Ngày 22 tháng 6 vừa qua Ðức Thánh Cha Gioan Phao lồ II đã phong Chân Phước cho Ivan Merz, một giáo dân tại Banja Luka. Ivan Merz sinh ngày 16 tháng 12 năm 1896 tại Banja Luka. một thành phố gồm nhiều chủng tộc và nhiều tôn giáo thuộc nước Tiệp khắc cũ. Cha của ngài là người gốc Ðức, sĩ quan trong quân đội Hoàng gia Áó. Mẹ ngài gốc Do thái Hung gia lợi, thuộc giai cấp trung lưu và có truyền thống tự do phóng khoáng.

Sau khi học xong trung học, Ivan được giáo sư tiến sĩ Ljubomir Marakovic hướng dẩn trên dường học vấn và tinh thần. Ngài ham mê đọc sách và chính trong thời kỳ này ngài bắt đầu ghi lại trong nhật ký những thao thức và đường hướng mới của cuộc đời mà ngài luôn trung thành dù cho gặp nhiều biến cố bất trắc.

Năm 1914 ngài gia nhập trường Võ Bị ở Vienna để làm vừa lòng cha mẹ mình. Ngài chỉ lưu lại trong trường ba tháng và sau đó theo học luật và văn chương. Thế chiến I bùng nổ ngài bị động viên nhập ngũ và bị gởi đến biên giới nước Ý. Ngài vẫn tiếp tục đọc nhiều sách, và suy tư về đức tin. Ngài đã viết trong nhật ký: “Thật là khủng khiếp vì cuộc chiến này chẳng giúp gì cho đời sống tinh thần. Cuộc sống dể dải của tôi trước chiến tranh chẳng ích lợi gì cho tôi. Tôi cần phải đổi mới đòi sống của tôi một đời sống gắn liền với niềm tin Công giáo mà tôi đang cảm nhận.”

Trở về Vienna, ngài theo học văn chương và được học bổng du học tại Paris từ 1920 đến 1922. Ngài đã ghi tên nhập học trường Ðại học Sorbone và Trường Ðại học Công giáo Paris. Ngài đọc rất nhiều sách của các văn sĩ người Pháp và giới thiệu về xứ sở của mình là Croatia với người Pháp. Ngài dấn thân vào những công việc tôn giáo và từ thiện của nhóm Vincent de Paul và của phững phong trào Công giáo tiến hành.

Tuy là giáo dân nhưng Ivan sống một cuộc đời cầu nguyện và viết những luận đề về tôn giáo: “Ảnh hưởng Thiên chúa giáo trên những tác giả người Pháp từ Chateaubriand cho đến ngày nay” đó là luận án được trình bày ở Zabreb năm 1923. Trong thời kỳ ở Paris Ivan đã đi hành hương ở Lộ Ðức và đã thổ lộ với người bạn là sau cuộc hành hương đức tin đã trở nên mạnh mẽ trong đời sống của ngài.

Ivan đã đến Paris như một người tín hữu tốt lành nhưng khi trở về Zagreb là một người Công giáo đầy xác tín (homo catholicus). Tại Zabreb, Ivan trở thành giáo sư Pháp văn, mặc dù là một giáo dân ngài quyết tâm tận hiến đời sống của mình cho Ðấng Kitô và Giáo Hội.

Là một nhà giáo dục, nhận định giá trị đích thật của phong trào Công giáo tiến hành nên ngài dấn thân đặc biệt vào phong trào đoàn kết của xứ Croatia và ngài trở thành nhà lảnh đạo. Ngài vạch một dường hướng mới cho phong trào Thanh thiếu niên với khẩu hiệu “Hy sinh – Thánh Thể và Sứ vụ Tông đồ”

Ngài quả quyết “Thánh Thể và phục tòng Giáo Hoàng phải là cội nguồn của phong trào Thanh thiếu niên.và mỗi cá nhân phải là một thành phần linh động của Giáo Hội Công giáo và tận hiến hoàn toàn cho Giáo Hội. Với lòng nhiệt thành ngài phổ biến không hề biết mệt mỏi “ Giờ kinh phụng vụ, Kinh cầu chính thức của Giáo Hội”

Nhờ vào Kinh phụng vụ, Giáo Hội trở nên phổ quát và toàn cầu, ngài bỏ qua một bên lợi lộc cá nhân để tận hiến hoàn toàn vào công việc của Giáo Hội. Chính dựa vào cơ bãn giờ kinh phụng vụ mà người Công giáo học hỏi. Kinh phụng vụ chính là nền tảng nhờ đó mà người tín hữu sống với những giai đơạn cuộc đời của Chúa Kitô.”

Bằng những bài báo, những cuộc diển thuyết và đời sống gương mẫu thường nhật ngài là người giáo dân tiền phong trong việc đổi mới đời sống giáo dân. Luôn luôn học hỏi dể hiểu biết nhiều hơn về Ðức Tin, về lịch sử Gíao Hội, về các thư tín của các Giáo Hoàng và thần học. Ngài ước ao đào tạo được một số đông giáo dân trở thành những tông đồ nhiệt thành để đổi mới mọi sự trong đấng Kitô.

Ngài muốn thành lập một tờ báo công giáo lưu hành trong xứ, nhưng cơn bệnh nan y đã làm đình trệ và ngài đã để lại lời trối trăn : “Tôi chết bình an trong niềm tin Công giáo. Chúa Kitô là lẽ sống của tôi. Sự chết là một chiến thắng. Tôi chờ đợi lòng thương xót của Chúa và sự kết hợp vỉnh viễn với Trái Tim cực thánh Chúa Giêsu Kitô. Tôi đã đến đích trong việc kết hợp cùng Chúa Giêsu, Chúa của tôi.”

Chân phước Ivan Merz qua dời ngày 10 tháng 5 năm 1928, lúc ngài chưa đến 32 tuổi. Ivanka Jardin một giáo sư người Croatia cùng thời đã viết : Ivan Merz là một đấng thánh và là một nhà ái quốc. Ngài yêu mến xứ Croatia, kết hợp hoàn tòan với Ðức Giáo Hoàng và Giáo hội, cởi mở với các vấn đề của thế giới và hiểu rỏ vai trò quan trọng của người giáo dân. Trong ý nghỉa đó Ivan Merz là vị tiên phong đưa đến việc cải tổ vai trò giáo dân trong Công Ðồng Vatican II.