Bắc Kinh - Trong một tuyên bố rõ ràng là có tính khiêu khích nhằm phá hoại quan hệ đang có khả năng phát triển theo chiều hướng tốt đẹp giữa Tòa Thánh và Trung quốc, hôm 14/2, giáo gian Anthony Liu Bainian, phó chủ tịch Hội Công giáo Yêu Nước Trung Quốc nói rằng “Giáo hội Trung Quốc sẽ tiếp tục bầu chọn và tấn phong giám mục như đã làm trong 50 năm qua”.

Mùng một Tết tại Bắc Kinh

Tưởng cũng nên nhắc lại là vào ngày 6/1/2000, giám mục quốc doanh Phù Tiến San, chủ tịch Hội Công Giáo Yêu Nước, đã phong chức giám mục trái phép cho 6 người tại Bắc Kinh. Tòa Thánh đã lập tức ra vạ tuyệt thông cho Phù Tiến San và 6 người này. Bẵng đi một dạo trò phong chức trái phép xẹp xuống. Trong năm 2006, khi thấy đường hướng phát triển ngoại giao tốt đẹp giữa Tòa Thánh và Trung quốc, Hội Công Giáo Yêu Nước Trung Hoa lập tức tiến hành phá bỉnh bằng hàng loạt các vụ phong chức đầy khiêu khích.

Hôm 30/4/2006, 9 giám mục quốc doanh là các ông Bernardino Dong Guangqing, giám mục Hankou (đứng chủ phong); Anicetus Wang Chongyi giám mục Guiyang; Fang Xingyao, giám mục Linyi; Joseph Li Mingshu, giám mục Qingdao và Paul Su Yongda, giám mục Zhanjiang; Yu Runchen, giám mục phụ tá; Joseph Zhang Xianwang, giám mục phụ tá Jinan; Paul He Zeqing, giám mục phụ tá Tangshang; và Peter Fang Jianping, giám mục phụ tá Wanzhou đã phong giám mục trái phép cho linh mục Joseph Ma Yinglin làm giám mục Côn Minh.

Tiếp ngay sau đó, hôm 2/5/2006, 5 giám mục Trung Hoa là Wu Shizhen, giám mục Nanchang (đứng chủ phong); Joseph Li Mingshu, giám mục Qingdao; Zhao Fengchang, giám mục Linqing; Zhang Xianwang, giám mục Jinan; và Ma Shuixeng, giám mục Zhoucun đã phong chức trái phép cho linh mục Joseph Liu Xinhong của giáo phận Anhui. Chính bộ Giáo Sĩ đã liên lạc với linh mục Joseph Liu Xinhong yêu cầu đừng tham dự vào trò hề tấn phong này nhưng đương sự bất chấp.

Trước phản ứng quyết liệt của Tòa Thánh, nhà nước Trung quốc đã mời đoàn đại biểu Tòa Thánh đến Bắc Kinh và hứa không đưa ra thêm những vụ tấn phong như thế nữa.

Hội Công Giáo Yêu Nước Trung Hoa lại tiếp tục phá hoại quan hệ giữa hai bên bằng vụ tấn phong trái phép hôm 30/11/2006 cho linh mục Gioan Wang Renlei, tại Xuzhou thuộc tỉnh Jiangsu. Nghiêm trọng hơn, hai giám mục tại tỉnh Hồ Bắc, là các Đức Cha Phêrô Feng Xinmao, Giám Mục phó giáo phận Hengshui, và Đức Cha Li Liangui của giáo phận Cangzhou tỉnh Xianxian, đã bị nhà cầm quyền giam giữ và bóc cóc để cưỡng chế phải tham dự lễ tấn phong giám mục trái phép cho linh mục Wang Renlei.

Hôm 11/2 vừa qua Liu Bainian tấn công Đức Hồng Y Giuse Trần Như Quân của Hương Cảng và quy lỗi cho ngài trong vụ tấn phong giám mục trái phép cho linh mục Joseph Ma Yinglin làm giám mục Côn Minh. Liu cho rằng trước khi linh mục Joseph Ma Yinglin được tấn phong giám mục của Côn Minh, Trung Quốc đã cố gắng dùng "bốn kênh" để thông báo với Rôma về sự kiện này, nhưng "một người nào đó đã cản trở" quá trình này, khiến cho Toà Thánh lờ đi vấn đề này. Liu không nêu tên người này nhưng ai cũng biết y muốn ám chỉ Đức Hồng Y Trần Như Quân.

Đáp trả những tố cáo của Liu, Đức Hồng Y Giuse đã đưa ra một bản tuyên bố tại Hương Cảng bác bỏ lời tố cáo ngài "cản trở" linh mục Ma Yinglin trước khi linh mục này được tấn phong làm giám mục Côn Minh vào ngày 30-4 mà không có sự chấp thuận của Đức Thánh Cha. Đức Hồng Y nói rằng rõ ràng từ "một người nào đó" ám chỉ ngài và ngài phải làm rõ vấn đề này để Giám Mục Ma khỏi hiểu lầm ngài vì cả hai đều là anh em trong Chúa.

Đức Hồng Y cho biết, trước hết ngài được biết vụ phong chức hôm 30-4 một vài ngày trước khi diễn ra, khi một giám mục đại lục nhờ Đức Hồng Y xin phép Toà Thánh cho tham dự lễ phong chức này. Đức Hồng Y cho biết, sau đó Toà Thánh trả lời rằng ứng viên này chưa được chấp thuận vì thế nên báo cho cha Ma hoãn lại lễ phong chức. Đức Hồng Y đã truyền đạt lại và công khai nói tốt về vị linh mục này, ngài nghĩ rằng vị linh mục có thể sớm được chấp thuận.

Đức Hồng Y nhấn mạnh rằng ngài hoàn toàn tác động gì với Tòa Thánh và chỉ truyền đạt lại ý kiến của Tòa Thánh. Ngài nhắc lại lời bình luận của ngài vào lúc diễn ra lễ phong chức hôm 30-4: "Những người tổ chức lễ phong chức này đã đẩy cha Ma vào tình huống khó xử".

Trong bản tuyên bố hôm 13/2, Đức Hồng Y lưu ý rằng trước đó Liu thường xuyên lặp đi lặp lại là không có kênh liên lạc giữa Trung Quốc và Tòa Thánh vì hai bên chưa thiết lập quan hệ chính thức. Thành ra, giờ đây ngài cảm thấy hết sức kinh ngạc khi nghe Liu tiết lộ có tới “bốn kênh”.

Đức Hồng Y nhận định rằng các vụ tấn phong giám mục trái phép đã gây những trở ngại mới cho cuộc đối thoại giữa Trung Quốc và Vatican và việc bình thường hoá quan hệ giữa hai quốc gia, và ngài kêu gọi tìm một giải pháp được hai bên chấp nhận.

Trong khi đó, Liu dọa rằng hiện nay Hội Công Giáo Yêu Nước Trung Hoa đang gấp rút cứu xét việc phong Giám Mục cho một số linh mục tại Quảng Châu, Quý Châu và Nghi Xương.