ hơn thông điệp mới của Đức Giáo Hoàng Leo XIV.

Vào ngày 27 tháng 5, bộ đã giải thích trên mạng xã hội về cấu trúc của bộ tài liệu hỗ trợ mục vụ và cung cấp liên kết đến tài liệu đó. Tài liệu bao gồm tóm tắt các chủ đề chính, các đoạn Kinh Thánh và trích dẫn, câu hỏi suy niệm, các trường hợp cụ thể và lời cầu nguyện. Ngoài ra, nó còn có các hoạt động được thiết kế dành cho trẻ em và thanh thiếu niên.

Trong phần giới thiệu của văn kiện, Vatican lưu ý rằng họ tìm cách “đồng hành cùng các cá nhân, nhóm và cộng đồng trong một sự suy ngẫm đơn giản nhưng sâu sắc về mối quan hệ giữa đức tin, phẩm giá con người và sự đổi mới kỹ thuật.”

Văn bản ghi nhận: “Kỹ thuật kỹ thuật số và trí tuệ nhân tạo đang thay đổi cách chúng ta làm việc, giao tiếp, học tập, xây dựng mối quan hệ và thậm chí cả cách hiểu chính mình.”

Trước mô hình mới này, Thánh Bộ nhận thấy rằng nhiều người có thể cảm thấy “phấn khích, sợ hãi, tò mò hoặc bối rối.” Tuy nhiên, họ chủ trương đón nhận những thay đổi này “với sự phân định, hy vọng và trách nhiệm.”

Tài liệu này được thiết kế cho các nhóm giáo xứ, giáo lý, hội đồng mục vụ, cũng như cho đời sống tâm linh cá nhân.

Chủ đề xuyên suốt của thông điệp bao gồm hai hình ảnh Kinh Thánh nổi bật trong tài liệu kèm theo: Tháp Baben và việc xây dựng lại Giêrusalem. Theo văn bản, hai hình ảnh này đại diện cho hai con đường đối lập trong thế giới ngày nay. “Một mặt, có nguy cơ xây dựng một thế giới bị chi phối bởi quyền lực, chủ nghĩa cá nhân và sự phi nhân tính; mặt khác, có khả năng cùng nhau xây dựng một ‘thành phố’ dựa trên sự lắng nghe, tình huynh đệ, công lý và sự quan tâm lẫn nhau,” phần giới thiệu giải thích.

Tài liệu này bày tỏ hy vọng của Tòa Thánh rằng tài liệu này sẽ giúp các tín hữu “tái khám phá ‘nhân tính tuyệt vời’ của chúng ta, để mọi sự đổi mới đều được soi sáng bởi Tin Mừng và hướng tới lợi ích chung.”
Theo Diego López Marina, trong bản tin ngày 28 tháng 5 năm 2026 của hãng tin EWTNNews, Bộ Phát triển Con người Toàn diện đã giới thiệu một bộ tài liệu hỗ trợ mục vụ về Magnifica Humanitas với mục đích giúp hiểu rõ hơn thông điệp mới của Đức Giáo Hoàng Leo XIV.

Vào ngày 27 tháng 5, bộ đã giải thích trên mạng xã hội về cấu trúc của bộ tài liệu hỗ trợ mục vụ và cung cấp liên kết đến tài liệu đó. Tài liệu bao gồm tóm tắt các chủ đề chính, các đoạn Kinh Thánh và trích dẫn, câu hỏi suy niệm, các trường hợp cụ thể và lời cầu nguyện. Ngoài ra, nó còn có các hoạt động được thiết kế dành cho trẻ em và thanh thiếu niên.

Trong phần giới thiệu của văn kiện, Vatican lưu ý rằng họ tìm cách “đồng hành cùng các cá nhân, nhóm và cộng đồng trong một sự suy ngẫm đơn giản nhưng sâu sắc về mối quan hệ giữa đức tin, phẩm giá con người và sự đổi mới kỹ thuật.”

Văn bản ghi nhận: “Kỹ thuật kỹ thuật số và trí tuệ nhân tạo đang thay đổi cách chúng ta làm việc, giao tiếp, học tập, xây dựng mối quan hệ và thậm chí cả cách hiểu chính mình.”

Trước mô hình mới này, Thánh Bộ nhận thấy rằng nhiều người có thể cảm thấy “phấn khích, sợ hãi, tò mò hoặc bối rối.” Tuy nhiên, họ chủ trương đón nhận những thay đổi này “với sự phân định, hy vọng và trách nhiệm.”

Tài liệu này được thiết kế cho các nhóm giáo xứ, giáo lý, hội đồng mục vụ, cũng như cho đời sống tâm linh cá nhân.

Chủ đề xuyên suốt của thông điệp bao gồm hai hình ảnh Kinh Thánh nổi bật trong tài liệu kèm theo: Tháp Baben và việc xây dựng lại Giêrusalem. Theo văn bản, hai hình ảnh này đại diện cho hai con đường đối lập trong thế giới ngày nay. “Một mặt, có nguy cơ xây dựng một thế giới bị chi phối bởi quyền lực, chủ nghĩa cá nhân và sự phi nhân tính; mặt khác, có khả năng cùng nhau xây dựng một ‘thành phố’ dựa trên sự lắng nghe, tình huynh đệ, công lý và sự quan tâm lẫn nhau,” phần giới thiệu giải thích.

Tài liệu này bày tỏ hy vọng của Tòa Thánh rằng tài liệu này sẽ giúp các tín hữu “tái khám phá ‘nhân tính tuyệt vời’ của chúng ta, để mọi sự đổi mới đều được soi sáng bởi Tin Mừng và hướng tới lợi ích chung.”

 

Đức Giáo Hoàng nhắn nhủ: Các Cộng Đồng Công Giáo phải truyền giáo cho giới trẻ giữa bối cảnh nghèo nàn về tinh thần

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV khuyến khích Bộ Truyền Giáo hỗ trợ các cộng đồng Công Giáo trên toàn thế giới trong nỗ lực ứng phó với cuộc khủng hoảng nghèo về tinh thần trong giới trẻ.

(Tin Vatican - Devin Watkins)

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã gặp gỡ các thành viên tham dự Phiên họp Toàn thể của Bộ Truyền Giáo – Tiểu ban về các Vấn đề Cơ bản của Truyền giáo trên Thế giới vào thứ Năm (28/5/2026).

Ngài nhắc lại rằng 33 triệu người đã đến thăm Rome trong Năm Thánh Hy vọng 2025, và cảm ơn Bộ Truyền Giáo đã phối hợp các nỗ lực để chào đón một số lượng lớn tín hữu như vậy.

ĐTC gọi đó là “một thời gian ân sủng”, và nói rằng Năm Thánh đã được sống động tại Rome thông qua các cuộc hành hương đến bốn Vương cung thánh đường Giáo hoàng, cũng như trong các cộng đồng Giáo hội địa phương, nơi các tín hữu Công Giáo nhận ra khát vọng sâu sắc của chúng ta về niềm hy vọng.

Đức Giáo Hoàng Lêô lưu ý rằng việc rao giảng Tin Mừng không phải là một đề xuất không tưởng mà là một chứng nhân thu hút người khác thông qua lời kêu gọi yêu thương và chân lý.

“Việc truyền giáo đòi hỏi đức tin phải tiếp tục là động lực cơ bản của mọi hành động của Giáo hội toàn cầu và các cộng đồng địa phương,” ngài nói. “Chỉ bằng cách này, đức tin mới được tái khám phá hết lần này đến lần khác trong vẻ đẹp của nó và có thể thể hiện sự đáng tin cậy của mình một cách tốt đẹp nhất.”

Ngài chỉ ra cuộc khủng hoảng đức tin, đặc biệt là ở các nước Tây phương, dẫn đến sự thờ ơ tôn giáo.

Nguy cơ thực sự đối với nhân loại, ngài nói thêm, là sự thờ ơ dẫn đến việc không tìm kiếm câu trả lời cho những vấn nạn hiện sinh, chẳng hạn như việc tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống.

“Ngay cả trong bối cảnh ngày nay,” ngài nói, “cuộc gặp gỡ với Chúa Kitô có thể khôi phục lại ý nghĩa và giá trị trọn vẹn cho cuộc sống của con người, và Giáo hội tái khám phá tầm quan trọng trường tồn của sứ mệnh mà Giáo hội đã nhận được từ Chúa Phục Sinh.”

Sứ mệnh của Giáo hội, Đức Giáo Hoàng nói, là giúp nhân loại xây dựng trên những nền tảng vững chắc, để tương lai của chúng ta được tràn đầy “hòa bình, công lý, tự do và bác ái.”

Đức Giáo Hoàng Lêô nhận thấy nhiều người trẻ đang thức tỉnh và khao khát đời sống tâm linh, đồng thời kêu gọi Giáo Hội đáp lại mong muốn đó bằng cách tiếp tục tìm kiếm những phương thức mới để rao giảng Tin Mừng.

“Thế hệ mới không khép kín với Tin Mừng,” ngài nói. “Ngược lại, nhiều người khi tái khám phá Tin Mừng, muốn hiểu biết sâu sắc hơn, bởi vì họ nhận thấy rằng trong đó ẩn chứa bí quyết để tìm kiếm hạnh phúc.”

Vì các phương pháp truyền giáo liên tục thay đổi, các cộng đồng Công Giáo phải lắng nghe tiếng nói của Chúa Thánh Thần, để Ngài có thể dẫn dắt nhiều người đến với Chúa Kitô, tình yêu cứu độ và Lời của Ngài.

Đức Giáo Hoàng Lêô nói việc truyền bá đức tin đã bị gián đoạn ở một số nơi trên thế giới, dẫn đến sự “nghèo nàn” về tâm linh, mà ngài mô tả là thiếu động lực và công cụ cần thiết để trưởng thành trong sự tự do trọn vẹn của đức tin.

Ngài nói rằng các xã hội siêu truyền thông và tiêu dùng khiến con người ít có khả năng và sẵn lòng học hỏi một cách kiên nhẫn hoặc tham gia vào việc tìm kiếm chân lý cá nhân.

Đức Giáo Hoàng nói rằng việc truyền bá đức tin trong những bối cảnh này dựa vào sự gặp gỡ với các cộng đồng và những người vui vẻ và sống Tin Mừng một cách nhất quán và đáng tin cậy.

“Do đó, sự thánh thiện trong đời sống luôn là hình thức thuyết phục nhất về vẻ đẹp của đức tin Kitô giáo, vượt thời gian và được đề xuất cho mọi nền văn hóa,” ngài nói.

Cuối cùng, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV khuyến khích Bộ Truyền giáo hãy đón nhận sứ mệnh hỗ trợ việc giáo lý, đặc biệt là đối với số lượng người xin được rửa tội khi trưởng thành ngày càng tăng.

Khi những người Công Giáo mới bắt đầu những bước đầu trong đức tin, ngài kết luận, các cộng đồng Công Giáo phải cung cấp cho họ không gian để phát triển và “các mối quan hệ giữa người với người được sống trong tình yêu thương và phục vụ lẫn nhau.”

 

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV sẽ viếng thăm Thành phố San Marino vào ngày 22 tháng 8

Trước khi đến thành phố Rimini ở miền bắc nước Ý vào ngày 22 tháng 8, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV cũng ghé thăm Thành phố San Marino.

(Tin Vatican)

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV sẽ thăm Thành phố San Marino vào sáng thứ Bảy, ngày 22 tháng 8, Phủ Nội vụ Tòa Thánh thông báo này vào thứ Năm, ngày 28 tháng 5.

Trong những tháng tới, Đức Giáo Hoàng Lêô sẽ thực hiện một số chuyến thăm mục vụ trên khắp nước Ý, bao gồm cả Thành phố Rimini ở vùng Emilia-Romagna phía bắc nước Ý, để tham dự Hội nghị Hữu nghị giữa các Dân tộc lần thứ 47, vào thứ Bảy, ngày 22 tháng 8.

Do đó, Đức Giáo Hoàng sẽ dừng chân tại thành phố San Marino vào buổi sáng, trước khi đến Rimini vào buổi chiều.

Thông báo của Phủ Nội vụ Tòa Thánh, ông Matteo Rossi và Lorenzo Bugli cho biết Đức Giáo Hoàng chấp nhận lời mời của các vị Quốc vương tiền nhiệm – những người đứng đầu các thành phố San Marino.

 

Khuôn mặt biểu tượng hình cầu vồng

Vào lúc thời tiết có mây và cơn mưa, bỗng chốc xuất hiện trên nền trời hình cầu vồng với những mầu sắc khác nhau xếp thành tầng lên nhau. Cảnh chiếu sáng mầu này tuyệt đẹp. Nhìn thấy xuất hiện trên nền trời, nhưng không thể đến gần được. Vì hình cầu vồng cao xa tận trên bầu trời.

Cảnh tượng ngọan mục này không là một bức tranh do ai đó vẽ phác họa ra. Nhưng có một bàn tay Thần Thánh vô hình tác động vào cho thành hiện thực.

Hiện tượng cầu vồng vồng xuất hiện, khi tia ánh sáng mặt trời chiếu xuyên qua đám mây che khuất có những giọt nước mưa đang rơi xuống, làm xuất hiện cảnh thiên nhiên ngoạn mục đẹp mắt với những mầu sắc khác nhau Xanh da trời, Vàng thẫm, đỏ, có thể xanh lá cây,, vàng da cam, Lila, tùy theo góc độ nhìn. Tất cả kết thành thành một hình vòng cung, như có cảm tưởng từ chân trời phía bên này vòng sang phía bên kia, mà Kinh Thánh cũng đã nói tới:

“Thiên Chúa phán:Đây là dấu hiệu giao ước Ta đặt giữa với các ngươi, và với mọi sinh vật ở với các ngươi, cho đến muôn thế hệ mai sau. Ta gác cây cung của Ta lên mây, và đó sẽ là dấu hiệu giao ước Ta với cõi đất. Khi ta cho mây kéo đến trên mặt đất và cây cung xuất hiện trong mây.” (Sáng thế ký 9,12-14)

“Đấng ngự trên ngai trông giống như ngọc thạch và xích não. Chung quanh ngai có cầu vồng” ( Khải huyền, 4,3)

Cảnh tượng cầu vồng với ánh sáng mầu sắc pha trộn trong nước ngọan mục nơi thiên nhiên xuất hiện trên nền trời, thật đẹp hấp dẫn nhìn thấy bằng con mắt thường. Hình ảnh nầy cũng là biểu tượng ý tưởng cho suy niệm về Chúa Ba Ngôi.

Con người chúng ta trong đời sống luôn hằng trải qua những lúc, những giai đoạn, và có cả những ngày u buồn tư lự cùng không cảm nhận ra không biết có Chúa hay không… Đó là những cảm quan trên bề nổi bề ngoài thôi. Vì con người chúng ta không thể đọc, nhìn được ý nghĩ của Thiên Chúa. Nhưng khi có lần nhìn thấy những mầu sắc của Thiên Chúa hay có trải nghiệm, làm thế nào mà trái đất vũ trụ bầu trời xuất hiện cảnh tượng ngoạn mục như màn ảo thuật đầy bí ẩn nhiệm mầu, lúc đó nhận ra có bàn tay Thiên Chúa hành động, cho dù đời sống đang trong hoàn cảnh đen tối có những vầng mây mầu xám cùng có mưa gío bao phủ.

Thiên Chúa không là một sự thể, một vật thể hay một con người có xương thịt cơ quan như chúng ta. Nhưng Ngài là một mầu nhiệm đối với trần gian, Ngài là ánh sáng, là sự sống trần gian.

Thiên Chúa ở khắp mọi nơi trong mọi lúc mọi hoàn cảnh đời sống con người: hoàn cảnh đau buồn, khổ ải, trong sự sống và cả sự chết, trong nghề nghiệp làm ăn sinh sống, trong những tương quan liên lạc, trong nghệ thuật cùng văn hóa, trong công trình vũ trụ thiên nhiên.

Như thế Thiên Chúa có mặt tràn ngập trong vũ trụ thiên nhiên. Nhưng không nhìn thấy Ngài. Chỉ khi chúng ta đứng vào góc độ thuận tiện và nhìn vào vũ trụ cũng với góc độ đúng, sẽ nhìn nhận ra Ngài.

Trái đất không chỉ là một tâm trạng của vũ trụ, nhưng còn chỉ hướng sự vinh quang của Thiên Chúa nữa, như lời kinh ca ngợi xưng tụng Trời đất đầy vinh quang Chúa! Ngôi thứ nhất Thiên Chúa

Con người chúng ta trong đời sống có lúc gặp hoạn nạn khó khăn, đó không phải chỉ là vận rủi, nhưng cùng hiệp thông với khuôn mặt của Chúa Giesu Kitô, ngôi hai Thiên Chúa, Đấng mang đến sự tha thứ ơn cứu chuộc cho linh hồn con người.

Và trong đời sống không chỉ tùy thuộc vào quyền lực của kẻ mạnh quyền thế, nhưng còn vào Chúa Thánh Thần, ngôi ba Thiên Chúa, Đấng là sự tha thứ ơn bình an cùng tình yêu lòng thương xót.

Lễ mừng kính một Thiên Chúa Ba ngôi mời gọi, cùng vui mừng về những mầu sắc của Thiên Chúa trong vũ trụ, như những mầu sắc ngoạn mục khác nhau của hình cầu vồng trên nền trời.

Sâu sắc thâm thúy hơn cùng theo nếp sống văn hóa thần học, Thánh Giáo phụ Augustino có suy tư về Chúa Ba Ngôi với ba hình ảnh:

-Thiên Chúa là tình yêu. Chủ thể của tình yêu là Chúa Cha, ngôi thứ nhất, đối tượng của tình yêu là Chúa Con Giesu Kitô, ngôi thứ hai, và tình yêu là mối tương quan liên kết hai Ngôi vị lại với nhau, Chúa Thánh Thần, ngôi thứ ba.



-Ba ngôi vị trong một: Cha, Con và Thánh Thần không phải là ba vị thần thánh khác nhau, nhưng ba Ngôi vị cùng chia sẻ một bản tính, một quyền năng và một sự sống duy nhất.

-Ngài lấy hình ảnh tâm trí con người so sánh cắt nghĩa về Ba Ngôi Thiên Chúa: Tâm trí, Chúa Cha ngôi thứ nhất, Sự hiểu biết của tâm trí, Chúa Con Giesu Kitô, ngôi thứ hai, và tình yêu phát xuất từ sự hiểu biết, Chúa Thánh Thần, ngôi thứ ba.

Lm. Daminh Nguyễn ngọc Long

 

SỰ THẬT VỀ GIÁO SĨ LẠM DỤNG TÌNH DỤC
Làm rõ sự thật và nguyên nhân

Nhà Xuất Bản Ignatius Press San Francisco

PHẦN II Nguồn gốc của Lạm dụng Tình dục bởi Giáo sĩ

Chương 7. Vai trò của đồng tính luyến ái: Thừa nhận điều hiển nhiên

Khi Giám mục Thomas V. Daily đứng đầu Giáo phận Brooklyn, ngài đã có cuộc thảo luận với một trong những linh mục của mình, người tự nhận mình là người đồng tính. Daily hỏi, “cha có thực sự nghĩ rằng có nhiều người đồng tính trong giáo phận này không?” “Vâng, con nghĩ vậy”, người linh mục trả lời. “Con nghĩ rằng có lẽ một nửa số linh mục là người đồng tính.” Daily vô cùng kinh ngạc. (1)

Không chỉ có nhiều linh mục là người đồng tính; một số người trong số họ trở thành linh mục vì họ là người đồng tính. Năm 1990, một người đàn ông nói với một phóng viên rằng khi còn là sinh viên ở độ tuổi hai mươi tại trường Cao đẳng Saint Joseph ở Philadelphia, anh ta đã yêu một linh mục Dòng Tên 40 tuổi. Vị linh mục Dòng Tên không rời bỏ chức linh mục để đến với người yêu của mình—người yêu của ông gia nhập Dòng Tên để được ở bên ông. (2) Điều này cho thấy anh rất tự tin là mình sẽ có thể là một người đồng tính luyến ái hoạt động tình dục sau khi được thụ phong linh mục. Tương tự, một linh mục dòng Tên người Đức, Klaus Mertes, giám đốc một trường nội trú Công Giáo ưu tú, đã nói vào năm 2016: “Cuộc đấu tranh cho quyền của người đồng tính trên toàn thế giới là một dự án đáng để ở lại trong Giáo hội.” (3) Nói cách khác, để giúp đỡ sự nghiệp của người đồng tính, việc vị linh mục này không rời bỏ Giáo hội là điều hợp lý.

Vào những năm 1980, một số người bắt đầu nhận thấy sự thiếu nam tính trong giới giáo sĩ Mỹ cũng như sự gia tăng số lượng người đồng tính. “Hồi tôi còn trẻ, chín mươi phần trăm trong số họ [các chủng sinh] nam tính hơn, chúng tôi chơi bóng đá, chơi bóng mạnh”, một linh mục nói. “Có một tinh thần ồn ào, náo nhiệt, tràn đầy sức sống. Đối với các linh mục từ 50 tuổi trở lên, bạn sẽ thấy có quá nhiều biểu hiện hành động và sở thích nữ tính ở các linh mục trẻ hơn. Đây là một sự khái quát hóa. Nhưng không chút do dự, tôi có thể nói rằng đó là một vấn đề thực sự.” (4)

Tiến sĩ Richard Fitzgibbons lưu ý rằng “bản sắc nam tính yếu kém” ở những người đồng tính luyến ái là điều hiển nhiên “ở hơn 70% nam giới” mà ông đã điều trị. (5) Ông nói rằng “sự phối hợp tay mắt kém” giải thích tại sao một số nam giới không xuất sắc trong một số môn thể thao phổ biến hơn dành cho các chàng trai, và điều này, đến lượt nó, có thể dẫn đến việc cha và bạn bè của họ từ chối họ, khiến họ có “cảm giác cô đơn, buồn bã và bị cô lập mạnh mẽ”. Hậu quả của điều này có thể rất nghiêm trọng. “Sự khao khát được chấp nhận và yêu thương từ bạn bè dẫn đến sự hấp dẫn tình cảm mạnh mẽ đối với những người cùng giới, điều này khiến nhiều thanh thiếu niên nghĩ rằng họ có thể là người đồng tính luyến ái.” (6)

Số liệu thực sự là bao nhiêu?

Có bao nhiêu linh mục đồng tính luyến ái khi vụ tai tiếng lạm dụng tình dục của giáo sĩ đang hoành hành? Không ai biết chắc chắn, nhưng không thiếu những ước tính từ các nguồn đáng tin cậy. Khi một luật sư am hiểu về tình hình tại các giáo phận Lafayette và New Orleans ở Louisiana hỏi tác giả Jason Berry rằng ông nghĩ có bao nhiêu linh mục là người đồng tính, Berry đoán khoảng 40%. Luật sư không đồng ý, nói rằng ông cho rằng con số đó là từ 60 đến 70 phần trăm. (7)

Một tác giả khác đã nghiên cứu vấn đề này, Leon Podles, nói rằng, “Ước tính dao động từ 3 phần trăm đến 80 phần trăm.” (8) Podles trích dẫn Cha Donald Cozzens, một chuyên gia khác về chủ đề này, nói rằng con số vào thời điểm đó là khoảng một phần ba. (9) Nhà hoạt động và tác giả đồng tính Andrew Sullivan có lẽ đúng khi ông ước tính rằng “khoảng 30 đến 40 phần trăm” các linh mục giáo xứ ngày nay là người đồng tính và “nhiều hơn đáng kể - lên đến 60 phần trăm hoặc cao hơn” số nam giới trong các dòng tu như dòng Phan-xi-cô hoặc dòng Tên là người đồng tính. (10) Năm 2021, khi Cha James Martin thuộc dòng Tên được hỏi tỷ lệ phần trăm linh mục là người đồng tính là bao nhiêu, ông trả lời, “Tôi đoán có lẽ là 40 phần trăm. Ai biết được? Nếu là 40 phần trăm, tôi sẽ không ngạc nhiên; nếu là 80 phần trăm, tôi cũng sẽ không ngạc nhiên.” (11) Một cuốn sách có nguồn tin không đáng tin cậy nhưng có ảnh hưởng của một tác giả đồng tính người Pháp ước tính rằng người đồng tính “chiếm đa số” trong hàng giáo sĩ ở Vatican. (12)

Điều đó có quan trọng không? Khi được một phóng viên đồng tính hỏi liệu điều đó có quan trọng không, tôi đã nói, “Tôi thà chọn một linh mục đồng tính trong sạch hơn là một linh mục dị tính lăng nhăng.” (13) Nhưng có bao nhiêu người đàn ông đồng tính tìm kiếm sự che đậy hoặc sự tôn trọng cho đồng tính luyến ái của họ bằng cách trở thành linh mục thực sự có ý định trong sạch? Có lẽ chúng ta không có cách nào biết được ý định thực sự của một người đàn ông khi trở thành linh mục, bất kể khuynh hướng tình dục của ông ta là gì, nhưng chúng ta biết rằng người đồng tính chiếm tỷ lệ cao hơn trong số các giáo sĩ lạm dụng tình dục.

Từ chối thừa nhận điều hiển nhiên

Mary Eberstadt, khi bình luận về việc các giám mục không sẵn lòng thừa nhận mối liên hệ giữa đồng tính luyến ái và lạm dụng tình dục của giáo sĩ, đã tinh ý lưu ý điều mà bà gọi là “con voi trong phòng áo lễ”. (14) Khi tôi được hỏi về mối liên hệ này, tôi đã nói, “Việc cố gắng né tránh điều hiển nhiên không chỉ là thiếu thành thật; đó còn là một nghiên cứu xã hội tồi tệ.” Tác giả Michael D’Antonio không hài lòng với bình luận của tôi nhưng chỉ hơi phóng đại một chút khi ông kết luận rằng “Donohue hoàn toàn độc lập trong lập trường của mình.” (15)

Ngay cả một số người Công Giáo được gọi là tiến bộ cũng thừa nhận rằng đồng tính luyến ái là một vấn đề trong hàng giáo sĩ. Tiến sĩ Michael Peterson, vị linh mục đồng tính có phòng khám điều trị các vấn đề tình dục cho các giáo sĩ, đã thẳng thắn về điều đó: “Hầu hết các giáo sĩ mắc chứng ái nhi mà tôi từng gặp và các đồng nghiệp của tôi từng tiếp xúc đều là những người đồng tính luyến ái mắc chứng ấu dâm chứ không phải là những người dị tính mắc chứng ấu dâm; Điều này thật đáng ngạc nhiên vì tỷ lệ phần trăm lớn hơn trong dân số lại trái ngược.” (15) Arthur Jones, trưởng văn phòng Washington, D.C. của tờ National Catholic Reporter vào những năm 1990, cho biết, “Đồng tính luyến ái trong hàng giáo sĩ là vấn đề lớn nhất mà Giáo hội phải đối diện trong nhiều năm—lớn hơn nhiều so với hầu hết mọi người nghĩ.” (16)

Năm 2002, luật sư Roderick MacLeish Jr. ở Boston cho biết 90% trong số gần 400 nạn nhân mà ông đại diện là nam giới, và 75% trong số đó đã qua tuổi dậy thì, có nghĩa là các linh mục gây hại là người đồng tính (mặc dù các phóng viên, tất nhiên, đã từ chối đưa ra kết luận đó). (17) Một năm sau, hai phóng viên của tờ Boston Globe cho biết, trong số các vụ lạm dụng tình dục của giáo sĩ được chuyển đến các công tố viên ở phía đông Massachusetts, “hơn 90% liên quan đến nạn nhân nam”; các luật sư ở Boston cho biết “khoảng 95% khách hàng của họ là nam giới.” (18) Những người khác còn đưa tin rằng, trong số các nạn nhân vị thành niên bị lạm dụng bởi giáo sĩ, 93% là nam giới. (19)

Các thành viên hiện tại của Hội đồng Đánh giá Quốc gia không bình luận về những số liệu thống kê này, nhưng những người ngồi trong hội đồng ban đầu đã sẵn sàng kết nối các điểm. Khi nghiên cứu đầu tiên của Đại học John Jay được công bố vào năm 2004, Robert S. Bennett, luật sư đứng đầu Hội đồng Đánh giá Quốc gia, nói rằng, “Không nghi ngờ gì nữa, có rất nhiều linh mục xuất sắc có khuynh hướng đồng tính luyến ái sống cuộc sống trinh khiết, độc thân, nhưng bất cứ đánh giá nào về nguyên nhân và bối cảnh của cuộc khủng hoảng hiện tại đều phải nhận thức được sự kiện này là hơn 80% các vụ lạm dụng được đề cập là có bản chất đồng tính luyến ái.” (20) Những gì Bennett nói, trên mọi phương diện, đều đúng không thể phủ nhận. Tiến sĩ Paul McHugh, một thành viên ban đầu khác của Hội đồng Đánh giá Quốc gia, đã nói hai năm sau đó rằng nghiên cứu của Đại học John Jay đã tiết lộ một cuộc khủng hoảng “săn mồi đồng tính luyến ái đối với giới trẻ Công Giáo Mỹ”. (21)

Quan điểm trung thực từ phẩm trật của Giáo hội

Một số thành viên của hàng giáo phẩm Công Giáo cũng sẵn sàng nói lên sự thật về vai trò của đồng tính luyến ái trong việc lạm dụng tình dục của giáo sĩ. Hồng Y Gerhard Müller là một trong những người dũng cảm nhất. “Chúng ta có thể nói rằng 80% hoặc hơn các nạn nhân là những người trẻ tuổi, nhưng không phải là các cô gái. Các bé trai, lớn hơn 14 tuổi. Đây là một vụ tấn công đồng tính luyến ái hơn là một vụ tấn công ấu dâm. Các nạn nhân, phần lớn, không phải là trẻ em. Họ là thanh thiếu niên và lớn tuổi hơn.” (22)

Khi được hỏi tại sao rất nhiều nhà lãnh đạo Giáo hội tiếp tục nói về chủ nghĩa giáo sĩ trị trong khi từ chối thảo luận về đồng tính luyến ái, vị Hồng Y người Đức trả lời, “Tôi nghĩ họ không muốn đối diện với những lý do thực sự của việc lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên, các bé trai và thanh niên, và muốn tạo ra chương trình nghị sự riêng của họ. Họ chống lại sự độc thân, chống lại điều răn thứ sáu, và do đó họ lợi dụng sự lạm dụng và tình trạng khủng khiếp này cho mục đích riêng của họ.” (23) Đó là một lời buộc tội khá gay gắt. Ngài nhận được sự ủng hộ cho quan điểm của mình từ người đồng nghiệp người Đức, Hồng Y Walter Brandmüller. “Sẽ là không thực tế nếu quên hoặc che giấu rằng 80% các trường hợp lạm dụng trong bối cảnh nhà thờ được thực hiện đối với nam thanh niên, chứ không phải trẻ em”, Brandmüller lưu ý. “Mối quan hệ giữa lạm dụng và đồng tính luyến ái đã được chứng minh bằng thống kê—nhưng nó không liên quan gì đến chứng kỳ thị đồng tính, dù người ta có hiểu thuật ngữ đó theo nghĩa nào đi nữa.” (24)

Hồng Y Robert Sarah là một trong những tác giả Công Giáo có ảnh hưởng nhất hiện nay. Năm 2019, ngài đã đưa ra lời kêu gọi mạnh mẽ tới các linh mục, yêu cầu họ không nản lòng trong thời điểm khó khăn này. “Chắc chắn, vì một vài thừa tác viên,” vị giáo phẩm người châu Phi nói, “tất cả các bạn sẽ bị gán mác là người đồng tính. Họ sẽ bôi nhọ Giáo Hội Công Giáo.” (25) Ngài cũng có vài lời về những người trong Giáo hội đang làm giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng của cuộc thảo luận về đồng tính luyến ái. “Đối với những giáo sĩ cố tình đưa ra những ý kiến mơ hồ về quan điểm Kitô giáo đối với hành vi đồng tính luyến ái bằng cách nói rằng, về mặt đạo đức, tất cả các hình thức tình dục đều hoàn toàn bình đẳng, tôi nói với họ rằng họ đang làm công việc của chúa tể của sự dối trá và họ thiếu lòng bác ái đối với những người liên quan. Tại sao lại có những tuyên bố như vậy? Có phải để biện minh cho hành vi của chính họ? Có phải vì họ tìm kiếm sự nổi tiếng?” Làm sao họ có thể đưa ra những lời lẽ mang tính ý thức hệ cho những người đang cầu xin chúng ta về lời Chúa?” (26)

Đức Giáo Hoàng hưu trí Bê-nê-đíc-tô XVI cũng đưa ra mối liên hệ giữa lạm dụng tình dục của giáo sĩ và việc từ chối các giáo huấn của Giáo hội về tình dục: “Không chỉ ở Hoa Kỳ, mà còn có những giám mục cá nhân đã từ chối toàn bộ truyền thống Công Giáo và tìm cách mang đến một “Công Giáo” mới, hiện đại trong giáo phận của họ.” (27) Sự thẳng thắn tàn nhẫn của Đức Bê-nê-đíc-tô nổi bật rõ rệt so với những người chỉ trích ngài, hầu hết trong số họ chỉ đơn giản là công kích ngài vì dám nói lên sự thật.

Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô cũng đã lên tiếng về vai trò của đồng tính luyến ái trong vụ tai tiếng, nhưng khi ngài làm vậy, giới truyền thông thường đưa tin thiếu hoặc bỏ qua những gì ngài đã nói. Điều này phù hợp với chiến lược chung của giới truyền thông, đó là giữ cho bất cứ điều gì có thể làm hoen ố danh tiếng của giáo hoàng như một người tiến bộ không xuất hiện trên các bản tin. Một nhà cải cách quyết liệt. Họ khá bảo vệ ông, một cách không trung thực, và điều này đặc biệt dễ nhận thấy khi chúng ta xem xét cách đối xử thường tàn nhẫn của giới truyền thông đối với những người tiền nhiệm bảo thủ hơn của ông.

Nếu có một câu nói nào của Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô khiến ngài được giới truyền thông yêu mến ngay từ đầu triều đại giáo hoàng của ngài, thì đó là “Tôi là ai mà phán xét?” Câu nói này đã được trích dẫn rộng rãi một cách không chính xác. Đức Giáo Hoàng không biện minh cho hành vi đồng tính luyến ái mà từ chối lên án công khai một người đàn ông bị cáo buộc có hành vi không đứng đắn về tình dục.

Năm 2013, trên máy bay của Đức Giáo Hoàng, Đức Phan-xi-cô được hỏi về Đức ông Battista Ricca. Đức Giáo Hoàng đã bổ nhiệm ông làm người đứng đầu Ngân hàng Vatican. Ricca bị cáo buộc có quan hệ đồng tính, bao gồm cả việc bị bắt quả tang trong thang máy với một cậu bé mại dâm, (28) nhưng một cuộc điều tra sơ bộ cho thấy không có cáo buộc nào được đưa ra chống lại ông. (29) Chính Ricca là người mà Giáo hoàng được yêu cầu bình luận về; ông đã đưa ra một tuyên bố chung chung về đồng tính luyến ái. Điều không thể chấp nhận được là các phóng viên đã đặt điều vào miệng ông.

Không ai đưa tin sai lệch về vụ việc này hơn nhà báo Anthony Faiola của tờ Washington Post. Đây là những gì ông ấy đã nói: “Trên chuyến bay trở về từ chuyến thăm Brazil vào tháng 7 năm 2013, Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô đã có quan điểm khác về đồng tính luyến ái so với người tiền nhiệm của ngài, Đức Giáo Hoàng Bê-nê-đíc-tô XVI, người đã mô tả nó là một ‘tội lỗi về mặt đạo đức’. Ngược lại, Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô đã nói về những người đồng tính như sau: ‘Nếu ai đó là người đồng tính và người đó tìm kiếm Chúa và có thiện chí, thì tôi là ai mà phán xét?’ ” (30)

Faiola đã sai hai lần. Câu nói nổi tiếng của Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô không phải về đồng tính luyến ái; mà là về những người đồng tính. Đây không phải là một sự khác biệt nhỏ. Cả Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô lẫn Đức Bê-nê-đíc-tô đều giữ vững giáo huấn của Giáo hội rằng hành vi đồng tính luyến ái không thể được biện minh về mặt đạo đức, cũng như bất cứ hành vi tình dục nào ngoài hôn nhân giữa một người đàn ông và một người đàn bà. Nhưng Giáo hội cũng dạy rằng một người có sự hấp dẫn đồng tính không đáng bị lên án vì lý do đó. Việc đánh đồng hành vi giao cấu đồng tính và khuynh hướng tình dục, điều mà phóng viên đã làm, là không thể tha thứ.

Giống như các phóng viên khác, Faiola đã lược bỏ từ cuối cùng trong lời bình luận của Đức Giáo Hoàng: ông đã bỏ đi đại từ “ông ấy”. Điều mà Đức Giáo Hoàng thực sự nói là “Tôi là ai mà phán xét ông ấy?” (31) Một lần nữa, đó không phải là một sự khác biệt nhỏ. Câu đầy đủ cho thấy rõ ràng rằng Đức Giáo Hoàng đang nói về việc không phán xét một người cụ thể.

Các phương tiện truyền thông đưa tin ít hơn đáng kể về những gì Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô nói về “não trạng đồng tính”. Khi một giám mục nói với Đức Thánh Cha rằng việc một số linh mục trong giáo phận của ngài là người đồng tính không phải là vấn đề lớn—đó chỉ là “biểu hiện của tình cảm”—Đức Giáo Hoàng đã kịch liệt phản đối. “Trong đời sống thánh hiến và đời sống linh mục, không có chỗ cho loại tình cảm đó.” Ngài cũng cảnh báo các linh mục không nên liên kết với “phong trào đồng tính”. (32)

Không còn nghi ngờ gì nữa, Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô coi hành vi đồng tính luyến ái trong hàng giáo sĩ là một tai họa. Nếu không thì tại sao ngài lại đưa ra lời cảnh báo này về những người đồng tính trong chủng viện? “Đồng tính luyến ái là một vấn đề rất nghiêm trọng cần được phân định rõ ràng ngay từ đầu với các ứng viên. Giáo hội khuyến cáo rằng những người có khuynh hướng này không nên được chấp nhận vào thừa tác vụ hoặc đời sống thánh hiến. Thừa tác vụ hoặc đời sống thánh hiến không phải là nơi dành cho họ.” Ngài cũng bày tỏ mối lo ngại về xu hướng đồng tính luyến ái. Ngài lưu ý rằng “trong xã hội của chúng ta, dường như đồng tính luyến ái thậm chí còn trở nên thời thượng, và não trạng đó, theo một cách nào đó, cũng ảnh hưởng đến Giáo hội.” (33)

Tiểu văn hóa đồng tính

Hầu như không ai phủ nhận rằng đã có một tiểu văn hóa đồng tính trong các chủng viện và trong hàng giáo sĩ. Điều này bao gồm cả những người cố gắng bảo vệ các linh mục đồng tính khỏi những lời chỉ trích bất công. Cha Jordi Bertomeu người Tây Ban Nha là một trong những chuyên gia của Vatican về lạm dụng tình dục bởi giáo sĩ, và, ngài nói, mặc dù hoàn toàn đúng là việc là người đồng tính không khiến một người trở thành kẻ quấy rối tình dục, ngài vẫn không phủ nhận rằng “một nền tiểu văn hóa đồng tính nào đó điển hình của một số nhóm giáo sĩ và hiện diện trong một số chủng viện hoặc tu viện, với sự khoan dung đối với các hành vi đồng tính chủ động, có thể dẫn đến ấu dâm.” (34) Việc một chuyên gia của Vatican về chủ đề này, người không có thành kiến với người đồng tính, có thể khẳng định điều này là rất ấn tượng.

Các linh mục dị tính vi phạm lời thề để quan hệ tình dục thường có quan hệ với phụ nữ trưởng thành; không ai tranh luận rằng hoạt động tình dục của họ có thể dẫn đến ấu dâm. Và họ không tạo ra một nền văn hóa hoặc một mạng lưới để khuyến khích, bảo vệ hoặc thúc đẩy lẫn nhau. Theo Cha Roger Landry, “Khi các linh mục lừa dối ơn gọi của mình với phụ nữ, nói chung họ làm như vậy một mình, không lập bè phái hay các băng đảng ngầm.” (35) Giờ đây, có thể các linh mục đồng tính luyến ái tự nhiên gắn bó với nhau hơn vì địa vị xã hội của họ, nhưng điều đó không giải thích được những gì Cha Bertomeu nói về khả năng điều này dẫn đến ấu dâm.

Do đó, hẳn phải có điều gì đó đặc biệt về người đồng tính luyến ái có hoạt động tình dục, và sự đặc biệt này ủng hộ lập trường của Đức Giáo Hoàng Bê-nê-đíc-tô XVI và Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô chống lại việc chấp nhận những người tích cực đồng tính luyến ái vào hàng giáo sĩ. Đức Bê-nê-đíc-tô đã cảnh báo về “các nhóm đồng tính” trong các chủng viện, (36) và cả hai vị giáo hoàng đều đã nói về các vấn đề do “nhóm vận động hành lang đồng tính” gây ra. (37)

Ngay cả những linh mục chưa bao giờ được gọi là “chính thống” cũng đã thảo luận về nguyên nhân và ảnh hưởng của tiểu văn hóa đồng tính trong hàng giáo sĩ. Vào đầu thế kỷ này, Cha Donald Cozzens, một tác giả và giáo sư, đã lưu ý rằng “nhu cầu kết bạn với những người đàn ông đồng tính khác của các linh mục đồng tính, và việc họ định hình đời sống xã hội chủ yếu bao gồm những người đàn ông có khuynh hướng đồng tính khác, đã tạo ra một tiểu văn hóa đồng tính trong hầu hết các giáo phận lớn của Hoa Kỳ. Một tiểu văn hóa tương tự cũng hiện hữu trong nhiều chủng viện của chúng ta.” (38) Cozzens kết luận rằng đã có một “cuộc di cư của người dị tính khỏi chức linh mục” và một sự chuyển hướng quan trọng không kém của các ứng viên dị tính khỏi chức linh mục, tất cả đều do tiểu văn hóa đồng tính gây ra. (39)

Hiện tượng tương tự này đã được người đứng đầu hội đồng giám mục nhận ra khi vụ tai tiếng lên trang nhất vào năm 2002. Giám mục Wilton Gregory nói, “Một trong những khó khăn mà chúng ta phải đối diện trong đời sống chủng viện hoặc tuyển dụng là khi hiện hữu một bầu không khí hoặc động lực đồng tính khiến những người đàn ông dị tính phải suy nghĩ kỹ” về việc gia nhập chức linh mục. Ngài nói rằng đây là “một cuộc đấu tranh không ngừng” và Giáo hội phải cẩn thận để không bị “thống trị bởi những người đàn ông đồng tính”. (40) Các linh mục dị tính không phải là người đã đuổi các linh mục đồng tính; mà ngược lại.

Cha Andrew Greeley, người luôn nhanh chóng bảo vệ các linh mục đồng tính khỏi những nhà phê bình bảo thủ về vụ tai tiếng, đã không ngần ngại nói lên sự thật về tiểu văn hóa đồng tính. Năm 1989, ngài đã bày tỏ mối lo ngại của mình. “Các linh mục đồng tính công khai được bổ nhiệm, chuyển công tác và thăng chức. Các giáo xứ và chủng viện đồng tính được dung thứ. Các mạng lưới quốc gia của các linh mục đồng tính hoạt động (nhiều người trong số họ là quản trị viên) được dung thứ.” (41) Năm 2000, ngài làm chứng rằng các giáo sư chủng viện “nói với sinh viên của họ rằng họ là người đồng tính và đưa một số người trong số họ đến các quán bar đồng tính, và các sinh viên đồng tính ngủ với nhau.” (42)

Greeley không những lưu ý đến sự phổ biến của tiểu văn hóa đồng tính: ngài còn nói rằng Giáo hội đầy rẫy các linh mục đồng tính hoạt động tình dục. Hãy làm rõ điều này. Việc một linh mục phá vỡ lời thề của mình để có quan hệ tình dục là một chuyện; việc các chức sắc Giáo hội dung túng, thậm chí chấp nhận, một mạng lưới những kẻ lăng nhăng lại là chuyện hoàn toàn khác. Khi sự phóng túng được chấp nhận, bất kể nó được thể hiện như thế nào, rất khó có khả năng nó sẽ không lan sang các lĩnh vực khác. Những người liều lĩnh có cách phá hủy mọi thứ trên đường đi của họ.

Giám mục Robert Morlino, thuộc Giáo phận Madison, Wisconsin, là một người hòa đồng và là một người con trung thành của Giáo hội. “Ngài được thụ phong năm 1974 và khi còn là một linh mục trẻ, ngài đã trải qua sự biến động trong Dòng Tên, khi sự nhầm lẫn về thần học, sự đổ vỡ kỷ luật, đồng tính luyến ái lan rộng và một nền văn hóa bất đồng chính kiến đã khiến các tu sĩ Dòng Tên ồ ạt rời bỏ Dòng.” (43) Đó là cách Cha Raymond J. de Souza nói sau khi Morlino qua đời năm 2018. Morlino là một trong số nhiều linh mục mà tôi đã gặp, những người bắt đầu là một tu sĩ Dòng Tên (hoặc Dòng Phan-xi-cô) và rời đi để trở thành một linh mục giáo phận vì việc chịu đựng nền văn hóa đồng tính luyến ái là quá sức chịu đựng. Trong một số trường hợp, điều kiện tồi tệ đến mức văn hóa đồng tính luyến ái chiếm ưu thế.

Vào những năm 1960, biểu hiện hiện đại của tiểu văn hóa đồng tính trở nên rõ ràng trong Giáo hội, đặc biệt là sau Công đồng Vatican II. (44) Việc bao nhiêu phần trăm nguyên nhân là do các sự kiện bên ngoài—sự bùng nổ của cuộc cách mạng tình dục—và bao nhiêu phần trăm là do hậu quả của Công đồng Vatican II vẫn còn gây tranh cãi. Chắc chắn cả hai yếu tố đều góp phần vào vấn đề này. Ban Kiểm tra Quốc gia đầu tiên đã đề cập đến những năm 1970 và 1980 là thời kỳ hoàng kim của tiểu văn hóa đồng tính, nhưng như Philip Lawler đã nói, các giám mục đã không thảo luận về điều này tại hội nghị Dallas.

Một số nơi còn tồi tệ hơn những nơi khác. Chủng viện Thánh Tâm ở Detroit và Chủng viện Tỉnh dòng Thánh Gioan ở Plymouth, Michigan, được cho là "những điểm nóng thực sự" của người đồng tính trong những năm 1970 và 1980. (46)

Rượu là yếu tố trung tâm của tiểu văn hóa đồng tính, bao gồm cả trong giới linh mục. Tại một hội nghị LGBT, một phụ nữ Do Thái đã được biết về “một tập tục của một số linh mục Công Giáo, những người mô tả việc đến các quán bar dành cho người đồng tính trong trang phục giáo sĩ đầy đủ: Họ sẽ ngồi trong quán bar, và khi những người Công Giáo đồng tính đến gần họ, các linh mục sẽ khẳng định tình yêu của Chúa và sự thuộc về của họ trong Giáo hội.” (47) Đó là mức độ công khai của một số linh mục đồng tính. Thật vậy, tôi được một người phụ nữ từng làm bartender vào những năm 1990 tại một quán rượu gần trụ sở Giáo phận Rockville Centre kể rằng các linh mục đồng tính thường xuyên lui tới đó và không hề ngại ngùng khi “hôn hít” trước mặt khách hàng.

Việc sử dụng ma túy và quan hệ tình dục bừa bãi với người lạ cũng rất phổ biến trong cộng đồng người đồng tính. Một số nhà lãnh đạo đồng tính đổ lỗi cho vấn đề nghiện ngập là do “kỳ thị đồng tính”, nhưng dù sao họ cũng thừa nhận rằng “các cuộc gặp gỡ tình dục không cá nhân thường xuyên [và] không có khả năng thiết lập các mối quan hệ lâu dài” là những đặc điểm của tiểu văn hóa đồng tính. (48)

Khi nền văn hóa này lan rộng trong các chủng viện Công Giáo, một số giáo sư và chủng sinh đã cố gắng chống lại nó, và họ đã phải gánh chịu hậu quả. Các mối đe dọa bạo lực đối với các giáo sư chủng viện—những người bị coi là quá chính thống—không phổ biến nhưng chúng đã xảy ra. Các mối đe dọa không chỉ đến từ các chủng sinh mà còn từ các thành viên giảng viên. Đối với các chủng sinh chính thống, nếu họ không bị đuổi ra thì họ đã bị “ép buộc bởi cấp trên của họ để tán thành, bảo vệ và tham gia vào các hành vi đồng tính luyến ái”. (49) Điều quan trọng là không nên nói vòng vo: đây là điều ma quỷ.

Tại sao những người tốt không lên tiếng? Năm 2018, Cha Robert Altier, một linh mục ở Minnesota, đã trả lời câu hỏi này khi ngài thẳng thắn kể với giáo dân của mình về mạng lưới đồng tính luyến ái. “Thứ nhất, nếu tôi đứng ở đây cách đây vài năm, liệu các bạn có tin những gì tôi đang nói không? Thứ hai, chúng tôi phải tìm đến ai? Vấn đề này tồn tại ở mọi cấp bậc, từ cấp thấp nhất đến cấp cao nhất. Nếu bạn muốn được thụ phong linh mục, bạn không thể nói một lời. Và ngay cả khi đã là linh mục, bạn cũng không thể.” (50) Thật không may, sự im lặng như vậy đã cho phép việc lạm dụng trẻ vị thành niên diễn ra mà không bị kiểm soát. Một tác giả đồng tính đã nói như sau: “Vấn đề là một số kẻ lạm dụng phạm tội trong Giáo hội đã được bảo vệ bởi nền văn hóa bí mật này, chủ yếu là để bảo vệ đồng tính luyến ái.” (51)

Cải cách trong các chủng viện

Cho dù đó là cuộc cải cách Dallas, nhiều chỉ thị của Vatican, hay các yếu tố khác, rõ ràng là thông điệp đã được truyền đến những người muốn gia nhập hàng giáo sĩ vì những lý do sai trái: cuộc vui đã kết thúc. Cha Carter Griffin là một linh mục thuộc Tổng giáo phận Washington và là hiệu trưởng của Chủng viện Thánh Gioan Phaolô II ở Washington, D.C. Đức ông Andrew Baker là hiệu trưởng của Chủng viện Mount St. Mary ở Emmitsburg, Maryland. Cả hai đều làm chứng rằng ngày nay việc nam giới mắc các rối loạn tình dục gia nhập chức linh mục khó khăn hơn nhiều. “Việc sàng lọc và đào tạo nghiêm ngặt hơn nhiều so với trước đây, và không giống như trước đây khi việc tìm hiểu về phẩm chất đạo đức của ứng viên không được thực hiện, ngày nay thì có; các cuộc kiểm tra tâm lý hiện nay là thường lệ. Liệu vẫn còn những người đàn ông có xu hướng đồng tính vào chủng viện không? Có, nhưng họ thường sống độc thân. Các hiệu trưởng chủng viện không hề ngây thơ.” Họ nói thêm rằng “rõ ràng là phần lớn các trường hợp lạm dụng tình dục của linh mục đều liên quan đến việc lạm dụng đồng tính luyến ái đối với các bé trai và thanh niên” (họ nhấn mạnh). (52)

Điều gì đã dẫn đến những thay đổi này? Griffin và Baker ghi nhận công lao của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II trong văn kiện Pastores Dabo Vobis năm 1992, văn kiện đã nâng cao tiêu chuẩn bằng cách “đòi hỏi một loạt các kỳ vọng về tinh thần, nhân bản, trí thức và mục vụ đối với việc tuyển sinh và đào tạo tại chủng viện”. Họ thừa nhận rằng văn kiện này không được đón nhận ở mọi chủng viện, và việc thực hiện nó không đồng đều. Tuy nhiên, nó đã tạo ra một xu hướng mới, truyền cảm hứng cho các chủng viện Hoa Kỳ ban hành cuốn cẩm nang, Chương trình Đào tạo Linh mục, cung cấp những lời khuyên và tiêu chuẩn thực tiễn. Họ cũng ghi nhận công lao của thế hệ chủng sinh và giảng viên mới: việc bất đồng chính kiến với giáo huấn của Giáo hội không còn được dung thứ như trước đây nữa. (53)

Nghiên cứu thứ hai của John Jay cũng ghi nhận công lao của cuốn cẩm nang được xuất bản năm 2005: “Từ khoảng năm 2006-2010, những thay đổi to lớn đã được ghi nhận, cho thấy nhận thức cao hơn về nhu cầu đào tạo nhân bản, bao gồm cả giáo dục về vai trò của tình dục và độc thân trong đời sống của một linh mục.” (54) Đức ông Stephen Rossetti đồng ý, nói rằng các chủng sinh ngày nay “quyết tâm không mắc phải những sai lầm mà chúng tôi đã mắc phải, và đó là một điều tốt”. (55) Điều này chắc chắn đúng với hầu hết các chủng sinh, mặc dù một cuộc điều tra năm 2012 tại Chủng viện Thánh Tông đồ ở Connecticut cho thấy rằng một tiểu văn hóa đồng tính vẫn tồn tại. (56) Gần đây hơn, tình hình trở nên tồi tệ đến mức tại Chủng viện Chúa Kitô Vua ở Buffalo—giảng viên bị các chủng sinh cáo buộc về “các cuộc tụ họp tục tĩu”—chủng viện đã bị đóng cửa vào năm 2020. (57)

Có lẽ tin tức đáng khích lệ nhất đến vào năm 2019, khi các nhà nghiên cứu tại Viện McGrath về Đời sống Giáo hội thuộc Đại học Notre Dame và Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng Tông đồ tại Đại học Georgetown đã công bố một nghiên cứu về các chủng viện ở Mỹ. Họ phát hiện ra rằng 6% chủng sinh đã trải qua một số hình thức quấy rối tình dục, và 84% cho biết ban quản lý và giảng viên của họ xem xét nghiêm túc các báo cáo về hành vi sai trái tình dục. 75% báo cáo rằng quấy rối tình dục “hoàn toàn không phải là vấn đề” tại chủng viện của họ, và gần 9/10 cho biết họ nghe thấy rất ít hoặc không nghe thấy bất cứ cuộc thảo luận nào về sự phóng túng tình dục. (58) Đây là một sự thay đổi đáng kể so với những năm 1970, khi hành vi sai trái tình dục trong các chủng viện là một vấn đề nghiêm trọng. Đó là khi Cha Andrew Greeley nói về “Mafia Tím” của các tiểu văn hóa đồng tính luyến ái trong các chủng viện. Các báo cáo về hành vi sai trái tình dục trong các chủng viện ngày nay rất hiếm, và chúng ít hơn rất nhiều so với các câu chuyện về hành vi sai trái trong các trường đại học Mỹ. (59)

Đáng tiếc, có lý do để tin rằng nếu có bất cứ nơi nào trong Giáo Hội Công Giáo vẫn còn dung túng cho một tiểu văn hóa đồng tính luyến ái, thì đó chính là Vatican. Đó là kết luận của Frédéric Martel, một người đồng tính luyến ái quan sát bối cảnh đồng tính ở Rome. Mặc dù phần lớn cuốn sách của ông về chủ đề này, "Trong tủ quần áo của Vatican: Quyền lực, Đồng tính luyến ái, Đạo đức giả", chứa nhiều ám chỉ và do đó không thể được coi là một tài liệu học thuật, nhưng dường như có một số sự thật trong những gì ông nói. Cha Paul Mankowski không bị thuyết phục bởi nhiều phát hiện của Martel, nhưng ngài thừa nhận rằng "phần lớn lời khai của họ [các linh mục đã làm việc tại Vatican] có vẻ đúng sự thật, đặc biệt là liên quan đến sự dung túng làm ngơ mà cấp trên của họ cho phép đối với các hoạt động giải trí đồng tính kín đáo, và sự sẵn lòng của chính những cấp trên đó che đậy những hành vi không đứng đắn khi bị phát hiện, miễn là tất cả các bên đều giữ im lặng." (60)

Không nghi ngờ gì nữa, cũng có những nơi phản đối cải cách ở Hoa Kỳ, nhưng chúng ta có thể biết ơn những tiến bộ đã đạt được trong việc khôi phục bản sắc của linh mục như một người đàn ông cố gắng noi theo gương của Chúa Kitô.

Ghi chú

(1) Carol Eisenberg, “Công Giáo và đồng tính: Trước đây họ vô hình, giờ đây họ là vật tế thần trong vụ tai tiếng lạm dụng tình dục trong Giáo hội”, Newsday, ngày 9 tháng 6 năm 2002, A7.
(2) Paul Shaughnessy, “Vấn đề linh mục đồng tính”, Catholic World Report (tháng 11 năm 2000), đăng trên Catholic Culture, https://www.catholicculture.org/culture/library/view.cfm? recnum=12047.
(3) Hồng Y Gerhard Müller, lời tựa cho Gabriele Kuby, “Lạm dụng: ‘Đừng để lòng bạn phiền muộn’”, LifeSiteNews, ngày 20 tháng 2 năm 2019, https://www.lifesitenews.com/wpcontent/uploads/2021/03/Abuse_by_Gabriele_Kuby.pdf.
(4) Jason Berry, Đừng Dẫn Chúng Con Vào Cám Dỗ (New York: Doubleday, 1992), 56.
(5) Richard Fitzgibbons, M.D., “Nguồn gốc và sự chữa lành của sự hấp dẫn và hành vi đồng tính luyến ái”, trong Sự thật về đồng tính luyến ái: Tiếng kêu than của những người tín hữu, do John F. Harvey, O.S.F.S. biên tập (San Francisco: Ignatius Press), 325-26.
(6) Ibid., 309.
(7) Berry, Đừng Dẫn Chúng Con Vào Cám Dỗ, 81.
(8) Leon Podles, Sự phạm thánh: Lạm dụng tình dục trong Giáo Hội Công Giáo (Baltimore: Crossland Press, 2008), 326.
(9) Ibid.
(10) Jennifer Roback Morse, “Thư gửi Andrew Sullivan: Không có ‘cuộc thanh trừng chống người đồng tính’”, National Catholic Register, ngày 11 tháng 2 năm 2019, https://www.ncregister.com/commentaries/memo-to-andrew-sullivan-theres-no-anti-gay-purge.
(11) Sari Aviv và Anna Matranga, Sunday Morning, CBS News, “Các linh mục đồng tính: Phá vỡ sự im lặng”, ngày 28 tháng 3 năm 2021, https://www.cbsnews.com/news/gay-priests-breaking-the-silence.
(12) Frédéric Martel, “Trích đoạn: Trong tủ quần áo của Vatican”, National Catholic Reporter, ngày 18 tháng 2 năm 2019, https://www.ncronline.org/news/accountability/excerpt-closet-vatican.
(13) David France, Our Fathers: The Secret Life of the Church in an Age of Scandal (New York: Broadway Books, 2004), 421.
(14) Mary Eberstadt, “The Elephant in the Sacristy”, Weekly Standard, ngày 17 tháng 6 năm 2002, 22.
(15) Michael D’Antonio, Mortal Sins: Sex, Crime and the Era of Catholic Scandal (New York: St. Martin’s Press, 2013), 336.
(16) Berry, Lead Us into Temptation, 73.
(17) Michael Paulson và Thomas Farragher, “Priests Who Abuse ChooseAdolescents”, Gazette (Montreal, Quebec), ngày 19 tháng 3 năm 2002.
(18) Thomas Farragher và Matt Carroll, “Hội đồng quản trị nhà thờ bác bỏ cáo buộc của phụ nữ”, Boston Globe, ngày 7 tháng 2 năm 2003, đăng trên BishopAccountability.org, http://www.bishopaccountability.org/news2003_01_06/2003_02_07_Farragher_ChurchBoard. htm.
(19) Louise Haggett, Báo cáo Bingo: Chế độ độc thân bắt buộc và lạm dụng tình dục của giáo sĩ (Freeport, Me.: Trung tâm Nghiên cứu các vấn đề tôn giáo, 2005), 118.
(20) Kevin Cullen, “Báo cáo của Hội đồng Đánh giá Quốc gia; Hơn 80% nạn nhân kể từ năm 1950 là nam giới, theo báo cáo”, Boston Globe, ngày 28 tháng 2 năm 2004,
https://archive.boston.com/globe/spotlight/abuse/stories5/022804_victims.h tm.
(21) Regis Scanlon, O.F.M.Cap., “Lạm dụng tình dục bởi giáo sĩ: Câu hỏi chưa được giải quyết về sự hấp dẫn đồng giới”, Crisis, ngày 10 tháng 9 năm 2012, http://www.crisismagazine.com/2012/clergy-sexual-abuse-the-unaddressedquestion-of-same-sex-attraction.
(22) Hồng Y Müller đã đưa ra nhận xét của mình trên chương trình The World Over của EWTN với Raymond Arroyo, ngày 4 tháng 10 năm 2018.
(23) Edward Pentin, “Đức Hồng Y Müller: Lạm dụng tình dục của giáo sĩ liên quan đến hành vi sai trái tình dục, chứ không chỉ đơn thuần là chủ nghĩa giáo sĩ”, National Catholic Register, ngày 23 tháng 1 năm 2019, https://www.ncregister.com/interview/cardinal-mueller-clergysex-abuse-involves-sexual-misconduct-not-merely-clericalism.
(24) Anian Christoph Wimmer, “Giáo Hội và Tình dục: Cuộc phỏng vấn với Đức Hồng Y Brandmüller”, Catholic News Agency, ngày 9 tháng 1 năm 2019, https://www.catholicnewsagency.com/news/the-church-and-sexuality-aninterview-with-cardinal-brandmller-92738.
(25) Đức Hồng Y Robert Sarah, Ngày đã qua (San Francisco: Ignatius Press, 2019), 13.
(26) Ibid., 167.
(27) Bê-nê-đíc-tô XVI, “Toàn văn bài phát biểu của Bê-nê-đíc-tô XVI: Giáo hội và vụ tai tiếng lạm dụng tình dục”, Catholic World Report, ngày 10 tháng 4 năm 2019, http://www.catholicworldreport.com/2019/04/10/full-text-of-Bê-nê-đíc-tô-xvi-the-church-and-the-scandal-of-sexual-abuse.
(28) Robert Royal, “Hội nghị thượng đỉnh về lạm dụng: Đây mới chỉ là sự khởi đầu”, The Catholic Thing, ngày 20 tháng 2 năm 2019,
http://www.thecatholicthing.org/2019/02/20/the-abuse-summit-its-only-thebeginning.
(29) John L. Allen Jr., “Đức Giáo Hoàng về người đồng tính: ‘Tôi là ai mà phán xét?’”, National Catholic Reporter, ngày 19 tháng 7 năm 2013, http://www.ncronline.org/print/blogs/ncr-today/pope-homosexuals-who-ami-judge.
(30) Anthony Faiola, “8 điều Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã làm khiến những người bảo thủ trong Giáo hội khó chịu”, Orange County Register, ngày 8 tháng 9 năm 2015, http://www.ocregister.com/2015/09/08/8-things-pope-francis-has-done-thathave-rankled-church-conservatives.
(31) “Chuyến đi nước ngoài đầu tiên của Giáo hoàng thay đổi quan điểm về Giáo hội”, Đài Tiếng nói Hoa Kỳ, ngày 30 tháng 7 năm 2013. Xem thêm bản ghi chương trình 60 Minutes Presents: Inside the Vatican, ngày 28 tháng 12 năm 2014, https://www.cbsnews.com/news/60minutes-presents-inside-the-vatican/. Hãng thông tấn Công Giáo đã sử dụng từ “người” thay vì “ông ấy”. Xem “Giáo hoàng Phanxicô giải thích ‘Tôi là ai mà phán xét’ trong cuốn sách mới của ngài”, Hãng thông tấn Công Giáo, ngày 12 tháng 1 năm 2016, https://www.catholicnewsagency.com/news/pope-francis-explains-who-ami-to-judge-in-his-new-book-21443.
(32) Roger J. Landry, “Đức Giáo Hoàng Phanxicô và ‘Tư tưởng đồng tính’ đã ‘ảnh hưởng đến Giáo Hội’”, National Catholic Register, ngày 12 tháng 12 năm 2018, https://www.ncregister.com/commentaries/pope-francis-on-the-gaymentality-that-has-influenced-the-church.
(33) Ibid.
(34) Inés San Martín, “Quan chức cấp cao Vatican nói rằng độc thân và đồng tính luyến ái không phải là nguyên nhân của khủng hoảng lạm dụng”, Crux, ngày 14 tháng 12 năm 2019,
http://www.cruxnow.com/vatican/2019/12/top-vatican-official-sayscelibacy-homosexuality-not-cause-of-abuse-crisis.
(35) Roger Landry, “Sau Hội nghị Thượng đỉnh Vatican về Bảo vệ Trẻ vị thành niên trong Giáo hội”, National Catholic Register, ngày 11 tháng 3 năm 2019, http://www.ncregister.com/blog/fatherlandry/after-the-vatican-summit-onthe-protection-of-minors-in-the-church.
(36) Đức Bê-nê-đíc-tô XVI, “Giáo hội và Vụ tai tiếng”.
(37) Inés San Martín, “Đức Bê-nê-đíc-tô XVI nói rằng ngài đã giải tán ‘nhóm vận động hành lang đồng tính’ của Vatican”, Crux, ngày 1 tháng 7 năm 2016, https://cruxnow.com/vatican/2016/07/Bê-nê-đíc-tô-xvi-says-dismantledvaticans-gay-lobby/.
(38) Eberstadt, “Con voi trong phòng thánh”.
(39) Michael S. Rose, Tạm biệt những người đàn ông tốt: Làm thế nào những người theo chủ nghĩa tự do đã mang tham nhũng vào Giáo Hội Công Giáo (Washington, D.C.: Regnery, 2002), 86-87.
(40) Nhóm điều tra của tờ Boston Globe, Sự phản bội: Cuộc khủng hoảng trong Giáo Hội Công Giáo (Boston: Little, Brown and Company, 2002), 170.
(41) Eberstadt, “Con voi trong phòng thánh”.
(42) Rose, Tạm biệt những người đàn ông tốt, 57.
(43) Raymond J. de Souza, “Giám mục Morlino thực sự là một giáo sĩ của thời đại mình”, National Catholic Register, ngày 27 tháng 11 năm 2018, https://www.ncregister.com/commentaries/bishop-morlino-was-truly-achurchman-of-his-time.
(44) Podles, Sự phạm thánh, 322.
(45) Philip F. Lawler, Những người trung thành đã ra đi: Sự sụp đổ của nền văn hóa Công Giáo Boston (New York: Encounter Books, 2008), 172.
(46) Rose, Tạm biệt những người đàn ông tốt, 58.
(47) Rabbi Avram Mlotek, “Tôi là một giáo sĩ Do Thái Chính thống sẽ bắt đầu chủ trì các đám cưới LGBTQ. Đây là lý do tại sao”, Jewish Standard, ngày 8 tháng 4 năm 2019, https://jewishstandard.timesofisrael.com/im-an-orthodox-rabbi-whois-going-to-officiate-at-lgbtq-weddings-heres-why/.
(48) Enrique Rueda, Mạng lưới đồng tính luyến ái: Đời sống riêng tư và chính sách công (Old Greenwich, Conn.: Devin Adair, 1982), 24.
(49) Rose, Tạm biệt những người đàn ông tốt, 78-79.
(50) Robert Altier đã đưa ra nhận xét của mình trong một bài giảng tại Nhà thờ St.Raphael ở Crystal, Minnesota. Xem bài báo của ông “Kẻ thù bên trong”,
Catalyst (tháng 10 năm 2018), https://www.catholicleague.org/the-enemywithin/.
(51) Associated Press, “Tin mới nhất: Con trai của linh mục gặp gỡ điều tra viên của Vatican”, Yahoo! News, ngày 20 tháng 2 năm 2019,
https://www.yahoo.com/news/latest-author-links-abuse-church-culturesilence-102550487.html.
(52) Andrew Baker và Carter Griffin, “Điều gì đã thay đổi tại các chủng viện Công Giáo?”, National Catholic Register, ngày 19 tháng 7 năm 2019,
https://www.ncregister.com/commentaries/what-has-changed-at-catholicseminaries.
(53) Ibid.
(54) Karen J. Terry, Trường Cao đẳng Tư pháp Hình sự John Jay (JJCCJ), và Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ (USCCB), Nguyên nhân và bối cảnh lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên bởi các linh mục Công Giáo tại Hoa Kỳ, 1950—2010: Báo cáo được trình bày trước Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ bởi Nhóm Nghiên cứu Trường Cao đẳng John Jay (Washington, D.C.: Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ, 2011), 44.
(55) Stephen J. Rossetti, “Cuộc khủng hoảng lạm dụng tình dục: Chúng ta đã không khắc phục được điều này sao?”, Priest (tháng 12 năm 2018),
https://d2y1pz2y630308.cloudfront.net/11878/documents/2019/2/Priest%20 magazine%20article-%20The%20Sexual%20Abuse%20Crisis.pdf.
(56) Thomas Wehner, “Hoạt động bất chính bị phanh phui tại Chủng viện Thánh Tông đồ”, National Catholic Register, ngày 29 tháng 11 năm 2018.
(57) Raymond J. de Souza, “Việc đóng cửa Chủng viện Buffalo nói lên nhiều điều với các giáo phận khác”, National Catholic Register, ngày 6 tháng 2 năm 2020, http://www.ncregister.com/daily-news/buffalo-seminary-closure-speaksvolumes-to-other-dioceses.
(58) “Nghiên cứu: 6% chủng sinh Hoa Kỳ đã từng trải qua quấy rối, lạm dụng hoặc hành vi sai trái tình dục”, Catholic News Agency, ngày 23 tháng 9 năm 2019, https://www.catholicnewsagency.com/news/study-6-of-us-seminarianshave-experienced-sexual-harassment-abuse-or-misconduct-71971.
(59) Bill Donohue, “Hành vi sai trái tình dục trong chủng viện là hiếm gặp”, Catholic League, ngày 24 tháng 9 năm 2019, https://www.catholiceague.org/sexualmisconduct-in-seminaries-is-rare/.
(60) Paul V. Mankowski, “Sự an ủi cho những kẻ săn mồi”, First Things, tháng 5 năm 2019, https://www.firstthings.com/article/2019/05/comfort-to-predators.

 

1. Nhiều vụ nổ xảy ra đêm qua trên khắp nước Nga và vùng Crimea bị tạm chiếm.

Đêm Thứ Tư, 27 Tháng Năm, nhiều vụ nổ và hỏa hoạn đã được báo cáo xảy ra ở nhiều khu vực tại Nga và Crimea bị tạm chiếm, bao gồm cả Tuapse, nơi một nhà máy lọc dầu được tường trình đã bị tấn công lần thứ năm trong mùa xuân này.

Các kênh giám sát cho biết một nhà máy lọc dầu ở Tuapse, thuộc vùng Krasnodar Krai của Nga dọc theo bờ Hắc Hải, nằm trong số các mục tiêu của các cuộc tấn công đêm qua.

Trong những tháng gần đây, cơ sở này liên tục bị tấn công, dẫn đến hậu quả môi trường bao gồm các sản phẩm phụ của dầu mỏ trong không khí và sự việc tràn dầu trên đường phố.

Cư dân ở Taganrog, thuộc tỉnh Rostov, đã báo cáo về các vụ nổ và khói bốc lên khắp một số khu vực trong thành phố. Các báo cáo ban đầu cho thấy có thể do một vụ đánh bom và hỏa hoạn xảy ra tại một cơ sở chuyên bảo trì và sửa chữa thiết bị hàng không.

Taganrog nằm dọc theo bờ biển Azov phía nam nước Nga, chỉ cách biên giới Ukraine với Nga 40 km.

Những báo cáo tương tự về một vụ tấn công cũng xuất hiện trên Telegram từ Voronezh, nơi cư dân cho biết đã nghe thấy tiếng nổ suốt đêm và khói bốc lên trên thành phố.

Theo kênh Telegram độc lập Astra, khói được quan sát thấy gần phi trường quân sự Baltimore, nơi đóng quân của Trung đoàn Không quân Ném bom Cận vệ số 47 của Nga và thường xuyên được sử dụng để tiến hành các cuộc không kích chống lại Ukraine.

Thống đốc tỉnh Voronezh, Alexander Gusev, cho biết mảnh vỡ rơi xuống đã làm hư hại một cửa hàng sửa chữa lốp xe và một tòa nhà tiện ích.

Tỉnh Voronezh giáp với tỉnh Kharkiv của Ukraine và thường được sử dụng làm điểm xuất phát cho các cuộc tấn công của Nga trên tiền tuyến cũng như thành phố Kharkiv.

Ngoài ra, chính quyền do Nga dựng lên ở Sevastopol bị tạm chiếm tuyên bố rằng một tòa nhà ngân hàng đã bốc cháy sau một cuộc tấn công của Ukraine, được tường trình có sử dụng hỏa tiễn Storm Shadow, và một tòa nhà dân cư gần đó đã bị hư hại do sóng xung kích.

Ukraine thường xuyên tấn công các cơ sở hạ tầng quân sự sâu bên trong lãnh thổ Nga và các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm nhằm làm suy yếu khả năng tiếp tục tiến hành chiến tranh của Mạc Tư Khoa chống lại Ukraine.

[Kyiv Independent: Overnight explosions reported across Russia, occupied Crimea]

2. Tổng thống Zelenskiy khẩn cầu Tổng thống Trump giao hàng các hỏa tiễn Patriot để Ukraine chống lại các cuộc oanh tạc dữ dội của Nga.

Ukraine đang cầu cứu sự giúp đỡ của Mỹ để phòng thủ trước các cuộc tấn công hỏa tiễn đạn đạo leo thang của Nga, khiến nhiều người thiệt mạng và hơn 90 người bị thương vào cuối tuần qua.

Trong một bức thư gửi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Quốc hội được ông tiết lộ trong diễn từ gởi quốc dân đồng bào tối Thứ Tư, 27 Tháng Năm, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy đã yêu cầu Mỹ tiếp tục giao hàng các hỏa tiễn đánh chặn PAC-3. Yêu cầu mới nhất này được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Kyiv bị Nga tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo, trong bối cảnh Mạc Tư Khoa đang nhắm đến nhiều cuộc tấn công hơn nữa trong thời gian tới.

“Đối với chúng tôi — đối với một quốc gia đang chiến đấu để tồn tại — khó có điều gì đau lòng hơn việc chứng kiến các khẩu đội Patriot không có hỏa tiễn nào được nạp,” Tổng thống Zelenskiy viết. “Tôi kêu gọi sự giúp đỡ của các bạn trong việc bảo vệ bầu trời Ukraine khỏi hỏa tiễn Nga.”

Hỏa tiễn đánh chặn PAC-3 do Mỹ sản xuất, được sử dụng trong hệ thống Patriot của Mỹ hiện là phương tiện phòng thủ tốt nhất của nước này chống lại hỏa tiễn đạn đạo của Nga, mặc dù Ukraine hy vọng sẽ phát triển hệ thống phòng thủ hỏa tiễn đạn đạo của riêng mình, nhưng điều đó cần thời gian.

Chính quyền Trump nhiệm kỳ thứ hai đã trì hoãn việc giao hỏa tiễn Patriot mà các nước trong Liên Hiệp Âu Châu và NATO mua cho Kyiv, khiến Kyiv rơi vào thế khó khi nguồn cung cạn kiệt. Cuộc chiến giữa Mỹ và Israel ở Iran càng đe dọa nguồn cung của Ukraine, khi hai nước này và các đồng minh khác của Mỹ trong khu vực đang sử dụng hàng trăm hỏa tiễn đánh chặn PAC-3.

Trong bức thư hôm thứ Hai, nhà lãnh đạo Ukraine thừa nhận “nhu cầu cao” đối với hỏa tiễn Patriot ở các khu vực khác, và tán thành lập trường lâu nay của Tổng thống Trump rằng Âu Châu phải “đóng vai trò lớn hơn” trong an ninh của chính mình.

Ông hết lời ca ngợi các hệ thống vũ khí và máy bay chiến đấu của Mỹ, đồng thời bày tỏ lòng biết ơn về việc chuyển giao chúng cho Ukraine.

Cuối tuần qua, hơn 90 hỏa tiễn đã được phóng vào Ukraine, và hôm thứ Hai, Điện Cẩm Linh cảnh báo các nhà ngoại giao nước ngoài rằng họ sẽ tiếp tục ném bom Kyiv. Hỏa tiễn đạn đạo của Nga là “lợi thế lớn cuối cùng” của Putin trên chiến trường, Tổng thống Zelenskiy viết.

“Chúng có thể bị chặn lại. Với sự giúp đỡ của Patriots. Với sự giúp đỡ của các bạn. Và các bạn có khả năng để giúp đỡ,” ông viết.

Trong phiên điều trần ngày 30 tháng 4, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth nói rằng có thể mất “nhiều tháng hoặc nhiều năm” để thay thế lượng dự trữ đã cạn kiệt trong chiến tranh. Ông không nói rõ những gì đã cạn kiệt. Kyiv hy vọng rằng hỏa tiễn Patriot không nằm trong những gì đã cạn kiệt. Khi Iran phóng các máy bay điều khiển từ xa vào các quốc gia vùng Vịnh, ban đầu họ đã phóng hỏa tiễn Patriot để chống đỡ. Tuy nhiên, dùng 4 triệu đô la để hạ gục một máy bay điều khiển từ xa giá 500 đô la là một điều ngớ ngẩn; và thực tế cũng không có tác dụng bao nhiêu khi Iran tấn công bằng cả một đàn máy bay điều khiển từ xa. Cho nên, họ đã ngưng dùng hỏa tiễn Patriot và yêu cầu Ukraine giúp các hệ thống đánh chặn hiệu quả hơn.

Theo nguồn tin chính thức, Đại sứ Ukraine tại Hoa Kỳ, Olha Stefanishyna, đã chuyển bức thư này đến Tòa Bạch Ốc, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson và các thành viên khác của Quốc hội.

Thông điệp này cũng phản ánh mối lo ngại ngày càng tăng của Kyiv về những khó khăn trong việc bảo đảm nguồn cung vũ khí thông qua chương trình Danh sách Nhu cầu Ưu tiên của Ukraine, gọi tắt là PURL, chương trình cho phép các đồng minh NATO tài trợ việc mua vũ khí của Mỹ cho Ukraine.

“Tốc độ giao hàng hiện tại thông qua chương trình PURL không còn đáp ứng được thực tế về mối đe dọa mà chúng ta đang phải đối mặt,” bức thư viết. “Tôi đề nghị sự giúp đỡ của các bạn trong việc bảo vệ bầu trời Ukraine khỏi hỏa tiễn Nga.”

[Politico: Zelenskyy pleads with Trump for Patriots to fight Russian bombardment]

3. Ukraine tăng cường chiến dịch sử dụng máy bay điều khiển từ xa tầm trung khi Fedorov công bố “chiến lược phong tỏa hậu cần” chống lại Nga.

Hôm Thứ Năm, 28 Tháng Năm, Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov tuyên bố Ukraine đang triển khai chương trình “phong tỏa hậu cần” chống lại Nga bằng cách tăng cường chiến dịch tấn công tầm trung.

“Mục tiêu của chúng tôi là gia tăng hơn nữa áp lực lên phía sau quân Nga và ngăn chặn họ tiến hành các hoạt động tấn công chủ động”, vị bộ trưởng cho biết trên Telegram.

Lực lượng Ukraine đã mở rộng đáng kể khả năng tấn công tầm trung, thường xuyên tấn công các mục tiêu quân sự của Nga cách tiền tuyến từ 20 đến 300 km, cả bên trong lãnh thổ Nga và các vùng lãnh thổ Ukraine bị tạm chiếm.

Các mục tiêu bao gồm các hệ thống phòng không có giá trị cao, trung tâm chỉ huy và các cơ sở thuộc Cơ quan An ninh Liên bang Nga, gọi tắt là FSB.

Chương trình mới của Bộ Quốc phòng Ukraine nhằm mục đích mở rộng năng lực tấn công tầm trung của Ukraine và làm suy yếu “một cách có hệ thống” khả năng của Nga ở chiều sâu tác chiến.

Bộ Trưởng Fedorov nói thêm rằng Ukraine đang dần giành lại thế chủ động trên chiến tuyến, trong khi “cái giá phải trả” cho những bước tiến của Nga tiếp tục tăng cao.

“ Nga đang chịu tổn thất kỷ lục: hơn 35.000 binh sĩ thiệt mạng hoặc bị thương nặng mỗi tháng - và chúng ta vẫn đang tiếp tục đẩy nhanh tốc độ này”, ông nói thêm.

Theo bộ trưởng, lực lượng Ukraine cũng đã tăng gấp bốn lần mức độ phá hủy các cơ sở hậu cần, kho bãi, thiết bị, sở chỉ huy và tuyến đường tiếp tế của Nga thông qua các cuộc tấn công tầm trung.

[Kyiv Independent: Ukraine to intensify middle strike drone campaign as Fedorov unveils 'logistical lockdown' against Russia]

4. Tổng thống Trump đe dọa ném bom Oman trong động thái mới nhất nhằm mở cửa eo biển Hormuz.

Tổng thống Trump đã bác bỏ kế hoạch Oman và Iran cùng thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, đồng thời đe dọa sẽ có những hậu quả nghiêm khắc đối với đồng minh của Mỹ nếu nước này tiếp tục thực hiện các cuộc thảo luận được tường trình đã diễn ra với Tehran.

“Oman phải hành xử giống như mọi người khác, nếu không chúng ta sẽ phải ném bom họ,” ông nói với các phóng viên hôm thứ Tư tại một cuộc họp nội các của Tòa Bạch Ốc. “Họ hiểu điều đó. Họ sẽ ổn thôi.”

Việc mở lại eo biển, tuyến đường vận chuyển quan trọng cho khoảng 20% lượng dầu mỏ của thế giới, đã trở thành mục tiêu hàng đầu trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài ba tháng giữa Mỹ và Iran. Quốc gia Trung Đông này đã đóng cửa tuyến đường thủy này ngay sau khi bị Mỹ và Israel tấn công lần đầu tiên vào tháng Hai. Eo biển vẫn bị phong tỏa, ngay cả sau khi tổng thống tuyên bố lệnh ngừng bắn vào tháng Tư với điều kiện Iran phải mở cửa hoàn toàn.

Giá khí đốt toàn cầu đang tăng lên. Và việc vận chuyển hàng hóa gần như không còn qua eo biển này đã làm dấy lên nguy cơ khủng hoảng lương thực toàn cầu trong tương lai gần, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc, gọi tắt là FAO cảnh báo tuần trước.

Oman, quốc gia từ lâu đã duy trì quan hệ tích cực với Washington nhưng không phải là thành viên của Hiệp định Abraham của Tổng thống Trump, đã đóng vai trò trung gian quan trọng trong các cuộc đàm phán bí mật với Iran về chương trình hạt nhân của nước này và gần đây hơn là trong nỗ lực chấm dứt chiến tranh giữa Tehran và Washington.

Nhưng hôm thứ Tư, Tổng thống Trump đã nhắc lại lập trường của mình rằng Iran sẽ không có quyền kiểm soát tuyến đường thủy này như một phần của thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt chiến tranh.

“Eo biển này phải được mở cửa cho tất cả mọi người,” ông nói. “Đây là vùng biển quốc tế. Không ai được phép kiểm soát nó. Chúng ta sẽ giám sát nó. Chúng ta sẽ theo dõi nó, nhưng không ai được phép kiểm soát nó. Đó là một phần của cuộc đàm phán mà chúng ta đang tiến hành.”

Bộ Ngoại giao đã khuếch đại những lời lẽ gay gắt của tổng thống trong một bài đăng trên mạng xã hội ngay sau khi cuộc họp Nội các kết thúc.

Hãng tin Bloomberg là đơn vị đầu tiên đưa tin về cuộc đàm phán giữa các quan chức Iran và Oman. Phát ngôn nhân của Đại sứ quán Oman tại Washington hiện chưa thể liên lạc được để bình luận. Một người trả lời điện thoại tại đại sứ quán cho biết đại sứ quán đóng cửa nhân dịp lễ Eid.

Channel 12 của Israel, là cơ quan truyền thông có khuynh hướng thân đảng Likud, của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, là phương tiện truyền thông đầu tiên cảnh báo rằng Oman đã bí mật thương thảo với Iran để cùng chia nhau thu phí quá cảnh qua eo biển Hormuz. Cơ quan này cảnh báo rằng với mức phí 2 triệu Mỹ Kim một lần quá cảnh Iran sẽ có rất nhiều tiềm trong một thời gian ngắn để có thể làm bất cứ điều gì họ muốn. Channel 12 cũng cáo buộc Qatar đã thương lượng nộp cho Iran 12 tỷ Mỹ Kim để nước này cho phép mọi tàu thuyền của Qatar được đi qua eo biển Hormuz. Iran được tường trình chấp nhận đề nghị này nhưng đưa ra yêu sách là Qatar phải đóng cửa mọi căn cứ quân sự của Hoa Kỳ đóng trên nước này.

Phía Qatar đã bác bỏ báo cáo này của Israel. Phát ngôn nhân chính phủ Qatar nói: “Những thông tin cho rằng Nhà nước Qatar 'đề nghị' 12 tỷ đô la cho Iran để bảo đảm việc ký kết một thỏa thuận là sai sự thật và vô căn cứ. Chúng đang được lan truyền bởi các bên tìm cách phá hoại thỏa thuận và làm suy yếu các nỗ lực ngoại giao nhằm giảm leo thang và thúc đẩy ổn định trong khu vực.”

[Politico: Trump threatens to bomb Oman in latest play to open the Strait of Hormuz]

5. Iran gọi các cuộc tấn công của Mỹ là “vi phạm nghiêm trọng” thỏa thuận ngừng bắn và tuyên bố sẽ không để “bất kỳ hành động thù địch nào không bị đáp trả”.

Hôm Thứ Tư, 27 Tháng Năm, Bộ Ngoại giao Iran cáo buộc Mỹ “vi phạm nghiêm trọng thỏa thuận ngừng bắn” khi tiến hành các cuộc tấn công vào miền nam Iran đêm qua, bao gồm các cuộc tấn công vào tàu thuyền ở eo biển Hormuz mà truyền thông nhà nước cho biết đã khiến ít nhất bốn thành viên lực lượng hải quân Cộng hòa Hồi giáo thiệt mạng.

Bộ Tư lệnh Trung tâm của quân đội Mỹ cho biết họ đã thực hiện các cuộc “tấn công tự vệ” để bảo vệ lực lượng trong khu vực, tấn công vào các địa điểm phóng hỏa tiễn và các tàu thuyền đang cố gắng rải thủy lôi.

Iran cho rằng Mỹ đã “vi phạm nghiêm trọng thỏa thuận ngừng bắn ở khu vực Hormozgan” bằng các cuộc tấn công này.

“Việc thực hiện các hành động gây hấn này, trùng hợp với tiến trình ngoại giao đang diễn ra do Pakistan làm trung gian, một lần nữa phơi bày ý đồ xấu xa và sự thiếu thiện chí của giới cầm quyền Mỹ đối với người dân Iran, người dân trong khu vực và cộng đồng quốc tế “, Bộ Ngoại giao Iran cho biết trong tuyên bố của mình.

Bộ này cho biết thêm rằng Iran “coi chế độ Mỹ phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về mọi hậu quả phát sinh từ những hành động gây hấn này. Chắc chắn rằng, Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ không dung thứ cho bất kỳ hành động thù địch nào mà không có sự đáp trả và sẽ không ngần ngại bảo vệ chủ quyền của Iran.”

Iran một lần nữa cảnh báo rằng phản ứng đối với bất kỳ “hành động gây hấn nào trong tương lai” sẽ “vượt ra ngoài biên giới khu vực”.

Phát ngôn nhân quân đội Iran cảnh báo rằng phản ứng của Iran đối với bất kỳ “hành động gây hấn nào trong tương lai” từ phía Mỹ hoặc Israel sẽ đẩy cuộc chiến “vượt ra ngoài biên giới khu vực”, lặp lại lời đe dọa mơ hồ của chế độ về việc mở rộng các cuộc tấn công trả đũa.

Phát biểu trên kênh truyền hình Al Jazeera thuộc sở hữu nhà nước của Qatar hôm thứ Hai, Chuẩn tướng Abolfazl Shekarchi cũng cho biết Iran không tìm cách phát triển vũ khí hạt nhân, lập luận rằng kho vũ khí thông thường của nước này đã khiến việc đó trở nên không cần thiết.

Ông nói: “Phản ứng của chúng tôi đối với bất kỳ hành động gây hấn nào trong tương lai sẽ khác với những gì đã xảy ra trước đây và sẽ vượt ra ngoài phạm vi khu vực này”.

“Chúng tôi không tìm cách chế tạo vũ khí hạt nhân,” Shekarchi nói thêm. “Chúng tôi sở hữu các loại vũ khí thông thường đủ để loại bỏ mọi nhu cầu về chúng.”

Ông phát biểu vài giờ trước khi lực lượng Mỹ tấn công các địa điểm ở miền nam Iran. Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ gọi các cuộc tấn công đêm qua là “các cuộc tấn công tự vệ” được thực hiện “một cách kiềm chế trong bối cảnh lệnh ngừng bắn đang diễn ra”.

[CBSNews: Iran calls U.S. strikes “grave violation” of ceasefire, says it won't leave “any act of hostility unanswered”]

6. Na Uy gia nhập câu lạc bộ răn đe hạt nhân của Pháp.

Lãnh đạo hai nước hôm thứ Tư tuyên bố Na Uy sẽ tham gia kế hoạch của Pháp nhằm tăng cường hợp tác với các nước Âu Châu về răn đe hạt nhân.

Việc Na Uy, quốc gia vốn có mối quan hệ truyền thống rất thân thiết với Hoa Kỳ, tham gia sáng kiến này là một ví dụ khác cho thấy các nước Âu Châu đang xem xét lại chiến lược an ninh của mình trong bối cảnh cuộc chiến của Nga ở Ukraine và những lo ngại về độ tin cậy của chính quyền Trump.

“Cùng với chín quốc gia Âu Châu khác, Na Uy sẽ tham gia sáng kiến của các ông về việc vũ khí hạt nhân của Pháp có thể đóng góp như thế nào vào an ninh và răn đe ở Âu Châu”, Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre nói với các phóng viên tại Paris, đứng cạnh Tổng thống Pháp Emmanuel Macron.

“ Kho vũ khí hạt nhân lớn nhất của Nga nằm ở vùng cực Bắc, chỉ cách Na Uy vài km”, đồng thời cho biết thêm rằng Na Uy sẽ tiếp tục chủ yếu dựa vào NATO để bảo đảm an ninh.

Ngày 2 tháng 3, tổng thống Pháp tuyên bố rằng Đức, Ba Lan, Hy Lạp, Hòa Lan, Bỉ, Đan Mạch và Thụy Điển đã đồng ý thảo luận về hợp tác hạt nhân với Paris. Điều đó có thể bao gồm các cuộc tập trận hạt nhân chung, chia sẻ thông tin và cuối cùng là khả năng triển khai tạm thời các máy bay chiến đấu Rafale mang vũ khí hạt nhân của Pháp tại các nước đồng minh - một khái niệm mà Pháp gọi là “răn đe hạt nhân chủ động”.

Kể từ đó, các cuộc đàm phán tuyệt mật về nội dung hợp tác cụ thể đã bắt đầu với một số quốc gia, hai quan chức cho biết với POLITICO.

Hôm thứ Tư, Paris và Oslo cũng đã ký một thỏa thuận song phương toàn diện về quốc phòng và an ninh – được gọi là thỏa thuận Narvik – bao gồm điều khoản hỗ trợ lẫn nhau, tăng cường đối thoại giữa quân đội hai nước và hợp tác về phòng không, không gian và an ninh Bắc Cực, ông Macron cho biết. Trong vài năm qua, tổng thống Pháp đã tìm cách tăng cường quan hệ quốc phòng của nước mình với các nước Bắc Âu, bao gồm Đan Mạch, Phần Lan và Thụy Điển.

Ông Støre nói với hãng thông tấn Na Uy NTB vào sáng thứ Tư: “Chúng tôi làm điều này trong bối cảnh tình hình chính sách an ninh ở Âu Châu, bao gồm cả việc Nga tái vũ trang quy mô lớn, cả trong lĩnh vực hạt nhân, và việc nước này đang tiến hành một cuộc chiến tranh toàn diện chống lại một quốc gia Âu Châu khác.”

Ông nói thêm rằng sẽ không có vũ khí hạt nhân nào được triển khai trên lãnh thổ Na Uy trong thời bình.

[Politico: Norway joins France’s nuclear deterrence club]

7. Nhóm giám sát cho biết truy cập internet đã được khôi phục một phần ở Iran sau “đợt tắt internet toàn quốc dài nhất”.

Tổ chức giám sát internet Netblocks hôm Thứ Tư, 27 Tháng Năm, cho biết dữ liệu trực tiếp cho thấy truy cập internet ở Iran đã được khôi phục một phần, sau sự kiện mà họ mô tả là “cuộc tắt internet toàn quốc dài nhất” từng thấy.

Trong một bài đăng trên X, nhóm này cho biết quyền truy cập internet đã được khôi phục một phần ở Iran vào ngày thứ 88 của sự việc mất điện – cũng là ngày thứ 88 của cuộc chiến tranh Mỹ-Israel với Iran – “sau 2093 giờ bị cô lập gần như hoàn toàn khỏi các mạng lưới quốc tế, đây là sự việc mất mạng internet trên toàn quốc dài nhất trong lịch sử hiện đại”.

Hãng tin viễn thông CITNA của Iran đưa tin hôm thứ Ba rằng Thứ trưởng Bộ Công nghệ nước này đã thông báo về việc khôi phục dần dần quyền truy cập internet.

Tiến sĩ Ehsan Chitsaz nói với hãng tin rằng, “trong vòng 24 giờ nữa, tất cả mọi người sẽ được kết nối với mạng internet quốc tế.”

Phát ngôn nhân chính phủ Fatemeh Mohajerani nói với các phóng viên vào sáng thứ Ba rằng chính quyền đã quyết định chấm dứt việc phong tỏa sau khi tham khảo ý kiến với một “lực lượng đặc nhiệm” về không gian mạng.

Trước đó, chính quyền Iran đã cắt đứt truy cập internet trong cuộc đàn áp bạo lực các cuộc biểu tình chống chính phủ hồi tháng Giêng, và các hạn chế vẫn được duy trì, nhưng việc cắt đứt hoàn toàn lại diễn ra khi chiến tranh bắt đầu vào ngày 28 tháng 2.

[CBSNews: Monitoring group says internet access partially restored in Iran after “longest nationwide internet shutdown”]

8. Tòa Bạch Ốc cho biết bản tin của đài truyền hình nhà nước Iran về dự thảo biên bản ghi nhớ là “không đúng sự thật”.

Đài truyền hình nhà nước Iran cho biết bản dự thảo “Khung hợp tác Islamabad” với Mỹ bao gồm việc mở lại eo biển Hormuz, nhưng kèm theo phí quá cảnh.

Đài truyền hình nhà nước Iran IRIB hôm thứ Tư đưa tin rằng họ đã “có được” bản dự thảo “Khung Islamabad” - một bản ghi nhớ đang được hình thành với Mỹ, theo đó hai nước sẽ đồng ý gia hạn lệnh ngừng bắn và mở lại eo biển Hormuz, đồng thời khởi động các cuộc đàm phán trực tiếp về các vấn đề gây tranh cãi hơn.

IRIB gọi phiên bản mà họ thu được là “tài liệu sơ bộ không chính thức phác thảo bản dự thảo 14 điểm của thỏa thuận”, và coi đó là một bước tiến tiềm năng hướng tới chấm dứt cuộc chiến vẫn đang được hai nước xem xét và đàm phán lại.

Sau đó, Tòa Bạch Ốc đã bác bỏ thông tin này, viết rằng: “Báo cáo từ các phương tiện truyền thông do Iran kiểm soát là không đúng sự thật và bản ghi nhớ mà họ 'công bố' là hoàn toàn bịa đặt. Không ai nên tin những gì truyền thông nhà nước Iran đưa ra.”

IRIB cho biết bản dự thảo bao gồm cam kết của Mỹ về việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng và tàu thuyền của Iran. Đổi lại, Iran sẽ khôi phục hoạt động vận tải thương mại qua Vịnh Ba Tư và Biển Oman, qua eo biển Hormuz, về mức trước chiến tranh trong vòng một tháng.

IRIB cho biết các tàu quân sự sẽ không nằm trong diện được Iran dỡ bỏ các hạn chế tại eo biển và hoạt động giao thông thương mại — bao gồm việc kiểm tra tàu thuyền và việc áp đặt “phí” dịch vụ — sẽ vẫn thuộc thẩm quyền của Iran phối hợp với nước láng giềng Oman.

Esmail Baqaei, phát ngôn nhân của Bộ Ngoại giao Iran và nhóm đàm phán với Mỹ, nói với IRIB rằng: “Eo biển Hormuz, nằm giữa chúng ta và Oman với tư cách là các quốc gia ven biển, cần phải có một cơ chế được xác định rõ ràng”.

Báo cáo của IRIB cho biết dự thảo thỏa thuận bao gồm việc Mỹ chấp nhận “nghĩa vụ” rút quân khỏi Trung Đông, nhưng lưu ý rằng các chi tiết cụ thể, bao gồm các vấn đề như việc rút quân chỉ áp dụng cho các lực lượng mới được bổ sung hay cả các đơn vị đã đóng quân lâu năm, vẫn cần được đàm phán thêm.

Theo bản dự thảo, nếu các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Iran và Mỹ đạt được thỏa thuận cuối cùng về một hiệp định hòa bình rộng hơn trong vòng 60 ngày quy định, thì thỏa thuận đó sẽ được ghi nhận như một nghị quyết ràng buộc của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc.

Báo cáo kết luận bằng việc nhấn mạnh rằng Khung thỏa thuận Islamabad vẫn chưa được hoàn thiện - và lưu ý khả năng đáng kể là hai bên vẫn có thể không giải quyết được những khác biệt về các điều khoản để thậm chí bắt đầu đàm phán trực tiếp về các vấn đề gây tranh cãi như vật liệu hạt nhân của Iran.

“Báo cáo này từ các phương tiện truyền thông do Iran kiểm soát là không đúng sự thật và bản ghi nhớ mà họ ‘công bố’ là hoàn toàn bịa đặt,” một báo cáo chính thức của Tòa Bạch Ốc nói. “Không ai nên tin những gì truyền thông nhà nước Iran đưa ra. SỰ THẬT MỚI LÀ QUAN TRỌNG.”

[CBSNews: Iranian state TV's reporting on memorandum draft is “not true,” White House says]

9. Nếu các nước vùng Vịnh không ký Hiệp định Abraham, Tổng thống Trump nói ông có thể sẽ không ký một thỏa thuận với Iran.

Trong cuộc họp nội các, Tổng thống Trump nói rằng nếu các nước vùng Vịnh không ký kết Hiệp định Abraham, ông có thể sẽ không ký thỏa thuận hòa bình với Iran. Tổng thống cũng gợi ý trong tuần này rằng việc có thêm nhiều quốc gia ký kết thỏa thuận này nên là “bắt buộc” như một phần của bất kỳ thỏa thuận nào với Iran. Hiệp định Abraham, được thiết lập vào năm 2020 trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump, bao gồm các thỏa thuận bình thường hóa quan hệ giữa các quốc gia với Israel.

“Chúng tôi muốn các quốc gia mà chúng ta đã đề cập đến, Ả Rập Xê Út, UAE, Qatar và những nước khác… chúng tôi muốn họ tham gia Hiệp định Abraham,” ông nói. “Nếu họ làm vậy thì đó sẽ là một sự kiện lịch sử. Và tôi nghĩ, họ nợ chúng ta điều đó.”

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất đã là một phần của Hiệp định Abraham, như Tổng thống Trump đã thừa nhận sau đó.

Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff cho biết các nhà đàm phán của Tổng thống Trump đang “thúc đẩy” các quốc gia còn lại ký kết Hiệp định Abraham.

“Tôi không chắc chúng ta có nên đạt được thỏa thuận nếu họ không ký, nếu bạn muốn biết sự thật,” Tổng thống Trump nói thêm.

Các quốc gia đã đồng ý bình thường hóa quan hệ với Israel như một phần của Hiệp định Abraham bao gồm UAE, Bahrain và Kazakhstan.

[CBSNews: If Gulf countries don't sign Abraham Accords, Trump says he may not sign an Iran agreement]

10. ‘Vấn nạn khắp nơi’: Việc tái thiết Cuba sẽ khó khăn đến mức nào đối với Tổng thống Trump?

Tổng thống Trump đã phải vật lộn để thu hút các doanh nghiệp quay trở lại Venezuela sau khi lật đổ nhà lãnh đạo độc tài của nước này vào tháng Giêng. Việc thu hút doanh nghiệp quay trở lại Cuba thậm chí còn khó khăn hơn.

Chính quyền Trump tiếp tục gia tăng áp lực kinh tế lên Tổng thống Cuba Miguel Díaz-Canel bằng các biện pháp trừng phạt và phong tỏa năng lượng, đồng thời đang tiến gần hơn đến hành động quân sự nhằm làm suy yếu hoặc thậm chí lật đổ chế độ tại đây.

Nhưng việc giúp “xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn” cho Cuba, như Ngoại trưởng Marco Rubio đã đề cập trong một thông điệp video gửi đến người dân Cuba tuần này, sẽ đòi hỏi sự đầu tư khổng lồ từ khu vực tư nhân vào hòn đảo do chế độ Cộng sản kiểm soát. Các doanh nghiệp Mỹ đang tỏ ra thận trọng. Và, nếu không có sự tham gia của họ, Cuba có thể trở thành một quốc gia nghèo đói và khó quản lý một cách nguy hiểm với khoảng 10 triệu dân, nằm cách Florida 90 dặm về phía nam.

“Bạn đang nói về một đất nước hoàn toàn cần phải được xây dựng lại 100%,” Horacio Garcia Jr., một nhà lãnh đạo doanh nghiệp người Mỹ gốc Cuba sống tại Miami, người tham gia vào Hội đồng Tự do Cuba, là tổ chức thúc đẩy dân chủ ở Cuba, cho biết. “Không có cơ sở hạ tầng cho bất cứ thứ gì, nước, điện, không có gì cả. Hệ thống ngân hàng cũng không thực sự công bằng. Mọi thứ cần phải được làm lại từ đầu. Bạn đang nói về một đất nước đang trong tình trạng đổ nát.”

Không giống như Venezuela, nơi ngành dầu mỏ là động lực kinh tế chính, ở Cuba không có một ngành công nghiệp chủ đạo nào để Tổng thống Trump có thể khai thác, mặc dù các công ty nông nghiệp và du lịch của Mỹ đã từng bày tỏ sự quan tâm trong quá khứ.

Và thời kỳ cai trị lâu dài của chế độ cộng sản Havana đã dẫn đến sự suy yếu đáng kể của khu vực tư nhân, cũng như sự xuống cấp của các tiện ích công cộng. Bất kỳ nỗ lực nào nhằm mở cửa Cuba đều đi kèm với gánh nặng lịch sử, từ cộng đồng người Cuba sống ở nước ngoài muốn đòi lại tài sản bị tịch thu đến nhiều lớp chính sách của Mỹ cần phải được gỡ bỏ để thúc đẩy phát triển kinh doanh.

Điều đó bao gồm việc dỡ bỏ hàng thập niên lệnh trừng phạt của Mỹ, một quá trình có thể cần sự chấp thuận từ Quốc hội. Thêm vào đó, còn có một vụ kiện đang chờ giải quyết tại Tòa án Tối cao liên quan đến cách thức các tổ chức có thể kiện đòi lại tài sản bị chính phủ Cuba tịch thu vào những năm 1960, mà Phòng Thương mại Mỹ đã cảnh báo có thể khiến các công ty Mỹ phải đối mặt với các vụ kiện.

“Cuba là một nơi phức tạp và nhiều sắc thái,” ông Mark Entwistle, cựu đại sứ Canada tại Cuba, cho biết. “Vì vậy, mọi khía cạnh của nó đều có cả một câu chuyện đằng sau và vô vàn điều bí ẩn.”

Tuy nhiên, một người quen thuộc với các cuộc thảo luận của chính quyền Trump về Cuba cho biết chính quyền đang liên lạc với các lãnh đạo doanh nghiệp về các khoản đầu tư tiềm năng trong tương lai trên hòn đảo này. Người này từ chối tiết lộ chi tiết về các cuộc trò chuyện nhưng khẳng định chính quyền đang “nói chuyện với mọi người”. Người này được giấu tên để thảo luận về một vấn đề ngoại giao nhạy cảm.

[Politico: ‘Rabbit holes all over the place’: How hard it would be for Trump to rebuild Cuba]

11. Quân đội Mỹ cho biết đã có 108 tàu đã phải quay đầu do bị phong tỏa.

Bộ Chỉ huy Trung tâm của quân đội Mỹ cho biết trong một bản cập nhật hôm Thứ Tư, 27 Tháng Năm, rằng lệnh phong tỏa các cảng và tàu thuyền của Iran có liên hệ với chế độ này đã khiến tổng cộng 108 tàu phải quay đầu kể từ khi được thực hiện vào ngày 13 tháng 4.

Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa chưa đầy một tuần sau khi Tổng thống Trump tuyên bố ngừng bắn với Iran, và cả hai vẫn còn hiệu lực bất chấp việc Iran phản đối chiến dịch hải quân của Mỹ là vi phạm thỏa thuận và để trả đũa, nước này đã áp đặt lệnh phong tỏa riêng đối với tất cả các tàu cố gắng đi qua eo biển Hormuz.

Iran khẳng định các tàu thương mại phải xin phép quân đội nước này trước khi sử dụng các tuyến đường vận chuyển quan trọng, và họ tuyên bố hàng chục tàu đã làm như vậy chỉ trong tuần này, mặc dù những tuyên bố này khó xác minh vì nhiều tàu che giấu vị trí của mình để hoạt động trong khu vực.

Tehran khẳng định họ không thu phí qua lại, trái với cảnh báo của Mỹ đối với chế độ này. Tuy nhiên, các quan chức Iran cho biết họ đang phối hợp với Oman để triển khai một hệ thống mới cho phép tàu thương mại được phép đi qua – và hệ thống này sẽ phải trả phí.

[CBSNews: U.S. military says 108 ships now turned around amid blockade]

12. Hiệp định Abraham là gì, và giờ đây nó có nằm trong kế hoạch hòa bình của Tổng thống Trump không?

Tổng thống Trump cho rằng các quốc gia Ả Rập, cũng như Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ, nên tham gia Hiệp định Abraham như một phần của bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào với Iran, một động thái mới dường như làm phức tạp thêm triển vọng đạt được thỏa thuận nhanh chóng giữa Hoa Kỳ và nước này.

Hôm thứ Hai, Tổng thống Trump đăng tải trên mạng xã hội rằng việc Ả Rập Xê Út, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, gọi tắt là UAE, Qatar, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Jordan và Bahrain ký kết thỏa thuận nhằm cải thiện quan hệ với Israel là điều “bắt buộc”.

UAE và Bahrain đã là thành viên của Hiệp định Abraham, một thỏa thuận do Mỹ làm trung gian với Israel được ký kết trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump và được coi là thành công quan trọng nhất trong chính sách đối ngoại của ông.

Nhưng đối với các quốc gia như cường quốc khu vực Ả Rập Xê Út, việc tham gia Hiệp định Abraham gặp khó khăn về mặt chính trị do cam kết của nước này đối với một nhà nước Palestine, vốn bị đe dọa bởi cuộc chiến của Israel ở Gaza từ cuối năm 2023.

Tổng thống Trump nói rằng không phải tất cả các quốc gia được nêu tên đều cần phải đồng ý tham gia Hiệp định, “nhưng hầu hết nên sẵn sàng, tự nguyện và có khả năng biến Thỏa thuận với Iran này thành một sự kiện lịch sử hơn nhiều so với lẽ ra nó sẽ như thế nào”. Tổng thống cho biết ông đã giao nhiệm vụ cho các quan chức Mỹ thuyết phục các quốc gia này tham gia.

Thượng Nghị Sĩ Mỹ Lindsey Graham, một đồng minh của Tổng thống Trump, cho biết tuyên bố của Tổng thống Trump “thực sự xuất sắc và sẽ dẫn đến sự thay đổi quan trọng nhất ở Trung Đông trong hàng ngàn năm qua.”

Nhưng phải mất nhiều năm làm việc không chính thức mới đạt được thỏa thuận về bộ Hiệp định đầu tiên, và Mỹ đã chỉ ra rằng vẫn còn một chặng đường dài phía trước trong các cuộc đàm phán hòa bình vốn đang phải đối mặt với những vấn đề vô cùng phức tạp, như chương trình hạt nhân của Iran và việc mở lại tuyến đường thương mại eo biển Hormuz.

Mỹ và Iran chưa đạt được thỏa thuận về việc liệu Tehran có được phép làm giàu uranium hay không, và Iran vẫn chưa nới lỏng việc kiểm soát eo biển, vốn đã bị phong tỏa trên thực tế trong gần ba tháng để đẩy giá nhiên liệu toàn cầu tăng vọt và gây chao đảo trên thị trường toàn cầu.

Hiệp định Abraham là gì?

Hiệp định Abraham là một loạt các thỏa thuận được ký kết trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump, nhằm bình thường hóa quan hệ giữa Israel và một số quốc gia Ả Rập. Tên gọi này là sự liên tưởng đến Abraham, một nhân vật tôn giáo quan trọng trong Kitô giáo, Do Thái giáo và Hồi giáo.

UAE là nước đầu tiên ký kết, ngay sau đó là Bahrain. Mặc dù Sudan đã đồng ý bình thường hóa quan hệ với Israel vào cuối năm 2020, nhưng tình hình xấu đi ở nước này đã trì hoãn việc ký kết chính thức thỏa thuận.

Morocco thiết lập quan hệ với Israel vào tháng 12 năm 2020, và Kazakhstan gia nhập Hiệp định Abraham vào tháng 11 năm 2025. Tuy nhiên, Kazakhstan từ lâu đã có quan hệ với Israel, và động thái này được xem như một cách để lấy lòng Mỹ.

Thỏa thuận ban đầu được ký kết vào năm 2020 tại Tòa Bạch Ốc, và các thỏa thuận này được xem là những thành tựu nổi bật nhất trong chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump trong nhiệm kỳ này.

Thỏa thuận hòa bình sẽ đạt được trong 'vài ngày tới'

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm thứ Ba cho biết việc đàm phán một thỏa thuận với Iran có thể “mất vài ngày”, dập tắt mọi hy vọng về một bước đột phá nhanh chóng khi Mỹ nối lại các cuộc tấn công vào Iran vào cuối ngày thứ Hai.

Lực lượng Mỹ đã tấn công vào các địa điểm phóng hỏa tiễn và các tàu của Iran đang cố gắng rải thủy lôi như một phần của “các cuộc tấn công tự vệ” vào miền nam Iran, Đại tá Tim Hawkins, phát ngôn nhân của Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ, gọi tắt là CENTCOM, nói với Newsweek.

Truyền thông Mỹ đưa tin Mỹ đã đánh chìm hai tàu của Iran và Iran đã bắn hỏa tiễn vào máy bay Mỹ, trích dẫn các quan chức Mỹ giấu tên. Sau đó, Mỹ được tường trình đã tấn công các bệ phóng hỏa tiễn của Iran gần thành phố cảng Bandar Abbas ở miền nam Iran, gần eo biển Hormuz.

Burcu Ozcelik, một nhà nghiên cứu cao cấp về an ninh Trung Đông tại viện nghiên cứu Royal United Services Institute, gọi tắt là RUSI ở Luân Đôn, cho biết các cuộc tấn công quân sự mới và yêu cầu thêm nhiều quốc gia ký kết Hiệp định Abraham cho thấy Tổng thống Trump đang sử dụng “chiến lược vừa dùng củ cà rốt vừa dùng cây gậy”.

Việc mở rộng các thỏa thuận sẽ là một thắng lợi lớn, giúp giảm bớt một số chỉ trích mà Tổng thống Trump phải đối mặt trong nước về việc ông quá mềm mỏng với Tehran, bà nói với Newsweek.

Nhưng điều đó cũng có nghĩa là Tổng thống Trump có thể đổ lỗi cho các quốc gia vùng Vịnh nếu các cuộc đàm phán hòa bình đổ vỡ và Mỹ tiến hành các cuộc tấn công mới vào Iran, với lý do các nước này đã được đề nghị một thỏa thuận hòa bình trong khu vực nhưng đã từ chối, Ozcelik nói thêm.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC, một nhánh hùng mạnh của quân đội Iran, hôm thứ Ba tuyên bố rằng việc Iran trả đũa các hành vi vi phạm thỏa thuận ngừng bắn là “hợp pháp”.

Thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã có hiệu lực từ đầu tháng Tư. Các cuộc đấu súng lẻ tẻ đã xảy ra trong thời gian ngừng bắn, nhưng chưa rõ những cuộc tấn công mới này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến thỏa thuận mong manh này.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC cũng cho biết họ đã bắn hạ một máy bay điều khiển từ xa MQ-9 Reaper, và bắn vào một máy bay chiến đấu F-35 cùng một máy bay điều khiển từ xa khác trong không phận Iran.

Theo hãng thông tấn nhà nước IRNA, Chuẩn tướng Abolfazl Shekarchi, phát ngôn nhân của quân đội Iran, cho biết thêm rằng phản ứng của Tehran đối với bất kỳ cuộc tấn công mới nào của Mỹ sẽ là “tàn khốc”.

[Newsweek: What Are the Abraham Accords, Now Part of Trump’s Peace Plans?]

13. Đầu tư của khu vực tư nhân trên hòn đảo do Cộng sản kiểm soát

Hiện đã có các công ty Mỹ, chủ yếu trong lĩnh vực nông nghiệp và xe máy, xuất khẩu sang đảo này. Các công ty du lịch, như khách sạn và tàu du lịch, đã ngay lập tức thể hiện sự quan tâm đầu tư trong giai đoạn tăng trưởng kinh tế tạm thời dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama khi mở cửa quan hệ ngoại giao với Cuba năm 2015. Các công ty từ các nước như Tây Ban Nha và Canada cũng đã đầu tư vào đảo này, mặc dù ở quy mô hạn chế.

Tổng thống Trump đã nêu bật cộng đồng người Mỹ gốc Cuba như một tài sản quan trọng trong việc tái thiết đất nước. Ông nói: “Họ muốn trở về, họ muốn đầu tư vào đất nước của mình và xem liệu họ có thể vực dậy đất nước hay không”.

Tuy nhiên, nhóm của Tổng thống Trump nhận ra rằng Cuba cần những thay đổi chính trị và kinh tế đáng kể trước khi bất kỳ công ty Mỹ nào xem xét đầu tư nghiêm chỉnh, theo nguồn tin thân cận với các cuộc thảo luận cho biết.

“Tôi đã xây dựng doanh nghiệp cả đời, đầu tư cả đời,” Thượng Nghị Sĩ Rick Scott, một đảng viên Cộng hòa đến từ Florida, nói. “Bạn sẽ không đầu tư vào rủi ro trừ khi bạn là một kẻ ngốc. Vì vậy, cần có nền dân chủ rõ ràng, luật pháp rõ ràng. Người dân sẽ không bỏ tiền ra. Không một khoản tiền đáng kể nào cả.”

Scott so sánh sự ngần ngại đầu tư vào Cuba với sự ngần ngại tương tự của các công ty Mỹ khi đầu tư vào Venezuela, ngay cả sau khi chính quyền Trump đã thành công trong việc bắt giữ nhà độc tài Nicolás Maduro và thay thế ông ta bằng phó Tổng thống Delcy Rodriguez, người đang tích cực làm việc với chính quyền.

Nhưng như Entwistle đã chỉ ra: “Không có Delcy nào đến từ Cuba cả.”

“Nếu không có chiến tranh thực sự, nếu tình hình trở nên căng thẳng, bạn sẽ phải làm việc với chính phủ Cuba,” ông nói. Và theo Entwistle, họ đã chứng tỏ là một chính phủ đoàn kết và thống nhất hơn so với Venezuela, nơi Rodriguez hợp tác với Tòa Bạch Ốc.

“Venezuela thành công vì nước này quá suy yếu. Tôi nghĩ Cuba cũng đang suy yếu, nhưng tôi nghĩ mọi người cũng hiểu sai sâu sắc về Cuba và tầm ảnh hưởng ngoài lãnh thổ của nước này,” một quan chức của một hiệp hội thương mại cho biết, người này yêu cầu giấu tên để chia sẻ quan điểm của giới doanh nghiệp. Điều đó bao gồm các mối liên hệ của Cuba với các nước như Trung Quốc và Nga, cộng đồng người Cuba sống ở nước ngoài tại Mỹ, và các tranh chấp pháp lý đang diễn ra về tài sản bị chính phủ Cuba tịch thu.

Ví dụ, các khoản đầu tư của các công ty Mỹ vào Cuba tiềm ẩn rủi ro cao hơn do luật năm 1996 của Mỹ cho phép những người và công ty bị tịch thu tài sản sau cuộc cách mạng Cuba kiện bất kỳ công ty nào thu lợi từ tài sản đó. Gần đây, American Airlines và một chuỗi khách sạn Tây Ban Nha đã dàn xếp các vụ kiện do người Mỹ gốc Cuba thừa kế tài sản bị tịch thu khởi kiện.

Tòa án Tối cao hôm thứ Năm đã phán quyết rằng, dựa trên luật đó, một cảng thuộc sở hữu của Mỹ ngoài khơi bờ biển Cuba có quyền kiện bốn hãng tàu du lịch đã sử dụng bến cảng này từ năm 2016 đến năm 2019. Tòa án hiện đang xem xét một vụ án khác, trong đó công ty năng lượng Exxon Mobil đang tìm cách kiện về dầu khí bị tịch thu.

Các nhóm thương mại cho biết các doanh nghiệp không công khai thảo luận về bất kỳ sự quan tâm nào đến đầu tư vào Cuba, một phần vì lo ngại rằng việc không thực hiện được lời hứa trong bối cảnh kinh tế bất ổn có thể dẫn đến sự chỉ trích gay gắt từ Tổng thống Trump.

“Mọi người đều đang âm thầm chờ đợi,” ông John Kavulich, chủ tịch Hội đồng Thương mại Kinh tế Mỹ-Cuba, cho biết. “Điều đó có nghĩa là các công ty đang hợp tác với Cuba hiện nay, trong phạm vi cho phép, chỉ đang hợp tác chứ không công khai. Còn những công ty muốn chờ đợi thì đang thu thập thông tin và quan sát, nhưng không công khai vì rủi ro quá lớn.”

Trong khi các công ty đó chờ đợi, Mỹ đang gia tăng áp lực. Hôm thứ Tư, Bộ Tư pháp đã truy tố cựu Tổng thống Cuba Raúl Castro liên quan đến vụ giết hại bốn người tham gia các chuyến bay cấp cứu dân thường năm 1996, một sự leo thang chính trị diễn ra trong bối cảnh đất nước đang trải qua tình trạng mất điện luân phiên.

“Đó là một quốc gia thất bại, ai cũng biết điều đó. Họ không có điện, không có tiền, thực sự là không có gì cả,” Tổng thống Trump nói hôm thứ Năm. “Chúng ta sẽ giúp họ.”

Điều đầu tiên Cuba cần từ Mỹ là lương thực.

Paul Johnson, chủ tịch Liên minh Nông nghiệp Hoa Kỳ vì Cuba, cho biết sẽ cần viện trợ nông nghiệp ngay lập tức cho hòn đảo này, vì đàn lợn và gia cầm của nước này đã bị suy giảm đáng kể và một cuộc khủng hoảng lương thực lớn hơn đang hình thành.

“Tôi hy vọng rằng ít nhất cũng có ai đó trong Tòa Bạch Ốc đang bàn về vấn đề nông nghiệp, bởi vì xét từ khía cạnh công nghiệp và khía cạnh nhân đạo, rõ ràng đang có một cuộc khủng hoảng lương thực mà không ai thực sự muốn gặp phải”, Johnson nói.

Hiện tại, các công ty Mỹ xuất khẩu thịt gà, gạo và thịt bò sang Cuba. Ông Johnson cho biết những mặt hàng xuất khẩu này có thể tăng trưởng. Nếu Mỹ dỡ bỏ lệnh cấm vận đối với hòn đảo này, người Mỹ cũng có thể bắt đầu mua nhiều sản phẩm nông nghiệp của Cuba hơn, từ cà phê và than củi sang trái cây nhiệt đới và rau mùa đông, cũng như xì gà nổi tiếng của nước này.

Việc khắc phục cơ sở hạ tầng xuống cấp của Cuba sẽ là một nhu cầu đầu tư cấp thiết khác. Theo Entwistle, sẽ cần hàng tỷ đô la để hiện đại hóa cơ sở hạ tầng của hòn đảo - từ nước, điện đến cải thiện truy cập internet - sau nhiều thập niên bị bỏ bê.

Bất chấp những trở ngại đáng kể, các doanh nghiệp Mỹ vẫn nhìn thấy tiềm năng của Cuba — ít nhất là từ phía khách du lịch muốn đến thăm một đất nước nổi tiếng với những bãi biển tuyệt đẹp và lịch sử lâu đời.

Kavulich so sánh sự quan tâm kinh doanh đối với Cuba với điện tâm đồ, hiển thị các đỉnh và đáy khi theo dõi hoạt động của tim.

“Về mặt sự quan tâm thì đang ở đỉnh điểm, nhưng về mặt hành động thì lại đang ở đáy vực,” ông nói. “Hiện nay có rất nhiều kiến thức, sự tập trung và sự quan tâm đến những gì sẽ xảy ra với Cuba, nhưng vì câu hỏi đặt ra là — điều gì sẽ xảy ra? — nên chẳng ai làm gì cả.”

[Politico: Private sector investment on the Communist-controlled island]

 

1. Đức Giáo Hoàng Lêô lên án các cuộc tấn công của Nga vào Ukraine, kêu gọi chấm dứt “sự leo thang mạnh mẽ” chiến tranh.

Hôm Thứ Tư, 27 Tháng Năm, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV bày tỏ sự đoàn kết với Ukraine và các nạn nhân của các cuộc tấn công gần đây của Nga, lên án điều mà ngài mô tả là “sự leo thang mạnh mẽ” trong cuộc chiến của Mạc Tư Khoa.

Những phát biểu này được đưa ra vài ngày sau vụ tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn của Nga vào thủ đô Ukraine ngày 24 tháng 5, khiến hai người thiệt mạng và 87 người khác bị thương, trong đó có ba trẻ em.

“Tôi đang theo dõi với sự lo ngại cuộc chiến ở Ukraine, nơi đang phải đối mặt với... một cuộc tấn công mạnh mẽ,” Đức Giáo Hoàng nói.

“Chiến tranh không giải quyết được vấn đề mà chỉ làm trầm trọng thêm chúng. Tôi bày tỏ sự đoàn kết với những người đã phải chịu đựng những cuộc tấn công gần đây, kể cả nhằm vào thường dân.”

“Nơi nào hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa rơi xuống, nơi đó cũng mất đi hy vọng, nhà cửa và nơi thờ phượng bị phá hủy, và cuộc sống của những người vô tội bị tan vỡ”, ông nói thêm.

Tuyên bố này cũng được đưa ra sau thông báo của Nga về kế hoạch tiến hành một đợt tấn công tầm xa mới nhằm vào Kyiv, bao gồm cả các cuộc tấn công vào những nơi mà Mạc Tư Khoa gọi là “các trung tâm ra quyết định” của Ukraine.

Nga đưa ra lời đe dọa này như một hành động trả đũa cho cuộc tấn công của Ukraine vào vùng Luhansk bị tạm chiếm. Mạc Tư Khoa tuyên bố cuộc tấn công nhắm vào một ký túc xá, trong khi Ukraine nói rằng mục tiêu là một cơ sở chỉ huy máy bay điều khiển từ xa của Nga.

Theo thông cáo của Bộ Ngoại giao Nga, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã có cuộc điện đàm với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio vào ngày 25 tháng 5, trong đó ông Lavrov nói với ông Rubio rằng Mạc Tư Khoa sẽ bắt đầu các cuộc tấn công vào “các trung tâm ra quyết định” và kêu gọi Mỹ “bảo đảm việc di tản nhân viên ngoại giao của họ”.

Các phương tiện truyền thông Nga mô tả Ngoại trưởng Rubio đã không lên tiếng phản đối và Mạc Tư Khoa coi đó như một kiểu bật đèn xanh cho Nga tấn công vào Kyiv để phá vỡ thế bế tắc hiện nay trong các cuộc đàm phán hòa bình.

Nga cũng tố cáo Anh và Pháp viện trợ khẩn cấp hỏa tiễn Storm Shadow cho Ukraine để tấn công sâu vào lãnh thổ Nga. Trong một thời gian dài, Ukraine đã không dùng đến hỏa tiễn Storm Shadow vì nguồn cung cạn kiệt. Trong mấy ngày qua, Bộ Quốc Phòng Nga cho biết hỏa tiễn Storm Shadow đã được phóng vào các căn cứ không quân của nước này. Có lẽ, Kyiv muốn đánh phủ đầu để ngăn cản các chiến đấu cơ Nga phóng các loại hỏa tiễn đạn đạo tấn công Ukraine.

Trong mấy ngày qua, bạo lực đã leo thang nhanh chóng ở cả Ukraine và Nga. Trong diễn từ gởi quốc dân đồng bào tối Thứ Tư, 27 Tháng Năm, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy đã cám ơn Đức Giáo Hoàng Lêô XIV luôn ủng hộ và đoàn kết với Ukraine khổ đau.

Tổng thống Zelenskiy cũng tiết lộ rằng trong một bức thư gửi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Quốc hội Hoa Kỳ ông đã yêu cầu Mỹ tiếp tục giao hàng các hỏa tiễn đánh chặn PAC-3. Yêu cầu mới nhất này được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Kyiv bị Nga tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo, trong bối cảnh Mạc Tư Khoa đang nhắm đến nhiều cuộc tấn công hơn nữa trong thời gian tới.

“Đối với chúng tôi — đối với một quốc gia đang chiến đấu để tồn tại — khó có điều gì đau lòng hơn việc chứng kiến các khẩu đội Patriot không có hỏa tiễn nào được nạp,” Tổng thống Zelenskiy viết. “Tôi kêu gọi sự giúp đỡ của các bạn trong việc bảo vệ bầu trời Ukraine khỏi hỏa tiễn Nga.”

Trước đó, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy và Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã thảo luận về các cuộc tấn công leo thang của Nga trong một cuộc điện đàm hồi tháng Tư, tập trung vào các cuộc đàm phán hòa bình và đề xuất ngừng bắn của Kyiv.

Kể từ khi lên ngôi giáo hoàng năm ngoái, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã nhiều lần kêu gọi “một nền hòa bình công bằng và lâu dài” ở Ukraine và đề nghị tổ chức các cuộc đàm phán tại Vatican.

Tổng thống Zelenskiy đã ủng hộ đề xuất này, trong khi các quan chức Nga lại bác bỏ sáng kiến đó.

Trước khi trở thành Giáo hoàng, Đức Lêô XIV — khi đó được biết đến với tên Robert Prevost — đã công khai chỉ trích cuộc xâm lược toàn diện của Nga vào Ukraine. Trên cương vị Giáo hoàng, ngài tiếp tục kêu gọi hòa bình ở Ukraine và Trung Đông.

---

Source:Kyiv Independent

Pope Leo condemns Russian strikes on Ukraine, calls for end to 'sharp intensification' of war

2. Nghi phạm gây vụ đâm xe ở Modena đã gửi các email có nội dung bài Kitô giáo.

Người đàn ông bị buộc tội cố ý lái xe đâm vào người đi bộ ở trung tâm Modena, Ý, vào ngày 16 tháng 5, làm bị thương 8 người, đã được xác định là một công dân Ý 31 tuổi gốc Maroc, có tiền sử bày tỏ thái độ thù địch chống lại Kitô giáo.

Salim El Koudri, người đã mang quốc tịch Ý từ năm 14 tuổi, đã bị bắt giữ liên quan đến vụ tấn công. Anh ta bị cáo buộc lái xe đâm vào người đi bộ trên đường Via Emilia Centro trước khi cố gắng bỏ trốn khỏi hiện trường. Theo báo cáo, anh ta mang theo dao và đã cố gắng dùng nó để tấn công một người qua đường khi người này can thiệp.

Thông tin mới đây cho thấy ông El Koudri đã gửi email tới Đại học Modena và Reggio Emilia vào tháng 4 năm 2021, trong đó ông bày tỏ sự oán giận và thù địch đối với người Kitô hữu. Trong những tin nhắn đó, ông yêu cầu được tuyển dụng “phù hợp với trình độ của mình” và dùng những lời lẽ xúc phạm người Kitô hữu, đe dọa sẽ thiêu sống “Chúa Giêsu Kitô của các người trên thập tự giá”.

Luật sư của ông đã yêu cầu đánh giá tâm thần, nói rằng thân chủ của mình đang bị rối loạn. Các báo cáo của Ý cho biết ông El Koudri từng được điều trị các vấn đề tâm thần từ năm 2022 đến năm 2024. Cũng có thông tin cho rằng ông đã ngừng dùng thuốc vào năm 2024, nói rằng ông cảm thấy khỏe. Các nhà điều tra đang tiếp tục xem xét tình trạng tâm thần và động cơ có thể của ông.

Phương thức tấn công – sử dụng xe cộ lao vào người đi bộ trên đường phố – tương tự như các vụ việc do chủ nghĩa thánh chiến gây ra trên khắp Âu Châu trong những năm gần đây. Tuy nhiên, nhà chức trách Ý chưa xác nhận bất kỳ liên hệ chính thức nào với chủ nghĩa khủng bố hoặc mạng lưới cực đoan.

Vụ việc ở Modena cũng đã làm dấy lên cuộc tranh luận mới ở Ý về vấn đề hội nhập. Phó Thủ tướng Matteo Salvini cho rằng vụ việc đặt ra câu hỏi về sự thất bại trong hội nhập, trong khi thị trưởng Modena, Massimo Mezzetti, lưu ý rằng một số người đã giúp ngăn chặn nghi phạm cũng là cư dân sinh ra ở nước ngoài. Do đó, vụ việc đã trở thành một phần của cuộc tranh luận chính trị rộng hơn về quyền công dân, an ninh công cộng và sự gắn kết xã hội.

Trong một văn kiện đáng chú ý năm 2000, Hồng Y Giacomo Biffi đã cảnh báo rằng làn sóng nhập cư quy mô lớn từ các quốc gia Hồi giáo đặt ra những thách thức đặc biệt đối với sự chung sống hòa bình do những khác biệt sâu sắc về văn hóa và tôn giáo. Giáo lý xã hội Công Giáo từ lâu đã khẳng định rằng chính sách nhập cư phải tôn trọng cả phẩm giá của người di cư và lợi ích chung của xã hội tiếp nhận. Các vị Giáo hoàng kế nhiệm, bao gồm cả Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI và Đức Thánh Cha Phanxicô, đều nhấn mạnh rằng sự hội nhập thực sự đòi hỏi nhiều hơn là chỉ địa vị pháp lý.

Các nhà điều tra đang tiếp tục xem xét các thiết bị kỹ thuật số và lý lịch của ông El Koudri. Một thẩm phán đã phê chuẩn việc bắt giữ ông, viện dẫn nguy cơ bỏ trốn và khả năng phạm thêm tội.

---

Source:Catholic Herald

Modena car-ramming suspect had sent anti-Christian emails

3. Tòa thánh cảnh báo rằng công nghệ AI 'deepfakes' đang đe dọa trải nghiệm của con người.

Hôm Thứ Năm, 21 Tháng Năm, Đức Hồng Y Jose Tolentino de Mendonça, nhà lãnh đạo Bộ Văn hóa và Giáo dục, đã chỉ trích công nghệ deepfake do AI tạo ra là mối đe dọa đối với sự giao lưu giữa con người.

Deepfakes là gì? Thưa: Deepfakes là các sản phẩm truyền thông tổng hợp—như hình ảnh, video hoặc bản ghi âm—được tạo ra hoặc chỉnh sửa mạnh mẽ bằng trí tuệ nhân tạo. Bằng cách phân tích các tập dữ liệu khổng lồ về hình ảnh và giọng nói của mục tiêu bị làm giả, các mô hình nghiên cứu sâu tiên tiến có thể chồng ghép hoặc tạo ra một hình ảnh chân thực nhưng hoàn toàn sai lệch về một người đang làm hoặc nói điều gì đó mà họ chưa từng làm.

Ví dụ nổi tiếng nhất của deepfake là video do bọn xâm lược Nga đưa ra vào ngày 25 Tháng Hai, 2022 trong đó mô tả Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy yêu cầu các binh sĩ Ukraine buông súng đầu hàng quân xâm lược Nga. Nó làm giả hay đến mức nhiều người lầm tưởng là thật, và Tổng thống Zelenskiy phải quyết định mỗi đêm đều có một video nói chuyện với quốc dân đồng bào để thông báo về tình hình đất nước. Ông đã phải làm như vậy trong suốt cuộc xâm lược của Nga cho đến nay, không sót một đêm nào, ngay cả khi phải công du nước ngoài.

Phát biểu tại một hội nghị về trí tuệ nhân tạo ở Rôma vào ngày 21 tháng 5, Đức Hồng Y Mendonça đã cảnh báo về những nguy hiểm của trí tuệ nhân tạo, nói rằng nó có thể “gây ra những hậu quả đau đớn đối với số phận của mỗi cá nhân.”

“Khi công nghệ deepfake gán khuôn mặt của một người cho những lời nói mà người đó chưa từng thốt ra… thì chính ngữ pháp của sự tương tác giữa con người đã bị thay đổi,” Đức Hồng Y Mendonça nói. “Công nghệ khai thác nhu cầu kết nối của chúng ta… không chỉ có thể gây ra những hậu quả đau lòng đối với số phận của các cá nhân, mà còn có thể làm tổn hại đến cấu trúc xã hội, văn hóa và chính trị của các xã hội.”

Diễn ra vài ngày trước khi thông điệp Magnifica Humanitas của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV được công bố, trong đó đề cập đến các vấn đề đạo đức và xã hội liên quan đến trí tuệ nhân tạo, chủ đề của hội nghị là “Bảo tồn tiếng nói và khuôn mặt con người”.

Được tổ chức bởi Bộ Truyền thông và diễn ra tại Đại học Giáo hoàng Urbanô, hội nghị đã quy tụ các giáo sư, nhà báo và kỹ sư, những người đã đưa ra những hiểu biết sâu sắc về những rủi ro mà trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI gây ra đối với những trải nghiệm chân thực của con người.

Đức Hồng Y Mendonça, trích dẫn thông điệp của Đức Giáo Hoàng nhân Ngày Truyền thông Xã hội Thế giới lần thứ 60, đã làm rõ rằng mục tiêu “không nằm ở việc ngăn chặn sự đổi mới kỹ thuật số mà là hướng dẫn nó”.

Paolo Ruffini, nhà lãnh đạo Bộ Truyền thông, nói thêm: “Nguy hiểm lớn nhất nằm ở việc thụ động chấp nhận ý tưởng rằng tri thức không còn thuộc về chúng ta nữa.”

Magnifica Humanitas: Đặt con người làm trọng tâm

Một số diễn giả tham gia hội nghị đã bày tỏ hy vọng về thông điệp sắp tới của Đức Giáo Hoàng Lêô về trí tuệ nhân tạo.

Một trong số đó là Giám mục Paul Tighe, thư ký của Tiểu ban Văn hóa thuộc Bộ Văn hóa và Giáo dục. Phát biểu với EWTN News bên lề sự kiện, Giám mục Tighe đã chia sẻ những ấn tượng của mình về những đóng góp mà Đức Giáo Hoàng dự định mang lại thông qua văn kiện này.

“Tôi nghĩ Đức Giáo Hoàng đang làm hai việc: Thứ nhất, ngài sẽ đưa ra những quan điểm giúp mọi người suy ngẫm và tư duy phản biện về trí tuệ nhân tạo và vai trò của nó trong xã hội. Thứ hai, ngài đang khởi xướng một cuộc đối thoại,” Tighe nói với EWTN News. “Ngài muốn tạo ra một môi trường mà tất cả những người tham gia vào việc phát triển trí tuệ nhân tạo đều chú trọng đến việc đặt con người làm trung tâm.”

---

Source:National Catholic Register

Vatican Warns That AI ‘Deepfakes’ Threaten the Human Experience

4. Đức Giáo Hoàng nhắn nhủ những người tham dự hội nghị về trí tuệ nhân tạo hãy chiêm nghiệm về Chúa Kitô để hiểu về Thiên Chúa và con người.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã phát biểu trước những người tham dự hội nghị về trí tuệ nhân tạo tại Vatican, nói với họ rằng mối quan tâm hàng đầu của Giáo hội là ơn cứu độ vĩnh cửu của mỗi con người, và nhấn mạnh rằng việc chiêm nghiệm về Chúa Kitô là phương tiện để đến được chân lý về Thiên Chúa và con người.

Hội nghị, mang tên Custodire voci e volti umani (Bảo tồn tiếng nói và khuôn mặt con người), đã diễn ra hôm Thứ Sáu, 22 Tháng Năm, tại Đại học Giáo hoàng Urbanôô và được tổ chức bởi hai cơ quan của Vatican. Hội nghị được đặt tên theo tiêu đề thông điệp của Đức Giáo Hoàng Lêô nhân Ngày Truyền thông Thế giới năm 2026.

“Mối quan tâm hàng đầu của Giáo hội từ trước đến nay và vẫn luôn là sự cứu rỗi đời đời cho mỗi con người,” Đức Giáo Hoàng Lêô nói với những người tham dự hội nghị. “Ước muốn cho mọi người ‘được cứu rỗi và nhận biết chân lý’ (1 Tim 2:4) do đó phải định hướng không chỉ các quyết định và hành động của chúng ta, mà còn cả việc sử dụng và định hướng truyền thông, công nghệ kỹ thuật số và trí tuệ nhân tạo để bảo đảm rằng những công cụ này được đặt vào phục vụ nhân loại một cách đích thực.”

“ Như bằng chứng đáng buồn là sự quảng bá và ứng dụng công nghệ một cách bừa bãi, làm tổn hại đến phẩm giá con người, và những thiệt hại gây ra khi chatbot cùng các công nghệ khác lợi dụng nhu cầu về các mối quan hệ giữa người với người, chúng ta thực sự đang chứng kiến sự suy giảm về ý nghĩa của việc làm người,” Đức Giáo Hoàng Lêô nói tiếp. “Do đó, việc khôi phục lại sự hiểu biết về ý nghĩa và sự cao cả đích thực của nhân loại như Thiên Chúa đã định càng trở nên cấp thiết hơn.”

Đức Giáo Hoàng giải thích rằng “trong bối cảnh này, tôi tin chắc rằng chỉ bằng cách chiêm nghiệm Chúa Kitô, Ngôi Lời Nhập Thể, chúng ta mới có thể khôi phục không chỉ một cái nhìn đúng đắn về Thiên Chúa, mà còn hiểu được chân lý của nhân loại... Vì lý do này, việc bảo tồn chân thực dung mạo và tiếng nói của mỗi cá nhân nhất thiết phải bao hàm một cuộc gặp gỡ với Đấng là 'hình ảnh của Thiên Chúa vô hình', đồng thời chính Ngài cũng là người hoàn hảo (Cô-lô-xi 1:15).”

Đức Giáo Hoàng Lêô nói thêm:

Chúng ta được kêu gọi mang ánh sáng của Chúa Kitô đến thế giới, soi sáng mọi khía cạnh hoạt động của con người (xem Ga 8:12; Mt 5:14-16). Làm sao chúng ta có thể không làm được điều đó trong thời đại của chúng ta, nhất là với một vấn đề đang rất phổ biến trong xã hội? Do đó, Giáo hội thấy mình cần phải đóng góp vào nỗ lực lập kế hoạch và thực hiện việc giáo dục về truyền thông, thông tin và trí tuệ nhân tạo trong hệ thống giáo dục. Bằng cách này, Giáo hội có thể giúp bảo đảm rằng mọi người có được kỹ năng tư duy phản biện và công nghệ góp phần vào sự cứu rỗi của những người sử dụng chúng…

Tất cả mọi người, đặc biệt là giới trẻ, “cần học cách tiết chế và kỷ luật trong việc sử dụng” công nghệ (Inter Mirifica 10), với sự hướng dẫn của cha mẹ và các nhà giáo dục… Giới trẻ nói riêng rất cởi mở với chân lý này và khao khát khám phá ý nghĩa cuộc sống. Do đó, chúng ta phải giúp họ gặp gỡ Chúa Kitô hằng sống và dạy họ cách tích hợp việc sử dụng công nghệ vào một lối sống Kitô giáo toàn diện.

Các diễn giả và thành viên tham gia hội thảo bao gồm các quan chức Vatican, học giả và nhà văn về trí tuệ nhân tạo, trong đó có Hồng Y José Tolentino de Mendonça, Paolo Ruffini, Marijana Grbeša Zenzerović (Đại học Zagreb), Kashmir Hill, Vineet Khosla, Eli Pariser, Paola Ricaurte, Benjamin Rosman, Joy Buolamwini, Daniel Dzuban (Tập đoàn Sony), Tristan Harris, Adeline Hulin, Divina Frau-Meigs, Rayén Condeza Dall'Orso và Justin Kings.

---

Source:Catholic World News

Contemplate Christ to understand God and man, Pope tells AI conference participants

 

1. Tổng thống Trump nói Iran đang “đàm phán trong tình trạng vô vọng”.

Tổng thống Trump nói rằng Iran đang “đàm phán trong tình trạng vô vọng” và cần đạt được một thỏa thuận, nhưng ông cũng nói rằng Mỹ vẫn có thể cần phải quay lại các cuộc tấn công khi phát biểu tại một cuộc họp nội các ở Tòa Bạch Ốc.

“Họ rất muốn đạt được thỏa thuận,” ông nói. “Cho đến nay, họ vẫn chưa đạt được, chúng tôi không hài lòng, nhưng chúng tôi sẽ hài lòng. Chúng tôi sẽ hài lòng. Hoặc là chúng tôi sẽ phải hoàn thành công việc. Hải quân của họ đã biến mất, như tôi đã nói hàng ngàn lần, hải quân của họ đã biến mất, không quân của họ đã biến mất, mọi thứ đều đã biến mất. Và họ đang đàm phán trong tình trạng kiệt quệ. Nhưng chúng ta hãy xem điều gì sẽ xảy ra. Có thể chúng ta phải quay lại và hoàn thành nó, có thể là không.”

“Hiện tại, tôi nghĩ có vẻ như họ chỉ muốn đạt được thỏa thuận,” ông nói. “Tôi không nghĩ họ có lựa chọn nào khác.”

Tổng thống Trump nói rằng giới lãnh đạo Iran cho rằng họ sẽ chỉ chờ đợi ông hết nhiệm kỳ vì áp lực chính trị từ cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

“Họ nghĩ họ sẽ chờ lâu hơn tôi, các bạn biết đấy,” ông nói. “‘Chúng ta sẽ chờ lâu hơn ông ta. Ông ta còn phải đối mặt với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.’ Tôi không quan tâm đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Hãy nhìn những gì đã xảy ra đêm qua. Đó chỉ là khúc dạo đầu cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.”

[CBSNews: Trump says Iran is “negotiating on fumes”]

2. Trung Quốc cáo buộc tàu chiến Hòa Lan có ‘hành động khiêu khích’ ở Biển Đông.

Căng thẳng leo thang vào thứ Tư giữa Trung Quốc và Hòa Lan sau một cuộc đối đầu giữa một tàu khu trục của Hòa Lan và hải quân Trung Quốc ngoài khơi quần đảo Hoàng Sa đang tranh chấp ở Biển Đông.

Phát ngôn nhân của Bộ Ngoại giao Trung Quốc là Vương Văn Bân (Wang Wenbin - 王文斌) cho biết hôm Thứ Năm, 28 Tháng Năm, rằng lực lượng hải quân và không quân đã sử dụng “các biện pháp cần thiết” — bao gồm cảnh báo và gây nhiễu điện tử — sau khi tàu HNLMS De Ruyter bị cáo buộc “xâm phạm bất hợp pháp” gần quần đảo Hoàng Sa và phóng trực thăng từ tàu vào không phận Trung Quốc.

Ông cũng cáo buộc phía Hòa Lan “nghiêm trọng” làm suy yếu sự ổn định ở Biển Đông và kêu gọi họ “ngừng ngay lập tức các hành động xâm phạm và khiêu khích”.

Cuộc đối đầu diễn ra gần quần đảo Hoàng Sa, một quần đảo có vị trí chiến lược quan trọng gồm khoảng 130 hòn đảo mà Bắc Kinh đã chiếm từ Việt Nam vào những năm 1970 và hiện đang kiểm soát thông qua một mạng lưới các tiền đồn quân sự và khả năng giám sát. Trung Quốc kiểm soát chặt chẽ việc đi lại đến khu vực này, và các tàu cá nhân hoặc thương mại không được phép vào vùng biển thuộc chủ quyền của quần đảo.

Bộ Quốc phòng Hòa Lan đã bác bỏ lời giải thích của Bắc Kinh, nói với POLITICO rằng tàu HNLMS De Ruyter đang hoạt động “phù hợp với luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển, gọi tắt là UNCLOS”.

Bộ này cho biết tàu khu trục đang di chuyển qua Biển Đông và ghé các cảng trong khu vực “nhằm tăng cường quan hệ ngoại giao, an ninh và kinh tế” với các nước đối tác.

Hãng này từ chối bình luận thêm về “các chi tiết hoạt động”.

Vụ việc này xảy ra sau một cuộc chạm trán khác vào tuần trước gần Phi Luật Tân, khi chỉ huy tàu khu trục Hòa Lan cho biết một trực thăng quân sự Trung Quốc đã tiếp cận tàu trong giây lát rồi rời đi. “Họ hỏi chúng tôi là ai và chúng tôi trả lời, thế là đủ rồi”, chỉ huy Rodger de Wit nói với một tờ báo địa phương.

Những năm gần đây, Hòa Lan ngày càng tích cực hoạt động ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, điều động tàu chiến đi qua Biển Đông như một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm tăng cường quan hệ an ninh trong khu vực. Năm 2021, tàu khu trục HNLMS Evertsen đã đi qua khu vực này cùng với nhóm tác chiến Hàng Không Mẫu Hạm của Anh do HMS Queen Elizabeth dẫn đầu, và năm 2024, HNLMS Tromp đã tiến hành các cuộc tập trận với tàu chiến của Hải quân Mỹ tại vùng biển tranh chấp.

Bá quyền Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền đối với hầu hết Biển Đông, bất chấp phán quyết trọng tài năm 2016 tại La Hay cho rằng các tuyên bố chủ quyền rộng lớn của Bắc Kinh không có cơ sở pháp lý theo luật quốc tế - một phán quyết mà Trung Quốc bác bỏ.

[Politico: China accuses Dutch warship of ‘provocative acts’ in South China Sea]

3. Các quan chức Nga thừa nhận trong chỗ riêng tư rằng hệ thống của Putin “không có tương lai”.

Theo hãng tin độc lập Verstka của Nga đưa tin, các quan chức Nga đang ngầm thừa nhận một cuộc khủng hoảng ngày càng trầm trọng trong hệ thống chính trị của Vladimir Putin giữa cuộc chiến kéo dài chống lại Ukraine.

Theo báo cáo, sự lo lắng đang lan rộng trong giới quan chức và viên chức cấp trung của Điện Cẩm Linh khi Nga phải đối mặt với tỷ lệ ủng hộ của công chúng giảm sút và áp lực ngày càng gia tăng liên quan đến chiến tranh.

Hai biến cố tác động mạnh đến tâm lý người Nga là cuộc diễn binh ngày Chiến Thắng 9 tháng Năm của Nga, và các vụ tấn công gần đây vào Thủ đô Mạc Tư Khoa. Putin đã phải nhờ Mỹ bảo kê để có thể tổ chức cuộc diễn binh. Hai vụ tấn công gần đây vào Thủ đô Mạc Tư Khoa đã chứng kiến hàng loạt các tòa nhà, dinh thự, các nhà máy bốc cháy, các xe bồn chở nhiên liệu bị tấn công cháy đen kịt trên xa lộ Vtorovo - Mạc Tư Khoa. Quang cảnh trông như một bãi chiến trường.

“Việc hệ thống này không có tương lai là điều hiển nhiên với tất cả mọi người, và ai cũng bàn tán về điều đó với nhau,” một nhân viên cấp trung của văn phòng tổng thống Nga nói với Verstka.

“Nhưng không ai nói gì hơn ngoài việc nêu ra sự thật,” nguồn tin cho biết thêm.

Đồng thời, các quan chức thân cận nhất với Putin được tường trình vẫn cảm thấy tương đối an toàn, trong khi các quan chức cấp thấp hơn ngày càng lo sợ điều gì có thể xảy ra nếu cấu trúc chính phủ hiện tại suy yếu hoặc sụp đổ.

“Nếu quyền lực của Putin sụp đổ, chúng tôi sẽ không còn tương lai,” một quan chức Nga nói với hãng tin này.

“Ai cũng hiểu điều này, mặc dù không ai nói ra một cách công khai.”

Các quan chức cho biết 'những nhóm lo lắng nhất' có liên quan đến chiến tranh.

Theo Verstka, một số quan chức Nga đang cố gắng tập trung vào “những vấn đề cá nhân nhỏ nhặt” hoặc những việc gây xao nhãng trong bối cảnh sự bất ổn bên trong hệ thống ngày càng gia tăng.

“Tình hình đã quá rõ ràng – ngày mai hoặc sẽ tồi tệ hơn hoặc vẫn như cũ. Và bạn không thể tác động đến điều đó,” một nguồn tin thân cận với Điện Cẩm Linh cho biết.

“Đó là lý do tại sao mọi người trở nên ủ rũ, cũng giống như bao người khác.”

Một nguồn tin khác làm việc với chương trình truyền thông của Điện Cẩm Linh cho biết, “các nhóm lo lắng nhất” trong hệ thống chính trị Nga là các quan chức chịu trách nhiệm kiểm soát chính trị trong nước và những người hưởng lợi từ chiến tranh.

Thậm chí có một quan chức còn thừa nhận với Verstka rằng ông ta “thích gửi con mình ra nước ngoài du học hơn và chúng tôi sẽ tiếp tục chiến đấu thêm một thời gian nữa.”

Trước đó, một Dân biểu Duma Quốc gia tên là Renat Suleimanov, cho rằng nền kinh tế Nga sẽ không thể chịu đựng được một cuộc chiến kéo dài ở Ukraine và lập luận rằng “chiến dịch quân sự đặc biệt” của Điện Cẩm Linh nên kết thúc càng sớm càng tốt.

“Rõ ràng là nền kinh tế sẽ không thể chịu đựng được việc kéo dài chiến dịch quân sự đặc biệt này”, Suleimanov nói, sử dụng thuật ngữ mà Điện Cẩm Linh dùng để chỉ cuộc xâm lược Ukraine.

Theo dữ liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Dư luận Nga (VtsIOM) thuộc sở hữu nhà nước, tỷ lệ ủng hộ Putin trong lòng người dân Nga đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ trước cuộc xâm lược Ukraine năm 2022, trong bối cảnh kinh tế suy thoái và việc siết chặt kiểm soát truy cập internet gây nhiều tranh cãi. Tỷ lệ ủng hộ tổng thống Nga đã giảm xuống mức thấp kỷ lục 65,6% vào tuần trước, giảm 4,5 điểm phần trăm so với cuối tháng 3.

Trước cuộc xâm lược vào cuối tháng 2 năm 2022, tỷ lệ ủng hộ Putin ở mức 64,3%. Con số này nhanh chóng tăng lên sau cuộc tấn công, như thường thấy trong thời chiến.

Sự sụt giảm mức độ ủng hộ trong năm nay trùng khớp với việc Điện Cẩm Linh siết chặt kiểm soát không gian mạng Nga và nỗ lực của chính quyền nhằm tạo ra “internet chủ quyền”.

Vào tháng 3, Điện Cẩm Linh đã chặn ứng dụng nhắn tin phổ biến Telegram, cùng với một số nền tảng và dịch vụ khác như YouTube và Facebook, trong nỗ lực khuyến khích người dùng chuyển sang sử dụng “siêu ứng dụng” Max được nhà nước phê duyệt, điều mà các nhà phê bình lo ngại có thể bị sử dụng để giám sát. Việc Nga siết chặt kiểm soát internet được xem là cách để thắt chặt kiểm soát không gian thông tin nhằm hạn chế sự bất đồng chính kiến tiềm tàng trong nước.

[Kyiv Post: Russian Officials Privately Admit Putin System ‘Has No Future’]

4. Anh và Ba Lan ký hiệp ước quốc phòng và di cư mới.

Hôm thứ Tư, Anh và Ba Lan đã ký một thỏa thuận quốc phòng, bổ sung vào danh sách ngày càng tăng các hiệp định an ninh song phương Âu Châu được thúc đẩy bởi cuộc chiến của Nga ở Ukraine.

Theo Hiệp ước Northolt, hai nước cam kết phát triển hỏa tiễn phòng không tầm trung, tăng cường hợp tác trong việc đối phó với các mối đe dọa hỗn hợp từ Nga, thúc đẩy mua sắm chung, đẩy mạnh các cuộc tập trận quân sự và tái khẳng định cam kết “hỗ trợ lẫn nhau” trong trường hợp bị tấn công vũ trang. Họ cũng đồng ý tăng cường quan hệ trong các lĩnh vực năng lượng và khí hậu, an ninh kinh tế và di cư.

Thủ tướng Anh Keir Starmer ca ngợi hiệp định này là một “bước tiến vượt bậc” trong hợp tác quốc phòng, “được củng cố khi chúng ta đối mặt với những thách thức hiện nay”. Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cho biết thỏa thuận này sẽ giúp “bảo vệ Ba Lan và các quốc gia khác trước mối đe dọa từ Nga”.

Theo hiệp ước, Warsaw và Luân Đôn cũng sẽ hợp tác xây dựng một kế hoạch hành động chung mới về vấn đề di cư bất hợp pháp, trong đó “sẽ thảo luận về cách tăng cường an ninh biên giới và triệt phá các nhóm tội phạm có tổ chức”.

Thỏa thuận này, dựa trên các hiệp định tương tự giữa hai nước được ký kết vào năm 2017 và 2023, là thỏa thuận song phương mới nhất trong một loạt các thỏa thuận song phương khi các nước Âu Châu tìm cách củng cố mối quan hệ với các đồng minh ngoài NATO.

Trong số 169 thỏa thuận quốc phòng đa phương được các nước Liên Hiệp Âu Châu, Anh và Ukraine ký kết kể từ năm 2014, 135 thỏa thuận được ký sau khi Mạc Tư Khoa phát động chiến tranh toàn diện vào năm 2022, và riêng năm 2025 đã có 36 thỏa thuận được ký kết.

Các cường quốc quân sự lớn nhất Âu Châu — Anh, Pháp, Ý, Đức và Ba Lan — đang ký kết các thỏa thuận ràng buộc ngành công nghiệp quốc phòng và quân đội của họ vào một mạng lưới hợp tác chặt chẽ hơn. Ba Lan dự định sẽ ký một thỏa thuận tương tự với Đức vào tháng tới.

Ed Arnold, cố vấn quốc phòng tại công ty tư vấn The D Group và cựu quan chức NATO, cho biết thỏa thuận Northolt là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn của Starmer nhằm tái định hướng Anh quốc theo hướng phù hợp với Liên Hiệp Âu Châu, và có thể giúp phát tín hiệu về nhu cầu sản xuất lớn hơn ở cả hai quốc gia đối với các công ty quốc phòng.

Tuy nhiên, văn bản này, mà ông cho rằng “cố tình... mơ hồ về chi tiết”, lại có rất ít nghĩa vụ cụ thể và không bổ sung nhiều so với các phiên bản trước đó. Nó chủ yếu thể hiện việc Luân Đôn đang tăng cường năng lực quốc phòng bất chấp những lần trì hoãn liên tục đối với kế hoạch đầu tư quốc phòng của mình. “Đó là rất nhiều trò chơi chính trị”, Arnold nói.

Mặc dù văn bản này nhằm mục đích tăng cường “sự hợp tác giữa NATO và Liên Hiệp Âu Châu”, nhưng nó có thể phản tác dụng với Brussels, ông nói thêm. “Liên Hiệp Âu Châu thực sự không thích những điều kiểu này, bởi vì họ không thích việc Anh lựa chọn một cách có chọn lọc và đàm phán ở cấp độ song phương với các quốc gia thành viên.”

Ông Arnold cho biết, mặc dù trên giấy tờ, thỏa thuận này công nhận NATO là “nền tảng của phòng thủ tập thể”, nhưng hiệp ước phản ánh những bất ổn ngày càng gia tăng về sức khỏe của liên minh quân sự trước những lời đe dọa liên tục từ Ông Donald Trump.

Thay vì chỉ dựa vào NATO, những hiệp ước như vậy giúp “ràng buộc một số quốc gia trở thành các quốc gia tiền tuyến”, ông nói. “Một trong những lý do khiến chúng ta thấy ngày càng nhiều thỏa thuận này là do ngày càng có nhiều nghi vấn về NATO - và đặc biệt là về sự ủng hộ của Mỹ đối với NATO.”

Bộ Quốc phòng Anh chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức khi được POLITICO yêu cầu bình luận.

[Politico: UK and Poland sign new defense and migration pact]

5. Thượng Nghị Sĩ Graham cho rằng Tổng thống Trump có thể thuyết phục Ả Rập Xê Út tham gia Hiệp định Abraham, “chấm dứt hiệu quả xung đột Ả Rập-Israel”.

Thượng Nghị Sĩ đảng Cộng hòa Lindsey Graham, người ủng hộ việc nối lại hành động quân sự ở Iran, cho biết ông tin rằng Tổng thống Trump có thể thuyết phục Ả Rập Xê Út tham gia Hiệp định Abraham, “chấm dứt hiệu quả xung đột Ả Rập-Israel”.

“Tin tức quan trọng nhất từ cuộc họp nội các là quyết tâm của Tổng thống Trump trong việc mở rộng Hiệp định Abraham, bao gồm cả việc Ả Rập Xê Út thiết lập hòa bình với Israel. Đây sẽ là sự thay đổi lớn nhất ở Trung Đông trong hàng ngàn năm, chấm dứt hiệu quả cuộc xung đột Ả Rập-Israel,” Graham nói.

Thỏa thuận về Hiệp định Abraham, được đàm phán trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump, sẽ đồng nghĩa với việc bình thường hóa quan hệ giữa Ả Rập Xê Út và Israel. Hiện tại, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Bahrain, Morocco, Sudan và Kazakhstan đã đồng ý với cam kết này.

“Tôi đã nỗ lực thúc đẩy bình thường hóa trong nhiều năm, kể cả trong thời chính quyền Tổng thống Biden, bởi vì tôi biết điều này sẽ dẫn đến một nền hòa bình lâu dài và một Trung Đông mới có thể trở thành một cường quốc kinh tế, chứ không phải là một thùng thuốc súng”, Graham viết.

Tổng thống Trump cho rằng việc các nước vùng Vịnh - như Ả Rập Xê Út, Qatar “và các nước khác” - đồng ý với Hiệp định Abraham có thể là điều kiện để đạt được thỏa thuận hòa bình với Iran.

“Nếu họ làm được điều đó thì sẽ là một sự kiện lịch sử. Và tôi nghĩ, họ nợ chúng ta điều đó,” ông nói.

[CBSNews: Sen. Graham thinks Trump can get Saudi Arabia to join Abraham Accords, “effectively ending the Arab-Israeli conflict”]

6. Đài truyền hình nhà nước Iran tuyên bố thêm 23 tàu được phép đi qua eo biển Hormuz khi Iran cố gắng thể hiện một “bình thường mới”.

“Hôm nay, 23 tàu thuyền đã xin phép Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC để đi qua eo biển Hormuz và đã nhận được giấy phép”, một phóng viên trên đài truyền hình nhà nước IRIB của Iran tuyên bố hôm Thứ Năm, 28 Tháng Năm.

“Các điều kiện của Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo vẫn không thay đổi. Những điều kiện này đã được nêu rõ ngay từ ngày đầu tiên và vẫn còn hiệu lực cho đến ngày nay: không một quốc gia thù địch nào được phép cho tàu của họ đi qua eo biển Hormuz, nhưng họ sẽ hợp tác với những quốc gia muốn tôn trọng trật tự của Iran.”

Đây là bản tin mới nhất trong một loạt các bản tin tương tự do cùng một phóng viên truyền hình nhà nước thực hiện trong tuần này. Tất cả đều được phát sóng từ gần bờ biển Iran, và rõ ràng nhằm mục đích mô tả tình hình mới tại các tuyến đường vận chuyển nhộn nhịp của eo biển — vốn luôn tự do và thông thoáng cho các tàu thương mại cho đến khi Mỹ và Israel phát động cuộc chiến chung chống lại Iran.

Kể từ khi Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa quân sự đối với các cảng và tàu thuyền của Iran vào ngày 13 tháng 4, Tehran đã đe dọa tấn công bất kỳ tàu nào cố gắng đi qua eo biển Hormuz mà không có sự cho phép của họ. Họ cho biết hàng chục tàu đã xin phép và được cấp phép trong tuần này, mặc dù con số thực tế rất khó xác minh vì các tàu có thể che giấu vị trí thực của mình.

Các quan chức Iran cho biết họ đang triển khai một hệ thống mới, phối hợp với Oman, để kiểm soát giao thông hàng hải qua eo biển. Họ nói rằng họ không áp đặt phí cầu đường, điều mà chính quyền Trump cáo buộc Tehran đang cố gắng thực hiện, nhưng hệ thống mới sẽ gây ra chi phí cho các chủ hàng.

Tuần này, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết eo biển sẽ mở cửa trở lại “bằng cách này hay cách khác”, đồng thời gọi hành động của Iran liên quan đến giao thông thương mại là bất hợp pháp và “không bền vững đối với thế giới, điều đó là không thể chấp nhận được”.

Trong khi đó, công ty viễn thông quốc gia Iran TCI hôm Thứ Năm, 28 Tháng Năm, cho biết việc truy cập internet trên khắp cả nước đã “gần như trở lại mức độ” như trước khi bị chặn vào đầu cuộc chiến tranh Mỹ-Israel với Iran, mặc dù một quan chức thừa nhận vẫn còn những vấn đề về kết nối đối với một số người và hứa sẽ hỗ trợ.

Davoud Zareian, phó phát ngôn viên của TCI, cho biết “trong trường hợp gặp sự việc, người dùng trước tiên nên tắt rồi bật lại modem hoặc bộ định tuyến của mình”, và nếu vấn đề vẫn tiếp diễn, ông khuyến khích khách hàng liên hệ với công ty “để các chuyên gia có thể kiểm tra và giải quyết vấn đề”.

Ông Zareian cho biết lưu lượng truy cập internet đã “tăng lên đáng kể và gần như đã trở lại mức trước khi xảy ra sự việc.”

Trong bản cập nhật mới nhất, nhóm giám sát internet quốc tế Netblocks cho biết rằng kết nối internet ở Iran “đã được khôi phục trong 24 giờ qua”.

Tổ chức này cho biết: “Dịch vụ vẫn bị kiểm duyệt nghiêm ngặt, với những hạn chế mới đối với tin nhắn và cửa hàng ứng dụng so với trước tháng Giêng”, đồng thời nhấn mạnh rằng “lời kêu gọi về một internet tự do và cởi mở vượt qua những chia rẽ chính trị và cần được lắng nghe”.

“Chào mừng trở lại #Iran!” nhóm này cho biết trong một thông báo cập nhật hôm thứ Ba, xác nhận rằng việc truy cập đang được khôi phục tại nước này.

[CBSNews: State TV claims 23 more ships cleared to transit Strait of Hormuz as Iran tries to present a new normal]

7. Ông Rubio nói Nga không trực tiếp thúc giục Mỹ di tản Đại sứ quán khỏi Kyiv.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã bác bỏ những lời đồn đoán rằng Mạc Tư Khoa đang thúc giục Mỹ di tản nhân viên đại sứ quán khỏi Kyiv, nói rằng thay vào đó Nga đã đưa ra một cảnh báo rộng hơn rằng các cơ sở ngoại giao ở thủ đô Ukraine vẫn đang gặp nguy hiểm.

Trả lời phóng viên tại Ấn Độ hôm thứ Ba, Rubio cho biết Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã chuyển lời nhắn từ nhà độc tài Vladimir Putin tới Tổng thống Trump, và ông đã chuyển lời nhắn đó.

Những bình luận của Rubio được đưa ra sau khi Bộ Ngoại giao Nga cho biết Lavrov đã thông báo với ông về quyết định của Mạc Tư Khoa bắt đầu “các cuộc tấn công có hệ thống” vào các địa điểm ở Kyiv có liên quan đến các trung tâm quân sự và ra quyết định của Ukraine.

Theo Bộ Ngoại giao Nga, Mạc Tư Khoa cũng khuyến nghị các chính phủ nước ngoài nên đưa các nhân viên ngoại giao và công dân của họ ra khỏi thủ đô.

Rubio tìm cách giảm nhẹ ý kiến cho rằng thông điệp đó là yêu cầu trực tiếp của Nga đối với Mỹ về việc rút các nhà ngoại giao của mình khỏi Kyiv.

“Nguy hiểm trong tất cả các cuộc chiến này, khi chúng tiếp diễn và kéo dài, là luôn tiềm ẩn nguy cơ leo thang”, Rubio nói với Shaun Tandon của AFP.

Lời đe dọa từ Nga đã vấp phải sự lên án mạnh mẽ hơn nữa từ các đối tác của Ukraine, nhiều người trong số họ vẫn duy trì các phái đoàn ngoại giao tại Kyiv bất chấp các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa liên tiếp của Nga trong suốt cuộc chiến toàn diện.

Bộ Ngoại giao Ukraine lên án lời cảnh báo của Nga là “hành động tống tiền trắng trợn” nhằm đe dọa cộng đồng quốc tế, đồng thời kêu gọi các đối tác đáp trả bằng cách tăng cường áp lực lên Mạc Tư Khoa và củng cố hệ thống phòng không của Ukraine.

[Kyiv Post: Rubio Says Russia Did Not Directly Urge US Embassy Evacuation From Kyiv]

8. Von der Leyen sẽ gặp Thủ tướng Hung Gia Lợi Magyar vào thứ Sáu

Theo thông báo từ Ủy ban Âu Châu, Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen sẽ gặp Thủ tướng mới đắc cử của Hung Gia Lợi, Péter Magyar, tại Brussels vào chiều thứ Sáu.

Ông Maygar cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội tối thứ Tư rằng cuộc họp sẽ diễn ra vào thứ Sáu. Phát ngôn viên chính của Ủy ban, bà Paula Pinho, đã xác nhận điều này và thời gian diễn ra cuộc họp ngay sau đó.

Thông báo xác nhận vào tối thứ Tư được đưa ra sau nhiều ngày dường như do dự từ phía cơ quan điều hành Liên Hiệp Âu Châu về thời điểm – hoặc thậm chí là liệu – cuộc gặp sẽ diễn ra. Điều này diễn ra sau khi Ngoại trưởng Hung Gia Lợi Anita Orbán nói với POLITICO hôm thứ Bảy rằng Magyar sẽ đến Brussels để đàm phán trong tuần này.

Budapest đang tìm cách thiết lập lại mối quan hệ căng thẳng với Brussels sau nhiều năm đối đầu dưới thời cựu lãnh đạo Viktor Orbán.

Ông Magyar, nhà lãnh đạo phong trào trung dung giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử Hung Gia Lợi tháng trước, đang tìm cách giải phóng hàng tỷ euro tiền quỹ Liên Hiệp Âu Châu bị đóng băng do những vi phạm luật Liên Hiệp Âu Châu của Budapest dưới thời ông Orbán, người đã lãnh đạo đất nước trong 16 năm liên tiếp.

Việc giải ngân 10,4 tỷ euro từ quỹ phục hồi hậu đại dịch của Liên Hiệp Âu Châu là ưu tiên hàng đầu của chính phủ Hung Gia Lợi, Ngoại trưởng Orbán - không có quan hệ họ hàng với cựu lãnh đạo - nói với POLITICO.

Ủy ban Âu Châu cho biết việc giải ngân khoản tiền này phụ thuộc vào việc Hung Gia Lợi đáp ứng các tiêu chuẩn cải cách cụ thể. Budapest đang chạy đua để hoàn thành các yêu cầu cần thiết để đủ điều kiện nhận tiền, và nước này phải chính thức yêu cầu trước ngày 31 tháng 8.

Ông Magyar cho biết đã có “thỏa thuận chính trị” về việc giải phóng các khoản tiền bị đóng băng, trong khi một quan chức của Ủy ban Âu Châu nói với Brussels Playbook của POLITICO hôm thứ Ba rằng một số vấn đề kỹ thuật vẫn chưa được giải quyết.

Nhà lãnh đạo mới của Hung Gia Lợi đã gặp bà von der Leyen tại Brussels hồi tháng Tư để khởi động các cuộc đàm phán nhằm giải ngân khoản tiền này trước thời hạn.

Hôm thứ Năm, ông Magyar cũng sẽ có cuộc hội đàm với Tổng thư ký NATO Mark Rutte tại Brussels, liên minh này xác nhận hôm thứ Tư. Ông cũng sẽ gặp Thủ tướng Bỉ Bart De Wever, theo một quan chức chính phủ Bỉ.

[Politico: Von der Leyen to meet Hungarian PM Magyar on Friday]

9. Tham gia Hiệp định Abraham hả? Các đồng minh của Mỹ chế giễu yêu cầu của Tổng thống Trump.

Yêu cầu của Tổng thống Trump về việc nhiều quốc gia Hồi giáo hơn nữa tham gia Hiệp định Abraham và công nhận Israel như một phần nỗ lực chấm dứt chiến tranh với Iran đang vấp phải sự chế giễu, bác bỏ và thường là sự im lặng từ các quan chức ở những quốc gia đó.

Ý tưởng của Tổng thống Trump, nếu ông kiên quyết thực hiện, có thể gây nguy hiểm cho thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran — các chính phủ có thể từ bỏ vai trò trung gian hòa giải thay vì mạo hiểm làm phật lòng công chúng bằng cách thiết lập quan hệ với Israel. Nhưng một số quan chức Trung Đông không coi yêu cầu của Tổng thống Trump quá nghiêm chỉnh, cho rằng đó chỉ là nỗ lực của tổng thống Mỹ nhằm xoa dịu các đảng viên Cộng hòa diều hâu, những người lo ngại ông sẽ nhượng bộ quá nhiều trong các cuộc đàm phán với Iran.

“Đây là một chiến thuật khôn ngoan để xoa dịu sự giận dữ của cử tri,” một nhà ngoại giao Ả Rập vùng Vịnh cho biết, yêu cầu được giấu tên như những người khác để thảo luận về vấn đề ngoại giao nhạy cảm. “Ông ấy sẽ tiếp tục nhắc lại chuyện này. Nhưng nó sẽ không phải là một phần của thỏa thuận.”

Tuy nhiên, tuyên bố của Tổng thống Trump đã làm gia tăng sự bất ổn trong một tình hình vốn đã rất dễ biến động. Hàng loạt các cuộc tấn công quân sự mới của Mỹ vào các địa điểm phóng hỏa tiễn và tàu thuyền của Iran bị nghi ngờ rải thủy lôi, cũng như cuộc tấn công leo thang của Israel ở Li Băng, đang làm gia tăng lo ngại rằng thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ, Israel và Iran có thể sụp đổ và đẩy khu vực vào vòng xoáy xung đột dữ dội hơn. Cuộc chiến đã gây ra những hậu quả kinh tế trên toàn cầu.

Khi nghe về những yêu cầu của Tổng thống Trump, một cựu quan chức Mỹ đã gửi những bức thư chế giễu tới các quan chức Ả Rập chúc mừng họ tham gia Hiệp định Abraham — và nhận được những biểu tượng cảm xúc cười đáp lại.

Cựu quan chức Mỹ cho biết một số quan chức Ả Rập mà họ liên lạc xem yêu cầu của Tổng thống Trump là một “liều thuốc độc”, đồng thời nói thêm rằng “nó tạo ra những điều kiện mới cho hòa bình mà cả Iran lẫn các quốc gia liên quan đều không chấp nhận”.

Một cựu quan chức Mỹ khác mô tả phản ứng từ các liên lạc viên chính phủ Trung Đông của họ là “sự hoài nghi và thất vọng”.

Phát ngôn nhân Tòa Bạch Ốc Anna Kelly lưu ý rằng Tổng thống Trump đã muốn mở rộng Hiệp định Abraham, vốn thiết lập quan hệ ngoại giao, kinh tế và các mối quan hệ khác giữa Israel và một số quốc gia Ả Rập, kể từ khi ông khởi xướng chúng trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình.

“Hiệp định Abraham đã mang lại lợi ích kinh tế to lớn cho tất cả các quốc gia tham gia và tạo điều kiện cho sự hợp tác mang tính lịch sử, vì vậy đây sẽ là sự bổ sung tự nhiên cho một thỏa thuận hòa bình giữa Hoa Kỳ và Iran”, Kelly nói.

Hôm thứ Hai, Tổng thống Trump nói rằng ông “bắt buộc phải yêu cầu” các quốc gia như Pakistan, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ, Qatar và Ả Rập Xê Út ký kết các thỏa thuận. Ông lưu ý rằng ông đã nêu ý tưởng này trong cuộc điện đàm hôm thứ Bảy về các cuộc đàm phán hòa bình với Iran với các nhà lãnh đạo của nhiều quốc gia nói trên. Trong bài đăng của mình, Tổng thống Trump gợi ý rằng ngay cả Iran cũng có thể tham gia các thỏa thuận, bất chấp thái độ thù địch kéo dài hàng thập niên của chế độ Hồi giáo này đối với Israel.

Một số quốc gia mà Tổng thống Trump đề cập, như Bahrain và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, đã là thành viên của Hiệp định Abraham. Những quốc gia khác, như Ai Cập và Jordan, có hiệp ước hòa bình hoặc các thỏa thuận khác với Israel.

Đối với những người khác, việc tham gia các thỏa thuận trong thời gian tới có thể tiềm ẩn rủi ro. Sau cuộc chiến Gaza, Ả Rập Xê Út tuyên bố sẽ không thiết lập quan hệ với Israel trừ khi các nhà lãnh đạo nước này đồng ý về một lộ trình nghiêm chỉnh hướng tới việc thành lập một nhà nước Palestine. (Đồng thời, Ả Rập Xê Út, giống như một số quốc gia Ả Rập khác, coi chế độ Hồi giáo của Iran là một thế lực gây bất ổn trong khu vực).

Một quan chức Ả Rập vùng Vịnh cho biết lập trường của Ả Rập Xê Út không thay đổi đối với cả cuộc khủng hoảng Iran lẫn xung đột Israel-Palestine, bất chấp những lời kêu gọi của Tổng thống Trump liên quan đến Hiệp định Abraham.

“ Vương quốc ủng hộ mọi nỗ lực ngoại giao nhằm giải quyết xung đột, chứ không phải các giải pháp quân sự,” quan chức này cho biết trong một tuyên bố. “Vương quốc cũng phản đối mọi hình thức gây hấn. Lập trường của Vương quốc về giải pháp hai nhà nước là con đường duy nhất hợp lý vẫn không thay đổi.” Tuyên bố không trực tiếp đề cập đến các thỏa thuận.

Pakistan, một trong những nước trung gian hòa giải hàng đầu trong các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran, cũng khó có khả năng tham gia Hiệp định Abraham. Giống như nhiều quốc gia Hồi giáo khác, người dân Pakistan có sự cảm thông rộng rãi đối với người Palestine, và một chính phủ phớt lờ dư luận trong nước sẽ phải trả giá đắt.

Trong một cuộc phỏng vấn trên kênh truyền hình Samaa TV, Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan Khawaja Asif đã bác bỏ khả năng tham gia các thỏa thuận, mặc dù ông nhấn mạnh đó là ý kiến cá nhân của mình.

“Theo quan điểm cá nhân của tôi, tôi không nghĩ chúng tôi sẽ tham gia bất kỳ thỏa thuận nào như thế này,” Asif, người có những bài đăng trên mạng xã hội chỉ trích mạnh mẽ Israel, nói. “Nó sẽ mâu thuẫn với quan điểm cơ bản của chúng tôi. Và tôi nghĩ rằng phía chúng tôi chưa hề có bất kỳ sáng kiến nào như vậy, cũng như chưa ai tiếp cận chúng tôi.”

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Pakistan không trả lời yêu cầu bình luận.

Các nhà ngoại giao và quan chức từ một số quốc gia khác đã không trả lời yêu cầu bình luận hoặc đưa ra bất kỳ tuyên bố công khai nào - một dấu hiệu cho thấy tính nhạy cảm của vấn đề này.

Xét cho cùng, rất ít người có động cơ để mạo hiểm chọc giận Tổng thống Trump bằng cách công khai thách thức hoặc chất vấn ông ta.

“Các quốc gia vùng Vịnh dường như đều đang cố gắng tìm cách kết thúc cuộc chiến một cách không mấy hoàn hảo mà không làm phật lòng Tổng thống Trump và không để Tổng thống Trump nhượng bộ về các lợi ích cốt lõi của họ”, Michael Ratney, cựu đại sứ Mỹ tại Ả Rập Xê Út, cho biết.

[Politico: Join the Abraham Accords? US allies scoff at Trump’s demand.]

10. Vụ tấn công của Nga vào sân chơi ở Kherson khiến một người cha thiệt mạng và nhiều người thân khác bị thương.

Phát ngôn nhân cảnh sát quốc gia Ukraine, Đại Úy Alyona Lyutnytska cho biết hôm Thứ Năm, 28 Tháng Năm, lực lượng Nga đã tấn công một sân chơi trẻ em ở thành phố Kherson, khiến một người thiệt mạng và bốn người khác bị thương, trong đó có hai trẻ em.

Cô cho biết những người bị thương bao gồm một phụ nữ 36 tuổi và hai con gái của bà, 3 và 6 tuổi. Cảnh sát sau đó xác nhận cha của các bé gái cũng thiệt mạng trong vụ tấn công.

Vụ tấn công xảy ra vào khoảng 5 giờ 30 chiều giờ địa phương tại quận Korabelny, nơi lực lượng Nga đã bắn hệ thống hỏa tiễn đa nòng vào một sân chơi nơi các gia đình đang tụ tập, theo lời ông Yaroslav Shanko, nhà lãnh đạo cơ quan hành chính quân sự thành phố.

Cô nói thêm người mẹ và hai con gái bị thương do vụ nổ và nhiều vết thương do mảnh đạn, hiện đang được điều trị y tế. Một người đàn ông 50 tuổi cũng bị thương.

Kherson, nằm gần tiền tuyến ở miền nam Ukraine, đã phải hứng chịu các cuộc tấn công thường xuyên của Nga kể từ khi lực lượng Ukraine tái chiếm thành phố vào tháng 11 năm 2022.

Kể từ mùa hè năm 2024, các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga đã gia tăng, với việc các nhà điều khiển máy bay điều khiển từ xa Nga cố tình tấn công vào thường dân trong “cuộc săn người”.

[Kyiv Independent: Russian strike on Kherson playground kills father, injures family]

11. Nga cáo buộc Mỹ “thiếu tôn trọng nghiêm trọng” sau khi một quan chức bị từ chối cấp visa tham dự cuộc họp của Liên Hiệp Quốc.

Đại Sứ Nga tại Liên Hiệp Quốc, Vasily Nebenzya, cho biết Mỹ đã từ chối cấp visa cho Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Alimov, người dự kiến sẽ tham dự cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc.

Phát biểu trong phiên họp Hội đồng Bảo an do Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị chủ trì, ông Nebenzya gọi quyết định này là sự vi phạm các nghĩa vụ của Mỹ với tư cách là nước chủ nhà của Liên Hiệp Quốc.

Ông Nebenzya cũng mô tả việc từ chối này là một “hành động thiếu tôn trọng nghiêm trọng” đối với vai trò chủ tịch Hội đồng Bảo an của Trung Quốc và trọng tâm của cuộc họp về Hiến chương Liên Hiệp Quốc.

“Mặc dù chúng tôi đã cố gắng hết sức để thuyết phục phía Mỹ cấp visa cho anh ta, nhưng cuối cùng visa đó đã không được cấp”, Nebenzya nói.

Ông Alimov, người trở thành Thứ trưởng dưới thời ông Sergey Lavrov vào cuối năm 2025, trước đây từng đứng đầu Vụ Hợp tác Nhân đạo Đa phương và Quan hệ Văn hóa thuộc Bộ Ngoại giao Nga. Ông đã làm việc tại Bộ Ngoại giao Nga từ năm 1993.

Trước đó, Alimov đã nói với hãng thông tấn thân nhà nước Nga Izvestia rằng Mạc Tư Khoa tin các quốc gia thành viên Liên Hiệp Quốc đang cảm thấy mệt mỏi vì sự tập trung liên tục vào cuộc xâm lược Ukraine của Nga tại các diễn đàn quốc tế.

Ông nói: “Chúng tôi cảm thấy các quốc gia thành viên đang dần mệt mỏi với việc vấn đề Ukraine bị áp đặt lên họ”, đề cập đến các cuộc thảo luận tại Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, Hội đồng Bảo an và các cơ quan khác.

Vụ việc này là diễn biến mới nhất trong một loạt các tranh chấp về thị thực giữa Washington và Mạc Tư Khoa liên quan đến các quan chức Nga đi đến Hoa Kỳ.

Vào tháng Tư, Nebenzya cho biết Mỹ đã từ chối cấp visa cho một đại diện của Nga dự định tham dự phiên họp của Ủy ban Thông tin thuộc Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc.

Vào tháng 3, Leonid Slutsky, chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội Nga, cũng bị từ chối cấp visa khi cố gắng đến Mỹ trong khuôn khổ phái đoàn Nga.

[Kyiv Independent: Russia accuses US of 'egregious disrespect' after official denied visa for UN meeting]

12. Hiệp định Abraham là gì, và giờ đây nó có nằm trong kế hoạch hòa bình của Tổng thống Trump không?

Tổng thống Trump cho rằng các quốc gia Ả Rập, cũng như Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ, nên tham gia Hiệp định Abraham như một phần của bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào với Iran, một động thái mới dường như làm phức tạp thêm triển vọng đạt được thỏa thuận nhanh chóng giữa Hoa Kỳ và nước này.

Hôm thứ Hai, Tổng thống Trump đăng tải trên mạng xã hội rằng việc Ả Rập Xê Út, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, gọi tắt là UAE, Qatar, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, Jordan và Bahrain ký kết thỏa thuận nhằm cải thiện quan hệ với Israel là điều “bắt buộc”.

UAE và Bahrain đã là thành viên của Hiệp định Abraham, một thỏa thuận do Mỹ làm trung gian với Israel được ký kết trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump và được coi là thành công quan trọng nhất trong chính sách đối ngoại của ông.

Nhưng đối với các quốc gia như cường quốc khu vực Ả Rập Xê Út, việc tham gia Hiệp định Abraham gặp khó khăn về mặt chính trị do cam kết của nước này đối với một nhà nước Palestine, vốn bị đe dọa bởi cuộc chiến của Israel ở Gaza từ cuối năm 2023.

Tổng thống Trump nói rằng không phải tất cả các quốc gia được nêu tên đều cần phải đồng ý tham gia Hiệp định, “nhưng hầu hết nên sẵn sàng, tự nguyện và có khả năng biến Thỏa thuận với Iran này thành một sự kiện lịch sử hơn nhiều so với lẽ ra nó sẽ như thế nào”. Tổng thống cho biết ông đã giao nhiệm vụ cho các quan chức Mỹ thuyết phục các quốc gia này tham gia.

Thượng Nghị Sĩ Mỹ Lindsey Graham, một đồng minh của Tổng thống Trump, cho biết tuyên bố của Tổng thống Trump “thực sự xuất sắc và sẽ dẫn đến sự thay đổi quan trọng nhất ở Trung Đông trong hàng ngàn năm qua.”

Nhưng phải mất nhiều năm làm việc không chính thức mới đạt được thỏa thuận về bộ Hiệp định đầu tiên, và Mỹ đã chỉ ra rằng vẫn còn một chặng đường dài phía trước trong các cuộc đàm phán hòa bình vốn đang phải đối mặt với những vấn đề vô cùng phức tạp, như chương trình hạt nhân của Iran và việc mở lại tuyến đường thương mại eo biển Hormuz.

Mỹ và Iran chưa đạt được thỏa thuận về việc liệu Tehran có được phép làm giàu uranium hay không, và Iran vẫn chưa nới lỏng việc kiểm soát eo biển, vốn đã bị phong tỏa trên thực tế trong gần ba tháng để đẩy giá nhiên liệu toàn cầu tăng vọt và gây chao đảo trên thị trường toàn cầu.

Hiệp định Abraham là gì?

Hiệp định Abraham là một loạt các thỏa thuận được ký kết trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump, nhằm bình thường hóa quan hệ giữa Israel và một số quốc gia Ả Rập. Tên gọi này là sự liên tưởng đến Abraham, một nhân vật tôn giáo quan trọng trong Kitô giáo, Do Thái giáo và Hồi giáo.

UAE là nước đầu tiên ký kết, ngay sau đó là Bahrain. Mặc dù Sudan đã đồng ý bình thường hóa quan hệ với Israel vào cuối năm 2020, nhưng tình hình xấu đi ở nước này đã trì hoãn việc ký kết chính thức thỏa thuận.

Morocco thiết lập quan hệ với Israel vào tháng 12 năm 2020, và Kazakhstan gia nhập Hiệp định Abraham vào tháng 11 năm 2025. Tuy nhiên, Kazakhstan từ lâu đã có quan hệ với Israel, và động thái này được xem như một cách để lấy lòng Mỹ.

Thỏa thuận ban đầu được ký kết vào năm 2020 tại Tòa Bạch Ốc, và các thỏa thuận này được xem là những thành tựu nổi bật nhất trong chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump trong nhiệm kỳ này.

Thỏa thuận hòa bình sẽ đạt được trong 'vài ngày tới'

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm thứ Ba cho biết việc đàm phán một thỏa thuận với Iran có thể “mất vài ngày”, dập tắt mọi hy vọng về một bước đột phá nhanh chóng khi Mỹ nối lại các cuộc tấn công vào Iran vào cuối ngày thứ Hai.

Lực lượng Mỹ đã tấn công vào các địa điểm phóng hỏa tiễn và các tàu của Iran đang cố gắng rải thủy lôi như một phần của “các cuộc tấn công tự vệ” vào miền nam Iran, Đại tá Tim Hawkins, phát ngôn nhân của Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ, gọi tắt là CENTCOM, nói với Newsweek.

Truyền thông Mỹ đưa tin Mỹ đã đánh chìm hai tàu của Iran và Iran đã bắn hỏa tiễn vào máy bay Mỹ, trích dẫn các quan chức Mỹ giấu tên. Sau đó, Mỹ được tường trình đã tấn công các bệ phóng hỏa tiễn của Iran gần thành phố cảng Bandar Abbas ở miền nam Iran, gần eo biển Hormuz.

Burcu Ozcelik, một nhà nghiên cứu cao cấp về an ninh Trung Đông tại viện nghiên cứu Royal United Services Institute, gọi tắt là RUSI ở Luân Đôn, cho biết các cuộc tấn công quân sự mới và yêu cầu thêm nhiều quốc gia ký kết Hiệp định Abraham cho thấy Tổng thống Trump đang sử dụng “chiến lược vừa dùng củ cà rốt vừa dùng cây gậy”.

Việc mở rộng các thỏa thuận sẽ là một thắng lợi lớn, giúp giảm bớt một số chỉ trích mà Tổng thống Trump phải đối mặt trong nước về việc ông quá mềm mỏng với Tehran, bà nói với Newsweek.

Nhưng điều đó cũng có nghĩa là Tổng thống Trump có thể đổ lỗi cho các quốc gia vùng Vịnh nếu các cuộc đàm phán hòa bình đổ vỡ và Mỹ tiến hành các cuộc tấn công mới vào Iran, với lý do các nước này đã được đề nghị một thỏa thuận hòa bình trong khu vực nhưng đã từ chối, Ozcelik nói thêm.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC, một nhánh hùng mạnh của quân đội Iran, hôm thứ Ba tuyên bố rằng việc Iran trả đũa các hành vi vi phạm thỏa thuận ngừng bắn là “hợp pháp”.

Thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã có hiệu lực từ đầu tháng Tư. Các cuộc đấu súng lẻ tẻ đã xảy ra trong thời gian ngừng bắn, nhưng chưa rõ những cuộc tấn công mới này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến thỏa thuận mong manh này.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC cũng cho biết họ đã bắn hạ một máy bay điều khiển từ xa MQ-9 Reaper, và bắn vào một máy bay chiến đấu F-35 cùng một máy bay điều khiển từ xa khác trong không phận Iran.

Theo hãng thông tấn nhà nước IRNA, Chuẩn tướng Abolfazl Shekarchi, phát ngôn nhân của quân đội Iran, cho biết thêm rằng phản ứng của Tehran đối với bất kỳ cuộc tấn công mới nào của Mỹ sẽ là “tàn khốc”.

[Newsweek: What Are the Abraham Accords, Now Part of Trump’s Peace Plans?]