1. Tiến sĩ George Weigel: Ca ngợi các Thẩm Phán Tòa Án Tối Cao

Tiến sĩ George Weigel là thành viên cao cấp của Trung tâm Đạo đức và Chính sách Công cộng Washington, và là người viết tiểu sử Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II. Ông vừa có bài viết nhan đề "In Praise of the Supremes", nghĩa là "Ca ngợi các Thẩm Phán Tòa Án Tối Cao".

Nguyên bản tiếng Anh có thể xem tại đây. Dưới đây là bản dịch toàn văn sang Việt Ngữ.

Điều III của Hiến pháp, quy định về Tòa án Tối cao, là điều ngắn nhất trong ba điều khoản xác định các thể chế và quyền hạn của ba nhánh chính phủ Hoa Kỳ. Sự ngắn gọn đó, một cách trớ trêu, lại nhấn mạnh điều mà nhiều người coi là một thực tế hiển nhiên trong thời đại ngày nay: Tòa án Tối cao hiện là nhánh duy nhất trong ba nhánh đó đang hoạt động đúng chức năng.

Đây chắc chắn là điều đáng suy ngẫm trong những tuần trước khi quốc gia này kỷ niệm 250 năm ngày thành lập vào ngày 4 tháng 7.

Quốc hội đã trở nên rối loạn đến mức, một năm trước, tôi đã nhẹ nhàng hỏi mười hai thành viên Hạ viện liệu Điều I của Hiến pháp, là điều khoản trao quyền lập pháp quốc gia cho Quốc hội, có thực sự bị bãi bỏ trong suy nghĩ của nhiều đồng nghiệp của họ hay không. Theo Trung tâm Nghiên cứu Pew, Quốc hội, mà quyền lực chính là quyền kiểm soát ngân sách, chỉ hoàn thành công việc lập ngân sách đúng hạn bốn lần trong năm mươi năm qua; trong tất cả các trường hợp khác, thủ đoạn rẻ tiền là thông qua "nghị quyết tiếp tục" đã che đậy sự bất lực hoặc không muốn làm nhiệm vụ của các nhà lập pháp. Còn Thượng viện, họ thường xuyên và một cách nhu nhược phê chuẩn những người đàn ông và phụ nữ rõ ràng là không đủ năng lực vào các chức vụ cao, một thực tiễn làm suy yếu hiệu quả vai trò hiến pháp của họ trong việc tư vấn và phê chuẩn các ứng cử viên cho các vị trí quan trọng trong nhánh hành pháp.

Còn về chức vụ tổng thống, như người bạn Peggy Noonan của tôi đã viết trong bài báo trên tờ Wall Street Journal ngày 4 tháng 4, giờ đây chúng ta đang bị chi phối bởi "tâm trạng của một người. Với phần lớn các tổng thống trước đây, tâm trạng cá nhân không có tầm quan trọng như vậy… Nhưng giờ đây, tâm trạng lấn át tất cả." Và nỗi sợ hãi về sự thay đổi tâm trạng của tổng thống khiến ngay cả những quan chức nhà nước nghiêm chỉnh cũng trở nên "lo lắng như những con chồn tranh luận với người dẫn chương trình tin tức Chúa Nhật."

Ngược lại, Tòa án Tối cao thường xuyên thực hiện nhiệm vụ hiến pháp của mình và được điều chỉnh bởi lý trí và các cuộc tranh luận nghiêm chỉnh, chứ không phải bởi các tính toán chính trị phe phái hay tâm trạng nhất thời của các thẩm phán.

Tôi rất vinh dự được quen biết một số thành viên của Tòa án Tối cao hiện tại. Và dựa trên bốn thập niên kinh nghiệm ở Washington, tôi có thể nói, không hề e ngại bị chụp mũ là phóng đại, rằng họ là những công chức xuất sắc nhất mà tôi từng gặp. Họ làm việc không sợ hãi hay thiên vị. Họ và gia đình phải chịu đựng những bất tiện (và thậm chí tệ hơn) khi phải trải qua sự bảo vệ an ninh liên tục từ các nhóm cực đoan: trong đó một nhóm được khích lệ bởi những người như Chuck Schumer, người nổi tiếng với lời cảnh báo đối với các Thẩm phán Neil Gorsuch và Brett Kavanaugh rằng "các ông sẽ không biết chuyện gì xảy ra" nếu các vụ án về phá thai trong tương lai được phán quyết theo cách không làm hài lòng lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện.

Rồi còn bài đăng đầy mùi khó chịu trên Truth Social hồi tháng Ba năm ngoái, trong đó Tổng thống Trump tuyên bố rằng "Đất nước chúng ta đã bị Tòa án Tối cao Hoa Kỳ cướp phá một cách không cần thiết, nơi giờ đây chẳng khác gì một tổ chức chính trị bất công và bị lợi dụng để gây rối." Tại sao tổng thống lại có lời lẽ giận dữ như vậy? Bởi vì các thẩm phán nhớ rằng lòng trung thành của họ là với Hiến pháp, chứ không phải với Donald J. Trump, người đã ngang bướng gọi họ là "hoàn toàn bất tài và đáng xấu hổ."

Đảng Dân chủ hiện đang ủng hộ nhiều đề xuất "cải cách" Tòa án Tối cao – bổ sung thêm bốn thẩm phán vào số lượng hiện tại là chín; tước bỏ quyền quyết định các vụ án của Tòa án; giới hạn nhiệm kỳ của các thẩm phán – những đề xuất này sẽ chính trị hóa hoàn toàn Tòa án và phá hủy nó như một thể chế độc lập của chính phủ liên bang. Tại sao điều này lại xảy ra? Nhiều lý lẽ ngụy biện được đưa ra. Nhưng cốt lõi vấn đề, được thể hiện qua lời lẽ hăm dọa của Thượng Nghị Sĩ Schumer đối với các thẩm phán Gorsuch và Kavanaugh, đó là Tòa án Tối cao này đã cả gan đảo ngược phán quyết Roe v. Wade năm 1973, phán quyết đã tạo ra quyền phá thai một cách tùy tiện – một phán quyết bị học giả pháp lý cực đoan và sau này là công tố viên đặc biệt vụ Watergate, Archibald Cox, lên án là thiếu nền tảng pháp lý một cách "có nguyên tắc".

Vài năm trước, tôi có trò chuyện với một giám mục về lần đầu tiên ngài tham dự hội nghị giám mục, mà không may thay lại trùng với cuộc họp ở Dallas tháng 6 năm 2002 để giải quyết khủng hoảng lạm dụng tình dục. Một vị giám mục lớn tuổi tiến đến chỗ vị giám mục mới, chào mừng ngài đến với hội nghị, rồi nói một cách đầy hoài niệm: "Ngày xưa thật vui." Người ta có thể hình dung một tình huống tương tự, trong đó những bóng ma của những nhân vật vĩ đại thế kỷ XIX như John Marshall và Joseph Story than thở với các thẩm phán Samuel Alito, Amy Coney Barrett, Neil Gorsuch, Brett Kavanaugh, John Roberts và Clarence Thomas—là những mục tiêu thường xuyên của sự chỉ trích từ đảng Dân chủ, giới truyền thông và những kẻ điên rồ—rằng "Ngày xưa thật vui."

Tuy nhiên, những công dân nghiêm chỉnh sẽ biết ơn trong dịp kỷ niệm 50 năm này rằng đất nước chúng ta vẫn có thể sản sinh ra những luật gia am hiểu luật pháp dựa trên hiến pháp, những người coi công việc của mình là nghĩa vụ yêu nước và dũng cảm giữ lời thề khi nhậm chức.


Source:First Things

2. Đức Giáo Hoàng tìm cách làm rõ khi nào chiến tranh được coi là chính đáng. Có lẽ Tổng thống Trump sẽ không thích câu trả lời.

Trong một động thái có khả năng làm gia tăng thêm căng thẳng với chính quyền của Tổng thống Donald Trump, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV sẽ triệu tập các Hồng Y trên toàn thế giới họp kín vào thứ Sáu để thảo luận về các hướng dẫn mới về chiến tranh chính nghĩa.

Đây là một vấn đề đã gây ra tranh cãi giữa Tòa Bạch Ốc và Vatican trong bối cảnh xung đột Iran.

Khi Đức Lêô nói rằng các môn đệ của Chúa Kitô chưa bao giờ đứng về phía những kẻ "từng vung gươm và ngày nay ném bom", Phó Chủ tịch JD Vance đã phản bác rằng Đức Giáo Hoàng cần phải "cẩn thận" về thần học của mình, xét đến lý thuyết lâu đời của Giáo hội về một cuộc chiến tranh chính nghĩa.

Thay vì chỉ đơn thuần "cẩn trọng" với học thuyết về chiến tranh chính nghĩa đã có từ hàng thế kỷ trước — bắt nguồn từ Thánh Augustinô vào thế kỷ thứ 5 và Thánh Thomas Aquinô vào thế kỷ thứ 13 — Đức Lêô cho rằng Giáo hội nên xem xét lại liệu khuôn khổ truyền thống này còn phù hợp trong thời đại máy bay điều khiển từ xa, chiến tranh mạng và vũ khí hạt nhân hay không.

Trong một văn kiện giáo hoàng đầy quyết đoán được ban hành tháng trước, được gọi là thông điệp giáo hoàng đầu tiên của mình, Đức Giáo Hoàng Lêô nói rằng lý thuyết này, "vốn thường được sử dụng để biện minh cho bất kỳ loại chiến tranh nào, giờ đã lỗi thời". Vài ngày sau, ngài nói với các nhà báo, "Khái niệm về một cuộc chiến tranh chính nghĩa không còn phù hợp nữa… Lý thuyết này được phát triển từ nhiều thế kỷ trước, khi không ai có thể tưởng tượng được những vũ khí chúng ta có ngày nay hoặc khả năng hủy diệt của nhân loại".

Các vị Hồng Y cao cấp kỳ vọng rằng cuộc họp của các ngài có thể hướng tới những định nghĩa nghiêm ngặt hơn về thời điểm chiến tranh được coi là chính đáng để tự vệ — đặc biệt là liên quan đến Iran — và đưa ra những yêu cầu khắt khe hơn về đàm phán trước khi xảy ra các cuộc xung đột tiềm tàng.

Đức Tổng Giám Mục Timothy Broglio, nhà lãnh đạo Tổng giáo phận phục vụ quân đội Hoa Kỳ, người từng lập luận rằng cuộc chiến của Mỹ với Iran không đáp ứng các điều kiện của một cuộc chiến chính nghĩa, cho biết bản chất thay đổi của chiến tranh đòi hỏi phải xem xét lại học thuyết này.

"Do những cuộc đối đầu mang tính thảm khốc mà chúng ta đã trải qua và cả mối nguy hiểm tiềm tàng hiện hữu, tôi nghĩ rằng Đức Giáo Hoàng muốn tận dụng cơ hội để vận dụng tất cả những cân nhắc hiện đại, những cân nhắc đã thực sự làm thay đổi bản chất của chiến tranh," Đức Cha Broglio nói.

Đức ông Vincenzo Paglia, chủ tịch danh dự của Học viện Giáo hoàng về Sự sống và là một trong những nhà đàm phán hòa bình nổi bật nhất của Giáo Hội Công Giáo, cho biết Đức Giáo Hoàng Lêô đang "đẩy nhanh" tiến trình do các giáo hoàng tiền nhiệm khởi xướng, mô tả đây là "bước đi lớn đầu tiên của Đức Lêô".

Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô 16 tái khẳng định "nghĩa vụ tự vệ", trong khi Đức Thánh Cha Phanxicô ngày càng đặt câu hỏi liệu chiến tranh hiện đại có còn đáp ứng được các tiêu chuẩn truyền thống của một cuộc chiến tranh chính nghĩa hay không.

"Tôi tin rằng các giáo hoàng đang thúc đẩy học thuyết thần học về hòa bình," Paglia nói. "Giáo hội không phải là một bảo tàng. Đó là một cơ thể sống động."

Phiên họp bất thường của các Hồng Y vào thứ Sáu mang đến cho Đức Giáo Hoàng Lêô cơ hội làm nhiều hơn là chỉ nhắc lại lập trường của riêng mình hoặc đưa ra lời kêu gọi hòa bình khác. Thay vào đó, các nhà phân tích cho rằng, phiên họp này cho phép ngài tập hợp quyền lực tập thể của Hồng Y đoàn để ủng hộ lập trường của mình và biến những gì từ trước đến nay là giáo lý riêng của ông thành sự đồng thuận đang nổi lên của Giáo hội.

Trong khi một số nhà hoạt động vì hòa bình Công Giáo kêu gọi từ bỏ hoàn toàn học thuyết chiến tranh chính nghĩa, các giáo sĩ cao cấp cho rằng mục tiêu cuối cùng của Đức Giáo Hoàng Lêô có thể là thu hẹp phạm vi áp dụng của học thuyết này sao cho chỉ những trường hợp tự vệ nghiêm ngặt nhất mới đáp ứng được các yêu cầu đạo đức của nó.

Đức Cha Broglio cho rằng nó có thể phát triển để phân biệt rõ ràng hơn giữa các cuộc chiến tranh phòng thủ và các hành động quân sự mang tính phòng ngừa.

Ngài nói: "Tôi cho rằng tình hình ở một nơi như Ukraine, nơi vừa bị tấn công, khác hẳn với đường lối phòng ngừa ở một nơi như Iran".

Đức Cha Broglio cho biết, thành phần toàn cầu của nhóm, bao gồm các giám mục đến từ những khu vực từng trải qua bạo lực triền miên, có thể mang đến những sắc thái làm phong phú thêm cuộc thảo luận.

Ngài dự đoán thông điệp quan trọng nhất của cuộc họp sẽ không phải là việc viết lại thần học mà là thay đổi cách các chính phủ tiếp cận xung đột.

Đức Cha Broglio nhấn mạnh rằng: "Thông điệp được đưa ra từ hội đồng giám mục có thể là lời kêu gọi đàm phán trước khi xảy ra xung đột, chứ không phải sau đó".


Source:POLITICO

3. Đức Giáo Hoàng Lêô XIV sẽ công bố những bài viết chưa từng được công bố trước đây trong một cuốn sách mới.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV sẽ xuất bản những bài viết chưa từng được công bố trước đây trong một cuốn sách mới, dựa trên truyền thống tâm linh của dòng Augustinô đã định hình nên ngài trước khi được bầu làm Giáo hoàng.

Cuốn sách "Tự do dưới ân sủng: Suy ngẫm về truyền thống tâm linh đã hình thành nên tôi" sẽ được nhà xuất bản Cornerstone, một chi nhánh của Penguin Random House UK, phát hành vào ngày 15 tháng 9 năm 2026. Đây sẽ là tuyển tập các bài viết đầu tiên được xuất bản của Robert Francis Prevost, nay là Đức Giáo Hoàng Lêô XIV, được Đức Thánh Cha lựa chọn sau khi ngài được bầu chọn vào tháng 5 năm 2025.

Cuốn sách tập hợp các bài giảng, diễn văn và bài viết từ 12 năm ngài giữ chức bề trên tổng quyền của Dòng Thánh Augustinô, từ năm 2001 đến năm 2013. Nhà xuất bản cho biết tuyển tập này sẽ cho phép độc giả tiếp cận quá trình hình thành tâm linh của người sau này trở thành Giáo hoàng "qua chính lời lẽ của ngài", trước khi ngài hoặc những người khác có thể hình dung ra vai trò tương lai của ngài trong Giáo hội.

Bản quyền tiếng Anh toàn cầu đã được Matthew Burdette, biên tập viên cao cấp tại Image Books, một thương hiệu thuộc Penguin Random House Christian Publishing Group ở Mỹ, mua lại từ Libreria Editrice Vaticana. Bản quyền tại Anh và Khối Thịnh vượng chung đã được Ben Brusey, giám đốc xuất bản tại Cornerstone, mua lại từ Denise Cronin, phó chủ tịch cao cấp kiêm giám đốc điều hành phụ trách bản quyền phụ tại Random House Group.

Cuốn sách này cũng sẽ là cuốn mở đầu cho một tuyển tập sách tâm linh mới của Cornerstone, dự kiến sẽ được công bố vào mùa hè này.

Campbell Wharton, phó chủ tịch cao cấp kiêm nhà xuất bản của PRH Christian tại Mỹ, cho biết: "Chúng tôi rất vinh dự được giới thiệu cuốn sách đầy cảm hứng này đến độc giả. Mỗi chương là một cánh cửa mở ra chiều sâu tâm linh và tầm nhìn của người đàn ông sau này trở thành Đức Giáo Hoàng Lêô, với thông điệp khẩn thiết về tình yêu thương và phục vụ để giải quyết những thách thức của thế giới ngày nay."

"Đây là cuốn sách dành cho mọi người Công Giáo, nhưng cũng dành cho mọi Kitô hữu hoặc những người tìm kiếm sự hướng dẫn và hy vọng về một cuộc sống có thể thay đổi thế giới."

Theo nhà xuất bản, cuốn sách "Tự do dưới ân sủng" dựa trên nền tảng tâm linh của Thánh Augustinô, người mà Đức Giáo Hoàng Lêô mô tả là cha tinh thần của ngài. Các tác phẩm trình bày một tầm nhìn về đời sống Kitô giáo bắt nguồn từ cộng đồng, tình đoàn kết, phục vụ người nghèo và niềm tin rằng Tin Mừng đang khẩn thiết kêu gọi một thế giới chia rẽ.

"Chúng ta được kêu gọi sống trọn vẹn nhân tính giữa một xã hội vô nhân đạo. Sự thánh thiện của Kitô giáo là tình yêu, và được sinh ra trong trái tim chúng ta," Đức Prevost viết trong cuốn sách.

"Là những người theo dòng Augustinô, chúng ta được kêu gọi thúc đẩy sự sống, trong chiều sâu của ý nghĩa đích thực của việc làm người; chúng ta phải thúc đẩy những giá trị làm nên nhân tính đích thực: hòa bình và công lý, sự phong phú hiện diện trong mọi nền văn hóa, vẻ đẹp của tạo hóa trong thiên nhiên. Để thực sự là con người, cần có thái độ phục vụ người khác và sự cởi mở đối với đối thoại chân thành."

Bộ sưu tập này xoay quanh một chủ đề mà nhà xuất bản cho rằng đã định hướng cuộc đời của Đức Giáo Hoàng Lêô: "Con người không được định nghĩa bởi những gì anh ta sở hữu hay những gì anh ta biết, mà bởi những gì anh ta yêu thương."

Robert Francis Prevost sinh năm 1955 tại khu South Side của Chicago, là con trai của một hiệu trưởng trường học và một thủ thư. Sau khi học toán tại Đại học Villanova ở Philadelphia, Pennsylvania, ngài đã khấn trọn đời trong Dòng Thánh Augustinô và được thụ phong linh mục tại Rôma năm 1982.

Ngài trở thành nhà truyền giáo ở Peru năm 1985, giữ chức bề trên tổng quyền của Dòng Thánh Augustinô từ năm 2001 đến năm 2013, được tấn phong giám mục năm 2014 và được phong Hồng Y năm 2023. Ngày 8 tháng 5 năm 2025, ngài được bầu làm Giáo hoàng, trở thành vị Giáo hoàng người Mỹ đầu tiên và vị Giáo hoàng thuộc Dòng Thánh Augustinô đầu tiên.


Source:Catholic Herald