Nguyên bản: Christians Die, and the U.S. is Strangely Silent
Michael Gerson - Washington Post
Dec 27, 2013
Ở một số nơi trên thế giới, cảnh thảm sát người vô tội của vua Hêrôđê vẫn tiếp tục là một truyền thống sống động. Vào ngày lễ Chúa Giáng sinh ở Iraq, 37 người bị thiệt mạng trong các vụ đánh bom trong các khu vực có đông tín hữu Kitô ở Baghdad. Hồi giáo cực đoan làm ô uế ngày lễ với sự tàn bạo và bất khoan dung của chúng.
Bạo lực, cố nhiên, không chỉ giới hạn trong ngày đó. Trong những tháng gần đây, chúng ta đã nhìn thấy các Kitô hữu Coptic bị bắn chết ở Cairo và các nhà thờ bị đốt cháy. Hàng ngàn Kitô hữu Syria đã chạy sang Thổ Nhĩ Kỳ. Một người tị nạn nói: "Trong vùng chúng tôi đang sống có 10 nhà thờ bị đốt cháy.... Khi cha sở bị hành quyết, chúng tôi quyết định ra đi. "
Khắp vùng Bắc Phi và toàn vùng Trung Đông rộng lớn, áp lực chống Kitô giáo đã phát triển mạnh trong vài thập kỷ qua, đôi khi ngấm ngầm, có lúc công khai. Cuộc đàn áp này đã gây sự chú ý gần đây của Đức Giáo Hoàng và nhà lãnh đạo Anh Giáo là Tổng giám mục Canterbury. Đức Giáo Hoàng Phanxicô nói: "Chúng ta sẽ không cam chịu một Trung Đông không có Kitô hữu."
Người ủng hộ cuồng nhiệt nhất là Thái tử Charles - một nhân vật có những suy tư sâu xa và nhất quán nhưng lại thường bị đánh giá thấp, nói trong một bài phát biểu gần đây "Trong 20 năm qua, tôi đã cố gắng xây dựng cầu nối giữa Hồi giáo và Kitô giáo để xua tan sự thiếu hiểu biết và ngộ nhận. Nhưng điều chắc chắn là, giờ đây chúng ta đã rơi vào một cuộc khủng hoảng trong đó những chiếc cầu này nhanh chóng bị phá hủy một cách cố ý bởi những người được hưởng lợi khi làm như thế. "
Sự phát triển những cuộc bách hại này đôi khi được sử dụng như một phương thế chống lại chính ý tưởng đề cao dân chủ. Nền dân chủ ở Trung Đông, có người lý luận rằng, thường dẫn đến sự áp bức của phe Hồi Giáo Sunni. Nguyên tắc đa số sẽ mang lại sự áp đặt khắc nghiệt niềm tin của khối đa số.
Nhưng đây chỉ là những lời chỉ trích bị bóp méo như trong một bức tranh biếm họa. Thúc đẩy dân chủ - theo viện dẫn của National Democratic Institute, International Republican Institute hay Freedom House – liên quan đến việc bảo vệ tự do nhân quyền bởi các định chế dân chủ. Bảo đảm sự tôn trọng bởi các thể chế cho quyền của các nhóm thiểu số là đặc biệt khó khăn trong giai đoạn chuyển tiếp xã hội, như chúng ta đã từng chứng kiến. Nhưng cứ cương quyết bám vào nền độc tài chỉ làm rỗng tuếch hơn các quyền của xã hội dân sự, gây ra nhiều hỗn loạn và nguy hiểm hơn khi một nhà độc tài bị lật đổ. Và thậm chí cả các chính phủ ít độc tài hơn cũng không thể tồn tại mãi mãi, như chúng ta cũng đã từng chứng kiến. Vì vậy, điều thiết yếu là Hoa Kỳ và các nền dân chủ khác cần phải giúp chủ nghĩa đa nguyên sống sót và giúp hình thành các trật tự chính trị còn non trẻ.
Đây là một ưu tiên vì cả hai lý do nhân đạo và chiến lược. William Inboden của Đại học Texas lưu ý rằng có một tương quan mạnh mẽ giữa việc đàn áp tôn giáo và các mối đe dọa an ninh quốc gia. Inboden lập luận rằng "Chiến tranh thế giới lần thứ Hai và tất cả các cuộc chiến tranh lớn mà Hoa Kỳ đã tham chiến trong suốt 70 năm qua đều chống lại những kẻ thù vi phạm nghiêm trọng tự do tôn giáo." Điều ngược lại cũng đúng. "Không có một quốc gia nào trên thế giới tôn trọng tự do tôn giáo mà lại đặt ra một mối đe dọa an ninh cho nước Mỹ," ông nói.
Có một số lý do có thể giải thích cho sự tương quan mạnh mẽ này. Hùng hồn nhất đó là tự do tôn giáo liên quan đến việc quốc tế hóa đầy đủ các giá trị dân chủ - kể cả quyền là một kẻ dị giáo hay là người ngoại đạo. Nó đòi hỏi nhà nước phải công nhận sự tồn tại của những niềm tin ngoài quan điểm chính thức của nhà nước.
Kitô giáo đạt được hình thức đa nguyên cao độ này hàng nhiều thế kỷ trước. Liệu thế giới Hồi giáo có thể hướng đến sắc thái đặc thù về văn hóa đạo đức dân chủ này hay không hiện là một trong những câu hỏi về địa chính trị lớn nhất của thế kỷ 21.
Một số người cho rằng thần học Hồi giáo - nhấn mạnh đến sự trung tín với quan niệm về lề luật của Thiên Chúa - làm cho điều này là khó hoặc thậm chí không thể xảy ra. Những người khác chỉ ra rằng trong các thế kỷ qua khối đa số và các nhà cầm quyền Hồi giáo đã có thể sống chung với khối Kitô hữu Ả Rập trong một hình thức đa nguyên mỏng manh trong đó Kitô hữu là công dân hạng hai nhưng không thuộc vào hàng những đối tượng bị đàn áp bằng bạo lực. Các niềm tin tôn giáo lớn thường chứa đựng cả các yếu tố cho mình là độc tôn lẫn giáo lý đòi buộc sự tôn trọng đối với người khác. Sự xuất hiện của chủ nghĩa đa nguyên xã hội phụ thuộc vào việc nhấn mạnh yếu tố thứ hai trên yếu tố thứ nhất.
Thúc đẩy các định chế dân chủ là nhiệm vụ không dễ dàng giữa các cuộc cách mạng và nội chiến. Nhưng ngay cả những động tác hạn chế - như lên án mạnh mẽ các vụ lạm dụng, viện trợ với điều kiện phải bảo vệ các nhóm thiểu số, hỗ trợ các lực lượng ôn hòa trong khu vực – là những điều đáng làm trong tình hình căng thẳng cao độ như hiện nay. Hoa Kỳ, tuy nhiên, có vẻ dửng dưng một cách kỳ lạ. John Micklethwait và Adrian Wooldridge, biên tập viên của tờ Economist viết: "Một trong những thất bại lạ lùng nhất của Mỹ trong những năm gần đây, là không có khả năng rút ra những bài học toàn cầu từ sự thành công độc đáo của nó trong lãnh vực tôn giáo ở quốc nội. Thật là một bí ẩn tại sao một đất nước bắt rễ từ chủ nghĩa đa nguyên đã làm rất ít về tự do tôn giáo."
Hãy bắt đầu phục hồi những nhấn mạnh của chúng ta với một cam kết đơn giản: đừng cam chịu một Trung Đông không có Kitô hữu.
Michael Gerson - Washington Post
Dec 27, 2013
 |
Bạo lực, cố nhiên, không chỉ giới hạn trong ngày đó. Trong những tháng gần đây, chúng ta đã nhìn thấy các Kitô hữu Coptic bị bắn chết ở Cairo và các nhà thờ bị đốt cháy. Hàng ngàn Kitô hữu Syria đã chạy sang Thổ Nhĩ Kỳ. Một người tị nạn nói: "Trong vùng chúng tôi đang sống có 10 nhà thờ bị đốt cháy.... Khi cha sở bị hành quyết, chúng tôi quyết định ra đi. "
Khắp vùng Bắc Phi và toàn vùng Trung Đông rộng lớn, áp lực chống Kitô giáo đã phát triển mạnh trong vài thập kỷ qua, đôi khi ngấm ngầm, có lúc công khai. Cuộc đàn áp này đã gây sự chú ý gần đây của Đức Giáo Hoàng và nhà lãnh đạo Anh Giáo là Tổng giám mục Canterbury. Đức Giáo Hoàng Phanxicô nói: "Chúng ta sẽ không cam chịu một Trung Đông không có Kitô hữu."
Người ủng hộ cuồng nhiệt nhất là Thái tử Charles - một nhân vật có những suy tư sâu xa và nhất quán nhưng lại thường bị đánh giá thấp, nói trong một bài phát biểu gần đây "Trong 20 năm qua, tôi đã cố gắng xây dựng cầu nối giữa Hồi giáo và Kitô giáo để xua tan sự thiếu hiểu biết và ngộ nhận. Nhưng điều chắc chắn là, giờ đây chúng ta đã rơi vào một cuộc khủng hoảng trong đó những chiếc cầu này nhanh chóng bị phá hủy một cách cố ý bởi những người được hưởng lợi khi làm như thế. "
Sự phát triển những cuộc bách hại này đôi khi được sử dụng như một phương thế chống lại chính ý tưởng đề cao dân chủ. Nền dân chủ ở Trung Đông, có người lý luận rằng, thường dẫn đến sự áp bức của phe Hồi Giáo Sunni. Nguyên tắc đa số sẽ mang lại sự áp đặt khắc nghiệt niềm tin của khối đa số.
Nhưng đây chỉ là những lời chỉ trích bị bóp méo như trong một bức tranh biếm họa. Thúc đẩy dân chủ - theo viện dẫn của National Democratic Institute, International Republican Institute hay Freedom House – liên quan đến việc bảo vệ tự do nhân quyền bởi các định chế dân chủ. Bảo đảm sự tôn trọng bởi các thể chế cho quyền của các nhóm thiểu số là đặc biệt khó khăn trong giai đoạn chuyển tiếp xã hội, như chúng ta đã từng chứng kiến. Nhưng cứ cương quyết bám vào nền độc tài chỉ làm rỗng tuếch hơn các quyền của xã hội dân sự, gây ra nhiều hỗn loạn và nguy hiểm hơn khi một nhà độc tài bị lật đổ. Và thậm chí cả các chính phủ ít độc tài hơn cũng không thể tồn tại mãi mãi, như chúng ta cũng đã từng chứng kiến. Vì vậy, điều thiết yếu là Hoa Kỳ và các nền dân chủ khác cần phải giúp chủ nghĩa đa nguyên sống sót và giúp hình thành các trật tự chính trị còn non trẻ.
Đây là một ưu tiên vì cả hai lý do nhân đạo và chiến lược. William Inboden của Đại học Texas lưu ý rằng có một tương quan mạnh mẽ giữa việc đàn áp tôn giáo và các mối đe dọa an ninh quốc gia. Inboden lập luận rằng "Chiến tranh thế giới lần thứ Hai và tất cả các cuộc chiến tranh lớn mà Hoa Kỳ đã tham chiến trong suốt 70 năm qua đều chống lại những kẻ thù vi phạm nghiêm trọng tự do tôn giáo." Điều ngược lại cũng đúng. "Không có một quốc gia nào trên thế giới tôn trọng tự do tôn giáo mà lại đặt ra một mối đe dọa an ninh cho nước Mỹ," ông nói.
Có một số lý do có thể giải thích cho sự tương quan mạnh mẽ này. Hùng hồn nhất đó là tự do tôn giáo liên quan đến việc quốc tế hóa đầy đủ các giá trị dân chủ - kể cả quyền là một kẻ dị giáo hay là người ngoại đạo. Nó đòi hỏi nhà nước phải công nhận sự tồn tại của những niềm tin ngoài quan điểm chính thức của nhà nước.
Kitô giáo đạt được hình thức đa nguyên cao độ này hàng nhiều thế kỷ trước. Liệu thế giới Hồi giáo có thể hướng đến sắc thái đặc thù về văn hóa đạo đức dân chủ này hay không hiện là một trong những câu hỏi về địa chính trị lớn nhất của thế kỷ 21.
Một số người cho rằng thần học Hồi giáo - nhấn mạnh đến sự trung tín với quan niệm về lề luật của Thiên Chúa - làm cho điều này là khó hoặc thậm chí không thể xảy ra. Những người khác chỉ ra rằng trong các thế kỷ qua khối đa số và các nhà cầm quyền Hồi giáo đã có thể sống chung với khối Kitô hữu Ả Rập trong một hình thức đa nguyên mỏng manh trong đó Kitô hữu là công dân hạng hai nhưng không thuộc vào hàng những đối tượng bị đàn áp bằng bạo lực. Các niềm tin tôn giáo lớn thường chứa đựng cả các yếu tố cho mình là độc tôn lẫn giáo lý đòi buộc sự tôn trọng đối với người khác. Sự xuất hiện của chủ nghĩa đa nguyên xã hội phụ thuộc vào việc nhấn mạnh yếu tố thứ hai trên yếu tố thứ nhất.
Thúc đẩy các định chế dân chủ là nhiệm vụ không dễ dàng giữa các cuộc cách mạng và nội chiến. Nhưng ngay cả những động tác hạn chế - như lên án mạnh mẽ các vụ lạm dụng, viện trợ với điều kiện phải bảo vệ các nhóm thiểu số, hỗ trợ các lực lượng ôn hòa trong khu vực – là những điều đáng làm trong tình hình căng thẳng cao độ như hiện nay. Hoa Kỳ, tuy nhiên, có vẻ dửng dưng một cách kỳ lạ. John Micklethwait và Adrian Wooldridge, biên tập viên của tờ Economist viết: "Một trong những thất bại lạ lùng nhất của Mỹ trong những năm gần đây, là không có khả năng rút ra những bài học toàn cầu từ sự thành công độc đáo của nó trong lãnh vực tôn giáo ở quốc nội. Thật là một bí ẩn tại sao một đất nước bắt rễ từ chủ nghĩa đa nguyên đã làm rất ít về tự do tôn giáo."
Hãy bắt đầu phục hồi những nhấn mạnh của chúng ta với một cam kết đơn giản: đừng cam chịu một Trung Đông không có Kitô hữu.