Bắc Kinh - Hôm 6/3/2007, vụ trưởng Tôn Giáo Vụ Trung quốc là Ye Xiaowen, đã bất ngờ lên tiếng quy trách nhiệm cho Tòa Thánh về tình trạng không tiến triển trong quan hệ ngoại giao giữa Trung quốc và Vatican. Theo Xiaowen, hố ngăn cách giữa Trung quốc và Tòa Thánh “còn rất lớn”.

Trong thông cáo được đăng trên tờ South China Morning Post, Xiaowen cho rằng Tòa Thánh phải chịu trách nhiệm hoàn toàn về tình trạng ngoại giao hiện nay vì Tòa Thánh đã không chấp nhận hai yêu sách của Trung quốc.

Yêu sách thứ nhất của Trung quốc là Tòa Thánh phải cắt đứt quan hệ ngoại giao với Đài Loan. Được biết Vatican là một trong số 25 nước còn giữ quan hệ ngoại giao với Đài Loan. Các nước lớn trên thế giới như Hoa Kỳ, Anh, Pháp, Nhật, Đức, Úc, … đều đã cắt đứt quan hệ với Đài Loan.

Yêu sách thứ hai là Tòa Thánh phải cam kết là không được xen vào việc bổ nhiệm Giám Mục tại Trung quốc vì đó là chuyện nội bộ của Trung quốc.

Xiaowen nói rằng “Chỉ khi Tòa Thánh đồng ý với hai điều kiện trên thì quan hệ giữa hai bên mới có thể tiến triển. Cho đến giờ này họ không chấp nhận. Do đó ngăn cách giữa hai bên còn rất lớn”.

Xiaowen cũng cho biết nhà nước Trung quốc chờ đợi “với sự quan tâm lớn lao” lá thư Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI gởi cho người Công Giáo Trung Hoa.

Được biết Bắc Kinh và Tòa Thánh đã cắt đứt ngoại giao vào năm 1951 khi Mao Trạch Đông mở cuộc tấn công với quy mô lớn vào Giáo Hội Công Giáo, đặc biệt là các vị giáo sĩ mà Mao cho là những kẻ “phản cách mạng”. Từ năm 1957, Trung quốc đã thành lập Hội Công Giáo Yêu Nước với các Giám Mục do đảng cộng sản chọn. Giáo Hội Công Giáo tại Trung quốc phải rơi vào tình trạng hầm trú cho đến ngày nay.

Giới quan sát tin rằng không phải ngẫu nhiên Trung quốc đưa ra vấn đề ngoại giao với Tòa Thánh tại thời điểm này khi phái đoàn Tòa Thánh đang thăm Việt Nam để bàn về khả năng bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa hai bên.