Tại lần họp thứ 64 của Đại Hội Đồng LHQ, ngày 21 tháng Mười hôm qua, Đức Tổng Giám Mục Celestino Migliore, quan sát viên thường trực của Tòa Thánh tại cơ quan này, đã đọc một tham luận về việc phát triển tại Phi Châu.

Đầu tiên, ngài nhận định rằng hiện nay, nhiều thiên kiến cần phải được loại bỏ ngay lập tức và loại bỏ vĩnh viễn. Vì cả trên báo chí lẫn giới khoa bảng và chính trị, hễ nói tới Phi Châu là người ta nói tới nạn đói cùng cực, đảo chánh, tham nhũng và tranh chấp vùng. Mà nếu có nói tích cực về Phi Châu, thì đó chẳng qua là nói về tương lai, dường như chả có chi để đề nghị vào lúc này.

Thực tế ra, ngay trong những năm khó khăn nhất, Phi Châu vẫn có khả năng cung cấp cho cộng đồng quốc tế nhiều tấm gương và giá trị đáng ca ngợi. Phi Châu cũng có thể đưa ra nhiều dấu chỉ cho thấy họ thực hiện được nhiều kỳ vọng của mình. Chỉ cần nghĩ tới một vài trường hợp trong đó Phi Châu tự chứng tỏ khả năng lớn lao của mình trong việc quản trị các diễn trình chuyển tiếp sang độc lập và tái thiết sau các hoàn cảnh tranh chấp. Cũng nên xem sét tới sự hiện diện của rất nhiều viên chức dũng cảm tại LHQ và các cơ quan phụ thuộc qua đó Phi Châu chứng minh cho thế giới thấy khả năng và tài năng của nhân dân mình trong nhiệm vụ điều hợp các lãnh vực đa phương. Cũng cần phải nghĩ tới phần đóng góp ngày một gia tăng của con cái Phi Châu vào sinh hoạt khoa học, khoa bảng và trí thức của nhiều quốc gia đã phát triển.

Một vài quốc gia Phi Châu còn thành công trong việc thể hiện được giấc mơ nông nghiệp đa dạng nữa, một giấc mơ đang gặt hái được những thành quả mà trước đây bị coi là không thể gặt hái được; họ cũng từng chứng tỏ được rằng: hình thức canh nông gia đình với qui mô nhỏ hay qui mô không đáng kể thực sự hết sức đa năng, có khả năng bảo đảm an toàn thực phẩm cho cả nước và còn sản sinh ra mức cân bằng nhờ xuất cảng và duy trì được sự bảo tồn đất đai và tài nguyên thiên nhiên. Hơn thế nữa, nhiều quốc gia Phi Châu còn tạo được nhiều thành quả đáng nể trong lãnh vực giáo dục tiểu học và cải thiện thân phận phụ nữ.

Tuy nhiên, theo Đức TGM Migliore, tại Phi Châu, vẫn còn nhiều người hiện đang sống trong cảnh nghèo cơ cực và việc nhổ tận gốc nạn nghèo đói bằng cách tới năm 2015, phải giảm một nửa số người có thu nhập dưới 1 Mỹ Kim một ngày, vẫn là điều nhiều quốc gia Phi Châu chưa với tới. Cho nên, Phi Châu cần một tình liên đới cụ thể, không những để đương đầu với các tác động tiêu cực của các cuộc khủng hoảng trên, mà còn giúp nhổ tận gốc cái họa nghèo đói vốn không thể chấp nhận được và giúp các quốc gia Phi Châu khác phát triển được tiềm năng thực sự của họ.

Phi Châu cần củng cố mạnh mẽ sự hỗ trợ kinh tế căn bản của nó bao gồm sự trợ giúp chính thức để phát triển cũng như các khoản trợ giúp để diệt nghèo đói cùng cực và tạo ra cũng như duy trì các cơ cấu xã hội căn bản. Các chương trình tài trợ dài hạn cần phải có để vượt qua cảnh nợ nần ngoại quốc nơi các nước nghèo quá mang nợ hiện nay, cũng như để củng cố các hệ thống kinh tế và hiến định và tạo ra hệ thống an toàn xã hội. Cũng vậy, các điều kiện giao thương quốc tế cũng cần phải phù hợp với nhu cầu và thách đố kinh tế của Phi Châu.

Theo Đức TGM Migliore, trong cuộc khủng hoảng hiện nay, các nước phát triển không nên giảm viện trợ phát triển của mình cho Phi Châu. Trái lại, họ nên có động thái nhìn nền kinh tế và nhìn thế giới nói chung bằng một cái nhìn có tầm xa hơn, để gia tăng đầu tư vào các quốc gia nghèo. Cùng một lúc, Phi Châu rất cần sự trợ giúp cho các chương trình canh nông của họ. Khi giải quyết vấn đề bất an về thực phẩm, người ta cần chú ý tới các hệ thống có tính cơ cấu, như việc trợ giá (subsidies) tại các quốc gia đã phát triển và việc đổ bỏ (dumping) hàng hóa vốn làm mất khả năng của nông dân Phi Châu trong việc tìm ra một đồng lương sống được. Thêm vào đó, phải đổi ngược lại việc giảm đầu tư lâu dài vào lãnh vực canh nông tại Phi Châu và phải tái cam kết trợ giúp các tiểu nông gia có thể sản xuất đủ lương thực cần thiết. Thất bại không giúp người Phi Châu tự nuôi sống được họ và lân bang họ chỉ tiếp tục đem lại chết chóc vô nghĩa phát sinh từ việc không có an toàn thực phẩm và các cuộc tranh chấp gia tăng để tranh giành tài nguyên thiên nhiên.

Phi Châu cũng cần trợ giúp để đa dạng hóa nền kinh tế của họ. Theo Đức TGM Migliore, mới đây, thế giới được chứng kiến cả khía cạnh tích cực lẫn khía cạnh tiêu cực của việc định chế hóa G20 thành điểm qui chiếu mạnh mẽ trong việc quản trị nền kinh tế thế giói. Tích cực vì đại đa số các quốc gia đã kỹ nghệ hóa cảm thấy nhu cầu cần mời các thị trường lớn đang xuất hiện tại Nam Ban Cầu bước vào bàn thương nghị. Việc tham dự của các quốc gia đang lên hay đang phát triển là điều hiện đương làm cho việc giải quyết khủng hoảng trở thành khả hữu hơn. Tiêu cực vì nguy cơ loại các nước nhỏ không được can dự vào các cuộc thảo luận quan trọng này. Tuy nhiên, người ta ghi nhận rằng nền kinh tế đang lên nào thành công trong việc đa dạng hóa được các cơ sở kỹ nghệ và canh nông của mình đều là những nền kinh tế sẽ gây ảnh hưởng đối với nền chính trị và kinh tế thế giới.

Cuối cùng, Đức TGM Migliore nhấn mạnh rằng Phi Châu cần được trợ giúp để hoà nhập. Chương trình Hùn Hạp Mới Để Phát Triển Phi Châu (New Partnership for Africa’s Development) cũng như mọi sáng kiến vùng cũng như bán vùng về giao thương, hợp tác kinh tế và văn hóa, giải quyết tranh chấp, duy trì hòa bình và tái thiết cần được cổ vũ và củng cố. Liên Hiệp Phi Châu đã chứng tỏ được vai trò làm tụ điểm mạnh nối kết Phi Châu với LHQ cũng như các cơ quan tài chánh và giao thương quốc tế. Cũng thế, Liên Hiệp Phi Châu đang hội tụ và phối hợp nhiều sáng kiến đa phương có tính cách bán vùng tại Phi Châu. Nền kinh tế đồng bộ hiện nay không làm vai trò nhà nước trở thành dư thừa. Ngược lại, nó làm cho các chính phủ cam kết hơn nữa vào việc hợp tác với nhau. Việc lên tiếng của thẩm quyền chính trị tại các bình diện địa phương, quốc gia và quốc tế là một trong những phương thế tốt nhất để điều hướng diễn trình hoàn cầu hóa về phương diện kinh tế.