Xóa bỏ nạn nghèo đói trầm trọng, hoàn tất nền giáo dục tiểu học miễn phí trên toàn cầu, thúc đẩy sự bình đẳng nam nữ và quyền lợi cho phụ nữ, giảm tử suất nơi các trẻ em, tăng cường sức khỏe cho người mang thai, chiến đấu chống HIV/AIDS, sốt rét và các tật bệnh khác, bảo đảm việc duy trì môi trường, và phát triển sự cộng tác toàn cầu để phát triển – đó là 8 Mục tiêu Phát triển trong Thiên kỷ (Millennium Development Goals), tuy đầy tham vọng nhưng có thể đạt tới được, do 189 quốc gia thành viên LHQ thoả thuận hồi năm 2000, muốn nỗ lực hoàn tất các mục tiêu này vào năm 2015. Tình trạng tiến triển đi tới những mục tiêu đó hiện nay ra sao?
Mới đây, Đại hội đồng LHQ đã tổ chức hai ngày tham luận tại New York để đẩy mạnh tiến trình và giúp giải quyết các khó khăn nan giải nhất. Một trong các vị diễn giả là Tổng giám mục Celestino Migliore, quan sát viên thường trực của Tòa thánh cạnh Liên hiệp quốc, và cũng là người yểm trợ mạnh mẽ cho Mục tiêu Phát triển trong Thiên kỷ. Ngài nói rằng đã có tiến bộ về công tác giáo dục sơ học cho trẻ em toàn cầu, nơi một số vùng nghèo nàn nhất đã thấy gia tăng mạnh mẽ số học sinh ghi danh theo học. Tổng Thư ký Ban Ki-moon nói về tiến bộ đáng kể trong việc xóa đói giảm nghèo tại một số địa phương. Tuy vậy, cảnh nghèo đói cùng cực, nạn thất học và thiếu ngay cả những căn bản tối thiểu về y tế, vẫn còn là điều phổ biến, và trong thực tế, càng trở nên trầm trọng hơn nơi những khu vực khác.
Trong nỗ lực đạt đến các mục tiêu, châu Phi tụt lại sau châu Á. Theo thống kê của LHQ, số người nghèo trong các nước Phi châu nằm ở phía nam sa mạc Sahara đang tăng thêm và có thể lên đến số 360 triệu người vào năm 2015. Ông Ban Ki-moon nói với thính giả ở Ghana: “Chúng ta đang đối diện với tình trạng cấp bách về phát triển.” Đặc biệt, vùng châu Phi hạ Sahara “ở trong tình trạng nguy ngập nhất. Không một quốc gia nào đang đi đúng hướng để từ nay đến năm 2015 đạt được tất cả những gì đề ra trong Mục tiêu Phát triển trong Thiên kỷ.”
Trên toàn cầu, có chừng 72 triệu trẻ em ở tuổi học sơ cấp không được đến trường. Mỗi năm, hơn nửa triệu phụ nữ thiệt mạng vì những nguyên nhân gây ra do sinh đẻ, và gần 10 triệu trẻ em chết trước khi sống được 5 tuổi.
Tại sao bước tiến lại châm chạp đến thế? Có ba yếu tố chính yếu, đó là phí tổn của chiến tranh, mức suy thoái kinh tế, và cơn khủng hoảng về thực phẩm. Ông Jeffrey D. Sachs, giám đốc Viện Nghiên cứu về Trái đất tại trường Đại học Columbia, và đứng đầu Dự án Thiên niên kỷ của Liên hiệp quốc, giải thích trong một cuộc phỏng vấn hồi tháng 5 vừa qua rằng mỗi một ngày thôi giới quân sự Mỹ tiêu phí 1.9 tỉ mỹ kim. Với số tiền 1.5 tỉ mỹ kim cũng đủ cung cấp mùng tránh muỗi để ngăn ngừa bệnh sốt rét cho toàn bộ người châu Phi trong 5 năm. Về phần mình, Ông Tổng thư ký Ban Ki-moon cũng đã làm cho mọi người chú ý đến việc gia tăng giá cả thực phẩm đến mức báo động trên toàn cầu, làm đe dọa xóa tan mọi điều đã đạt được từ trước tới nay trong công tác chống đói và suy dinh dưỡng.
Con đường đi tới sẽ ra sao? Hãy chú tâm vào con số “hàng tỷ người ở lớp đáy”, những người nghèo nàn nhất trong những kẻ nghèo. Các mục tiêu về nghèo đói, giáo dục và sức khỏe là những lãnh vực cấp thiết cần phải có tiến bộ. Những kết quả tích cực của một trong các địa hạt này sẽ gây hiệu quả xúc tác trên tiến độ nhằm đến các mục tiêu khác. Do đó, đầu tư vào dịch vụ săn sóc sức khỏe cơ bản là một trong những phương thức tốn kém và thành công nhất nhằm cải tiến toàn bộ phẩm chất cuộc đời và sự ổn định gia đình cũng như xã hội.
Sự cộng tác của các nhà lãnh đạo trên thế giới, các tổ chức và cá nhân là điều rất cần để đạt được tiến bộ trong nỗ lực hoàn thành Mục tiêu Phát triển trong Thiên kỷ. Hoa kỳ giữ một vai trò then chốt. Ông Sachs kêu gọi tổng thống giải thích rõ ràng hơn cho dân chúng Hoa kỳ biết rằng chúng ta là một trong những nước ký tên vào thỏa ước nhằm đạt được các mục tiêu này. Ông hy vọng rằng Mục tiêu Phát triển trong Thiên kỷ sẽ được đề cập trong diễn từ nhậm chức của vị tổng thống kế tiếp. Thêm vào đó, Liên hiệp châu Âu phải tôn trọng cam kết của mình là tăng gấp đôi từ nay đến năm 2015 số tiền viện trợ để phát triển công cộng. Con số hơn 1000 nhà tỷ phú trên thế giới cũng có thể tạo ra thay đổi. Tổng số tài sản của họ là 4.2 ngàn tỷ mỹ kim. Chắc chắn họ có thể trích ra một tỷ lệ nhỏ trong số tài sản này để lập ra các quỹ từ thiện, những quỹ này sẽ gây được từ 100 đến 200 tỷ mỹ kim mỗi năm.
Chính các chính phủ cũng phải đem các mục tiêu vào trong kế hoạch phát triển quốc gia mình và bảo đảm rằng tiền phải được dành ra cho những người thụ hưởng đã qui định. Trong nhiều nước ở châu Phi, cuộc khủng hoảng thực phẩm đã trở thành tồi tệ hơn vì nạn tham nhũng và bóc lột của chính quyền.
Dân chúng cũng phải hào hứng góp phần vào giải pháp, chứ không phải nằm trong thành phần của vấn đề khó khăn. Hãy coi trường Thánh Phanxicô Xaviê ở Doranda, Ấn độ. Trường này nhận Mục tiêu Phát triển trong Thiên kỷ là một phần trong học trình. Các học sinh đi tới những làng mạc, giải thích về mục tiêu và làm việc với dân làng để đạt các mục tiêu đó.
Một cuộc họp cấp cao đặc biệt nữa về Mục tiêu Phát triển trong Thiên kỷ sẽ được tổ chức khi Đại hội đồng LHQ họp vào ngày 25 tháng 9. Theo ông chủ tịch hội đồng, Srgjan Kerim, người ta hy vọng gửi đi một thông điệp mạnh mẽ cho toàn thế giới biết rằng “2008 là năm hành động.” Lời hứa phải biến thành hành động để cho năm nay sẽ là năm tiến bộ bất ngờ cho hàng “tỷ người nằm ở lớp đáy vực”.
Nguồn: Peter Schineller, S.J./ Tạp chí America.
Mới đây, Đại hội đồng LHQ đã tổ chức hai ngày tham luận tại New York để đẩy mạnh tiến trình và giúp giải quyết các khó khăn nan giải nhất. Một trong các vị diễn giả là Tổng giám mục Celestino Migliore, quan sát viên thường trực của Tòa thánh cạnh Liên hiệp quốc, và cũng là người yểm trợ mạnh mẽ cho Mục tiêu Phát triển trong Thiên kỷ. Ngài nói rằng đã có tiến bộ về công tác giáo dục sơ học cho trẻ em toàn cầu, nơi một số vùng nghèo nàn nhất đã thấy gia tăng mạnh mẽ số học sinh ghi danh theo học. Tổng Thư ký Ban Ki-moon nói về tiến bộ đáng kể trong việc xóa đói giảm nghèo tại một số địa phương. Tuy vậy, cảnh nghèo đói cùng cực, nạn thất học và thiếu ngay cả những căn bản tối thiểu về y tế, vẫn còn là điều phổ biến, và trong thực tế, càng trở nên trầm trọng hơn nơi những khu vực khác.
Trong nỗ lực đạt đến các mục tiêu, châu Phi tụt lại sau châu Á. Theo thống kê của LHQ, số người nghèo trong các nước Phi châu nằm ở phía nam sa mạc Sahara đang tăng thêm và có thể lên đến số 360 triệu người vào năm 2015. Ông Ban Ki-moon nói với thính giả ở Ghana: “Chúng ta đang đối diện với tình trạng cấp bách về phát triển.” Đặc biệt, vùng châu Phi hạ Sahara “ở trong tình trạng nguy ngập nhất. Không một quốc gia nào đang đi đúng hướng để từ nay đến năm 2015 đạt được tất cả những gì đề ra trong Mục tiêu Phát triển trong Thiên kỷ.”
 |
| Mầu xanh: Châu Phi hạ Sahara (các nước nằm phía nam Sahara) |
Trên toàn cầu, có chừng 72 triệu trẻ em ở tuổi học sơ cấp không được đến trường. Mỗi năm, hơn nửa triệu phụ nữ thiệt mạng vì những nguyên nhân gây ra do sinh đẻ, và gần 10 triệu trẻ em chết trước khi sống được 5 tuổi.
 |
| Trẻ em Zambia đi học |
Tại sao bước tiến lại châm chạp đến thế? Có ba yếu tố chính yếu, đó là phí tổn của chiến tranh, mức suy thoái kinh tế, và cơn khủng hoảng về thực phẩm. Ông Jeffrey D. Sachs, giám đốc Viện Nghiên cứu về Trái đất tại trường Đại học Columbia, và đứng đầu Dự án Thiên niên kỷ của Liên hiệp quốc, giải thích trong một cuộc phỏng vấn hồi tháng 5 vừa qua rằng mỗi một ngày thôi giới quân sự Mỹ tiêu phí 1.9 tỉ mỹ kim. Với số tiền 1.5 tỉ mỹ kim cũng đủ cung cấp mùng tránh muỗi để ngăn ngừa bệnh sốt rét cho toàn bộ người châu Phi trong 5 năm. Về phần mình, Ông Tổng thư ký Ban Ki-moon cũng đã làm cho mọi người chú ý đến việc gia tăng giá cả thực phẩm đến mức báo động trên toàn cầu, làm đe dọa xóa tan mọi điều đã đạt được từ trước tới nay trong công tác chống đói và suy dinh dưỡng.
Con đường đi tới sẽ ra sao? Hãy chú tâm vào con số “hàng tỷ người ở lớp đáy”, những người nghèo nàn nhất trong những kẻ nghèo. Các mục tiêu về nghèo đói, giáo dục và sức khỏe là những lãnh vực cấp thiết cần phải có tiến bộ. Những kết quả tích cực của một trong các địa hạt này sẽ gây hiệu quả xúc tác trên tiến độ nhằm đến các mục tiêu khác. Do đó, đầu tư vào dịch vụ săn sóc sức khỏe cơ bản là một trong những phương thức tốn kém và thành công nhất nhằm cải tiến toàn bộ phẩm chất cuộc đời và sự ổn định gia đình cũng như xã hội.
Sự cộng tác của các nhà lãnh đạo trên thế giới, các tổ chức và cá nhân là điều rất cần để đạt được tiến bộ trong nỗ lực hoàn thành Mục tiêu Phát triển trong Thiên kỷ. Hoa kỳ giữ một vai trò then chốt. Ông Sachs kêu gọi tổng thống giải thích rõ ràng hơn cho dân chúng Hoa kỳ biết rằng chúng ta là một trong những nước ký tên vào thỏa ước nhằm đạt được các mục tiêu này. Ông hy vọng rằng Mục tiêu Phát triển trong Thiên kỷ sẽ được đề cập trong diễn từ nhậm chức của vị tổng thống kế tiếp. Thêm vào đó, Liên hiệp châu Âu phải tôn trọng cam kết của mình là tăng gấp đôi từ nay đến năm 2015 số tiền viện trợ để phát triển công cộng. Con số hơn 1000 nhà tỷ phú trên thế giới cũng có thể tạo ra thay đổi. Tổng số tài sản của họ là 4.2 ngàn tỷ mỹ kim. Chắc chắn họ có thể trích ra một tỷ lệ nhỏ trong số tài sản này để lập ra các quỹ từ thiện, những quỹ này sẽ gây được từ 100 đến 200 tỷ mỹ kim mỗi năm.
Chính các chính phủ cũng phải đem các mục tiêu vào trong kế hoạch phát triển quốc gia mình và bảo đảm rằng tiền phải được dành ra cho những người thụ hưởng đã qui định. Trong nhiều nước ở châu Phi, cuộc khủng hoảng thực phẩm đã trở thành tồi tệ hơn vì nạn tham nhũng và bóc lột của chính quyền.
Dân chúng cũng phải hào hứng góp phần vào giải pháp, chứ không phải nằm trong thành phần của vấn đề khó khăn. Hãy coi trường Thánh Phanxicô Xaviê ở Doranda, Ấn độ. Trường này nhận Mục tiêu Phát triển trong Thiên kỷ là một phần trong học trình. Các học sinh đi tới những làng mạc, giải thích về mục tiêu và làm việc với dân làng để đạt các mục tiêu đó.
Một cuộc họp cấp cao đặc biệt nữa về Mục tiêu Phát triển trong Thiên kỷ sẽ được tổ chức khi Đại hội đồng LHQ họp vào ngày 25 tháng 9. Theo ông chủ tịch hội đồng, Srgjan Kerim, người ta hy vọng gửi đi một thông điệp mạnh mẽ cho toàn thế giới biết rằng “2008 là năm hành động.” Lời hứa phải biến thành hành động để cho năm nay sẽ là năm tiến bộ bất ngờ cho hàng “tỷ người nằm ở lớp đáy vực”.
Nguồn: Peter Schineller, S.J./ Tạp chí America.