Sáng ngày 28/7/2002 - tại công viên Downsview, những người trẻ được mời gọi để tham gia với Đức Thánh Cha trong việc cử hành Hy Tế Thánh Thể. Gần 600,000 các bạn trẻ đã ngủ qua đêm tại công viên này. Vào lúc gần sáng một cơn giông đã ập đến làm các bạn trẻ ướt sũng nước mưa. Mặc dù vậy, các bạn trẻ vẫn bất chấp lạnh lẽo, ẩm ướt, và sình lầy để dự Thánh Lễ Bế Mạc.

Mặc dù trời tiếp tục mưa, các bạn trẻ Canada và một số anh chị em Công Giáo Canada đã tuốn đến công viên Downsview nâng tổng số người tham dự Thánh Lễ Bế Mạc lên hơn 800,000 người.

Cùng đồng tế với Đức Thánh Cha có 400 Giám Mục và Hồng Y cùng với hơn 1000 linh mục. Quang cảnh thật tưng bừng khi Đức Thánh Cha đi xe bọc kính tiến qua các lối đi để chào các tín hữu. Một lát sau thì cơn mưa tạnh hẳn và nắng chói chang.

Chủ đề của buổi lễ là Đức Thánh Cha, cùng các vị Hồng Y, Giám Mục và linh mục thêm sức cho những bạn trẻ trong đức tin, khích lệ họ nên muối đất và ánh sáng thế gian, đặc biệt giữa những bạn trẻ của họ, và nhắc nhớ họ rằng mai kia họ sẽ là những nhà lãnh đạo của xã hội và Giáo Hội.

Bắt đầu buổi cử hành, sau khi chào Đức Hồng Y Aloysius Matthew Ambrozic, Tổng Giám Mục Toronto, Đức Thánh Cha nhắc lại xác tín mà ngài đã trình bày trong Ngày Quốc Tế Giới Trẻ tại Rôma trong Năm Thánh: "Các con, những người trẻ, là năng lực sống còn và là sức mạnh của Giáo Hội khắp thế giới".

Nghi thức đầu lễ bao gồm việc rẩy nước thánh như một nhắc nhớ về Bí Tích Rửa Tội, trong đó, mỗi người Kitô Hữu lãnh nhận sứ mạng là muối đất và ánh sáng thế gian. Muối và ánh sáng được dùng trong hai nghi thức biểu tượng đặc biệt trong khi cử hành bí tích Rửa Tội.

Các bài đọc sách Thánh (Is 58:6-10; Eph 5:8-14; Mt 5:1-2,13-16) trình bày khuôn khổ cho đời sống Kitô Giáo và đưa ra một tổng hợp phong phú cho giáo huấn mà những người trẻ được mời gọi để đem về từ Đại Hội Quốc Tế Giới Trẻ Thứ 17.

Bài giảng trong thánh lễ của Đức Thánh Cha làm rất nhiều bạn trẻ khóc, kể cả các linh mục và tu sĩ. Đầu tiên, Đức Thánh Cha đưa ra quanh cảnh của bài Tin Mừng

"Trên sườn núi gần hồ Galilê, các môn đệ của Chúa Giêsu lắng tai nghe tiếng nói hiền hòa và cấp bách của ngài; hiền hòa như quang cảnh của chính hồ Galilê, và cấp bách như thể một lời mời gọi để lựa chọn giữa sự sống và sự chết, giữa chân lý và dối trá. Chúa đã nói những lời ban sự sống vang vọng muôn đời trong tâm tư các môn đệ ngài"

Rồi ngài liên hệ với những gì đang xảy ra nơi đây:

"Hôm nay đây, Ngài đang nói cùng những lời này với các con, những người trẻ của Toronto và Ontario, của toàn Canada, của Hoa Kỳ, của vùng Caribê, của vùng Mỹ Châu nói tiếng Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, của Âu Châu, Phi Châu, Á Châu và Đại Dương Châu. Các con hãy lắng nghe tiếng Chúa Giêsu nói trong thẳm sâu tâm hồn các con! Những lời của Chúa nói với các con là những tín hữu Kitô. Những lời này dạy các con những điều phải làm để ở lại trong tình yêu của Ngài"

Ngài cảnh giác các bạn trẻ về "tinh thần thế gian"

"Nhưng Đức Giêsu đem lại một điều, và 'tinh thần thế gian' này đem lại một điều khác."

Đức Thánh Cha giải thích:

"'Tinh thần thế gian' này mang lại nhiều ảo tưởng và nhiều hạnh phúc giả tạo. Có lẽ không có bóng tối nào dày đặc hơn bóng tối do các ngôn sứ giả cố làm len lỏi trong tâm hồn của người trẻ và dập tắt ánh sáng của lòng tin, cậy, mến. Sự lừa đảo lớn lao nhất, căn cội sinh ra bất hạnh trầm trọng nhất chính là ảo tưởng nghĩ rằng mình có thể tìm được hạnh phúc mà không cần đến Thiên Chúa, hoặc ảo tưởng cho rằng mình có thể đạt được tự do bằng cách loại trừ các sự thật luân lý và tinh thần trách nhiệm bản thân"

Ngài đặt các bạn trẻ giữa hai sự lựa chọn:

"Chúa đang mời gọi các con lựa chọn giữa hai tiếng nói đang cạnh tranh để chiếm hữu tâm hồn các con. Sự lựa chọn đó chính là bản chất và là thách đố của Ngày Quốc Tế Giới Trẻ. Tại sao các con từ các nơi trên thế giới tụ họp về đây? Thưa, để nói lên trong tâm tư các con: 'Lạy Chúa, chúng con còn biết theo ai? Chúa Giêsu - người bạn thâm giao của mọi người trẻ - có lời ban sự sống đời đời' (Jn 6:68)."

Đức Thánh Cha giải thích vai trò của người trẻ trong thế giới ngày nay:

"Thế giới mà các con đang thừa hưởng là một thế giới đang tuyệt vọng, đang cần đến một ý nghĩa được canh tân của tình huynh đệ và liên đới nhân loại. Đó là một thế giới cần được chạm đến và chữa lành nhờ vẻ đẹp và sự phong phú của tình yêu Thiên Chúa. Thế giới đang cần đến các chứng nhân của tình yêu Chúa, đang cần đến các con là muối đất và là ánh sáng thế gian."

Chung quanh chúng tôi, rất nhiều bạn trẻ khóc khi nghe những lời này.

Đức Thánh Cha giải thích thêm về "muối" và "ánh sáng":

"Muối được dùng để bảo quản và giữ hương vị. Như những tông đồ của Ngàn Năm Thứ Ba, nhiệm vụ của các con là duy trì và giữ cho sống động ý thức về sự hiện diện của Đức Giêsu Kitô Đấng Cứu Thế, đặc biệt trong việc cử hành bí tích Thánh Thể, tưởng nhớ cái chết cứu độ và sự phục sinh vinh quang của Ngài. Các con cũng phải giữ cho sinh động ký ức lời hằng sống Chúa đã phán, cũng như những kỳ công của lòng thương xót và thánh thiện Ngài đã thực hiện. Các con phải thường xuyên nhắc nhớ thế gian về 'quyền năng cứu độ của Tin Mừng' (Rom 1:16)!

Muối gia vị và tăng hương vị cho thức ăn. Khi theo Chúa Giêsu, các con phải thay đổi và cải tiến 'hương vị' của lịch sử nhân loại. Với lòng tin, cậy, mến, với trí thông minh, lòng can đảm và kiên trì, các con phải nhân bản hóa thế giới chúng ta đang sống như ngôn sứ Isaiah đã nêu lên trong Bài Đọc hôm nay: 'hãy bẻ gẫy xiềng xích bất công, chia cơm sẻ bánh với người đói loại trừ cử chỉ đe dọa và lời nói độc ác. Khi đó ánh sáng của ngươi sẽ bừng lên trong tăm tối'. (Is 58:6-10)."

Đức Thánh Cha đề cập đến vai trò của người trẻ đối với Giáo Hội, đặc biệt giữa lúc có những chao đảo do gương mù của một số linh mục, tu sĩ gây ra.

"Một ngọn lửa leo lét cũng cởi bỏ được chiếc áo choàng nặng nề của đêm đen. Nếu tất cả các con gắn bó với nhau trong tình hiệp thông của Giáo Hội, các con sẽ chiếu sáng mạnh mẽ hơn dường nào! Nếu các con yêu mến Chúa Giêsu thì cũng hãy yêu mến Giáo Hội. Đừng nản chí trước những tội lỗi và sa ngã của một vài người con của Giáo Hội. Sự thiệt hại do một vài linh mục và tu sĩ gây ra cho những người trẻ và bé bỏng chất chứa trong tâm hồn chúng ta một cảm giác đau buồn và nhục nhã sâu xa. Nhưng các con hãy nghĩ đến đại đa số các linh mục và tu sĩ tận hiến và quảng đại, những vị mà chí nguyện duy nhất là phục vụ và làm điều thiện! Có rất nhiều linh mục, chủng sinh và các tu sĩ sống đời thánh hiến hiện diện nơi đây hôm nay; các con hãy gần gũi và nâng đỡ các vị ấy"

Các bạn trẻ, kể cả nhiều linh mục, tu sĩ khóc.

Đức Thánh Cha chỉ ra con đường:

"Vào những lúc khó khăn trong đời sống Giáo Hội, theo đuổi con đường nên thánh càng trở nên cấp bách hơn. Và nên thánh không phải là vấn đề tuổi tác. Đó là vấn đề sống trong Thánh Thần, như Kateri Tekakwitha và vô số các bạn trẻ đã thực thi.

Các con còn trẻ và Giáo Hoàng này đã già và hơi mỏi mệt."

Các bạn trẻ thi nhau gào lên "Giáo Hoàng còn trẻ. Giáo Hoàng còn trẻ".

Đức Thánh Cha mỉm cười, ngài ứng khẩu nói đôi điều, trong đó có câu "82 không còn như 22, 23 đâu".

Tiếp tục bài giảng, Đức Thánh Cha khích lệ các bạn trẻ:

"Mặc dù, cha đã sống qua nhiều đêm đen dưới những chế độ độc tài tàn bạo, cha đã thấy đủ bằng chứng để tin tưởng không lay chuyển rằng không khó khăn nào, không sợ hãi nào lớn đến độ có thể hoàn toàn dập tắt hy vọng nhen nhóm khôn nguôi trong lòng người trẻ.

Đừng để niềm hy vọng đó chết đi. Các con hãy đặt đời mình trên đó! Chúng ta không phải là tổng số của những yếu đuối và thất bại; chúng ta là tổng hòa của tình yêu Chúa Cha dành cho chúng ta và khả năng thực sự của chúng ta để trở nên giống hình ảnh Con Ngài"

Sau bài giảng của Đức Thánh Cha là phần lời nguyện giáo dân nhắc nhớ các bạn trẻ rằng họ chia sẻ trong sứ mạng tư tế của Đức Kitô, sẽ được đọc bằng các ngôn ngữ: Lithuanian, Inuktitut, Ả Rập, Ba Tây, Bồ Đào Nha, Việt Nam và Ba Lan.

Kinh Nguyện Thánh Thể là Kinh Nguyện Thánh Thể Thứ Nhất cho việc cử hành có đông tín hữu.

Phần chúc bình an là phần rất cảm động. Các bạn trẻ trên thế giới bắt tay nhau và chúc bình an bằng nhiều thứ tiếng khác nhau.

Cuối buổi cử hành Thánh Thể, khi đọc kinh Truyền Tin, hai bạn trẻ tiến lên bàn thờ mang theo ảnh Đức Trinh Nữ Maria với Chúa Hài Đồng Giêsu và Ba Vua Kính Thờ. Bức ảnh, được vẽ bởi các nữ tu dòng kín Bênêđíctô ở Núi Olives, đã được họa riêng đặc biệt cho Ngày Quốc Tế Giới Trẻ Toronto. Hình ảnh Kinh Thánh của những người từ các miền đất xa xăm đến, do ánh sao soi đường, để thờ lạy Chúa Kitô (Mt 2:1-12) là một biểu tượng hùng hồn cho cuộc hành hương thực hiện bởi những người trẻ tìm kiếm Thiên Chúa từ nhiều quốc gia đến Toronto, trong sự hiệp thông với Đấng Kế Vị Thánh Phêrô, để xin Giáo Hội giúp họ gặp Chúa, Lời của Sự Sống, để đồng hành với họ trong sự trưởng thành về nhân bản và Kitô Giáo, và nuôi dưỡng họ trong chứng tá hằng ngày cho Tin Mừng.

Cuối buổi cử hành, trong nghi thức kết lễ, 12 bạn trẻ tiến lên chỗ Đức Thánh Cha để ngài trao phó cho họ những thánh giá gỗ chứa đựng trong túi hành hương của họ:

"Các bạn trẻ thân mến, giờ chia tay đã đến: đến giờ chúng ta phải trở về với con đường hàng ngày và, như muối thêm gia vị, hãy mang hương vị của ngày nay cho gia đình và bạn bè chúng ta, cho công việc chúng ta, cho việc học hành và nghỉ ngơi. Đến giờ chúng ta phải biến thông điệp hôm nay thành một phần của đời sống ta. Trong balô của các con, ai nấy đều có một cây thánh giá gỗ. Đến giờ để đeo thánh giá lên: hãy nhìn vào đó, và các con sẽ là ánh sáng thế gian; hãy học từ thánh giá đó trung tâm của đời sống Kitô Giáo, và các con sẽ nên muối đất. Khi các con tiến bước trong cuộc đời hướng về Vương Quốc, Phép lành của cha luôn ở bên các con!".