Kathmandu – Dân chúng Nepal đã chào đón quyết định của chính quyền Nepal thay thế hình nhà vua Gyanendra bằng hình Đức Phật, như một biểu tượng của bất bạo động và hòa bình, trên các tờ giấy bạc 500 và 100 rupee. Quyết định này cố nhiên được các Phật Tử chào mừng nồng nhiệt. Tuy nhiên, quyết định này cũng không gây ra phản ứng chống đối nào nơi cộng đồng Ấn Giáo là cộng đồng đông nhất tại Nepal dù là theo tin tưởng của nhiều người Ấn Giáo thì vua Gyanendra là hiện thân của thần Ấn Giáo Vishnu. Chính nhà vua Gyanendra và guồng máy tuyên truyền của chính quyền Nepal trước tháng Tư 2006 vẫn thường rêu rao như vậy.
Thầy mo Ấn Giáo Pawan Pathak nói với thông tấn xã AsiaNews rằng ông chẳng cảm thấy buồn chút xíu nào trước việc thay hiện thân của thần Vishnu bằng Đức Phật. Ông giải thích như sau: “ Theo tín ngưỡng của chúng tôi thì Đức Phật cũng là hiện thân của thần Vishnu. Vì thế chúng tôi vui vẻ trước sự thay đổi này. Sự thể sẽ khác nếu Mao [Mao Trạch Đông] hay Mác [Karl Mark] xuất hiện trên giấy bạc, nhưng may mắn chuyện đó không xảy ra”.
Thầy Pathak nhấn mạnh rằng “Đức Phật thực ra là một biểu tượng của văn hóa và lịch sử Nepal. Theo truyền thống ngài được sinh ra tại Lumbini trong một gia đình hoàng gia cách đây hơn 2600 năm và là hiện thân thứ 10 của thần Vishnu. Nhà vua [Gyanendra] tự ý cho mình có vai trò đó và coi mình là hiện thân của thần nhưng mà chẳng có kinh sách nào ủng hộ luận điểm của ông ta cả”.
Vua Gyanendra đã mất quyền từ tháng Tư năm 2006 sau các vụ bạo động và xô xát với dân chúng. Với sự ra đời của chính quyền dân chủ, nhà nước Nepal giờ đây trở nên thế tục và mất dần đi khuynh hướng Ấn Giáo hóa mọi lãnh vực trong đời sống xã hội. Việc thay thế hình vua bằng hình Đức Phật có một ý nghĩa quan yếu về phương diện này.
Các giấy bạc khác của Nepal cũng đưa ra những đặc điểm địa lý của đất nước này.
Giáo sư Anil Kumar Sinha, một chuyên gia về văn hóa địa phương cho biết các giấy bạc của Nepal sẽ in “Núi Everest nổi tiếng thế giới và công chúa Bhrikuti, người đã kết hôn với một đại đế Trung Hoa. Qua đó, chúng tôi nhắc nhở [thế giới] rằng văn hóa chúng tôi gần gũi với Ấn Độ nhưng có nguồn gốc từ Trung Hoa”.
Theo thống kê hồi tháng Sáu năm 2004, Nepal có 27,070,600 dân. Ấn Giáo chiếm 86.2% dân số. Phật Giáo chiếm 7.8%. Hồi Giáo chiếm 3.8% và các tôn giáo khác 2.2%. Trước tháng Tư 2006, Nepal được coi là quốc gia Ấn Giáo và đó là quốc gia Ấn Giáo duy nhất trên thế giới. Ngay cả Ấn Độ cũng không coi mình là quốc gia Ấn Giáo. Sau tháng Tư 2006, Nepal đã chính thức từ bỏ danh xưng là quốc gia Ấn Giáo.
Giáo Hội Công Giáo tại Nepal
Sắc lệnh chính thức đầu tiên của Tòa Thánh đề cập đến đất nước Nepal là vào năm 1533 khi Tòa Thánh đặt Nepal trực thuộc giáo phận Goa, Ấn Độ. Từ đó cho đến năm 1983, Nepal thuộc về các giáo phận tại Ấn Độ. Năm 1715, các cha dòng Capuchin được các vua triều Malla mời vào lãnh thổ Nepal để mở trường học và được quyền truyền giáo công khai. Các cha dòng Capuchin đã xây một nhà thờ trong quận Lalitpur thuộc thung lũng Katmandu gọi là Nhà Thờ Đức Mẹ Lên Trời vào năm 1760 và một nhà thờ khác tại Bhaktapur. Giáo Hội Công Giáo đang trên đà phát triển thì vua Prithvi Narayan Shah thống nhất sơn hà và quyết định Nepal trở thành quốc gia Ấn Giáo. Các cha dòng Capuchin được lệnh rời khỏi Nepal. Năm 1769 các linh mục Công Giáo và anh chị em bổn đạo Nepal phải di tản khỏi Nepal và lập một cộng đoàn tại Chuhair, phía bắc bang Bihar, Ấn Độ. Một linh mục dòng Capuchin đã lén ở lại nhưng sau đó ngài qua đời vào năm 1810. Từ sau cái chết của ngài, chính thức, Nepal không còn ai là người Công Giáo cho đến năm 1950.
Năm 1951, Nepal trở thành quốc gia dân chủ, các cha dòng Tên lại kéo vào Nepal nhưng các ngài chỉ được phép dạy học mà không được giảng đạo và xây nhà thờ. Cũng cần nói thêm vài điều về vua Nepal Gyanendra. Nhà vua đã từng theo học trong một trường Công Giáo và là học trò của cha Anthony Sharma, Giám Quản Tông Tòa Nepal hiện nay. Chính vì thế, nhà vua có cảm tình với Công Giáo và đã thiết lập quan hệ ngoại giao với Tòa Thánh. Năm 1983, Tòa Thánh thiết lập một Miền Truyền Giáo Tự Trị bao gồm toàn bộ lãnh thổ Nepal. Tuy nhiên, việc truyền giáo tại Nepal gặp nhiều khó khăn. Từ năm 1951, hiến pháp Nepal cấm công dân cải đạo sang Kitô Giáo. Hiến pháp mới nhất vào năm 1990 cũng lặp lại cấm đoán này. Tuy nhiên, hiến pháp Nepal năm 1990 chưa có hiệu lực vì những tranh chấp chính trị. Do đó, vẫn có những kẻ hở cho Giáo Hội Công Giáo phát triển. Năm 1992, nhà thờ Đức Mẹ Lên Trời được khánh thành tại Kathmandu cho các giới ngoại giao tham dự thánh lễ. Nhưng cũng có lúc này lúc khác. Những lúc dễ dãi, người Công Giáo Nepal cũng có thể tham dự thánh lễ được.
Năm 1996, Tòa Thánh nâng Nepal lên thành Miền Phủ Doãn Tông Tòa. Theo Niên Giám Giáo Hội Công Giáo 2004, Giáo Hội Công Giáo đã có 7,151 anh chị em giáo dân, 9 linh mục triều, 40 linh mục dòng, 56 thầy, 115 nữ tu, 42 nhà thờ và một dòng tu.
Từ sau tháng Tư 2006, đời sống Giáo Hội trở nên dễ thở hơn. Tuy nhiên, từ năm 2002, khi thấy Công Giáo trên đà có ảnh hưởng mạnh, các nhóm vũ trang cộng sản theo chủ nghĩa Mao đã tấn công vào nhiều trường học và giáo xứ. Đây là một vấn nạn căng thẳng nhất hiện nay. Năm 2002, hai trường Công Giáo bị đốt phá. Năm 2003 một cứ điểm truyền giáo bị tấn công ở miền Đông Nepal với một nhà thờ, một vườn trẻ, một trường tiểu học, một nhà xứ bị đốt. Năm 2006, trong cuộc tổng đình công quốc gia, các nhóm thân Mao đã tấn công vào một nhà thờ Công Giáo ở trung bộ Nepal.
Năm 2005, lần đầu tiên Nepal đã gởi 6 thành viên tham dự Ngày Quốc Tế Giới Trẻ tại Köhn.
 |
| Tiền Nepal với vua Gyanendra |
Thầy Pathak nhấn mạnh rằng “Đức Phật thực ra là một biểu tượng của văn hóa và lịch sử Nepal. Theo truyền thống ngài được sinh ra tại Lumbini trong một gia đình hoàng gia cách đây hơn 2600 năm và là hiện thân thứ 10 của thần Vishnu. Nhà vua [Gyanendra] tự ý cho mình có vai trò đó và coi mình là hiện thân của thần nhưng mà chẳng có kinh sách nào ủng hộ luận điểm của ông ta cả”.
Vua Gyanendra đã mất quyền từ tháng Tư năm 2006 sau các vụ bạo động và xô xát với dân chúng. Với sự ra đời của chính quyền dân chủ, nhà nước Nepal giờ đây trở nên thế tục và mất dần đi khuynh hướng Ấn Giáo hóa mọi lãnh vực trong đời sống xã hội. Việc thay thế hình vua bằng hình Đức Phật có một ý nghĩa quan yếu về phương diện này.
Các giấy bạc khác của Nepal cũng đưa ra những đặc điểm địa lý của đất nước này.
Giáo sư Anil Kumar Sinha, một chuyên gia về văn hóa địa phương cho biết các giấy bạc của Nepal sẽ in “Núi Everest nổi tiếng thế giới và công chúa Bhrikuti, người đã kết hôn với một đại đế Trung Hoa. Qua đó, chúng tôi nhắc nhở [thế giới] rằng văn hóa chúng tôi gần gũi với Ấn Độ nhưng có nguồn gốc từ Trung Hoa”.
 |
| Biểu tình tại Kathmandu |
Giáo Hội Công Giáo tại Nepal
Sắc lệnh chính thức đầu tiên của Tòa Thánh đề cập đến đất nước Nepal là vào năm 1533 khi Tòa Thánh đặt Nepal trực thuộc giáo phận Goa, Ấn Độ. Từ đó cho đến năm 1983, Nepal thuộc về các giáo phận tại Ấn Độ. Năm 1715, các cha dòng Capuchin được các vua triều Malla mời vào lãnh thổ Nepal để mở trường học và được quyền truyền giáo công khai. Các cha dòng Capuchin đã xây một nhà thờ trong quận Lalitpur thuộc thung lũng Katmandu gọi là Nhà Thờ Đức Mẹ Lên Trời vào năm 1760 và một nhà thờ khác tại Bhaktapur. Giáo Hội Công Giáo đang trên đà phát triển thì vua Prithvi Narayan Shah thống nhất sơn hà và quyết định Nepal trở thành quốc gia Ấn Giáo. Các cha dòng Capuchin được lệnh rời khỏi Nepal. Năm 1769 các linh mục Công Giáo và anh chị em bổn đạo Nepal phải di tản khỏi Nepal và lập một cộng đoàn tại Chuhair, phía bắc bang Bihar, Ấn Độ. Một linh mục dòng Capuchin đã lén ở lại nhưng sau đó ngài qua đời vào năm 1810. Từ sau cái chết của ngài, chính thức, Nepal không còn ai là người Công Giáo cho đến năm 1950.
Năm 1951, Nepal trở thành quốc gia dân chủ, các cha dòng Tên lại kéo vào Nepal nhưng các ngài chỉ được phép dạy học mà không được giảng đạo và xây nhà thờ. Cũng cần nói thêm vài điều về vua Nepal Gyanendra. Nhà vua đã từng theo học trong một trường Công Giáo và là học trò của cha Anthony Sharma, Giám Quản Tông Tòa Nepal hiện nay. Chính vì thế, nhà vua có cảm tình với Công Giáo và đã thiết lập quan hệ ngoại giao với Tòa Thánh. Năm 1983, Tòa Thánh thiết lập một Miền Truyền Giáo Tự Trị bao gồm toàn bộ lãnh thổ Nepal. Tuy nhiên, việc truyền giáo tại Nepal gặp nhiều khó khăn. Từ năm 1951, hiến pháp Nepal cấm công dân cải đạo sang Kitô Giáo. Hiến pháp mới nhất vào năm 1990 cũng lặp lại cấm đoán này. Tuy nhiên, hiến pháp Nepal năm 1990 chưa có hiệu lực vì những tranh chấp chính trị. Do đó, vẫn có những kẻ hở cho Giáo Hội Công Giáo phát triển. Năm 1992, nhà thờ Đức Mẹ Lên Trời được khánh thành tại Kathmandu cho các giới ngoại giao tham dự thánh lễ. Nhưng cũng có lúc này lúc khác. Những lúc dễ dãi, người Công Giáo Nepal cũng có thể tham dự thánh lễ được.
Năm 1996, Tòa Thánh nâng Nepal lên thành Miền Phủ Doãn Tông Tòa. Theo Niên Giám Giáo Hội Công Giáo 2004, Giáo Hội Công Giáo đã có 7,151 anh chị em giáo dân, 9 linh mục triều, 40 linh mục dòng, 56 thầy, 115 nữ tu, 42 nhà thờ và một dòng tu.
Từ sau tháng Tư 2006, đời sống Giáo Hội trở nên dễ thở hơn. Tuy nhiên, từ năm 2002, khi thấy Công Giáo trên đà có ảnh hưởng mạnh, các nhóm vũ trang cộng sản theo chủ nghĩa Mao đã tấn công vào nhiều trường học và giáo xứ. Đây là một vấn nạn căng thẳng nhất hiện nay. Năm 2002, hai trường Công Giáo bị đốt phá. Năm 2003 một cứ điểm truyền giáo bị tấn công ở miền Đông Nepal với một nhà thờ, một vườn trẻ, một trường tiểu học, một nhà xứ bị đốt. Năm 2006, trong cuộc tổng đình công quốc gia, các nhóm thân Mao đã tấn công vào một nhà thờ Công Giáo ở trung bộ Nepal.
Năm 2005, lần đầu tiên Nepal đã gởi 6 thành viên tham dự Ngày Quốc Tế Giới Trẻ tại Köhn.