Trong vòng hai tuần qua, đã có 3 biến cố lớn liên quan đến quan hệ ngoại giao giữa Tòa Thánh và Bắc Kinh. Biến cố thứ nhất là lễ tấn phong Giám Mục Nghi Xương (宜昌), thủ phủ của tỉnh Hồ Bắc (湖北), cho cha Lữ Thủ Vượng (呂守旺) vào hôm thứ Sáu 30/11/2007. Biến cố thứ hai là lễ tấn phong Giám Mục Quảng Châu (廣州) cho cha Cam Tuấn Khưu (甘俊丘) vào hôm thứ Ba 4/12/2007. Biến cố thứ ba là Đức Thánh Cha đã không tiếp lãnh tụ Phật Giáo Tây Tạng lưu vong là Đức Đạt Lai Lạt Ma vào ngày 6/12 như các bản tin đã loan.
Cả hai vị tân Giám Mục đều được Tòa Thánh chấp thuận. Tờ Quan Sát Viên Rôma (L'Osservatore Romano) số ra ngày thứ Tư 5/12 đã tường thuật lại hai biến cố tấn phong này như một chỉ dấu cho thấy Tòa Thánh chấp thuận cả hai buổi lễ tấn phong. Hai vị tân Giám Mục là bạn học cùng khóa với nhau tại Đại Chủng Viện Vũ Hán trong thập niên 1980. Tuy nhiên, giới quan sát đặc biệt chú ý đến trường hợp của Đức Cha Cam Tuấn Khưu.
Đức Cha Cam Tuấn Khưu đã phải chờ đợi hơn một năm sau khi đã được chọn làm Giám Mục Quảng Châu vào tháng 11 năm ngoái. Lý do của sự trì hoãn này là vì những tuyên bố công khai của ngài cho thấy ngài trung thành với Đức Thánh Cha và hiệp nhất với Giáo Hội Hoàn Vũ. Đức Cha Cam Tuấn Khưu cũng bày tỏ công khai là ngài không muốn có sự hiện diện trong thánh lễ tấn phong của một số giám mục quốc doanh không hiệp thông với Tòa Thánh. Hội Công Giáo Yêu Nước đã giận dữ và cố gắng tìm một ứng viên khác thay thế nhưng thất bại.
Hội Công Giáo Yêu Nước đã kiểm tra chặt chẽ buổi lễ tấn phong Giám Mục cho Cha Cam Tuấn Khưu diễn ra tại nhà thờ Chính Tòa Thánh Tâm. Chỉ có 900 vé được phát ra cho các giáo xứ trong phạm vi giáo phận Quảng Châu. Giới báo chí quốc tế và các đoàn từ các giáo phận khác về dự đều phải đứng bên ngoài theo dõi thánh lễ kéo dài hơn 2 tiếng rưỡi qua màn ảnh truyền hình. Một lực lượng đông đảo công an và cảnh sát đã được huy động để ngăn chặn bất cứ ai không có vé mà muốn vào bên trong nhà thờ.
Trong phần cuối lễ, Đức Cha Cam Tuấn Khưu đã công khai nói lên lòng trung thành với Đức Thánh Cha. Ngài nói Giáo Hội Công Giáo, ngay cả tại Trung Hoa, là một Giáo Hội “duy nhất, thánh thiện, công giáo và tông truyền”.
Lợi dụng lúc anh chị em giáo dân trao bình an cho nhau, Đức Tân Giám Mục đã rời khỏi nhà thờ và tiến vào bên trong một phòng bên cạnh nhà thờ dành cho anh chị em giáo dân theo dõi buổi lễ qua một màn hình lớn. Đức Cha đã ôm các ký giả nước ngoài như một dấu chỉ hiệp thông với Giáo Hội Hoàn Vũ.
Trong buổi họp báo ngắn diễn ra sau đó, Lũ Quốc Tồn (呂國存), phó chủ tịch Hội Công Giáo Yêu Nước cố gắng nhấn mạnh rằng Đức Cha Cam Tuấn Khưu là do Trung quốc chọn. Lũ nói:
“Nếu họ (chỉ Tòa Thánh) chấp thuận các Giám Mục mà chúng tôi chọn, thì đó là một diễn biến tốt.. Chúng tôi không chống lại sự chấp thuận của họ, nhưng vị Giám Mục này là do chúng tôi chọn hồi tháng Mười năm ngoái”.
Trả lời một ký giả, Lũ nhìn nhận hơn 80% các Đức Giám Mục Trung Hoa “được Tòa Thánh công nhận”. Lũ đã cố tránh dùng cụm từ “các Giám Mục thần phục Đức Thánh Cha”. Theo một nhận định của Đức Hồng Y Giuse Trần Nhật Quân, Giám Mục Hồng Kông, đưa ra hồi tháng 5 năm nay, thì chỉ còn 8 Giám Mục vẫn còn tuyệt thông với Tòa Thánh (đến nay chỉ còn 7 vì ông Phó Thiết Sơn đã ra trước Tòa Phán Xét) trong tổng số 110 Giám Mục (66 được nhà nước công nhận và 44 được tấn phong thầm lặng, trong đó có 17 vị đang phải ngồi tù).
Nhận định về việc cả hai vị mới được tấn phong đều được Tòa Thánh chấp thuận, ông Lâm Thụy Kỳ (林瑞琪) của Trung Tâm Thánh Linh có trụ sở tại Hồng Kông cho biết:
“Cố nhiên, đó là một điều tốt khi cả hai bên đều chấp thuận, đặc biệt là tôn giáo vụ Trung quốc không áp lực mạnh việc chọn các ứng viên của họ.”
Tuy nhiên, ông cảnh cáo rằng “Tôi không liên kết chuyện này với bất cứ phát triển nào, hay bất cứ thay đổi nào trong chính sách tôn giáo của Trung quốc”.
Phát ngôn viên bộ ngoại giao Trung quốc là Tần Cương (秦剛), tuyên bố rằng:
“Chúng tôi cũng hy vọng là phía Vatican có thể tiến tới từ tình hình tổng thể của các quan hệ Hoa-Vatican và xem xét đầy đủ lịch sử và thực tại của Giáo Hội Công Giáo tại Trung Hoa”.
Trong một diễn biến khác, hai nhật báo Italia Cộng Hoà và Người Ðưa Tin Chiều trong số ra ngày thứ Sáu 7/12/2007 đã cho biết là Ðức Dalai Lama đã lấy làm tiếc vì không được tiếp kiến Ðức Thánh Cha Bênêđitô XVI.
Ðức Dalai Lama đã đến Italia hôm thứ Tư 5/12/2007. Hôm thứ Năm, ngài đã được Ðức Hồng Y Dionigi Tettamanzi, Tổng Giám Mục Milanô, tiếp kiến trong khoảng 1 tiếng đồng hồ. Tưởng cũng nên nhắc lại là Ðức Bênêđitô XVI đã tiếp riêng Ðức Dalai Lama một lần vào ngày 13/10/2006.
Theo nhận định của hãng tin Công Giáo Thụy Sĩ, thì lý do Ðức Bênêđitô XVI không gặp Ðức Dalai Lama, thủ lãnh tinh thần của những người Tây Tạng, và đang sống lưu vong tại Ấn Ðộ, là vì không muốn gây thêm căng thẳng với chính quyền Bắc Kinh. Hiện nay quan hệ ngoại giao giữa Tòa Thánh và Trung quốc vẫn còn rất căng thẳng. Vatican là một trong 11 nước còn giữ quan hệ ngoại giao với Đài Loan. Tất cả các cường quốc trên thế giới, kể cả Hoa Kỳ, đều đã cắt đứt quan hệ với đảo quốc này.
Cả hai vị tân Giám Mục đều được Tòa Thánh chấp thuận. Tờ Quan Sát Viên Rôma (L'Osservatore Romano) số ra ngày thứ Tư 5/12 đã tường thuật lại hai biến cố tấn phong này như một chỉ dấu cho thấy Tòa Thánh chấp thuận cả hai buổi lễ tấn phong. Hai vị tân Giám Mục là bạn học cùng khóa với nhau tại Đại Chủng Viện Vũ Hán trong thập niên 1980. Tuy nhiên, giới quan sát đặc biệt chú ý đến trường hợp của Đức Cha Cam Tuấn Khưu.
 |
| Đức Cha Cam Tuấn Khưu và các nữ tu Quảng Châu |
 |
| Đức Cha Cam Tuấn Khưu sau thánh lễ |
Hội Công Giáo Yêu Nước đã kiểm tra chặt chẽ buổi lễ tấn phong Giám Mục cho Cha Cam Tuấn Khưu diễn ra tại nhà thờ Chính Tòa Thánh Tâm. Chỉ có 900 vé được phát ra cho các giáo xứ trong phạm vi giáo phận Quảng Châu. Giới báo chí quốc tế và các đoàn từ các giáo phận khác về dự đều phải đứng bên ngoài theo dõi thánh lễ kéo dài hơn 2 tiếng rưỡi qua màn ảnh truyền hình. Một lực lượng đông đảo công an và cảnh sát đã được huy động để ngăn chặn bất cứ ai không có vé mà muốn vào bên trong nhà thờ.
Trong phần cuối lễ, Đức Cha Cam Tuấn Khưu đã công khai nói lên lòng trung thành với Đức Thánh Cha. Ngài nói Giáo Hội Công Giáo, ngay cả tại Trung Hoa, là một Giáo Hội “duy nhất, thánh thiện, công giáo và tông truyền”.
Lợi dụng lúc anh chị em giáo dân trao bình an cho nhau, Đức Tân Giám Mục đã rời khỏi nhà thờ và tiến vào bên trong một phòng bên cạnh nhà thờ dành cho anh chị em giáo dân theo dõi buổi lễ qua một màn hình lớn. Đức Cha đã ôm các ký giả nước ngoài như một dấu chỉ hiệp thông với Giáo Hội Hoàn Vũ.
Trong buổi họp báo ngắn diễn ra sau đó, Lũ Quốc Tồn (呂國存), phó chủ tịch Hội Công Giáo Yêu Nước cố gắng nhấn mạnh rằng Đức Cha Cam Tuấn Khưu là do Trung quốc chọn. Lũ nói:
“Nếu họ (chỉ Tòa Thánh) chấp thuận các Giám Mục mà chúng tôi chọn, thì đó là một diễn biến tốt.. Chúng tôi không chống lại sự chấp thuận của họ, nhưng vị Giám Mục này là do chúng tôi chọn hồi tháng Mười năm ngoái”.
Trả lời một ký giả, Lũ nhìn nhận hơn 80% các Đức Giám Mục Trung Hoa “được Tòa Thánh công nhận”. Lũ đã cố tránh dùng cụm từ “các Giám Mục thần phục Đức Thánh Cha”. Theo một nhận định của Đức Hồng Y Giuse Trần Nhật Quân, Giám Mục Hồng Kông, đưa ra hồi tháng 5 năm nay, thì chỉ còn 8 Giám Mục vẫn còn tuyệt thông với Tòa Thánh (đến nay chỉ còn 7 vì ông Phó Thiết Sơn đã ra trước Tòa Phán Xét) trong tổng số 110 Giám Mục (66 được nhà nước công nhận và 44 được tấn phong thầm lặng, trong đó có 17 vị đang phải ngồi tù).
Nhận định về việc cả hai vị mới được tấn phong đều được Tòa Thánh chấp thuận, ông Lâm Thụy Kỳ (林瑞琪) của Trung Tâm Thánh Linh có trụ sở tại Hồng Kông cho biết:
“Cố nhiên, đó là một điều tốt khi cả hai bên đều chấp thuận, đặc biệt là tôn giáo vụ Trung quốc không áp lực mạnh việc chọn các ứng viên của họ.”
Tuy nhiên, ông cảnh cáo rằng “Tôi không liên kết chuyện này với bất cứ phát triển nào, hay bất cứ thay đổi nào trong chính sách tôn giáo của Trung quốc”.
Phát ngôn viên bộ ngoại giao Trung quốc là Tần Cương (秦剛), tuyên bố rằng:
“Chúng tôi cũng hy vọng là phía Vatican có thể tiến tới từ tình hình tổng thể của các quan hệ Hoa-Vatican và xem xét đầy đủ lịch sử và thực tại của Giáo Hội Công Giáo tại Trung Hoa”.
Trong một diễn biến khác, hai nhật báo Italia Cộng Hoà và Người Ðưa Tin Chiều trong số ra ngày thứ Sáu 7/12/2007 đã cho biết là Ðức Dalai Lama đã lấy làm tiếc vì không được tiếp kiến Ðức Thánh Cha Bênêđitô XVI.
Ðức Dalai Lama đã đến Italia hôm thứ Tư 5/12/2007. Hôm thứ Năm, ngài đã được Ðức Hồng Y Dionigi Tettamanzi, Tổng Giám Mục Milanô, tiếp kiến trong khoảng 1 tiếng đồng hồ. Tưởng cũng nên nhắc lại là Ðức Bênêđitô XVI đã tiếp riêng Ðức Dalai Lama một lần vào ngày 13/10/2006.
Theo nhận định của hãng tin Công Giáo Thụy Sĩ, thì lý do Ðức Bênêđitô XVI không gặp Ðức Dalai Lama, thủ lãnh tinh thần của những người Tây Tạng, và đang sống lưu vong tại Ấn Ðộ, là vì không muốn gây thêm căng thẳng với chính quyền Bắc Kinh. Hiện nay quan hệ ngoại giao giữa Tòa Thánh và Trung quốc vẫn còn rất căng thẳng. Vatican là một trong 11 nước còn giữ quan hệ ngoại giao với Đài Loan. Tất cả các cường quốc trên thế giới, kể cả Hoa Kỳ, đều đã cắt đứt quan hệ với đảo quốc này.