Warsaw - Trong cuộc họp báo diễn ra ngày 9/1/2007, cha Józef Kloch, phát ngôn viên Hội Đồng Giám Mục Ba Lan cho biết Hội Đồng Giám Mục Ba Lan sẽ họp một phiên bất thường trong tương lai rất gần để “giải quyết một lần cho xong tất cả những giáo sĩ nào đã có dính líu với chế độ cộng sản”.

Đức Cha Józef Życiński

Đức Cha Józef Życiński, Giám Mục giáo phận Lublin, nhận định thêm là “những diễn biến liên quan đến vấn đề dính líu của các giáo sĩ với chế độ cộng sản sẽ chuyển biến rất mau chóng”. Chính vì thế, Giáo Hội cần đặt ưu tiên giải quyết nhanh gọn vấn đề này.

Như để xác nhận lời Đức Cha Życiński nói là đúng, cũng trong ngày 9/1, tuần báo Wprost, một tờ báo có số độc giả lớn tại Ba Lan lên tiếng tố cáo Đức Cha Jerzy Dąbrowski (26/4/1931 – 14/2/1991), người đã là bí thứ cho Đức Hồng Y Stefan Wyszyński (3/8/1901 - 28/5/1981) và Đức Hồng Y Józef Glemp là mật vụ của cộng sản Ba Lan. Tờ báo này tố cáo rằng trong giai đoạn 1963 đến 1970, Đức Cha Jerzy Dąbrowski đã báo cáo cho cộng sản nội dung những cuộc họp của Hội Đồng Giám Mục Ba Lan. Ngài đã thiệt mạng trong một tai nạn xe cộ vào năm 1991 khi đang là Giám Mục Phụ Tá Gniezno cho nên những tố cáo này rất khó kiểm chứng.

Sau khi cộng sản sụp đổ các tài liệu do chúng để lại được chứa trong Viện Hồi Ức Quốc Gia và chỉ để cho các học giả nghiên cứu. Từ tháng 3/2006, các tài liệu này được mở rộng cho cả những ký giả và nhiều việc lạm dụng đã diễn ra trong những chiến dịch nhằm hạ bệ uy tín của các nhà lãnh đạo cả dân sự lẫn Giáo Hội.

Cha Józef Kloch cho biết Ủy Ban Lịch Sử Giáo Hội của Hội Đồng Giám Mục Ba Lan đã nhận được vô số những thỉnh cầu của các Giám Mục và các linh mục để điều tra sâu rộng về những tài liệu mà chế độ cộng sản để lại. Lý do thứ nhất được đưa ra là Giáo Hội cần thanh lọc tất cả những thành phần phản bội. Lý do thứ hai là cộng sản đã theo dõi chặt chẽ hàng giáo sĩ Ba Lan nên nhiều vị muốn biết chúng viết những gì liên quan đến mình trong những tài liệu đó.

Trong những năm gần đây, Giáo Hội tại Ba Lan thăng tiến về mọi mặt. Số lượng giáo dân thường xuyên tham dự thánh lễ Chúa Nhật tăng từ 26% (thống kê 1991) lên đến 36% (năm 2006). Trong khi nhiều nước Châu Âu rơi vào cuộc khủng hoảng ơn gọi, Ba Lan không những đủ linh mục mà lại có khả năng đưa một số lớn linh mục sang truyền giáo tại các nước trong vùng, đặc biệt tại Ukraine, Nga và các nước cộng hòa Trung Á. Chính vì thế dư luận chung tại Ba Lan là những giáo sĩ nào đã có dính líu với cộng sản nên tự động từ chức trước khi để bản thân mình bị sỉ nhục và Giáo Hội chịu tai tiếng.

Đức Cha Józef Życiński nhấn mạnh rằng “những giáo sĩ nào đã từng cộng tác với cộng sản có trách nhiệm luân lý nặng nề là phải báo cáo toàn bộ và trung thực với đấng bản quyền”.

Trong khi đó, Đức Tổng Giám Mục Tadeusz Gocłowski của tổng giáo phận Gdańsk nhận xét rằng vụ khủng hoảng vừa qua là một thắng lợi của Giáo Hội và mở ra một cơ may trẻ hóa hàng giáo sĩ với những linh mục tu sĩ được đào tạo tốt hơn so với thời kỳ cộng sản.