Trong buổi triều yết chung vào ngày thứ tư 16.04.2003, tại quảng trường Thánh Phêrô, Ðức Thánh Cha đã giải thích ý nghĩa của Tam Nhật Thánh. Dưới đây là toàn văn bài giảng của ngài.
1. Chiều ngày mai, Tam Nhật Thánh, đỉnh cao của cả năm Phụng Vụ, bắt đầu với Thánh Lễ Tiệc Ly. Trong những ngày này, Giáo Hội thu mình trong yên lặng, để cầu nguyện và suy niệm về cuộc vượt qua, sự chết và sự phục sinh của Chúa.
Trong khi tham dự vào các nghi thức của ngày Thứ Năm Tuần Thánh, Thứ Sáu Tuần Thánh và Lễ Vọng Phục Sinh, chúng ta lần ngược lại những giờ cuối cùng trong cuộc đời tại thế của Chúa Giêsu, giây phút cuối đã rọi sáng ánh quang phục sinh.
Trong ca vịnh vừa được công bố, chúng ta nghe rằng Đức Kitô "đã vâng lời cho đến nỗi bằng lòng chịu chết, và chết trên cây thập tự. Chính vì thế, Thiên Chúa đã siêu tôn Người" (Philip 2:8-9). Những lời này tóm tắt kế hoạch diệu kỳ của Thiên Chúa, là kế hoạch mà chúng ta sẽ ôn lại trong những ngày sắp tới, là mầu nhiệm ban tặng ý nghĩa và sự viên mãn cho lịch sử loài người.
2. Trong khi Thánh Lễ Làm Phép Dầu, thường được cử hành vào sáng thứ Năm Tuần Thánh, làm rõ nét cách riêng thừa tác vụ linh mục, những nghi thức trong Thánh Lễ Tiệc Ly là một lời mời gọi khẩn thiết hãy suy niệm về Bí Tích Thánh Thể, là trung tâm điểm của đức tin và đời sống Kitô Giáo. Chính để nhấn mạnh tầm quan trọng của bí tích này, tôi đã viết tông thư "Ecclesia de Eucharistia" (Hội Thánh Từ Thánh Thể) mà tôi sẽ vui mừng ký công bố trong Thánh Lễ Tiệc Ly. Với bản văn này, tôi muốn trao tặng mỗi người tín hữu một suy niệm tổng thể về hy tế thánh thể, là bí tích bao trùm sự thánh thiện thiêng liêng của Giáo Hội.
Trong nhà Tiệc Ly, cùng với bí tích Thánh Thể, Chúa thiết lập chức linh mục, để hy lễ của Ngài sẽ diễn ra qua các thế kỷ: "Hãy làm việc này để nhớ đến Thầy" (Lc 22:19). Sau đó, Ngài trối lại cho chúng ta điều răn mới hãy yêu thương nhau như anh em. Qua việc rửa chân, Ngài dạy cho các môn đệ rằng tình yêu cần được chuyển dịch thành việc phục vụ trong khiêm nhường và xả kỷ với người quanh ta.
3. Thứ Sáu Tuần Thánh, ngày của thống hối và chay tịnh, chúng ta sẽ nhớ lại cuộc vượt qua và cái chết của Chúa Giêsu, chìm đắm trong việc suy tôn thánh giá. "Ecce lignum Crucis, in quo salus mundi pependit -- đây là gỗ Thánh Giá, nơi ơn cứu độ trào ra cho thế giới". Trên đỉnh đồi Calvê, Con Thiên Chúa gánh lấy gánh nặng tội lỗi của chúng ta, tự hiến dâng lên Chúa Cha như của lễ đền tội. Từ thánh giá, nguồn mạch ơn cứu độ chúng ta tuôn chảy nguồn sống mới cho con cái Thiên Chúa.
Thảm kịch ngày Thứ Sáu được tiếp theo bằng sự im lặng của ngày Thứ Bẩy Tuần Thánh, một ngày đánh dấu bởi chờ đợi và hy vọng. Với Đức Maria, cộng đoàn Kitô hữu canh thức trong cầu nguyện bên cạnh mộ thánh, chờ đợi sự viên mãn của biến cố vinh quang Phục Sinh.
Trong đêm Vọng Phục Sinh, mọi vật được canh tân trong Đức Kitô trỗi dậy. Từ khắp cùng bờ cõi trái đất tiếng ca "Vinh Danh" và "Alleluia" sẽ vang thấu trời cao, trong khi ánh sáng sẽ xuyên thủng bóng đêm. Vào ngày Chúa Nhật Phục Sinh, chúng ta sẽ tung hô Đấng Trỗi Dậy, nhận lãnh từ Ngài lời chào bình an.
4. Anh chị em thân mến, chúng ta hãy chuẩn bị chính mình để cử hành cách xứng đáng những ngày thánh này, và hãy suy niệm về kỳ công thực hiện bởi Thiên Chúa trong sự nhục nhã và trong vinh quang của Đức Kitô (x Philip 2:6-11).
Nhắc nhớ mầu nhiệm trung tâm của đức tin này cũng bao gồm dấn thân thể hiện mầu nhiệm ấy trong thực tế cụ thể của cuộc sống. Nghĩa là nhận ra rằng cuộc vượt qua của Đức Kitô tiếp tục trong những biến cố đầy bi kịch mà, chẳng may, cũng trong chính lúc này đây đang gây tổn thương cho nhiều người nam nữ trên mọi miền của thế giới.
Tuy thế, mầu nhiệm thánh giá và Phục Sinh bảo đảm với chúng ta rằng hận thù, bạo lực, đổ máu, chết chóc không có tiếng nói cuối cùng trong tương quan nhân loại. Chiến thắng cuối cùng là ở nơi Đức Kitô và chúng ta phải khởi động mới lại từ nơi Ngài, nếu chúng ta muốn xây đắp một tương lai hòa bình thực sự, công lý và tình liên đới cho mọi người.
Xin Đức Mẹ, Đấng thông phần gần gũi trong nhiệm cục cứu độ, đồng hành với chúng ta trong hành trình vượt qua và thánh giá đến ngôi mộ trống, để gặp gỡ với Con Chí Thánh Phục Sinh của Mẹ. Chúng ta hãy tiến bước vào không khí thiêng liêng của Tam Nhật Thánh và để chúng ta được dẫn dắt bởi Mẹ.
Với tình cảm này, tôi bày tỏ những lời cầu chúc chân thành cho mọi người một Mùa Phục Sinh hòa bình và thánh thiện.
+ Gioan Phaolô II
1. Chiều ngày mai, Tam Nhật Thánh, đỉnh cao của cả năm Phụng Vụ, bắt đầu với Thánh Lễ Tiệc Ly. Trong những ngày này, Giáo Hội thu mình trong yên lặng, để cầu nguyện và suy niệm về cuộc vượt qua, sự chết và sự phục sinh của Chúa.
Trong khi tham dự vào các nghi thức của ngày Thứ Năm Tuần Thánh, Thứ Sáu Tuần Thánh và Lễ Vọng Phục Sinh, chúng ta lần ngược lại những giờ cuối cùng trong cuộc đời tại thế của Chúa Giêsu, giây phút cuối đã rọi sáng ánh quang phục sinh.
Trong ca vịnh vừa được công bố, chúng ta nghe rằng Đức Kitô "đã vâng lời cho đến nỗi bằng lòng chịu chết, và chết trên cây thập tự. Chính vì thế, Thiên Chúa đã siêu tôn Người" (Philip 2:8-9). Những lời này tóm tắt kế hoạch diệu kỳ của Thiên Chúa, là kế hoạch mà chúng ta sẽ ôn lại trong những ngày sắp tới, là mầu nhiệm ban tặng ý nghĩa và sự viên mãn cho lịch sử loài người.
2. Trong khi Thánh Lễ Làm Phép Dầu, thường được cử hành vào sáng thứ Năm Tuần Thánh, làm rõ nét cách riêng thừa tác vụ linh mục, những nghi thức trong Thánh Lễ Tiệc Ly là một lời mời gọi khẩn thiết hãy suy niệm về Bí Tích Thánh Thể, là trung tâm điểm của đức tin và đời sống Kitô Giáo. Chính để nhấn mạnh tầm quan trọng của bí tích này, tôi đã viết tông thư "Ecclesia de Eucharistia" (Hội Thánh Từ Thánh Thể) mà tôi sẽ vui mừng ký công bố trong Thánh Lễ Tiệc Ly. Với bản văn này, tôi muốn trao tặng mỗi người tín hữu một suy niệm tổng thể về hy tế thánh thể, là bí tích bao trùm sự thánh thiện thiêng liêng của Giáo Hội.
Trong nhà Tiệc Ly, cùng với bí tích Thánh Thể, Chúa thiết lập chức linh mục, để hy lễ của Ngài sẽ diễn ra qua các thế kỷ: "Hãy làm việc này để nhớ đến Thầy" (Lc 22:19). Sau đó, Ngài trối lại cho chúng ta điều răn mới hãy yêu thương nhau như anh em. Qua việc rửa chân, Ngài dạy cho các môn đệ rằng tình yêu cần được chuyển dịch thành việc phục vụ trong khiêm nhường và xả kỷ với người quanh ta.
3. Thứ Sáu Tuần Thánh, ngày của thống hối và chay tịnh, chúng ta sẽ nhớ lại cuộc vượt qua và cái chết của Chúa Giêsu, chìm đắm trong việc suy tôn thánh giá. "Ecce lignum Crucis, in quo salus mundi pependit -- đây là gỗ Thánh Giá, nơi ơn cứu độ trào ra cho thế giới". Trên đỉnh đồi Calvê, Con Thiên Chúa gánh lấy gánh nặng tội lỗi của chúng ta, tự hiến dâng lên Chúa Cha như của lễ đền tội. Từ thánh giá, nguồn mạch ơn cứu độ chúng ta tuôn chảy nguồn sống mới cho con cái Thiên Chúa.
Thảm kịch ngày Thứ Sáu được tiếp theo bằng sự im lặng của ngày Thứ Bẩy Tuần Thánh, một ngày đánh dấu bởi chờ đợi và hy vọng. Với Đức Maria, cộng đoàn Kitô hữu canh thức trong cầu nguyện bên cạnh mộ thánh, chờ đợi sự viên mãn của biến cố vinh quang Phục Sinh.
Trong đêm Vọng Phục Sinh, mọi vật được canh tân trong Đức Kitô trỗi dậy. Từ khắp cùng bờ cõi trái đất tiếng ca "Vinh Danh" và "Alleluia" sẽ vang thấu trời cao, trong khi ánh sáng sẽ xuyên thủng bóng đêm. Vào ngày Chúa Nhật Phục Sinh, chúng ta sẽ tung hô Đấng Trỗi Dậy, nhận lãnh từ Ngài lời chào bình an.
4. Anh chị em thân mến, chúng ta hãy chuẩn bị chính mình để cử hành cách xứng đáng những ngày thánh này, và hãy suy niệm về kỳ công thực hiện bởi Thiên Chúa trong sự nhục nhã và trong vinh quang của Đức Kitô (x Philip 2:6-11).
Nhắc nhớ mầu nhiệm trung tâm của đức tin này cũng bao gồm dấn thân thể hiện mầu nhiệm ấy trong thực tế cụ thể của cuộc sống. Nghĩa là nhận ra rằng cuộc vượt qua của Đức Kitô tiếp tục trong những biến cố đầy bi kịch mà, chẳng may, cũng trong chính lúc này đây đang gây tổn thương cho nhiều người nam nữ trên mọi miền của thế giới.
Tuy thế, mầu nhiệm thánh giá và Phục Sinh bảo đảm với chúng ta rằng hận thù, bạo lực, đổ máu, chết chóc không có tiếng nói cuối cùng trong tương quan nhân loại. Chiến thắng cuối cùng là ở nơi Đức Kitô và chúng ta phải khởi động mới lại từ nơi Ngài, nếu chúng ta muốn xây đắp một tương lai hòa bình thực sự, công lý và tình liên đới cho mọi người.
Xin Đức Mẹ, Đấng thông phần gần gũi trong nhiệm cục cứu độ, đồng hành với chúng ta trong hành trình vượt qua và thánh giá đến ngôi mộ trống, để gặp gỡ với Con Chí Thánh Phục Sinh của Mẹ. Chúng ta hãy tiến bước vào không khí thiêng liêng của Tam Nhật Thánh và để chúng ta được dẫn dắt bởi Mẹ.
Với tình cảm này, tôi bày tỏ những lời cầu chúc chân thành cho mọi người một Mùa Phục Sinh hòa bình và thánh thiện.
+ Gioan Phaolô II