Anh chị em thân mếnChúng ta vừa nghe trong Phúc Âm sứ điệp các thiên thần loan báo cho những mục đồng trong Đêm Thánh, một sứ điệp mà giờ đây Giáo Hội lớn tiếng công bố với chúng ta: “Một Đấng Cứu Độ đã sinh ra cho anh em trong thành vua Đavít, Người là Đấng Kitô Đức Chúa. Anh em cứ dấu này mà nhận ra Người: anh em sẽ gặp thấy một trẻ sơ sinh bọc tã, nằm trong máng cỏ." (Lc 2:11-12). Chẳng có gì kỳ diệu, không có gì ngoại thường, không có gì huy hoàng được trưng dẫn như một dấu chỉ cho những mục đồng. Tất cả những gì họ thấy chỉ là một hài nhi bọc tã, một hài nhi như bao hài nhi khác, cần sự chăm sóc của người mẹ; một hài nhi sinh ra trong chuồng vật, và như thế, không nằm trong nôi nhưng là trong máng cỏ. Dấu chỉ của Thiên Chúa là một hài nhi cần sự trợ giúp và đang sống trong nghèo khó. Chỉ bằng con tim những mục đồng mới có thể thấy nơi hài nhi này sự viên mãn lời hứa của tiên tri Isaia mà chúng ta đã nghe trong bài đọc một: “Một trẻ thơ đã chào đời để cứu ta, một người con đã được ban tặng cho ta. Người gánh vác quyền bính trên vai” (Is 9:5). Chúng ta cũng chỉ nhận được cùng một dấu chỉ hệt như vậy. Sứ thần của Thiên Chúa, qua sứ điệp Phúc Âm, cũng mời gọi chúng ta cất bước lên đường trong nội tâm để thấy hài nhi nằm trong máng cỏ.

Dấu chỉ của Thiên Chúa là sự đơn sơ. Dấu chỉ của Thiên Chúa là hài nhi. Dấu chỉ của Thiên Chúa là Ngài trở nên bé nhỏ vì chúng ta. Đó là cách Ngài trị vì. Ngài không đến với quyền lực và một bề ngoài xa hoa. Ngài đến như một hài nhi – vô phương tự vệ và cần sự giúp đỡ của chúng ta. Ngài không muốn choáng ngợp chúng ta với sức mạnh của Ngài. Ngài xua đi sự khiếp sợ của ta trước sự oai hùng của Ngài. Ngài xin chúng ta tình yêu: vì thế Ngài đã hóa chính mình thành nhỏ bé. Ngài không muốn điều gì khác nơi ta ngoại trừ tình yêu, qua đó chúng ta tự phát học biết cách tiếp cận với cảm giác, tư duy và ý chí của Ngài - chúng ta học biết sống với Ngài và thực hành với Ngài sự khiêm hạ từ bỏ mình là điều tinh túy nhất của tình yêu. Ngài đã hóa thành nhỏ bé để chúng ta có thể hiểu Ngài, chào đón Ngài, và yêu thương Ngài. Các Giáo Phụ trong Giáo Hội đã tìm thấy trong bản dịch Cựu Ước bằng tiếng Hy Lạp một đoạn từ tiên tri Isaia mà Thánh Phaolô cũng đã trích dẫn để cho thấy những đường lối mới của Thiên Chúa đã được tiên báo trong Cựu Ước như thế nào. Những lời đó như thế này: “Dio ha reso breve la sua Parola, l'ha abbreviata" (“Thiên Chúa làm cho Lời Ngài ngắn gọn (hay nhỏ bé), Ngài vắn tắt đi”) (Is 10:23; Rom 9:28).
 |
| Đức Thánh Cha tiến lên bàn thờ |
 |
| Ca đoàn hát bài Kalenda |
 |
| Quang cảnh bên trong đền thờ Thánh Phêrô |
 |
| Các vị Hồng Y cùng đồng tế với Đức Thánh Cha |
 |
| Trẻ em nhiều nước dâng lễ vật |
 |
| Trẻ em nhiều nước dâng lễ vật |
Các Giáo Phụ diễn dịch câu này bằng hai cách. Ngôi Con chính là Lời, Logos, Lời hằng sống trở nên nhỏ bé – nhỏ đến mức có thể đặt trong hang đá. Ngài trở nên một hài nhi, để chúng ta có thể nắm bắt Lời. Qua đó, Ngài dạy chúng ta yêu thương những trẻ nhỏ. Qua đó, Ngài dạy chúng ta yêu thương những kẻ yếu thế. Qua đó, Ngài dạy chúng ta trân trọng trẻ em. Hài nhi Bêlem hướng ánh mắt chúng ta đến tất cả những trẻ em đang chịu đau khổ và lạm dụng trên thế giới này, những trẻ đã sinh ra và những thai nhi chưa chào đời; hướng chúng ta đến những trẻ em bị xung vào quân đội trong một thế giới bạo lực; hướng chúng ta đến những trẻ em phải đi ăn xin; hướng chúng ta đến những trẻ em phải đau khổ vì bị tước đoạt và đói khát; hướng chúng ta đến những trẻ em không được yêu thương. Trong tất cả trẻ em này là Hài Nhi Bêlem Đấng đang chất vấn chúng ta; Thiên Chúa Đấng đã trở nên nhỏ bé đang chất vấn chúng ta. Chúng ta hãy cầu nguyện trong đêm nay để sự sáng láng của tình yêu Thiên Chúa bao bọc tất cả những trẻ em này. Chúng ta hãy xin Thiên Chúa giúp chúng ta thực hiện phần mình để phẩm giá của các trẻ em được tôn trọng. Cầu xin cho tất cả trẻ em đều cảm nhận được ánh sáng của tình yêu, điều mà nhân loại cần hơn tất cả những thứ vật chất thiết yếu cho cuộc sống.
Đến đây chúng ta bước sang nghĩa thứ hai các Giáo Phụ đã thấy trong câu này: “Thiên Chúa làm cho Lời Ngài ngắn gọn”. Lời Thiên Chúa phán cùng chúng ta trong Thánh Kinh đã trên nên dài dòng theo thời gian. Lời Ngài đã trở nên dài dòng và phức tạp không chỉ đối với những người chất phác và mù chữ, nhưng ngay cả đối với những nhà uyên bác về Thánh Kinh, những chuyên gia, những người lục soát hết mọi chi tiết nhưng trong nhiều trường hợp đánh mất đi cái nhìn tổng thể. Chúa Giêsu “tóm gọn” Lời – Ngài chỉ cho chúng ta lần nữa sự đơn sơ thâm thúy và thống nhất của Lời. Mọi thứ đã được dạy bởi Lề Luật và Các Tiên Tri được tổng kết – như Ngài nói – trong điều răn này: “Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi… ngươi phải yêu tha nhân như chính mình." (Mt 22:37-40). Đó là mọi thứ - toàn thể đức tin chứa đựng trong một hành vi yêu thương bao gồm cả Thiên Chúa và nhân loại. Tuy nhiên, một câu hỏi nữa nảy sinh: Làm sao chúng ta có thể yêu mến Thiên Chúa hết lòng, khi tri thức ta không thể vươn tới Ngài? Làm sao chúng ta có thể yêu mến Thiên Chúa hết linh hồn và hết trí khôn khi chúng ta chỉ có thể thoáng thấy Ngài xa xăm, khi có quá nhiều những mâu thuẫn che đi thiên nhan Ngài? Đây chính là chỗ hội tụ của hai cách thế trong đó Thiên Chúa “vắn tắt” Lời Ngài. Ngài không còn xa vời nữa. Ngài không còn bí ẩn. Ngài không còn vượt quá tầm với con tim ta. Ngài đã trở thành một hài nhi cho chúng ta, và qua đó Ngài xua tan tất cả mọi hoài nghi. Ngài trở thành người láng giềng của chúng ta, qua đó phục hồi lại hình ảnh của con người, mà thường khi chúng ta thấy khó mà yêu nổi. Vì ta, Thiên Chúa trở nên một quà tặng. Ngài trao đi chính Ngài. Ngài đã bước vào thời gian của chúng ta. Ngài, Đấng Muôn Đời, vượt trên thời gian, đã chấp nhận thời gian của chúng ta và nâng nó lên cao với Ngài. Lễ Giáng Sinh đã trở thành Ngày Lễ trao quà bắt chước Thiên Chúa, Đấng đã trao ban chính Ngài cho chúng ta. Chúng ta hãy để lòng ta, hồn ta và trí ta được rung động bởi sự kiện này! Trong nhiều thứ quà mà chúng ta mua và nhận, đừng quên món quà thật sự: trao cho nhau điều gì đó thuộc chính mình, trao cho nhau thời gian, và mở rộng thời gian ra cho Thiên Chúa. Qua đó âu lo tan biến, niềm vui nảy sinh, và lễ hội được hình thành. Trong những bữa ăn trong những ngày này, chúng ta hãy nhớ đến những lời Chúa phán: “Khi nào anh em đãi khách ăn trưa hay ăn tối, thì đừng mời bạn bè, anh em, hay bà con, hoặc láng giềng giàu có, những người có thể mời lại anh em; nhưng hãy mời những người nghèo khó, tàn tật, què quặt, đui mù, những người không có gì để đáp lễ." (Lc 14:12-14). Điều này có nghĩa là khi anh em trao quà Giáng Sinh, đừng chỉ cho quà những ai có thể đáp lễ, nhưng hãy cho những ai không nhận được của người nào và không có gì để trao lại. Đó là điều mà Thiên Chúa đã làm: Ngài mời chúng ta đến tiệc cưới của Ngài, một điều chúng ta không thể báo đáp, nhưng chỉ có thể nhận lãnh trong hân hoan. Chúng ta hãy bắt chước Ngài! Chúng ta hãy yêu mến Thiên Chúa và từ Ngài, chúng ta hãy yêu người, để rồi từ con người chúng ta lại tái khám phá Thiên Chúa trong một cách thế mới!
Và để rồi, cuối cùng, chúng ta thấy một ý nghĩa thứ ba trong câu nói rằng Lời đã trở nên “ngắn gọn” và “nhỏ bé”. Các mục đồng đã được bảo rằng họ sẽ thấy hài nhi trong máng cỏ dành cho những con vật, là những cư dân chính đáng trong chuồng này. Khi đọc Isaia (1:3), các Giáo Phụ kết luận rằng bên cạnh máng cỏ Bêlem, có một con bò và một con lừa. Đồng thời các Giáo Phụ diễn dịch đoạn văn như biểu tượng cho dân Do Thái và dân ngoại – và như thế là toàn thể nhân loại - những người trong đường lối riêng của mình đều cần một Đấng Cứu Độ: Thiên Chúa Đấng đã trở nên một hài nhi. Con người để sống được thì phải cần đến bánh, hoa quả của trái đất và của sức lao động của mình. Nhưng con người không sống chỉ nguyên bởi bánh. Con người cần đến dưỡng chất nuôi linh hồn: con người cần đến ý nghĩa có thể làm trọn vẹn cuộc đời mình. Vì thế, đối với các Giáo Phụ, máng cỏ trở nên biểu tượng của bàn thờ, trên đó có Bánh là chính Đức Kitô: lương thực thật sự cho linh hồn chúng ta. Lần nữa chúng ta lại thấy cách thế Ngài trở nên bé nhỏ: trong hình dạng khiêm nhường của hình bánh, trong một miếng bánh nhỏ bé, Ngài trao ban chính Ngài cho chúng ta.
Tất cả được chuyển tải bởi chỉ dấu đã được tỏ cho các mục đồng và cho cả chúng ta: hài nhi đã sinh ra cho chúng ta, hài nhi trong đó Thiên Chúa hóa thành nhỏ bé vì chúng ta. Chúng ta hãy xin Chúa ban cho chúng ta hồng ân nhìn thấy nơi máng cỏ đêm nay với sự đơn sơ của các mục đồng, để chúng ta nhận được niềm vui là niềm hân hoan đã theo các mục đồng về nhà (x Lc 2:20). Chúng ta hãy xin Ngài lòng khiêm nhường và đức tin mà nhờ đó Thánh Giuse đã chiêm ngắm hài nhi được Mẹ Maria thụ thai bởi phép Chúa Thánh Thần. Chúng ta hãy xin Ngài cho chúng ta chiêm ngắm Ngài với ánh mắt của Mẹ Maria. Và chúng ta hãy cầu nguyện là qua đó ánh sáng mà các mục đồng nhìn thấy sẽ chiếu tỏa cả trên chúng ta; và điều mà các thiên thần hát trong đêm đó sẽ được thực hiện trên toàn thế giới: “Vinh danh Thiên Chúa trên trời, và bình an dưới thế cho người Chúa thương.” Amen!
+ Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI