175 Đại Sứ các quốc gia tại Tòa Thánh Vatican họ thuộc thành phần nào?

VATICAN (CNS) – Nhìn một cách tổng quát thì các Vị Đại Sứ được các quốc gia cử đến làm Đại Sứ tại Vatican xem ra có vẻ là một lớp người bạt thiệp, có học thức và văn hóa cao, có tuổi, có kinh nghiệm ngoại giao, mãn nguyện phục vụ tại một nơi có nhiều nghi lễ và tình huống đặc biệt tại Vatican.

Trong các cuộc lễ nghi lớn các vị đại sứ này mặc phẩm phục truyền thống, áo tuxido có đuôi dài, đeo kiếm, đội mũ mầu mè, đeo giải luạ và trên ngực nhấp nhánh đầy mề-đay. Họ ăn mặc rất truyền thống đúng cách trong các cuộc xuất hiện công khai biểu trưng cho văn hóa của các quốc gia mà họ đại diện. Trên đây là nhận xét của vị Niên Trưởng Ngoại Giao Đoàn Vatican, Đại sứ Giovanni Galassi của quốc gia nhỏ tí San Marino.

Đại sứ Galassi nói tiếp: “Nhưng chúng tôi cũng phải có cái gì thật để nói, chúng tôi phải phục vụ thế giới bằng cách này hay cách khác”, ông phát biểu như trên vào ngày 3.1.2007 nhân dịp kỉ niệm 20 năm ngày ông đại sứ trình uỷ nhiệm thư lên Đức Cố Giáo Hoàng John Paul II.

Ông Galassi không nghĩ gì tới ngày kỉ niệm này, ông nói: “thực tình thì tôi quên khuấy đi mất vì tôi bận viết bài diễn văn đọc vào ngày 8.1.2007 nhân danh Ngoại Giao Đoàn chúc mừng ĐGH Benedictô XVI và ĐHY Tarcisio Bertone, Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh.

Mỗi năm vào đầu tháng Giêng Ngoại Giao Đoàn đến chúc mừng Đức giáo hoàng và được mời tham dự bữa tiệc ngoại giao do Quốc Vụ Khanh Vatican khoản đãi, và năm nay đã có tới 175 vị đại sứ hoặc các đại biểu đặc nhiệm của các quốc gia tại Vatican.

Đại sứ Galassi tới Vatican vào năm 1980, lúc đầu chỉ là đại diện cho tiều quốc San Marino (nằm ở miền Trung nước Ý) cho tới khi ông được bổ nhiệm chính thức làm đại sứ khi tiểu quốc San Marino và Vatican chính thức thiết lập ngoại giao vào năm 1986.

Đại sứ Galassi cho biết vào thời điểm năm 1980 Vatican chỉ liên lạc ngoại giao với trên 90 quốc gia mà thôi.

Vào cuối năm 2002, số các quốc gia có ngoại giao với Tòa Thánh là 174 quốc gia do tình trạng có nhiều các quốc gia dân chủ mới được thành hình tại Đông Âu. Thêm một lý do khác nữa là một số các quốc gia năng cấp liên hệ ngoại giao từ đại điện lên hàng đại sứ như trường hợp Hoa Kỳ và Do thái.

Vào cuối năm 2006, Vatican có thêm liên hệ ngoại giao với quốc gia Montenegro được loan báo vào ngày 16.12.2007.

Đại sứ Galassi cũng cho biết thêm là khi ông tới làm việc tại Vatican tuy dù có 80 quốc gia có liên hệ với Tòa Thánh nhưng chỉ có 45 quốc gia gửi đại sứ và làm việc toàn phần tại Vatican mà thôi.

Ngay cả hiện tại, trong số 175 quốc gia thì cũng có 70 quốc gia cử đại sứ làm việc với Vatican nhưng họ sống ở ngoài Vatican và Italia, vì các vị đại sứ này còn kiêm làm đại sứ cho một quốc gia khác tỉ dụ tại Đông Âu hay là làm Đại sứ thêm cho cơ quan Liên Hiệp Quốc có trụ trở tại Geneva hay Nông Lương Quốc Tế tại Roma.

Như vậy là có trên 100 quốc gia có tòa đại sứ và vị đại sứ làm việc toàn phần cạnh Tòa Thánh. Đại sứ Galassi nhấn mạnh rằng các vị đại sứ này làm việc cũng nhiều chứ không chỉ là mới nhau đi tham dự tiệc tùng ở Roma, tuy dù tiệc tùng xã giao cũng có nhiều vậy!.

Đại sứ Galassi nói: "Nhiều vị đại sứ tồ chức những cuộc hội đàm, tồ chức các biến cố và triển lãm về văn hóa nghệ thuật trình bầy những vẻ đẹp muôn mầu của các quốc gia mà họ đại diện. Rồi cũng có một nhóm các vị đại sứ gặp nhau thường xuyên bàn thảo về những vấn đề triết lý và tôn giáo với sự trợ giúp và có mặt của một số các giám mục và các đức ông. Những cuộc hội thoại này làm phong phú cho mỗi người chúng tôi”.

Đại sứ Galassi kết luận “được phụ vụ trong vai trò đại sứ cạnh Tòa Thánh là một kinh nghiệm hết sức đặc biệt”.

"Chúng tôi được chính quyền quốc gia chúng tôi gửi tới đây nhưng không phải lo trọng trách làm những dự án hay lo hiệp ước ngoại thương, kinh tế, nhưng là để chia sẻ những quan tâm về con người nhân loại”.

"Tôi không phải hòa đàm về những gì liên quan tới vũ khí, nhưng là làm gì để cải thiện con người, thăng tiến công ký xã hội, sự liên đới và tình yêu”.

Đại sứ Galassi nói được làm Niên Trưởng Ngoại Giao Đoàn của Tòa Thánh là điều mà tôi hết sức thỏa mãn, đặc biệt là được làm việc với các vị đại sứ mà có thề nói có cái gì riêng biệt về phầm chất hầu như tất cả các quốc gia của họ chọn cử đến đây.

Chính đại sứ Galassi là bác sĩ giải phẫu, và đang khi làm đại sứ cạnh Tòa thánh, ông cũng đi dậy mổ trong một đại học của Roma cho tới khi tới tuổi bắt buộc về hưu nghề giáo sứ vào tuổi 69 tức là năm 2005.

Đại sứ Galassi nhận định thêm rằng "Nhiều vị đại sứ cạnh Tòa Thánh không phải là các vị ngoại giao chuyên ngành, nhưng là những nhân vật thế giá tại chính quốc gia của họ. Hầu hết có trình độ học vấn cao và có văn hóa”.

Lấy tỉ dụ như vị Đại sứ mới nhất cạnh Tòa Thánh là Công chúa Elizabeth Bagaya của nước Uganda, công chúa là luật sư và là cháu gái của Vua King Kasagama Kyebambe IV, vị vua Uganda đầu tiên được rửa tội gia nhập Giáo Hội Công giáo.

Trong hai thập niên 1960 và 1970 công chúa làm nghề mo-del và là tài tử điện ảnh, rồi sau đó là nhà hoạt động tích cực của Phong Trào Phản Kháng Quốc Gia Uganda.

Khi công chúa Elizabeth trình uỷ nhiệm thư lên ĐGH Benedictô XVI vào gữa tháng 12, 2006, công chúa thưa với Đức Giáo Hoàng rằng “muốn theo chân của ông nội mình và hy vọng bảo vệ và làm bền vững thêm nữa những đóng góp của người Kitô hữu vào đất nước của công chúa.

Trong năm 2005 có chừng 20 tân Đại sứ tại Vatican thì một nửa các vị đại sứ này có bằng luật sư, và một số khác có tiến sĩ văn chương đại học. Nửa còn lại là những nhà ngoại giao chuyên nghiệp, trong số đó có dăn bảy vị là giáop sư đại học, 2 vị là thị trưởng, có một bác sĩ thuốc, một kỹ sư và một vị y dược.