HÀ NỘI -Thủ tướng Việt Nam muốn đẩy mạnh cải cách nhưng ngại đi nhanh quá sẽ gây đổ vỡ.Các nhà lãnh đạo cao cấp của Việt Nam rất hiếm khi trả lời phỏng vấn báo chí nước ngoài.

Nhưng trong số ra ngày 20 tháng Ba năm nay tờ Tạp chí Kinh Tế Viễn Đông (Far Eastern Economic Review) ở HongKong có một bài phỏng vấn thủ tướng Việt Nam Phan Văn Khải.

Về cơ bản thì thủ tướng Phan Văn Khải nhấn mạnh đến tầm quan trọng đối với kinh tế Việt Nam của đầu tư nước ngoài, nhất là trong các ngành công nghệ cao cấp và ông cũng thừa nhận những cản trở trong cải cách bộ máy hành chính.

Bài trả lời phỏng vấn không khác bao nhiêu so với các bài phát biểu của các nhà lãnh đạo VN từ nhiều năm qua là bao nhiêu, nghĩa là thừa nhận rằng các nhà đầu tư nước ngoài còn gặp trở ngại, ví dụ như được trung ương chấp thuận nhưng xuống tới địa phương có thể gặp khó khăn như chuyện mặt bằng, đất đai.

Ông cũng nói sau Hiệp định Thương mại Mỹ-Việt, Việt Nam sẽ chuẩn bị vào Tổ chức Thương mại Thế giới.

Ông Phan Văn Khải cũng nói cước phí bưu chính viễn thông ở VN còn cao, còn phân biệt đối xử giữa các công ty nước ngoài và trong nước.

Nhưng ông không đưa ra một lời hứa cụ thể nào về việc giải quyết các cản trở đó mà nhắc đến khó khăn còn lại từ chiến tranh, từ chuyện VN đang chuyển từ kinh tế kế hoạch hóa sang thị trường.

Các nhà báo nước ngoài có câu hỏi về vấn đề chính trị là tại sao Trung Quốc cho các doanh nhân vào đảng còn Việt Nam thì ngược lại, không cho các chủ doanh nghiệp tư nhân vào đảng cộng sản nhưng các đảng viên lại có thể kinh doanh, làm giàu.

Trước câu hỏi này thủ tướng Phan Văn Khải nói rằng Việt Nam có điều kiện khác Trung Quốc và nói các đảng viên ở Việt Nam được kinh doanh nhưng không đến mức thành các nhà tư bản.

Ông nêu ra ví dụ ở nông thôn có nhiều đảng viên có ruộng vườn và tự hoạt động kinh doanh sản xuất.

Ông tin rằng các doanh nhân là đảng viên nếu làm ăn thành công sẽ có điều kiện tốt hơn để giúp người nghèo.

Khi được hỏi về vụ Năm Cam rằng vụ án đó có thuyết phục được các nhà đầu tư nước ngoài rằng nguyên tắc pháp quyền ở Việt Nam được tôn trọng hay không, ông Khải nói vụ Năm Cam là một trường hợp 'rất đặc biệt' vì có liên quan đến các cán bộ nhà nước, rằng có nhữn người đứng đằng sau Năm Cam, bảo vệ cho Năm Cam.

Ông cho rằng việc xử án phản ánh rằng nhà nước có những biện pháp mạnh mẽ để chống tham nhũng.

Người đọc bài trả lời phỏng vấn của ông Phan Văn Khải cho Tuần báo Kinh tế Viễn đông có thể có cảm tưởng rằng thủ tướng Phan Văn Khải rất muốn giải quyết nhiều vấn đề cho đất nước.

Nhưng có vẻ như ông Khải bị kẹt giữa hai xu hướng, một hướng là duy trì bộ máy quản lý theo mô hình bao cấp cũ kỹ, cả về chính trị và kinh tế, hướng kia là hướng giải quyết dứt khoát các vấn đề cơ bản của VN như sở hữu đất đai, hệ thống chính trị, vai trò của đảng cộng sản trong kinh tế thị trường.

Ông Khải xem ra ý thức được vấn đề nhưng ông sợ rằng ‘đi nhanh thì sẽ dẫn đến đổ vỡ’ (...it would lead to collapse if we go too fast) như ông nói trong bài đó.

Tuy vậy chi ̉riêng sự kiện thủ tướng Việt Nam trả lời tờ FEER cho thấy một sự thay đổi trong cách nhìn của các nhà lãnh đạo Việt Nam đối với báo chí nước ngoài, khác xa cách thù địch trước đây.(bbc)