Theresa Civantos Barber, trong bản tin ngày 22/03/2026 của tạp chí Aleteia, tự hỏi: Các Kitô hữu ở Palestine đang xoay xở như thế nào trong cuộc sống hàng ngày? Và điều gì khiến họ ở lại Đất Thánh giữa những xung đột?
Bà cho hay: Cộng đồng Kitô giáo ở Đất Thánh thường bị bỏ qua, nhưng họ đóng vai trò thiết yếu trong việc bảo tồn lịch sử Kitô giáo sâu sắc của khu vực.
Họ là một cộng đồng nhỏ - chỉ chiếm 1-2% dân số, khoảng 50,000 người - nhưng vẫn kiên cường vượt qua những khó khăn to lớn.
Cuộc sống hàng ngày của họ hiện nay như thế nào? Họ đang đối phó ra sao với các cuộc xung đột đang diễn ra? Và điều gì khiến họ ở lại Đất Thánh giữa tất cả những gì họ đang phải đối diện?
Aleteia đã liên hệ với Cha Firas Khoury, linh mục quản xứ Nhà thờ Công Giáo Hy Lạp Thánh George ở Zababdeh, để tìm hiểu thực tế về cuộc sống hàng ngày của các Kitô hữu ở Bờ Tây.
Những viên đá sống động
Có thể khó hiểu đối với những người không phát xuất từ đó, nhưng các tín hữu Kitô giáo Palestine cảm thấy trách nhiệm sâu sắc phải ở lại quê hương, gìn giữ lịch sử và văn hóa của đất nước mình.
Cha Khoury nói: Mặc dù điều đó đã trở nên vô cùng khó khăn, nhưng các tín hữu Kitô giáo phải ở lại Đất Thánh, nếu không khu vực này sẽ mất đi lịch sử sống động mang câu chuyện về Chúa Giêsu Kitô:
Tôi gọi những tín hữu Kitô giáo sống ở phần này của Bờ Tây là “những viên đá sống”. Và tôi mong muốn người Mỹ và các tín hữu Kitô giáo trên khắp thế giới đến thăm và tiếp tục tình bạn và tình liên đới của họ.
Chúng tôi đại diện cho đức tin của các bạn ở Đất Thánh. Và nếu các tín hữu Kitô giáo biến mất khỏi Đất Thánh, thì còn lại gì? Khảo cổ học và các thánh địa, nhưng những nơi này sẽ không bao giờ kể cho các bạn câu chuyện về người đồng hương của tôi, Chúa Giêsu Kitô.
Và chúng tôi phải kể cho các bạn câu chuyện của Người, về sứ mệnh yêu thương, sứ mệnh hòa bình và công lý của Người cho toàn thế giới. Vì vậy, tôi mời các bạn và tất cả mọi người đến thăm, thể hiện tình bạn và tình liên đới của các bạn ở phần này của Đất Thánh.
Bởi vì chúng tôi cần các bạn. Chúng tôi cần tình bạn của các bạn để xây dựng hòa bình và công lý trên mảnh đất này.
Sợ hãi khi phải rời bỏ nhà cửa
Cha Khoury cho biết gia đình ngài đã sống ở khu vực này qua nhiều thế hệ, nhưng mọi thứ đã trở nên tồi tệ hơn trong những năm gần đây:
Tôi là người Palestine. Ông bà và tổ tiên của tôi đều là người Palestine, và chúng tôi đã sống trên mảnh đất này hàng nghìn năm. Chúng tôi không hề có lòng thù hận hay hành vi bạo lực đối với bất cứ ai, nhưng trong 70 năm qua, chúng tôi đã trở thành nạn nhân.
Ngài coi việc “xây dựng cầu nối hòa bình” giữa cộng đồng Do Thái và Hồi giáo địa phương là sứ mệnh của mình.
Nhưng ngài và những người Kitô hữu khác theo đuổi sứ mệnh này trong bối cảnh bị phân biệt đối xử gay gắt mỗi ngày.
Số lượng người Kitô hữu ở Bờ Tây chỉ còn 2% dân số giữa bạo lực và sự di dời. Bạo lực của người lập cư ngày càng gia tăng, tăng 25% với 111 vụ tấn công được ghi nhận vào tài sản của người Kitô hữu.
Trích đoạn báo cáo từ Tổ chức Viện trợ cho Giáo hội cần giúp đỡ (Aid to the Church in Need - ACN):
Giám mục William Shomali, Giám Mục Phụ Tá của Tòa Thượng phụ Latinh Giêrusalem và là bạn của ACN Ireland, gần đây đã lên án các hành động gây hấn liên tiếp mà người Kitô hữu ở Bờ Tây phải đối diện từ những người lập cư Israel, điều mà ngài cho rằng đang đe dọa sự hiện diện của Kitô giáo trong khu vực.
Giám mục Shomali, người sẽ là diễn giả khách mời của ACN Ireland tại Cuộc hành hương quốc gia đến Đền thờ Knock vào ngày 16 tháng 5, đã đưa ra những nhận xét này với EWTN News sau khi ngài chứng kiến “sự gia tăng các hành động gây hấn” chống lại người Kitô hữu ở Bờ Tây thời gian gần đây.
Giám mục Shomali cho biết những người lập cư (Do Thái) đã ngăn cản người Kitô hữu Palestine tiếp cận đất đai của họ thông qua nhiều lời đe dọa, hành hung và phá hoại tài sản, bao gồm cả việc đốt xe của họ.
Đ.C. Shomali nói: “Điều này chủ yếu xảy ra ở làng Kitô giáo Taybeh, và chúng tôi đã thông báo tin này cho toàn thế giới, thậm chí cả cho đại sứ Mỹ tại Tel Aviv, người đã đến thăm nơi này, và ông ấy hứa sẽ làm điều gì đó, nhưng không có nhiều việc được thực hiện”.
Tại Birzeit, một thị trấn Kitô giáo Palestine cách Ramallah khoảng sáu dặm về phía bắc ở Bờ Tây, Đ.C. Shomali cho biết những người lập cư đã đến “hầu như mỗi ngày để đe dọa người dân ngay tại nhà hoặc nơi làm việc của họ”.
Ngài nói: “Điều này đã trở thành mối đe dọa thực sự đối với các gia đình Kitô giáo, bởi vì họ đã mất kế sinh nhai và nguồn thu nhập. Giám mục Shomali nói rằng Giáo hội phải can thiệp và cung cấp viện trợ để họ có thể sống sót.
Đ.C. Shomali cho biết gần đây những người lập cư Israel cũng đã chiếm đất thuộc về một tu viện của các nữ tu ở một ngôi làng gần Bê-lem tên là Urtas. Ngài nói: Các nữ tu “có một ngọn đồi nơi họ trồng và chăm sóc cây ô liu và những thứ khác. Những người lập cư đã đến chiếm ngọn đồi này và biến nó thành của họ, nơi họ dự định xây dựng một khu lập cư mới.”
Ngài cũng lưu ý về một khu lập cư sắp được xây dựng trên Cánh đồng Mục đồng của làng Beit Sahour, nơi ngài sinh sống, mà theo ngài là mảnh đất thuộc về các gia đình Kitô giáo ở đó.
Ngài nói: “Tôi vừa nghe hôm nay rằng một mảnh đất, rộng một mẫu Anh, cũng đã bị những người lập cư chiếm đóng, họ cắm cờ Israel để thể hiện rằng mảnh đất này giờ thuộc về Israel, trong khi giấy tờ sở hữu vẫn thuộc về một gia đình Kitô giáo mà tôi quen biết ở Beit Sahour. Vì vậy, dần dần, vùng đất Palestine mà người Israel hiện gọi là Judea và Samaria, tên gọi trong Kinh Thánh, đang ngày càng ít thuộc về Palestine và ngày càng nhiều thuộc về những người lập cư.” Việc phá hoại tài sản của người Kitô giáo diễn ra liên tục, và vào năm 2025, những người lập cư đã đốt cháy xe hơi, nhà cửa, mùa màng và cả nhà thờ Thánh George. Cha Khoury nói:
Chúng tôi đang phải chịu đựng bạo lực từ những người lập cư. Tôi không rời khỏi Zababdeh, bởi vì nếu tôi rời đi, những người lập cư sẽ nhìn thấy chiếc xe Palestine của tôi - biển số trắng - và họ bắt đầu ném đá và chai thủy tinh vào xe tôi. Vì vậy, tôi rất sợ và không rời đi.
Những người lập cư tấn công các làng Kitô giáo và đốt cháy các trang trại và cây ô liu của chúng tôi. Đôi khi họ đến các thành phố và đốt cháy xe hơi và thậm chí cả nhà cửa của người Palestine theo Kitô giáo.
Chúng tôi không còn tự do ngôn luận. Chúng tôi không còn tự do đi lại. Tất cả những gì chúng tôi được phép làm là cầu nguyện trong nhà thờ.
Mất việc làm và sinh kế
Dù những cuộc tấn công này đáng sợ đến mức nào, điều làm họ mất hy vọng nhất chính là mất thu nhập và sinh kế.
Hầu hết người Palestine theo đạo Kitô ở Zababdeh trước đây thường đi làm xa. ở Giêrusalem. Nhưng kể từ tháng 10 năm 2023, biên giới đã bị đóng cửa và hàng nghìn người mất việc làm. Cha Khoury nói:
Tôi là linh mục của một cộng đồng đang sống trong tuyệt vọng, sau khi hàng nghìn người mất việc làm ở Israel hai năm rưỡi trước. Đó là lý do tại sao chúng tôi phải chịu đựng ở nơi này, bởi vì chúng tôi không có bất cứ nguồn thu nhập nào. Cha mẹ không thể trả tiền học phí.
Và kể từ đó, tôi bắt đầu ăn xin. Tôi là một người ăn xin để mang lại hòa bình và công lý cho nơi này ở Đất Thánh. Tiền bạc rất quan trọng, nhưng tôi không ăn xin vì tiền. Tôi cầu xin hòa bình, công lý, tự do ngôn luận, tự do đi lại, cho cộng đồng của tôi và cho những người Palestine đang sống ở đây.
Cha Khoury đã giúp thành lập một số doanh nghiệp nhỏ trong cộng đồng — sản xuất xà phòng dầu ô liu, gỗ và hương — để cố gắng bù đắp cho những công việc đã mất.
Bằng cách nào đó, cộng đồng đã xoay sở để giữ cho trường học Công Giáo của họ mở cửa, một trường học lớn với 1,200 học sinh thuộc nhiều tín ngưỡng khác nhau.
Nhưng đó là một khác xa với cuộc sống công nghiệp và tự do trước đây của họ.
Làm thế nào họ giữ vững hy vọng?
Điều gì khiến ngài ở lại? Làm thế nào tất cả các tín hữu Kitô giáo tiếp tục sống ở đây, kiên trì đối diện với những đau khổ như vậy?
Bởi vì họ có “đức tin của Ê-li-sa”.
Cha Khoury nhắc lại một câu chuyện trong Kinh Thánh về tiên tri Ê-li-sa:
Khi người hầu của người của Thiên Chúa thức dậy và đi ra ngoài vào sáng sớm hôm sau, một đạo quân với ngựa và xe ngựa đã bao vây thành phố. “Ôi không, thưa ngài! Chúng ta phải làm gì đây?” người hầu hỏi.
“Đừng sợ,” tiên tri trả lời. “Những người ở với chúng ta đông hơn những người ở với chúng.”
Và Ê-li-sa cầu nguyện, “Lạy Chúa, xin mở mắt cho người ấy, để người ấy có thể nhìn thấy.” Rồi Chúa mở mắt cho người đầy tớ, và người ấy nhìn thấy những ngọn đồi đầy ngựa và xe ngựa bằng lửa bao quanh Ê-li-sa.
Cha Khoury nói: “Chúng tôi có hy vọng, bởi vì chúng tôi có đức tin như Ê-li-sa. Có nhiều người ở cùng chúng tôi hơn là chống lại chúng tôi. Và chúng tôi không đơn độc. Chúa đang chịu đau khổ cùng chúng tôi.”
Bạn muốn giúp đỡ? 3 bước cụ thể
Các tín hữu Kitô giáo ở các nơi khác trên thế giới có thể làm gì để giúp đỡ? Cha Khoury đã đưa ra một số gợi ý cụ thể.
1. Xây dựng cầu nối giữa Israel và Palestine. Cha Khoury nói: “Chúng tôi cần tình bạn và sự liên đới của các bạn, đặc biệt là trong thời chiến”. Ngài đặc biệt kêu gọi người Mỹ tìm cách xây dựng cầu nối hòa bình giữa Israel và Palestine:
Người Mỹ là bạn của Israel, vì vậy họ có thể giúp chúng tôi thuyết phục Israel rằng người Palestine không phải là kẻ thù của họ. Người Mỹ có thể thuyết phục người Israel ngừng bạo lực chiến tranh và xây dựng hòa bình với người Palestine, để cùng nhau, người Palestine và người Israel có thể xây dựng đất nước này cho tương lai.
2. Cầu nguyện cho Israel và Palestine. Cha nói: “Hãy cầu nguyện. Hãy cầu nguyện cho người Israel và người Palestine, cầu nguyện với Thiên Chúa công lý và Thiên Chúa hòa bình để chấm dứt cuộc chiến tranh tàn khốc này.”
3. Hãy đến thăm khu vực. Cha nói: “Chúng tôi cần các bạn. Hãy đến thăm chúng tôi. Có thể các bạn đã nghe về chúng tôi, nhưng các bạn chưa biết chúng tôi.
Chúng tôi muốn các bạn đến thăm, lắng nghe những câu chuyện của chúng tôi, những câu chuyện của con cái chúng tôi, và đến thăm ngôi trường Công Giáo của chúng tôi, nơi các học sinh Kitô giáo và Hồi giáo cùng nhau học tập và xây dựng hòa bình trên bàn học.
Ở đó, các bạn sẽ tìm thấy niềm hy vọng cho người Palestine—trong ánh mắt của những đứa trẻ, bạn sẽ thấy niềm hy vọng và tương lai cho người Palestine.
Chúng tôi biết ơn tình bạn và tình liên đới của các bạn.
Nếu các bạn muốn hỗ trợ nhà thờ và trường học Công Giáo của Cha Khoury, hãy truy cập Pilgrims of Ibillin, một tổ chức hỗ trợ công việc của ngài và tất cả các Kitô hữu Palestine.
Các bạn cũng có thể xem Save West Bank Christians, một nền tảng và chiến dịch vận động và thông tin Công Giáo mới dành riêng cho việc bảo vệ các cộng đồng Kitô giáo lịch sử ở Bờ Tây.
Và hãy cầu nguyện—cầu nguyện hết lòng—hợp nhất lời cầu nguyện của các bạn với tất cả những ai mong muốn hòa bình trên vùng đất nơi Hoàng tử Hòa bình được sinh ra.