Vatican: Ẩn trong cuốn Niên Giám Giáo Hoàng 2003 (Annuario Pontificio) vừa mới phát hành tại Vatican là một thống kê đã gây ấn tượng sâu sắc, nó giúp cắt nghĩa cho Tòa Thánh Vatican am tường về một cuộc chiến mới tại Iraq.

Vào buổi đầu của năm 1991, ngay trước khi cuộc chiến tại vùng Vịnh xảy ra, dân số Công Giáo tại Badhdad có khoảng hơn 500 000 người bao gồm tín hữu Công Giáo Calđê, Armenia, La Tinh và Syria.

Theo cuốn Niên Giám Giáo Hoàng năm 2001, dân số Công Giáo tại Iraq tổng cộng có 179500 người. Ngày nay theo cuốn Niên Giám năm 2003, con số chỉ còn khoảng 175000 người. Qua hơn 12 năm, cộng động Công Giáo lớn thứ nhì tại Trung Ðông nay chỉ còn khoảng 1/3.

Một giáo sĩ tại Vatican đã nói vào trung tuần Tháng Hai: "Nó giống như một cuộc xuất hành trong Kinh Thánh. Với sự đe dọa của cuộc chiến mới, giáo dân Công Giáo còn ở lại phải suy nghĩ gay go đến việc thu xếp hành tranh cho mình".

Trước trận chiến vào năm 1991, các giáo sĩ trong Giáo Hội đã cảnh cáo đến một cuộc xung đột có nguy cơ xua đuổi tín hữu khỏi cộng đoàn Kitô Giáo thiểu số tại Iraq, nhiều người trong số họ có thân nhân sống tại nước ngoài và chính vì thế tìm đường dễ dàng để di dân.


Nỗi hãi hùng nhất của họ đã thành sự thật. Phần lớn tín hữu Kitô tại Iraq là những người đã chịu đựng trong cuộc chiến, đã mất tâm hồn và hy vọng trong suốt thời gian cấm vận của Liên Hiệp Quốc vốn đã làm tê liệt nền kinh tế tại quốc gia này.

Linh Mục Philip Najim, đại diện cho Ðại Thượng Phụ tại Baghdad theo nghi lễ Calđê có trụ sở tại Roma nói rằng: "Với chiến tranh và tình trạng kinh tế như thế, họ không còn thấy tương lai nào tại Iraq".

Cha Najim, người chịu trách nhiệm cho cộng đoàn Giáo Hội của Ngài trên khắp Âu Châu, cho biết có ít nhất 65000 tín hữu Công Giáo Calđê đã di cư qua Âu Châu trong vòng 8 năm qua. Nhiều người khác đã đi qua Hoa Kỳ.

Làn gíó chiến tranh đang khuấy động lần nữa, Cha Najim nói các viên chức Giáo Hội tại Âu Châu đang cố gắng cho một làn sóng người tị nạn rất đông và tự hỏi làm sao họ sẽ được định cư.

Tại Tòa Thánh Vatican, những giáo sĩ ẩn danh đã nói rằng các Ngài quan tâm sâu sa về sự tiếp tục ra đi của Kitô hữu khỏi Iraq.


Một giáo sĩ cho biết: "Các vị giám mục đã tới đây và nói về tình trạng này, và chúng tôi đưa ra những chương trình nhằm giúp các Kitô hữu tại địa phương được chừng nào tốt chừng ấy. Nhưng xem ra sự giúp đỡ này như muối bỏ bể. Thành thật mà nói, chúng tôi không biết phải làm gì".

"Tòan cầu hóa đã làm cho con người dễ dàng hơn đến trốn khỏi không chỉ riêng tại Iraq, nhưng còn tại các quốc gia Iran, Syria, Lebanon và các quốc gia tại Trung Ðông nữa. Chúng tôi muốn nói Kitô hữu tại Trung Ðông có một sứ vụ đặc biệt, cho dù chỉ là một dân số nhỏ bé. Ðó là những gì mà một linh hục có thể liên hệ đến, ngay cả một giáo dân tìm sinh kế nuôi sống gia đình mình".

Các viên chức giáo hội quen thuộc với hòan cảnh Iraq, mặc dầu không có ảo tưởng gì đến chế độ Saddam Hussein, đã nói rằng Ðảng Ba'ath của ông đã đối phó chống lại trào lưu bảo thủ Hồi Giáo tại Iraq trong nhiều năm. Iraq luôn luôn khoan dung với Kitô Giáo.

Theo nguồn tin từ Roma nói rằng: "Là một tín hữu Kitô tại Iraq, bạn có thể sống như thế nào cũng được tùy ý bạn muốn. Và nếu bạn muốn xây một Thánh Ðường, các viên chức chính quyền sẽ nói rằng 'Hãy đi mà xây' "

Nhưng sự lo lắng hiện lên vì có những dấu hiệu đang thay đổi và đó là thái đội của những người Hồi Giáo cực đoạn bắt đầu xuất hiện tại Iraq. Trong những tháng qua, các vị giám mục điạ phương cho biết có 2 hay 3 vụ tấn công các nơi thờ phượng Công Giáo, là những điều chưa hề bao giờ xảy ra trước đây.

Cha Najim cho biết sự minh nhiên của những người cực đoan Hồi Giáo qua những thông điệp càng nhiều bao nhiêu thì nước Iraq càng dễ bị tổn thương bấy nhiêu. Cha nói đó là một sự sợ hãi có lý khi mà một sự cố công dẫn đầu cuộc chiến của Hoa Kỳ sẽ "cấp tiến hóa" những người Hồi Giáo ôn hòa tại Iraq.


Khi Ðức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II sai Ðức Hồng Y Roger Etchegaray tới Baghdad vào ngày 11/2 làm sứ giả hòa bình, phần lớn báo chí chú trọng tới các buổi gặp gỡ với các chính quyền Iraq và Tổng Thống Saddam Hussein. Nhưng đối với Tòa Thánh Vatican, một nhiệm vụ cần thiết khác của Ðức Hồng Y Etchegaray là khuyến khích và an ủi cộng đoàn Công Giáo ở đây.

Thật vậy Ðức Hồng Y Etchegaray, nguyên Chủ Tịch Công Lý và Hòa Bình và Chủ Tịch Ủy Ban Trung Ương Năm Thánh 2000 về hưu vào ngày 26/9/2002, đã dành hầu hết thời gian của Ngài tại Iraq để gặp gỡ các nhà lãnh đạo Giáo Hội và cử hành các nghi lễ phụng vụ cho tín hữu Công Giáo, bảo đảm với họ là họ không bị quên lãng".

Sau cuộc hội kiến với Saddam Hussein, Đức Hồng Y cho biết ngài đã "chứng kiến tại chỗ niềm khao khát hòa bình của nhân dân Iraq, một nền hòa bình công chính và lâu bền. Giáo Hội đã bày tỏ tình liên đới với nhân dân Iraq, đã chịu nhiều đau khổ quá nhiều từ cuộc chiến tranh Iran-Iraq và trong 13 năm bị cấm vận".

Đức Hồng Y Etchegaray cũng thêm rằng: "Nhân danh Đức Giáo Hoàng, tôi đã kêu gọi lương tâm của tất cả những người trong những ngày quyết định này đang có một ảnh hưởng quan trọng nào đó đối với tương lai hòa bình. Bởi vì, xét cho cùng, chính lương tâm là thẩm quyền có tiếng nói cuối cùng dù bất cứ sự gì xảy ra".


Khi xét đến những viễn cảnh u tối tại Iraq, các giáo sĩ tại Vatican cùng không thấy một hướng đi "lên" cho một chính quyền thay đổi tại Iraq. Thay vào đó, các Ngài cho biết họ sợ đến những gì làm theo Saddam.

Ðiều này đi ngược lại với sự phân tích lạc quan được đưa ra bởi những người ủng hộ đến chính sách điều hành của ông Bush, giống như thần học gia Michael Novak của Học Viện Kinh Doanh American tại Hoa Thịnh Ðốn. Trong những bài tham luận tại Roma, ông Novak nói một sự thay đổi thể chế tại Iraq và sự thực hiện những cơ cấu dân chủ tại đó sẽ giúp đưa đến những cải cách trong phạm vi nhân quyền vốn đã quá hủ lậu .. kể cả tự do thờ phượng .. và giảm bớt đi ảnh hưởng của những người Hồi Giáo cực đoan trong vùng.

Một giáo sĩ tại Vatican lắc đầu than phiền "Ðó là những gì một người Mỹ sống tại Hoa Kỳ nghĩ đến, chẳng mấy ai biết được thực trạng tại Trung Ðông ..."