Hôm 12/5/2009, ngày thứ 2 trong cuộc viếng thăm tại Israel và Palestine, Đức Thánh Cha đã có 6 hoạt động nổi bật tại thành Jerusalem.
Trước hết ngài viếng thăm Đền Thờ Mái Vòm Đá Tảng của Hồi Giáo, thăm vị Đại Mufti Hồi giáo, sau đó ngài viếng thăm Bức Tường Phía Tây của Do Thái, tức là Bức tường Than Khóc, rồi gặp hai vị Đại Rabbi của Jerusalem và các Rabbi khác tại Trung tâm Hechal Shlomo ở Jerusalem.
Lúc 12 giờ trưa, Đức Thánh Cha gặp gỡ và đọc Kinh Lạy Nữ Vương Thiên Đàng với các vị Bản quyền Công Giáo tại Thánh Địa nơi Nhà Tiệc ly ở Jerusalem, rồi kính viếng Nhà thờ Chính Tòa Công Giáo. Ban chiều vào lúc 4 giờ rưỡi, ngài cử hành thánh lễ cho các tín hữu tại thung lũng Josaphat ở Jerusalem.
Đức Thánh Cha đến Đền Thờ Mái Vòm Đá Tảng vào lúc 9 giờ sáng. Sau lời chào mừng của vị Đại Mufti Muhammad Hussein, Đức Thánh Cha đã ngỏ lời với mọi người rằng:
“Những người tuyên xưng danh Chúa đều được ủy thác nhiệm vụ cố gắng không biết mệt mỏi để sống ngay chính, đồng thời noi gương tha thứ của Chúa, vì công lý và từ bi đều nhắm tới sự sống chung hòa hợp và an bình của gia đình nhân loại”.
“Giáo Hội tin chắc rằng sự viên mãn lời Chúa hứa cho tổ phụ Abraham là một mục tiêu phổ quát, bao trùm tất cả mọi người, không phân biệt nguồn gốc và giai tầng xã hội của họ. Trong lúc người Hồi giáo và Kitô tiếp tục cuộc đối thoại trong niềm tôn trọng lẫn nhau, tôi cầu nguyện để họ khám phá thấy rằng đặc tính duy nhất của Thiên Chúa gắn liền với sự hiệp nhất của toàn thể gia đình nhân loại”.
Liền đó, Đức Thánh Cha tiến sang Bức Tường Phía Tây chỉ cách đó 1 cây số. Đây là một mảnh tường Đền thờ Jerusalem. Khi Vua Hêrôđê cho tu bổ lại Đền thờ, ông cho nới rộng khu vực bao quanh và trong dịp đó, ông cho xây thêm và tu bổ bức tường nâng đỡ đền thờ. Tường này cao 15 mét, và vẫn tồn tại trong các thời kỳ sau đó. Xét về phương diện tinh thần, Bức Tường Phía Tây này, cũng gọi là Bức Tường Than Khóc, chính là con tim của Do Thái giáo, vì nhiều lý do lịch sử và tôn giáo.
Đến khu vực Bức Tường Phía Tây, Đức Thánh Cha đã được vị Rabbi Trưởng và Chủ tịch Tổ chức quản trị nơi thánh này của Do Thái giáo đón tiếp và tháp tùng ngài đến cạnh bức tường. Tại đây, Rabbi trưởng đã đọc một thánh vịnh bằng tiếng Do Thái, trước khi Đức Thánh Cha đọc thánh vịnh bằng tiếng la tinh, rồi cầu nguyện trong thinh lặng. Ngài nhét một miếng giấy nhỏ vào khe tường trên đó có viết lời cầu nguyện dâng lên Thiên Chúa những vui mừng, hy vọng, ước mong, những cơ cực, đau khổ của toàn dân Chúa trên thế giới.
“Lạy Thiên Chúa của Abraham, Isaac và Giacob, xin lắng tiếng kêu của những người sầu khổ, sợ hãi và túng thiếu, xin Chúa ban an bình cho Thánh Địa, cho miền Trung Đông, trên toàn thể gia đình nhân loại, xin đánh động tâm hồn của tất cả những người kêu cầu danh Chúa, để họ khiêm tốn tiến bước trên con đường công lý và cảm thông.
Lời cầu nguyện của Đức Thánh Cha được kết thúc bằng một câu trong sách Ai Ca,
“Thiên Chúa từ nhân đối với những người mong đời Ngài, cho các linh hồn tìm kiếm Ngài” (Ai Ca 3,25).
Sau đó, Đức Thánh Cha đã lên xe tiến về Trung Tâm Hechal Shlomo, cách đó 4 cây số, cạnh Đại Hội đường Do Thái Jerusalem. Tòa nhà hùng vĩ này cũng là trụ sở của tòa Đại Rabbi Israel, gồm hai vị Đại Rabbi Sefardita và Ashkenazita của Israel cùng với Tối cao pháp viện tôn giáo của nước này.
Sau khi hội kiến riêng với hai vị Đại Rabbi, Đức Thánh Cha đã gặp chung tại phòng hội nhiều Rabbi khác. Trong dịp này, ngài nói:
“Ngày hôm nay, tôi có dịp lập lại rằng Giáo Hội Công Giáo quyết tâm một cách không lay chuyển trong việc theo đuổi con đường đã chọn từ Công đồng chung Vatican 2 để đạt tới sự hòa giải chân thành và lâu bền giữa các tín hữu Kitô và Do Thái. Như Tuyên ngôn Nostra Aetate đã nêu rõ, Giáo Hội tiếp tục đề cao gia sản tinh thần chung giữa các tín hữu Kitô và Do Thái, và mong ước có sự cảm thông sâu xa và tôn trọng hơn qua các nghiên cứu Kinh Thánh và Thần Học, cũng như các cuộc đối thoại huynh đệ.”
Những lời trên đây của Đức Thánh Cha là câu trả lời cho một số nhân vật và tổ chức Do Thái trong thời gian qua cho rằng ngài và Tòa Thánh đã rời bỏ hướng đi của Công đồng Vatican 2 trong quan hệ với Do Thái, chẳng hạn qua vụ giải vạ tuyệt thông cho GM Williamson thuộc phe Công Giáo thủ cựu Lefebvre hoặc qua toan tính muốn hòa giải nhóm này với Giáo Hội Công Giáo.
Giã từ tòa Đại Rabbi của Do Thái giáo Israel, Đức Thánh Cha đã đến Nhà Tiệc Ly chỉ cách đó 2 cây số để gặp gỡ và đọc kinh Lạy Nữ Vương Thiên Đàng với các vị Thượng Phụ, Giám Mục, nói chung là các vị Bản quyền Công Giáo tại Thánh Địa, trong đó có cả Cha Bề trên và đông đảo các tu sĩ dòng Phanxicô tại đây.
Lên tiếng sau khi hát kinh Chúa Thánh Thần và lời chào mừng của cha Bề trên dòng Phanxicô tại Thánh Địa, Đức Thánh Cha nhắc đến một vấn đề lớn của Công đồng Kitô tại Thánh Địa, đó là hiện tượng các tín hữu Kitô di cư ra nước ngoài:
“Anh em Giám Mục thân mến, anh em hãy tin cậy nơi sự ủng hộ và khuyến khích của tôi trong lúc anh em làm tất cả những gì có thể để giúp các anh chị em Kitô ở lại và phát triển tại đây, nơi phần đất của tổ tiên và trở thành những sứ giả, những người thăng tiến hòa bình. Tôi đánh giá cao nỗ lực của anh em trong việc giúp đỡ họ giữ được vai trò của mình trong xã hội, như những công dân trưởng thành và có tinh thần trách nhiệm. Qua việc giáo dục, chuẩn bị nghề nghiệp và các sáng kiến xã hội và kinh tế, điều kiện sống của họ được nâng đỡ và cải tiến. Về phần tôi, tôi lập lại lời kêu gọi các anh chị em trên thế giới hãy hỗ trợ và nhớ đến các cộng đồng Kitô tại Thánh Địa và Trung Đông trong kinh nguyện.”
Sau khi đọc kinh Lạy Nữ Vương Thiên Đàng và ban phép lành cho các vị Bản quyền, Đức Thánh Cha đã về tòa Thượng Phụ Công Giáo la tinh Jerusalem và kính viếng Nhà thờ Chính Tòa Thánh Danh Chúa Giêsu của Tòa Thượng Phụ ở bên cạnh, cùng với 300 tín hữu hiện diện trong đó có nhiều chủng sinh và nữ tu, kể cả các chị thuộc các dòng chiêm niệm.
Chiều 12-5-2009, vào lúc gần 4 giờ rưỡi chiều, Đức Thánh Cha đã cử hành thánh lễ đầu tiên tại Israel cho 6 ngàn tín hữu tụ tập tại thung lũng Josaphat, đối diện với Vương cung thánh đường Giệtsimani và Vườn Cây Dầu. Đồng tế trong thánh lễ có 30 Hồng Y và Giám Mục cùng với hàng trăm Linh mục.
Thánh lễ bằng tiếng La Tinh, xen lẫn các bài đọc và thánh ca bằng tiếng Arập và Do Thái.
Trong bài giảng, Đức Thánh Cha nói đến những khó khăn các tín hữu Kitô đang phải chịu tại Thánh Địa, nhưng ngài mời gọi họ tiếp tục sống ơn gọi Kitô ngay tại Thánh Địa này. Ngài nói:
“Đứng trước anh chị em ngày hôm nay, tôi muốn nhìn nhận những khó khăn, thất vọng, đau khổ mà qua nhiều người trong anh chị em phải chịu do các cuộc xung đột tại phần đất này... Tôi hy vọng sự hiện diện của tôi tại đây là một dấu chỉ chứng tỏ anh chị em không bị quên lãng”
Đức Thánh Cha nói thêm rằng: “Thật là đau buồn vì bên dưới các bức tường của thành Jerusalem này, chúng ta được thúc đẩy nhận ra sự kiện là thế giới chúng ta đang sống còn quá xa sự thể hiện viên mãn lời tiên tri và lời hứa về thành Jerusalem này dường nào..Tại đây, tôi muốn trực tiếp nói đến một thảm trạng, vốn là nguồn lo âu cho những ai yêu mến thành thánh và đất nước này, đó là sự di cư của quá nhiều các tín hữu Kitô trong những năm gần đây. Hôm nay, tôi muốn lập lại điều đã nói trong những dịp khác rằng: tại thánh địa này phải có chỗ cho mọi người! Tôi thúc giục chính quyền hãy tôn trọng, nâng đỡ và đề cao giá trị sự hiện diện của các tín hữu Kitô tại đây. Tôi cũng muốn bảo đảm với anh chị em về tình liên đới, yêu thương và nâng đỡ của toàn thể Giáo Hội và của Tòa Thánh.”
Trước hết ngài viếng thăm Đền Thờ Mái Vòm Đá Tảng của Hồi Giáo, thăm vị Đại Mufti Hồi giáo, sau đó ngài viếng thăm Bức Tường Phía Tây của Do Thái, tức là Bức tường Than Khóc, rồi gặp hai vị Đại Rabbi của Jerusalem và các Rabbi khác tại Trung tâm Hechal Shlomo ở Jerusalem.
Lúc 12 giờ trưa, Đức Thánh Cha gặp gỡ và đọc Kinh Lạy Nữ Vương Thiên Đàng với các vị Bản quyền Công Giáo tại Thánh Địa nơi Nhà Tiệc ly ở Jerusalem, rồi kính viếng Nhà thờ Chính Tòa Công Giáo. Ban chiều vào lúc 4 giờ rưỡi, ngài cử hành thánh lễ cho các tín hữu tại thung lũng Josaphat ở Jerusalem.
Đức Thánh Cha đến Đền Thờ Mái Vòm Đá Tảng vào lúc 9 giờ sáng. Sau lời chào mừng của vị Đại Mufti Muhammad Hussein, Đức Thánh Cha đã ngỏ lời với mọi người rằng:
“Những người tuyên xưng danh Chúa đều được ủy thác nhiệm vụ cố gắng không biết mệt mỏi để sống ngay chính, đồng thời noi gương tha thứ của Chúa, vì công lý và từ bi đều nhắm tới sự sống chung hòa hợp và an bình của gia đình nhân loại”.
“Giáo Hội tin chắc rằng sự viên mãn lời Chúa hứa cho tổ phụ Abraham là một mục tiêu phổ quát, bao trùm tất cả mọi người, không phân biệt nguồn gốc và giai tầng xã hội của họ. Trong lúc người Hồi giáo và Kitô tiếp tục cuộc đối thoại trong niềm tôn trọng lẫn nhau, tôi cầu nguyện để họ khám phá thấy rằng đặc tính duy nhất của Thiên Chúa gắn liền với sự hiệp nhất của toàn thể gia đình nhân loại”.
Liền đó, Đức Thánh Cha tiến sang Bức Tường Phía Tây chỉ cách đó 1 cây số. Đây là một mảnh tường Đền thờ Jerusalem. Khi Vua Hêrôđê cho tu bổ lại Đền thờ, ông cho nới rộng khu vực bao quanh và trong dịp đó, ông cho xây thêm và tu bổ bức tường nâng đỡ đền thờ. Tường này cao 15 mét, và vẫn tồn tại trong các thời kỳ sau đó. Xét về phương diện tinh thần, Bức Tường Phía Tây này, cũng gọi là Bức Tường Than Khóc, chính là con tim của Do Thái giáo, vì nhiều lý do lịch sử và tôn giáo.
Đến khu vực Bức Tường Phía Tây, Đức Thánh Cha đã được vị Rabbi Trưởng và Chủ tịch Tổ chức quản trị nơi thánh này của Do Thái giáo đón tiếp và tháp tùng ngài đến cạnh bức tường. Tại đây, Rabbi trưởng đã đọc một thánh vịnh bằng tiếng Do Thái, trước khi Đức Thánh Cha đọc thánh vịnh bằng tiếng la tinh, rồi cầu nguyện trong thinh lặng. Ngài nhét một miếng giấy nhỏ vào khe tường trên đó có viết lời cầu nguyện dâng lên Thiên Chúa những vui mừng, hy vọng, ước mong, những cơ cực, đau khổ của toàn dân Chúa trên thế giới.
“Lạy Thiên Chúa của Abraham, Isaac và Giacob, xin lắng tiếng kêu của những người sầu khổ, sợ hãi và túng thiếu, xin Chúa ban an bình cho Thánh Địa, cho miền Trung Đông, trên toàn thể gia đình nhân loại, xin đánh động tâm hồn của tất cả những người kêu cầu danh Chúa, để họ khiêm tốn tiến bước trên con đường công lý và cảm thông.
Lời cầu nguyện của Đức Thánh Cha được kết thúc bằng một câu trong sách Ai Ca,
“Thiên Chúa từ nhân đối với những người mong đời Ngài, cho các linh hồn tìm kiếm Ngài” (Ai Ca 3,25).
Sau đó, Đức Thánh Cha đã lên xe tiến về Trung Tâm Hechal Shlomo, cách đó 4 cây số, cạnh Đại Hội đường Do Thái Jerusalem. Tòa nhà hùng vĩ này cũng là trụ sở của tòa Đại Rabbi Israel, gồm hai vị Đại Rabbi Sefardita và Ashkenazita của Israel cùng với Tối cao pháp viện tôn giáo của nước này.
Sau khi hội kiến riêng với hai vị Đại Rabbi, Đức Thánh Cha đã gặp chung tại phòng hội nhiều Rabbi khác. Trong dịp này, ngài nói:
“Ngày hôm nay, tôi có dịp lập lại rằng Giáo Hội Công Giáo quyết tâm một cách không lay chuyển trong việc theo đuổi con đường đã chọn từ Công đồng chung Vatican 2 để đạt tới sự hòa giải chân thành và lâu bền giữa các tín hữu Kitô và Do Thái. Như Tuyên ngôn Nostra Aetate đã nêu rõ, Giáo Hội tiếp tục đề cao gia sản tinh thần chung giữa các tín hữu Kitô và Do Thái, và mong ước có sự cảm thông sâu xa và tôn trọng hơn qua các nghiên cứu Kinh Thánh và Thần Học, cũng như các cuộc đối thoại huynh đệ.”
Những lời trên đây của Đức Thánh Cha là câu trả lời cho một số nhân vật và tổ chức Do Thái trong thời gian qua cho rằng ngài và Tòa Thánh đã rời bỏ hướng đi của Công đồng Vatican 2 trong quan hệ với Do Thái, chẳng hạn qua vụ giải vạ tuyệt thông cho GM Williamson thuộc phe Công Giáo thủ cựu Lefebvre hoặc qua toan tính muốn hòa giải nhóm này với Giáo Hội Công Giáo.
Giã từ tòa Đại Rabbi của Do Thái giáo Israel, Đức Thánh Cha đã đến Nhà Tiệc Ly chỉ cách đó 2 cây số để gặp gỡ và đọc kinh Lạy Nữ Vương Thiên Đàng với các vị Thượng Phụ, Giám Mục, nói chung là các vị Bản quyền Công Giáo tại Thánh Địa, trong đó có cả Cha Bề trên và đông đảo các tu sĩ dòng Phanxicô tại đây.
Lên tiếng sau khi hát kinh Chúa Thánh Thần và lời chào mừng của cha Bề trên dòng Phanxicô tại Thánh Địa, Đức Thánh Cha nhắc đến một vấn đề lớn của Công đồng Kitô tại Thánh Địa, đó là hiện tượng các tín hữu Kitô di cư ra nước ngoài:
“Anh em Giám Mục thân mến, anh em hãy tin cậy nơi sự ủng hộ và khuyến khích của tôi trong lúc anh em làm tất cả những gì có thể để giúp các anh chị em Kitô ở lại và phát triển tại đây, nơi phần đất của tổ tiên và trở thành những sứ giả, những người thăng tiến hòa bình. Tôi đánh giá cao nỗ lực của anh em trong việc giúp đỡ họ giữ được vai trò của mình trong xã hội, như những công dân trưởng thành và có tinh thần trách nhiệm. Qua việc giáo dục, chuẩn bị nghề nghiệp và các sáng kiến xã hội và kinh tế, điều kiện sống của họ được nâng đỡ và cải tiến. Về phần tôi, tôi lập lại lời kêu gọi các anh chị em trên thế giới hãy hỗ trợ và nhớ đến các cộng đồng Kitô tại Thánh Địa và Trung Đông trong kinh nguyện.”
Sau khi đọc kinh Lạy Nữ Vương Thiên Đàng và ban phép lành cho các vị Bản quyền, Đức Thánh Cha đã về tòa Thượng Phụ Công Giáo la tinh Jerusalem và kính viếng Nhà thờ Chính Tòa Thánh Danh Chúa Giêsu của Tòa Thượng Phụ ở bên cạnh, cùng với 300 tín hữu hiện diện trong đó có nhiều chủng sinh và nữ tu, kể cả các chị thuộc các dòng chiêm niệm.
Chiều 12-5-2009, vào lúc gần 4 giờ rưỡi chiều, Đức Thánh Cha đã cử hành thánh lễ đầu tiên tại Israel cho 6 ngàn tín hữu tụ tập tại thung lũng Josaphat, đối diện với Vương cung thánh đường Giệtsimani và Vườn Cây Dầu. Đồng tế trong thánh lễ có 30 Hồng Y và Giám Mục cùng với hàng trăm Linh mục.
Thánh lễ bằng tiếng La Tinh, xen lẫn các bài đọc và thánh ca bằng tiếng Arập và Do Thái.
Trong bài giảng, Đức Thánh Cha nói đến những khó khăn các tín hữu Kitô đang phải chịu tại Thánh Địa, nhưng ngài mời gọi họ tiếp tục sống ơn gọi Kitô ngay tại Thánh Địa này. Ngài nói:
“Đứng trước anh chị em ngày hôm nay, tôi muốn nhìn nhận những khó khăn, thất vọng, đau khổ mà qua nhiều người trong anh chị em phải chịu do các cuộc xung đột tại phần đất này... Tôi hy vọng sự hiện diện của tôi tại đây là một dấu chỉ chứng tỏ anh chị em không bị quên lãng”
Đức Thánh Cha nói thêm rằng: “Thật là đau buồn vì bên dưới các bức tường của thành Jerusalem này, chúng ta được thúc đẩy nhận ra sự kiện là thế giới chúng ta đang sống còn quá xa sự thể hiện viên mãn lời tiên tri và lời hứa về thành Jerusalem này dường nào..Tại đây, tôi muốn trực tiếp nói đến một thảm trạng, vốn là nguồn lo âu cho những ai yêu mến thành thánh và đất nước này, đó là sự di cư của quá nhiều các tín hữu Kitô trong những năm gần đây. Hôm nay, tôi muốn lập lại điều đã nói trong những dịp khác rằng: tại thánh địa này phải có chỗ cho mọi người! Tôi thúc giục chính quyền hãy tôn trọng, nâng đỡ và đề cao giá trị sự hiện diện của các tín hữu Kitô tại đây. Tôi cũng muốn bảo đảm với anh chị em về tình liên đới, yêu thương và nâng đỡ của toàn thể Giáo Hội và của Tòa Thánh.”