Tin Đức Bênêđíctô XVI quyết định qua Tây Ban Nha vào tháng 11 này làm phấn khởi hai thành phố Santiago de Compostella và Barcelona. Thực vậy, ngài sẽ tới thăm hai thành phố đó, theo lời mời của họ: một để tham dự Năm Thánh Giacôbê và hai để mở một phần ngôi thánh đường của Gaudi cho công chúng tới thờ phượng.
Thị trưởng Compostella, ông Xosé Sanchez Bugallo, hôm 12 tháng 3 vừa qua, nhân dịp qua Rôma để cổ động người hành hương tới thăm đền thánh Giacôbê nhân năm thánh của ngài, cho hay: thành phố của ông đang hân hoan chuẩn bị đón tiếp đức Bênêđíctô XVI. Ông cho hay: thành phố của ông tiếp nhận tin về cuộc tông du của Đức Giáo Hoàng như “một thúc đẩy và hỗ trợ lớn lao cho năm nay”.
Nhà thờ chính tòa Santiago de Compostella, nơi theo truyền thuyết là địa điểm chôn cất Thánh Giacôbê Tiền, có lệ cử hành năm thánh mỗi khi ngày lễ kính thánh Giacôbê (Santiago), tức 25 tháng Bẩy, rơi vào chúa nhật, như năm nay chẳng hạn. Năm thánh kỳ tới sẽ là năm 2021. Truyền thống này có từ năm 1122.
Sanchez Bugallo cho hay: “Năm thánh đã bắt đầu rồi: chúng tôi đã mở Cửa Thánh của nhà thờ chính tòa vào ngày 31 tháng 12 năm ngoái nhưng chúng ta biết rằng mùa lễ trọng chỉ bắt đầu vào Tuần Thánh”. Ông nói thêm: “Năm thánh luôn mang tới một lượng lớn các khách hành hương”. Ông cho hay một ủy ban đã được thành lập để phối hợp các hoạt động, kể cả các sinh hoạt văn hóa và tôn giáo, với tòa tổng giám mục.
Bối cảnh lịch sử
Giữa hai thế kỷ thứ 10 và 11, khách hành hương bắt đầu kéo tới Santiago de Compostella theo nhiều ngả khác nhau. Ngả nổi tiếng hơn cả là đường mòn Pháp dẫn tới Tây Ban Nha qua ngả Roncesvalles và Jaca rồi băng qua các lãnh thổ Navarre, Aragon, La Rioja, Castille và Leon, cắt ngang Galicia để tới Santiago.
Dọc theo các đường mòn hành hương ấy, nhiều nhà trọ và bệnh xá đã được xây dựng. Nhờ thế, Con Đường Thánh Giacôbê được sử dụng làm phương tiện phổ biến nhiều trào lưu nghệ thuật, kinh tế và văn hóa dị biệt, như các lối kiến trúc Romanesque và Gothic chẳng hạn. Các đan sĩ thuộc nhiều dòng tu giúp tay quảng bá các công trình này.
Song song với đường mòn Pháp, còn có con đường từ phía bắc, băng qua Xứ Basque, Cantabria và Asturias. Một con đường khác từ Bồ Đào Nha. Lại còn con đường từ Seville nữa chạy qua Tây Ban Nha từ Nam tới Bắc.
Thị trưởng Bugallo cho biết: muốn chính thức được coi là người hành hương Santiago de Compostela, người ta phải chu toàn một số đòi hỏi nhất định, trong đó có việc phải cuốc bộ 100 cây số [62 dặm]. Thế kỷ 16, con số khách hành hương tới Santiago de Compostela giảm một cách đáng kể. Đến thập niên 50 của thế kỷ 20, một số linh mục và giáo dân đã làm sống lại thói quen hành hương này. Nhờ thế, con số khách hành hương đã gia tăng đáng kể trong các thập niên 70 và 80. Năm 1987, Đức GH Gioan Phaolô II đã tới thăm thành phố, khiến phong trào hành hương tại đó gia tăng hẳn. Cũng năm đó, Hội Đồng Âu Châu đã thừa nhận Đường Hành Hương Thánh Giacôbê là Đường Văn Hóa đầu tiên của Châu Âu. Sanchez Bugallo cũng nhắc nhở để mọi người nhớ là Ngày Giới Trẻ Thế Giới năm 1989 đã được tổ chức tại Santiago de Compostella.
Hòa giải
Năm 1993, việc hành hương tới Santiago de Compostella trở thành bộc phát khi nó nổi tiếng nhờ nhiều người thuộc các tín ngưỡng khác cũng tới đây hành hương. Ông Bugallo xác nhận “Nhiều người thuộc các tuyên tín khác cũng tới tham dự, như người Tin Lành, có cả người Phật Giáo nữa và cả những người không có tuyên tín nhất định nào nhưng hiểu rằng con đường hành hương này là cơ hội để hòa giải và suy tư” (1). Ông cho hay: trong thế kỷ 16, một số nước Âu Châu cho các tù nhân cơ hội thi hành bản án của họ bằng cách tham dự Đường Hành Hương Thánh Giacôbê. Nhiều bản án muốn được tha, tù nhân phải đi Đường Hành Hương này tới 4 lần. Tại Bỉ ngày nay, tục lệ này vẫn còn. Ông giải thích: “Đường Thánh Giacôbê đã được liên kết với ý niệm tha thứ, trở thành con đường hoà bình nơi khách hành hương phải chịu hàng ngàn mạo hiểm mới tới đích cuối cùng. Tôi chưa bao giờ thấy ai sau khi đi con đường này mà thất vọng cả. Thay vào đó, tôi đã thấy hàng ngàn người nói rằng đó là một cảm nghiệm không thể nào quên được".
Sanchez Bugallo cũng cho hay khách hành hương sẽ được bù đắp nhờ các địa điểm trong thành phố của ông với “nhiều nhà cửa và phố xá được điêu khắc bằng đá; hoàn toàn là đá hoa cương, có tất cả 2,600 tòa nhà, hoàn toàn bằng đá”. Ông khích lệ khách hành hương đi một đoạn của con đường này hay đến thẳng Santiago, qua Cửa Thánh nhà thờ chính tòa, để thưởng ngoạn thành phố kỳ diệu của ông.
Tưởng cũng nên nhắc lại Santiago de Compostella là nơi khai sinh ra phong trào Cursillo. Theo website của Phong Trào Cursillo của người Anh Giáo tại Úc (www.anglicancursillo.com.au/history.htm), thì tuy người sáng lập là Đức Cha Hervas của giáo phận Majorca, nhưng chính tại Santiago de Compostella, Cursillo đã đựợc thai nghén. Trang mạng này cho rằng: “Tinh thần hành hương là một tinh thần bất an, bất mãn với trạng thái hâm hấp về tâm linh, buộc người ta phải tiến lên phía trước. Nó cũng là một tinh thần của tình anh em và tình chị em nơi các bạn đồng hành hương đang cùng nhau cố gắng đạt tới đích cuộc đời, một cuộc đời hoàn toàn dâng hiến cho tình yêu Chúa và tình yêu nhân loại. Chính cái phong thái hành hương này đã tới làm dấu mốc cho phần lớn nền linh đạo của Phong Trào Cursillo”.
Chính vì thế, năm 2005, từ Sydney, một số anh chị em Công Giáo Việt Nam mà một số lớn là cursillista, dưới sự hướng dẫn của linh mục Phaolô Chu Văn Chi, đã tổ chức một chuyến hành hương tới Santiago de Compostella. Nhưng theo định nghĩa của Bugallo, chúng tôi đã không hội đủ điều kiện để được chính thức nhìn nhận là người Hành Hương Santiago, vì đã không cuốc bộ đủ 100 cây số. Trái lại từ Bồ Đào Nha, chúng tôi đã tới đó bằng xe Bus. Dọc đường, đã gặp rất nhiều khách hành hương cuốc bộ để tới đó và khi tới rồi, họ được cấp một giấy chứng nhận hành hương… Dù không được nhìn nhận, nhưng kinh nghiệm tới Compostella quả đã không làm một ai trong chúng tôi thất vọng, như nhận định của thị trưởng Bugallo. Bởi theo truyền thống, Santiago là 1 trong ba thành phố thánh mà bất cứ người hành hương Kitô Giáo nào cũng nên tới. Ba thành phố đó là Giêrusalem, Rôma và Santiago de Compostella. Hiện nay, đang có kế hoạch liên kết ba thành phố đó thành một gói (package) hành hương cho thế giới Công Giáo (2).
Lai lịch Santiago de Compostella:
Một thành phố Tây Bắc Tây Ban Nha, và là thủ phủ của vùng tự trị Galicia thuộc Tỉnh La Coruna. Thành phố này vốn là một địa điểm hành hương chính của Giáo hội Công giáo kể từ thế kỷ thứ 9, lúc người ta khám phá ra hài cốt của Thánh Giacôbê Tông đồ (tên tiếng Tây Ban Nha là Santiago) tại đó. Chuyện kể như sau: Thánh Giacôbê vốn sang tận vùng tây bắc Tây Ban Nha giảng đạo, vùng mà người La-Mã gọi là Tận Cùng Trái Đất (Finis Terrae). Sau đó (khoảng năm 44), ngài trở về Palestine và được phúc tử đạo. Herodes Agrippa cấm không cho chôn xác Ngài, nhưng nhân lúc đêm khuya, môn đệ đã cướp xác ngài, đặt trong một quan tài bằng cẩm thạch, rồi chở đi chôn trên một chiếc tầu nhỏ. Chẳng may gặp giông bão, tầu trôi dạt vào bờ biển Tây Ban Nha, tại hải cảng thuộc tỉnh Iria Flavia của đế quốc La-Mã. Tại đây, xác của ngài được chôn vội trong một cánh rừng. Nhiều thế kỷ sau, mãi năm 813, thầy dòng ẩn tu Pelayo bỗng nghe tiếng nhạc từ cánh rừng ấy phát ra, đồng thời nhìn thấy ánh sáng lóe lên từ đó. Chính vì ánh sáng lóe lên này, mà nơi đây được đặt tên theo tiếng La-tinh là “Campus Stellae” (Cánh Đồng Sao), và tên này được dân trong vùng đọc thành Compostela (3).
Đức Giám mục Teodomiro nghe tin bèn mở cuộc điều tra và nhờ thế, mộ của Thánh Giacôbê được tìm ra. Vua Alphonse Đệ Nhị công bố Thánh Giacôbê là quan thầy của đế quốc ông và truyền xây một nhà nguyện tại đó. Từ đó, thánh Giacôbê làm nhiều phép lạ. Có truyền thuyết còn tin là ngài chiến đấu bên cạnh Vua Ramiro chống lại người Hồi Giáo. Và số người hành hương theo con đường của Thánh Giacôbê (Camino de Santiago) càng ngày càng gia tăng. Chẳng bao lâu sau, ngôi nhà nguyện kia trở thành nhà thờ chính tòa của thành phố mới, thành Santiago de Compostella.
Những cuộc hành hương tấp nập trong thế kỷ 12 và 13 tới Compostela đã khiến Đức Alexăng Đệ Tam công bố nó là một trong các Thành Thánh, giống như Rôma và Giêrusalem. Đức Calixto Đệ Nhị ban ơn tha tội hoàn toàn cho những ai hành hương Santiago trong Năm Thánh. Năm này được tổ chức mỗi khi Lễ kính Thánh Giacôbê (25 tháng 7) rơi vào Chúa nhật. Chính những người hành hương tới đây đã khai sinh ra phong trào Cursillo.
Họ đi theo một con đường nhất định, chân đi bộ, tay chống gậy, vai đeo ba-lô, xuyên qua Pháp, vượt qua dẫy Pyrénées hùng vĩ mà tới. Cũng như những ngôi nhà thờ dọc con đường nhất định ấy, nhà thờ chính tòa của Compostela đã được dựng lên làm cột mốc cho những cuộc hành hương thánh thiện này. Nó được xây vào khoảng các năm 1070-1100, do ngôi nhà nguyện cũ nới rộng ra. Phần chính được xây theo lối kiến trúc Rô-ma. mặc dù dáng dấp bề ngoài hiện nay của nó đã bị thay đổi nhiều từ các thế kỷ 16 và 18. Đầu nhà thờ phía tây, bao gồm 9 ngọn tháp, đã được sửa đổi giữa các năm 1738 và 1750 theo lối kiến trúc Ba-rốc. Đàng sau nó, là Cửa Vinh Quang (Portico de la Gloria) do bậc thầy Mateo kiến tạo, được trang trí bằng tượng đức Kitô và nhiều vị thánh, cũng như các điêu khắc khác diễn tả thiên đàng hoả ngục. Giữa lòng nhà thờ là ô cửa trời (lantern) có treo bình xông hương vĩ đại (botafumeiro) được xông vào những dịp đặc biệt. Chúng tôi tới đây ngày 1 tháng 8 năm 2005 và may mắn được coi 5 người lực lưỡng kéo bình xông hương này trong 5 phút sau thánh lễ 12 giờ trưa hôm đó. Mộ Thánh Giacôbê đặt trong một ngăn hầm bên dưới bàn thờ chính, bên trên có tượng của ngài. Vì tầm quan trọng về tôn giáo và văn hóa (lịch sử và kiến trúc) của thành phố này, Liên hiệp quốc đã liệt kê nó trong danh sách di sản văn hóa thế giới cần được bảo tồn.
____________________________________________________________________
(1) Xem Hồi Ký Hành Hương Compostella của một mục sư Mennonite trong bài Đường Hành Hương Thánh Giacôbê, VietCatholic.net ngày 1/9/2009
(1) Xem Chuyến đi từ thành Leon tới thành Santiago del Campostella, nơi có Mộ của Thánh Giacobê Tông Đồ (ngày 30 Sep 2007, http://vietcatholic.net/News/Clients/ReadArticle.aspx?ID=47666)
(2) Xem tin Zenit 15/11/2006, và có thể xem thêm tài liệu tại www.holycities.info
(3) Từ điển mở Wikipedia thì cho rằng rất có thể do chữ Latinh bình dân trong vùng “composita tella” có nghĩa là nơi chôn cất. Nhiều nơi tại vùng Galatia cũng có chữ này với nghĩa y hệt. Thậm chí tại tỉnh León còn có địa danh Compostilla nữa.
Thị trưởng Compostella, ông Xosé Sanchez Bugallo, hôm 12 tháng 3 vừa qua, nhân dịp qua Rôma để cổ động người hành hương tới thăm đền thánh Giacôbê nhân năm thánh của ngài, cho hay: thành phố của ông đang hân hoan chuẩn bị đón tiếp đức Bênêđíctô XVI. Ông cho hay: thành phố của ông tiếp nhận tin về cuộc tông du của Đức Giáo Hoàng như “một thúc đẩy và hỗ trợ lớn lao cho năm nay”.
Nhà thờ chính tòa Santiago de Compostella, nơi theo truyền thuyết là địa điểm chôn cất Thánh Giacôbê Tiền, có lệ cử hành năm thánh mỗi khi ngày lễ kính thánh Giacôbê (Santiago), tức 25 tháng Bẩy, rơi vào chúa nhật, như năm nay chẳng hạn. Năm thánh kỳ tới sẽ là năm 2021. Truyền thống này có từ năm 1122.
Sanchez Bugallo cho hay: “Năm thánh đã bắt đầu rồi: chúng tôi đã mở Cửa Thánh của nhà thờ chính tòa vào ngày 31 tháng 12 năm ngoái nhưng chúng ta biết rằng mùa lễ trọng chỉ bắt đầu vào Tuần Thánh”. Ông nói thêm: “Năm thánh luôn mang tới một lượng lớn các khách hành hương”. Ông cho hay một ủy ban đã được thành lập để phối hợp các hoạt động, kể cả các sinh hoạt văn hóa và tôn giáo, với tòa tổng giám mục.
Bối cảnh lịch sử
Giữa hai thế kỷ thứ 10 và 11, khách hành hương bắt đầu kéo tới Santiago de Compostella theo nhiều ngả khác nhau. Ngả nổi tiếng hơn cả là đường mòn Pháp dẫn tới Tây Ban Nha qua ngả Roncesvalles và Jaca rồi băng qua các lãnh thổ Navarre, Aragon, La Rioja, Castille và Leon, cắt ngang Galicia để tới Santiago.
Dọc theo các đường mòn hành hương ấy, nhiều nhà trọ và bệnh xá đã được xây dựng. Nhờ thế, Con Đường Thánh Giacôbê được sử dụng làm phương tiện phổ biến nhiều trào lưu nghệ thuật, kinh tế và văn hóa dị biệt, như các lối kiến trúc Romanesque và Gothic chẳng hạn. Các đan sĩ thuộc nhiều dòng tu giúp tay quảng bá các công trình này.
Song song với đường mòn Pháp, còn có con đường từ phía bắc, băng qua Xứ Basque, Cantabria và Asturias. Một con đường khác từ Bồ Đào Nha. Lại còn con đường từ Seville nữa chạy qua Tây Ban Nha từ Nam tới Bắc.
Thị trưởng Bugallo cho biết: muốn chính thức được coi là người hành hương Santiago de Compostela, người ta phải chu toàn một số đòi hỏi nhất định, trong đó có việc phải cuốc bộ 100 cây số [62 dặm]. Thế kỷ 16, con số khách hành hương tới Santiago de Compostela giảm một cách đáng kể. Đến thập niên 50 của thế kỷ 20, một số linh mục và giáo dân đã làm sống lại thói quen hành hương này. Nhờ thế, con số khách hành hương đã gia tăng đáng kể trong các thập niên 70 và 80. Năm 1987, Đức GH Gioan Phaolô II đã tới thăm thành phố, khiến phong trào hành hương tại đó gia tăng hẳn. Cũng năm đó, Hội Đồng Âu Châu đã thừa nhận Đường Hành Hương Thánh Giacôbê là Đường Văn Hóa đầu tiên của Châu Âu. Sanchez Bugallo cũng nhắc nhở để mọi người nhớ là Ngày Giới Trẻ Thế Giới năm 1989 đã được tổ chức tại Santiago de Compostella.
Hòa giải
Năm 1993, việc hành hương tới Santiago de Compostella trở thành bộc phát khi nó nổi tiếng nhờ nhiều người thuộc các tín ngưỡng khác cũng tới đây hành hương. Ông Bugallo xác nhận “Nhiều người thuộc các tuyên tín khác cũng tới tham dự, như người Tin Lành, có cả người Phật Giáo nữa và cả những người không có tuyên tín nhất định nào nhưng hiểu rằng con đường hành hương này là cơ hội để hòa giải và suy tư” (1). Ông cho hay: trong thế kỷ 16, một số nước Âu Châu cho các tù nhân cơ hội thi hành bản án của họ bằng cách tham dự Đường Hành Hương Thánh Giacôbê. Nhiều bản án muốn được tha, tù nhân phải đi Đường Hành Hương này tới 4 lần. Tại Bỉ ngày nay, tục lệ này vẫn còn. Ông giải thích: “Đường Thánh Giacôbê đã được liên kết với ý niệm tha thứ, trở thành con đường hoà bình nơi khách hành hương phải chịu hàng ngàn mạo hiểm mới tới đích cuối cùng. Tôi chưa bao giờ thấy ai sau khi đi con đường này mà thất vọng cả. Thay vào đó, tôi đã thấy hàng ngàn người nói rằng đó là một cảm nghiệm không thể nào quên được".
Sanchez Bugallo cũng cho hay khách hành hương sẽ được bù đắp nhờ các địa điểm trong thành phố của ông với “nhiều nhà cửa và phố xá được điêu khắc bằng đá; hoàn toàn là đá hoa cương, có tất cả 2,600 tòa nhà, hoàn toàn bằng đá”. Ông khích lệ khách hành hương đi một đoạn của con đường này hay đến thẳng Santiago, qua Cửa Thánh nhà thờ chính tòa, để thưởng ngoạn thành phố kỳ diệu của ông.
Tưởng cũng nên nhắc lại Santiago de Compostella là nơi khai sinh ra phong trào Cursillo. Theo website của Phong Trào Cursillo của người Anh Giáo tại Úc (www.anglicancursillo.com.au/history.htm), thì tuy người sáng lập là Đức Cha Hervas của giáo phận Majorca, nhưng chính tại Santiago de Compostella, Cursillo đã đựợc thai nghén. Trang mạng này cho rằng: “Tinh thần hành hương là một tinh thần bất an, bất mãn với trạng thái hâm hấp về tâm linh, buộc người ta phải tiến lên phía trước. Nó cũng là một tinh thần của tình anh em và tình chị em nơi các bạn đồng hành hương đang cùng nhau cố gắng đạt tới đích cuộc đời, một cuộc đời hoàn toàn dâng hiến cho tình yêu Chúa và tình yêu nhân loại. Chính cái phong thái hành hương này đã tới làm dấu mốc cho phần lớn nền linh đạo của Phong Trào Cursillo”.
Chính vì thế, năm 2005, từ Sydney, một số anh chị em Công Giáo Việt Nam mà một số lớn là cursillista, dưới sự hướng dẫn của linh mục Phaolô Chu Văn Chi, đã tổ chức một chuyến hành hương tới Santiago de Compostella. Nhưng theo định nghĩa của Bugallo, chúng tôi đã không hội đủ điều kiện để được chính thức nhìn nhận là người Hành Hương Santiago, vì đã không cuốc bộ đủ 100 cây số. Trái lại từ Bồ Đào Nha, chúng tôi đã tới đó bằng xe Bus. Dọc đường, đã gặp rất nhiều khách hành hương cuốc bộ để tới đó và khi tới rồi, họ được cấp một giấy chứng nhận hành hương… Dù không được nhìn nhận, nhưng kinh nghiệm tới Compostella quả đã không làm một ai trong chúng tôi thất vọng, như nhận định của thị trưởng Bugallo. Bởi theo truyền thống, Santiago là 1 trong ba thành phố thánh mà bất cứ người hành hương Kitô Giáo nào cũng nên tới. Ba thành phố đó là Giêrusalem, Rôma và Santiago de Compostella. Hiện nay, đang có kế hoạch liên kết ba thành phố đó thành một gói (package) hành hương cho thế giới Công Giáo (2).
Lai lịch Santiago de Compostella:
Một thành phố Tây Bắc Tây Ban Nha, và là thủ phủ của vùng tự trị Galicia thuộc Tỉnh La Coruna. Thành phố này vốn là một địa điểm hành hương chính của Giáo hội Công giáo kể từ thế kỷ thứ 9, lúc người ta khám phá ra hài cốt của Thánh Giacôbê Tông đồ (tên tiếng Tây Ban Nha là Santiago) tại đó. Chuyện kể như sau: Thánh Giacôbê vốn sang tận vùng tây bắc Tây Ban Nha giảng đạo, vùng mà người La-Mã gọi là Tận Cùng Trái Đất (Finis Terrae). Sau đó (khoảng năm 44), ngài trở về Palestine và được phúc tử đạo. Herodes Agrippa cấm không cho chôn xác Ngài, nhưng nhân lúc đêm khuya, môn đệ đã cướp xác ngài, đặt trong một quan tài bằng cẩm thạch, rồi chở đi chôn trên một chiếc tầu nhỏ. Chẳng may gặp giông bão, tầu trôi dạt vào bờ biển Tây Ban Nha, tại hải cảng thuộc tỉnh Iria Flavia của đế quốc La-Mã. Tại đây, xác của ngài được chôn vội trong một cánh rừng. Nhiều thế kỷ sau, mãi năm 813, thầy dòng ẩn tu Pelayo bỗng nghe tiếng nhạc từ cánh rừng ấy phát ra, đồng thời nhìn thấy ánh sáng lóe lên từ đó. Chính vì ánh sáng lóe lên này, mà nơi đây được đặt tên theo tiếng La-tinh là “Campus Stellae” (Cánh Đồng Sao), và tên này được dân trong vùng đọc thành Compostela (3).
Đức Giám mục Teodomiro nghe tin bèn mở cuộc điều tra và nhờ thế, mộ của Thánh Giacôbê được tìm ra. Vua Alphonse Đệ Nhị công bố Thánh Giacôbê là quan thầy của đế quốc ông và truyền xây một nhà nguyện tại đó. Từ đó, thánh Giacôbê làm nhiều phép lạ. Có truyền thuyết còn tin là ngài chiến đấu bên cạnh Vua Ramiro chống lại người Hồi Giáo. Và số người hành hương theo con đường của Thánh Giacôbê (Camino de Santiago) càng ngày càng gia tăng. Chẳng bao lâu sau, ngôi nhà nguyện kia trở thành nhà thờ chính tòa của thành phố mới, thành Santiago de Compostella.
Những cuộc hành hương tấp nập trong thế kỷ 12 và 13 tới Compostela đã khiến Đức Alexăng Đệ Tam công bố nó là một trong các Thành Thánh, giống như Rôma và Giêrusalem. Đức Calixto Đệ Nhị ban ơn tha tội hoàn toàn cho những ai hành hương Santiago trong Năm Thánh. Năm này được tổ chức mỗi khi Lễ kính Thánh Giacôbê (25 tháng 7) rơi vào Chúa nhật. Chính những người hành hương tới đây đã khai sinh ra phong trào Cursillo.
Họ đi theo một con đường nhất định, chân đi bộ, tay chống gậy, vai đeo ba-lô, xuyên qua Pháp, vượt qua dẫy Pyrénées hùng vĩ mà tới. Cũng như những ngôi nhà thờ dọc con đường nhất định ấy, nhà thờ chính tòa của Compostela đã được dựng lên làm cột mốc cho những cuộc hành hương thánh thiện này. Nó được xây vào khoảng các năm 1070-1100, do ngôi nhà nguyện cũ nới rộng ra. Phần chính được xây theo lối kiến trúc Rô-ma. mặc dù dáng dấp bề ngoài hiện nay của nó đã bị thay đổi nhiều từ các thế kỷ 16 và 18. Đầu nhà thờ phía tây, bao gồm 9 ngọn tháp, đã được sửa đổi giữa các năm 1738 và 1750 theo lối kiến trúc Ba-rốc. Đàng sau nó, là Cửa Vinh Quang (Portico de la Gloria) do bậc thầy Mateo kiến tạo, được trang trí bằng tượng đức Kitô và nhiều vị thánh, cũng như các điêu khắc khác diễn tả thiên đàng hoả ngục. Giữa lòng nhà thờ là ô cửa trời (lantern) có treo bình xông hương vĩ đại (botafumeiro) được xông vào những dịp đặc biệt. Chúng tôi tới đây ngày 1 tháng 8 năm 2005 và may mắn được coi 5 người lực lưỡng kéo bình xông hương này trong 5 phút sau thánh lễ 12 giờ trưa hôm đó. Mộ Thánh Giacôbê đặt trong một ngăn hầm bên dưới bàn thờ chính, bên trên có tượng của ngài. Vì tầm quan trọng về tôn giáo và văn hóa (lịch sử và kiến trúc) của thành phố này, Liên hiệp quốc đã liệt kê nó trong danh sách di sản văn hóa thế giới cần được bảo tồn.
____________________________________________________________________
(1) Xem Hồi Ký Hành Hương Compostella của một mục sư Mennonite trong bài Đường Hành Hương Thánh Giacôbê, VietCatholic.net ngày 1/9/2009
(1) Xem Chuyến đi từ thành Leon tới thành Santiago del Campostella, nơi có Mộ của Thánh Giacobê Tông Đồ (ngày 30 Sep 2007, http://vietcatholic.net/News/Clients/ReadArticle.aspx?ID=47666)
(2) Xem tin Zenit 15/11/2006, và có thể xem thêm tài liệu tại www.holycities.info
(3) Từ điển mở Wikipedia thì cho rằng rất có thể do chữ Latinh bình dân trong vùng “composita tella” có nghĩa là nơi chôn cất. Nhiều nơi tại vùng Galatia cũng có chữ này với nghĩa y hệt. Thậm chí tại tỉnh León còn có địa danh Compostilla nữa.