Trong khi số thương vong của hai bên trong cuộc xung đột tại Iraq ngày càng lên cao, Đức Thánh Cha đã bày tỏ sự đau đớn của ngài và mạnh mẽ kêu gọi sự tôn trọng luật nhân đạo trong các cuộc xung đột vũ trang trong thông điệp gởi các linh mục tuyên úy quân đội đang theo học một khóa về luật nhân đạo được tổ chức tại Vatican trong hai ngày 25 và 26/3/2003.

41 vị tuyên úy quân đội đã tham gia khóa học nói trên do Bộ Giám Mục và Hội Đồng Giáo Hoàng Về Công Lý và Hòa Bình phối hợp tổ chức. Khóa học này đã được chuẩn bị từ năm 1999 như một phần trong những dấn thân đã được Tòa Thánh đề cập trong hội nghị lần thứ 37 của Hội Chữ Thập Đỏ và Hội Lưỡi Liềm Đỏ.

Đức Thánh Cha cho biết là những nguyên tắc của luật nhân đạo quốc tế đã được hình thành "nhờ vào sự trưởng thành của các nguyên tắc kế thừa từ các giá trị Kitô Giáo". Những nguyên tắc này dạy rằng "ngay cả trong những trận chiến quyết liệt nhất, luôn luôn có thể và do đó là một bổn phận cần phải tôn trọng phẩm giá của đối phương, phẩm giá của thường dân và phẩm giá không thể phủ nhận của mỗi con người liên can đến cuộc chiến".

Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng: "Theo chiều hướng đó, sự hòa giải cần thiết để tái lập hòa bình sau trận chiến là điều đáng ưa chuộng." Ngài nói thêm là việc bảo vệ luật nhân đạo "không chỉ là vấn đề pháp lý nhưng trên hết đó là vấn đề luân lý".

Sau khi đề cập đến "giờ phút khó khăn của lịch sử khi thế giới thấy mình một lần nữa lại nghe đến sự va chạm của vũ khí", Đức Thánh Cha tâm sự "nghĩ đến những nạn nhân, đến sự tàn phá và sự đau đớn gây ra bởi các cuộc xung đột vũ trang" luôn luôn gây cho ngài "quan ngại và đau đớn trong lòng".

"Cần phải thấy rõ là ngay cả trước khi có Hiến Chương của Liên Hiệp Quốc, chiến tranh được dùng như một phương thế giải quyết xung đột giữa các nước đã bị khước từ bởi lương tâm của đại đa số nhân loại, ngay cả trong trường hợp tự vệ chống lại kẻ gây chiến".

Đức Thánh Cha nhận định rằng "Phong trào rộng lớn yêu chuộng hòa bình, là điều mà theo Công Đồng Vatican II không nên hiểu đơn giản là tình trạng không có chiến tranh, đã thể hiện xác tín này".

Để kết luận, Đức Thánh Cha nói: "Trong quan điểm đức tin của chúng ta, ngay cả nếu hòa bình đến như là hệ quả của những dàn xếp chính trị và sự hiểu biết giữa các cá nhân và dân tộc, nó cũng là một món quà của Thiên Chúa mà chúng ta phải kêu cầu thường xuyên với kinh nguyện và lòng thống hối.".

Đức Thánh Cha nhấn mạnh:

"KHÔNG CÓ SỰ HOÁN CẢI TÂM HỒN, SẼ KHÔNG CÓ HÒA BÌNH! HÒA BÌNH CHỈ CÓ THỂ ĐẠT ĐƯỢC QUA YÊU THƯƠNG".

Nhân dịp này, Đức Thánh Cha cũng khẩn thiết kêu cầu:

"Ngay giờ này đây, tất cả chúng ta được mời gọi hãy hành động và cầu nguyện sao cho chiến tranh biến mất khỏi chân trời nhân loại".