Rome (New York Times) – Với những lời bình luận hôm Chủ nhật vừa qua – trong đó có thể chứa nhiều hàm ý ở một thời kỳ có những xung đột mạnh mẽ về tôn giáo - Đức giáo hoàng Bênêđictô đã gieo mối nghi ngờ về khả năng đối thoại liên tôn giáo, nhưng kêu gọi thảo luận nhiều hơn về hệ quả thực tiễn của những khác biệt về tôn giáo.
Lời bình luận của Đức giáo hoàng xuất hiện trong thư ngài viết cho ông Marcello Pera, một chính trị gia thiên hữu người Ý và cũng là một học giả. Trong cuốn sách của ông sắp xuất bản nhan đề “Tại sao chúng ta phải tự gọi mình là Kitô hữu”, ông lý luận rằng Âu châu phải trung thành với nguồn gốc Kitô giáo của mình. Như người ta được biết, một chủ đề trọng tâm trong triều đại giáo hoàng Bênêđictô cũng đặt vào những nguồn cội Kitô giáo của một châu Âu đang không ngừng tục hóa.
Cứ theo trích dẫn lá thư xuất hiện trên số ra ngày Chủ nhật của nhật báo hàng đầu nước Ý là tờ Corriere della Sera, thì Đức giáo hoàng nói: cuốn sách kể trên “giải thích rất rõ rệt rằng một cuộc đối thoại giữa các tôn giáo theo nghĩa chặt chẽ của từ ngữ này là điều không thể có được.” Đức giáo hoàng nói thêm: Nói theo kiểu thần học, “một cuộc đối thoại đích thực là điều không thể thực hiện được nếu không đặt đức tin của con người vào giữa hai dấu ngoặc.”
Nhưng Đức giáo hoàng Bênêđictô nói thêm rằng “cuộc đối thoại giữa các nền văn hoá để đào sâu thêm hệ quả văn hóa của các tư tưởng tôn giáo căn bản” là điều quan trọng. Ngài kêu gọi đem đối chiếu “các hệ quả văn hoá của những quyết định căn bản về tôn giáo trong một diễn đàn công cộng.”
Lm Federico Lombardi, người phát ngôn của Tòa thánh Vatican, nói rằng lời bình luận của Đức giáo hoàng cốt ý là để lôi kéo người ta quan tâm đến cuốn sách của ông Pera, chứ không phải để gieo mối nghi ngờ lên nhiều cuộc đối thoại liên tôn của Tòa thánh hiện đang tiếp diễn.
Cha Lombardi nói: “Triều giáo hoàng của ngài được ghi nhận là có nhiều cuộc đối thoại tôn giáo; ngài đã tới một đền thờ Hồi giáo, đến các nguyện đường đạo Do thái. Điều đó có nghĩa là ngài nghĩ rằng chúng ta có thể gặp gỡ để nói chuyện với nhau và để có một mối liên lạc tích cực.”
Đối với một số học giả, lời nhận xét của Đức giáo hoàng hình như nhằm đẩy mạnh các cuộc đàm thoại liên tôn từ lý thuyết đi vào thực tiễn hơn.
“Ngài đang cố gắng đưa cuộc đối thoại Công giáo-Hồi giáo ra khỏi những đám mây mù về lý thuyết và đi sâu vào chi tiết thực tiễn của vấn đề: làm thế nào để chúng ta nhận thức được phương cách chúng ta phải sống với nhau cho đúng mặc dầu có những khác biệt căn bản về đức tin?” Đó là lời của ông George Weigel một học giả Công giáo và là người viết tiểu sử Đức giáo hoàng Gioan Phaolô II.
Trong tháng 11 này, Tòa thánh Vatican đã tổ chức một cuộc hội nghị với các nhà lãnh đạo và học giả Hồi giáo nhằm mục đích cải tiến các mối liên lạc. Các tham dự viên hội nghị đã đồng ý lên án những hoạt động khủng bố và thỏa thuận bảo vệ tự do tôn giáo, nhưng họ đã không đề cập tới vấn đề cải đạo, và quyền được phụng tự của người Kitô hữu trong những nước đa số theo đạo Hồi.
Giáo hội cũng đã tham gia cuộc đối thoại với người Hồi giáo do quốc vương nước Saudi Arabia đứng ra tổ chức, ở nước này những người không theo đạo Hồi bị cấm không được thờ phượng nơi công cộng.
Nguồn RACHEL DONADIO/New York Times
Lời bình luận của Đức giáo hoàng xuất hiện trong thư ngài viết cho ông Marcello Pera, một chính trị gia thiên hữu người Ý và cũng là một học giả. Trong cuốn sách của ông sắp xuất bản nhan đề “Tại sao chúng ta phải tự gọi mình là Kitô hữu”, ông lý luận rằng Âu châu phải trung thành với nguồn gốc Kitô giáo của mình. Như người ta được biết, một chủ đề trọng tâm trong triều đại giáo hoàng Bênêđictô cũng đặt vào những nguồn cội Kitô giáo của một châu Âu đang không ngừng tục hóa.
Cứ theo trích dẫn lá thư xuất hiện trên số ra ngày Chủ nhật của nhật báo hàng đầu nước Ý là tờ Corriere della Sera, thì Đức giáo hoàng nói: cuốn sách kể trên “giải thích rất rõ rệt rằng một cuộc đối thoại giữa các tôn giáo theo nghĩa chặt chẽ của từ ngữ này là điều không thể có được.” Đức giáo hoàng nói thêm: Nói theo kiểu thần học, “một cuộc đối thoại đích thực là điều không thể thực hiện được nếu không đặt đức tin của con người vào giữa hai dấu ngoặc.”
Nhưng Đức giáo hoàng Bênêđictô nói thêm rằng “cuộc đối thoại giữa các nền văn hoá để đào sâu thêm hệ quả văn hóa của các tư tưởng tôn giáo căn bản” là điều quan trọng. Ngài kêu gọi đem đối chiếu “các hệ quả văn hoá của những quyết định căn bản về tôn giáo trong một diễn đàn công cộng.”
Lm Federico Lombardi, người phát ngôn của Tòa thánh Vatican, nói rằng lời bình luận của Đức giáo hoàng cốt ý là để lôi kéo người ta quan tâm đến cuốn sách của ông Pera, chứ không phải để gieo mối nghi ngờ lên nhiều cuộc đối thoại liên tôn của Tòa thánh hiện đang tiếp diễn.
Cha Lombardi nói: “Triều giáo hoàng của ngài được ghi nhận là có nhiều cuộc đối thoại tôn giáo; ngài đã tới một đền thờ Hồi giáo, đến các nguyện đường đạo Do thái. Điều đó có nghĩa là ngài nghĩ rằng chúng ta có thể gặp gỡ để nói chuyện với nhau và để có một mối liên lạc tích cực.”
Đối với một số học giả, lời nhận xét của Đức giáo hoàng hình như nhằm đẩy mạnh các cuộc đàm thoại liên tôn từ lý thuyết đi vào thực tiễn hơn.
“Ngài đang cố gắng đưa cuộc đối thoại Công giáo-Hồi giáo ra khỏi những đám mây mù về lý thuyết và đi sâu vào chi tiết thực tiễn của vấn đề: làm thế nào để chúng ta nhận thức được phương cách chúng ta phải sống với nhau cho đúng mặc dầu có những khác biệt căn bản về đức tin?” Đó là lời của ông George Weigel một học giả Công giáo và là người viết tiểu sử Đức giáo hoàng Gioan Phaolô II.
Trong tháng 11 này, Tòa thánh Vatican đã tổ chức một cuộc hội nghị với các nhà lãnh đạo và học giả Hồi giáo nhằm mục đích cải tiến các mối liên lạc. Các tham dự viên hội nghị đã đồng ý lên án những hoạt động khủng bố và thỏa thuận bảo vệ tự do tôn giáo, nhưng họ đã không đề cập tới vấn đề cải đạo, và quyền được phụng tự của người Kitô hữu trong những nước đa số theo đạo Hồi.
Giáo hội cũng đã tham gia cuộc đối thoại với người Hồi giáo do quốc vương nước Saudi Arabia đứng ra tổ chức, ở nước này những người không theo đạo Hồi bị cấm không được thờ phượng nơi công cộng.
Nguồn RACHEL DONADIO/New York Times