Kể về câu chuyện Chúa Giêsu tại Châu Á
Franz-Josef Eilers, svd
Chuyện kể về Chúa Giêsu tại Châu Á đã bắt đầu với biến cố sinh hạ của Người. Đức Giêsu đã sinh ra tại Châu Á và khởi đầu việc nhập thể là bước đầu tiên trong câu chuyện Chúa Giêsu tại Châu Á. Trong Thượng Hội đồng Giám mục về Châu Á năm 1989 để chuẩn bị Năm Thánh tại Rôma, có đề nghị mở đầu tài liệu của Thượng Hội đồng không phải bằng những từ Ecclesia in... (Giáo hội tại...) nhưng "Natus in Asia" (Sinh ra tại Châu Á), đầu đề mà không đại lục nào có thể nói được như thế. Đề nghị này cách nào đó vẫn được phản ánh trong tài liệu chung kết của Thượng Hội đồng, trong đó có nói rằng sự sinh hạ của Người xảy ra trong một bối cảnh lịch sử và địa dư xác định và Giáo hội tại Châu Á ngày hôm nay cũng sống và chu toàn sứ vụ trong những hoàn cảnh về thời gian và không gian hiện tại. Tài liệu viết: “Bởi vì Đức Giêsu đã sinh ra, sống, chết và chỗi dậy từ cõi chết nơi Đất Thánh, vùng đất bé nhỏ ấy ở Tây Á Châu đã trở nên mảnh đất của lời hứa và niềm hy vọng cho cả loài người. Đức Giêsu đã biết đến và yêu mến mảnh đất này. Người gắn bó với lịch sử, những đau khổ và hy vọng của dân miền này…”
Câu chuyện về sự tăng trưởng đức tin kitô giáo như đã được phản ánh trong sách Công Vụ Tông đồ và đặc biệt các cuộc hành trình và hoạt động của thánh Phaolô Tông đồ hướng về "Tiểu Á" như cánh đồng loan báo đặc biệt. Các kitô hữu Ấn Độ đã xác quyết rằng thánh Tôma Tông đồ là vị đã đem Kitô giáo đến đại lục vào năm 52, sớm hơn bất kỳ sự phát triển kitô giáo nào tại Trung Âu và bên kia biển Địa Trung Hải. Vừa mới đây (ngày 17/3/2006), Hội đồng Giám mục Ấn Độ đã tuyên bố Nhà thờ chính toà thánh Tôma tại Chennai (Madras), được xây trên mộ của thánh Tôma, là “Đền Thánh Quốc gia”. Tổng Giám mục Chinnapa nói: “Đây là một trong ba Đại Thánh đường trên thế giới được xây trên mộ của một môn đệ Đức Kitô”.
Các nhà truyền giáo đến từ Syria năm 635 là những người đã kể về câu chuyện Đức Giêsu tại Trung quốc, xa xưa hơn nhiều trước triều đại của Charlemagne tại Châu Âu năm 800 sau công nguyên. Các ngài được tiếp nối sau đó với đợt thứ hai là các nhà truyền giáo phan sinh sau thời đại thánh Phanxicô Assisi vào đầu thế kỷ XIV với Gioan Montecorvino (1246-1328), một trong những nhà tiền phong nổi bật, Giám mục tiên khởi của Giáo phận Bắc Kinh với một cộng đoàn gồm hàng ngàn kitô hữu. Điều này đã xảy ra vào một thời đại không có những phương tiện truyền thông để khắc phục khoảng cách xa xôi giữa nơi sinh ra của Kitô giáo và những biên cương ngoài cùng của trái đất.
Một làn sóng khác các nhà truyền giáo kể và sống câu chuyện Đức Giêsu tại Trung Quốc được tiếp diễn vào thế kỷ XVI với những nhà tiền phong như Mateo Ricci (1552-1610), Miguel Ruggieri (1543-1607) and sau đó Johann Adam Schall (1591-1666), họ không chỉ đi đến nhưng đã ảnh hưởng trên Hoàng đế Trung Hoa. Thánh Phanxicô Xaviê, gương mẫu nổi bật của nhà “kể chuyện Đức Giêsu” mà kỷ niệm 500 năm ngày sinh nhật đã được cử hành vào ngày 7/4 năm nay (2006), đã qua đời trên đường đến Trung Quốc (2/12/1552) để tiếp nối việc kể chuyện và chia sẻ về cuộc đời và việc cứu chuộc của Chúa Giêsu.
Chính từ triều đình của Trung Quốc mà đức tin kitô giáo đã tìm đường đến Hàn Quốc. Một vài người giáo dân Hàn Quốc tại Bắc Kinh đã học hỏi về đức tin kitô giáo, được lãnh phép Thánh tẩy và như thế trở thành những người kitô hữu Hàn Quốc đầu tiên. Họ trở về quê hương, mang theo Kinh Thánh, những cuốn sách kể về Chúa Giêsu và ơn cứu chuộc vào Hàn Quốc, nơi đây họ đã thiết lập những cộng đoàn kitô hữu đầu tiên dầu không có linh mục trong một thời gian dài. Chính quyền năng của Lời Chúa và câu chuyện Chúa Giêsu đã đủ để thuyết phục các người dân Hàn chịu phép Thánh tẩy và trở nên một phần của chuyện kể Chúa Giêsu tại Châu Á.
Chính vị linh mục Hàn Quốc đầu tiên, Anrê Kim, được truyền chức tại Trung Quốc năm 1845 đã bị chém đầu tại quê hương Hàn Quốc của ngài chỉ một năm sau khi được truyền chức để làm chứng đức tin. Trong số 93 vị tử đạo Hàn Quốc được phong thánh chỉ có 3 vị là nhà truyền giáo ngoại quốc, và tất cả những người còn lại là dân địa phương, đã kết thúc câu chuyện kể của họ về Chúa bằng cách hiến dâng mạng sống.
Tại Việt Nam, vị linh mục Dòng Tên Alexandre de Rhodes (1593-1660) đã trở thành “vị Tông đồ của Việt Nam” sau khi giấc mơ của ngài đến Nhật Bản không thành. Ngài không chỉ dùng những lời nói trong ngôn ngữ địa phương mà còn viết ra cuốn “Catechismus” (Giáo lý) nổi tiếng của ngài, trong đó ngài thêm vào những châm ngôn và tục ngữ địa phương để hội nhập văn hoá câu chuyện Chúa Giêsu vào đời sống của dân chúng. Cuốn này đã trở thành cuốn sách đầu tiên được in bằng chữ viết roman tại đất nước này.
Trong những miền khác của Châu Á, chính những nhà truyền giáo đến từ bên ngoài đã trước tiên kể câu chuyện Chúa Giêsu nhưng dần dần các người dân địa phương đã tiếp nối và đã trở thành thành viên. Không phải không có ý nghĩa khi các nhóm lớn những vị tử đạo Châu Á khác phần đông là những người dân địa phương, họ đã dâng hiến mạng sống cho Đức Kitô. Con số đông đảo những vị tử đạo Nhật Bản (158), Việt Nam (96) và Trung Hoa (105) là những chứng nhân của sức mạnh thuyết phục của câu chuyện Chúa Giêsu tại Châu Á. Cho tới ngày nay, câu chuyện Chúa Giêsu và sự cứu chuộc của Người soi sáng các dân tộc trong những quốc gia khác. Mẹ Têrêxa Calcutta là gương mẫu duy nhất mà ta có thể xem như “đá tảng” của chứng tá kitô giáo. Giáo hội tại Philippines đã bắt đầu kể câu chuyện Chúa Giêsu với những nhà truyền giáo đến từ Mexicô và Tây Ban Nha nhưng khi được dân địa phương dần dần đảm nhận thì có một sự nối kết giữa những truyền thống hiện hữu về thuật kể chuyện, diễn kịch, diễn tuồng, hát xướng với đức tin kitô giáo cho đến ngày nay.
Những người như Giám mục William Finnemann svd, một người Filipino bản xứ, cựu Giám mục phó Giáo phận Manila và Đại diện tông toà đầu tiên của Calapan, Mindoro, là những gương mẫu hiện đại về việc thể hiện câu chuyện Chúa Giêsu trong cuộc sống của họ: trong tư cách là Giám mục Calapan, Finnemann không để cho các thiếu nữ và phụ nữ bị các binh sĩ Nhật bản lạm dụng. Ngài cũng đã từ chối biến các trường học và tu viện công giáo thành những nhà chứa cho quân lính. Vị thế, ngài đã bị giam tù và cuối cùng bị ném xuống vùng biển giữa Calapan và Batangas lúc vẫn còn sống vào ngày 26/10/1942: “Trên con đường tới vùng biển giữa đảo Verde và Batangas quan lính trói chân tay ngài, buộc thân mình ngài vào một hòn đá lớn và quăng ngài từ mạn tàu xuống biển sâu.” Ngài thọ 60 tuổi. Mãi tới ngày nay, Dân vùng Mindoro tôn kính Giám mục Finneman là người đã sống câu chuyện Chúa Giêsu và cuối cùng đã dâng hiến mạng sống mình. Hằng năm vào ngày 26 tháng Mười, họ chèo thuyền đến vùng biển giữa Calapan và Batangas để cầu nguyện và dâng hoa cho vị mục tử của họ, người đã đánh mất mạng sống mình để bênh vực phẩm giá của họ.
Vì thế, câu chuyện về Chúa Giêsu Kitô tiếp tục tại Châu Á, tại Philippines và vượt xa hơn nữa.
Phan Du Sinh dịch
(Published in “World Mission Magazine,” Manila July 2006)
Franz-Josef Eilers, svd
 |
| Logo Đại hội |
Câu chuyện về sự tăng trưởng đức tin kitô giáo như đã được phản ánh trong sách Công Vụ Tông đồ và đặc biệt các cuộc hành trình và hoạt động của thánh Phaolô Tông đồ hướng về "Tiểu Á" như cánh đồng loan báo đặc biệt. Các kitô hữu Ấn Độ đã xác quyết rằng thánh Tôma Tông đồ là vị đã đem Kitô giáo đến đại lục vào năm 52, sớm hơn bất kỳ sự phát triển kitô giáo nào tại Trung Âu và bên kia biển Địa Trung Hải. Vừa mới đây (ngày 17/3/2006), Hội đồng Giám mục Ấn Độ đã tuyên bố Nhà thờ chính toà thánh Tôma tại Chennai (Madras), được xây trên mộ của thánh Tôma, là “Đền Thánh Quốc gia”. Tổng Giám mục Chinnapa nói: “Đây là một trong ba Đại Thánh đường trên thế giới được xây trên mộ của một môn đệ Đức Kitô”.
Các nhà truyền giáo đến từ Syria năm 635 là những người đã kể về câu chuyện Đức Giêsu tại Trung quốc, xa xưa hơn nhiều trước triều đại của Charlemagne tại Châu Âu năm 800 sau công nguyên. Các ngài được tiếp nối sau đó với đợt thứ hai là các nhà truyền giáo phan sinh sau thời đại thánh Phanxicô Assisi vào đầu thế kỷ XIV với Gioan Montecorvino (1246-1328), một trong những nhà tiền phong nổi bật, Giám mục tiên khởi của Giáo phận Bắc Kinh với một cộng đoàn gồm hàng ngàn kitô hữu. Điều này đã xảy ra vào một thời đại không có những phương tiện truyền thông để khắc phục khoảng cách xa xôi giữa nơi sinh ra của Kitô giáo và những biên cương ngoài cùng của trái đất.
Một làn sóng khác các nhà truyền giáo kể và sống câu chuyện Đức Giêsu tại Trung Quốc được tiếp diễn vào thế kỷ XVI với những nhà tiền phong như Mateo Ricci (1552-1610), Miguel Ruggieri (1543-1607) and sau đó Johann Adam Schall (1591-1666), họ không chỉ đi đến nhưng đã ảnh hưởng trên Hoàng đế Trung Hoa. Thánh Phanxicô Xaviê, gương mẫu nổi bật của nhà “kể chuyện Đức Giêsu” mà kỷ niệm 500 năm ngày sinh nhật đã được cử hành vào ngày 7/4 năm nay (2006), đã qua đời trên đường đến Trung Quốc (2/12/1552) để tiếp nối việc kể chuyện và chia sẻ về cuộc đời và việc cứu chuộc của Chúa Giêsu.
Chính từ triều đình của Trung Quốc mà đức tin kitô giáo đã tìm đường đến Hàn Quốc. Một vài người giáo dân Hàn Quốc tại Bắc Kinh đã học hỏi về đức tin kitô giáo, được lãnh phép Thánh tẩy và như thế trở thành những người kitô hữu Hàn Quốc đầu tiên. Họ trở về quê hương, mang theo Kinh Thánh, những cuốn sách kể về Chúa Giêsu và ơn cứu chuộc vào Hàn Quốc, nơi đây họ đã thiết lập những cộng đoàn kitô hữu đầu tiên dầu không có linh mục trong một thời gian dài. Chính quyền năng của Lời Chúa và câu chuyện Chúa Giêsu đã đủ để thuyết phục các người dân Hàn chịu phép Thánh tẩy và trở nên một phần của chuyện kể Chúa Giêsu tại Châu Á.
Chính vị linh mục Hàn Quốc đầu tiên, Anrê Kim, được truyền chức tại Trung Quốc năm 1845 đã bị chém đầu tại quê hương Hàn Quốc của ngài chỉ một năm sau khi được truyền chức để làm chứng đức tin. Trong số 93 vị tử đạo Hàn Quốc được phong thánh chỉ có 3 vị là nhà truyền giáo ngoại quốc, và tất cả những người còn lại là dân địa phương, đã kết thúc câu chuyện kể của họ về Chúa bằng cách hiến dâng mạng sống.
Tại Việt Nam, vị linh mục Dòng Tên Alexandre de Rhodes (1593-1660) đã trở thành “vị Tông đồ của Việt Nam” sau khi giấc mơ của ngài đến Nhật Bản không thành. Ngài không chỉ dùng những lời nói trong ngôn ngữ địa phương mà còn viết ra cuốn “Catechismus” (Giáo lý) nổi tiếng của ngài, trong đó ngài thêm vào những châm ngôn và tục ngữ địa phương để hội nhập văn hoá câu chuyện Chúa Giêsu vào đời sống của dân chúng. Cuốn này đã trở thành cuốn sách đầu tiên được in bằng chữ viết roman tại đất nước này.
Trong những miền khác của Châu Á, chính những nhà truyền giáo đến từ bên ngoài đã trước tiên kể câu chuyện Chúa Giêsu nhưng dần dần các người dân địa phương đã tiếp nối và đã trở thành thành viên. Không phải không có ý nghĩa khi các nhóm lớn những vị tử đạo Châu Á khác phần đông là những người dân địa phương, họ đã dâng hiến mạng sống cho Đức Kitô. Con số đông đảo những vị tử đạo Nhật Bản (158), Việt Nam (96) và Trung Hoa (105) là những chứng nhân của sức mạnh thuyết phục của câu chuyện Chúa Giêsu tại Châu Á. Cho tới ngày nay, câu chuyện Chúa Giêsu và sự cứu chuộc của Người soi sáng các dân tộc trong những quốc gia khác. Mẹ Têrêxa Calcutta là gương mẫu duy nhất mà ta có thể xem như “đá tảng” của chứng tá kitô giáo. Giáo hội tại Philippines đã bắt đầu kể câu chuyện Chúa Giêsu với những nhà truyền giáo đến từ Mexicô và Tây Ban Nha nhưng khi được dân địa phương dần dần đảm nhận thì có một sự nối kết giữa những truyền thống hiện hữu về thuật kể chuyện, diễn kịch, diễn tuồng, hát xướng với đức tin kitô giáo cho đến ngày nay.
Những người như Giám mục William Finnemann svd, một người Filipino bản xứ, cựu Giám mục phó Giáo phận Manila và Đại diện tông toà đầu tiên của Calapan, Mindoro, là những gương mẫu hiện đại về việc thể hiện câu chuyện Chúa Giêsu trong cuộc sống của họ: trong tư cách là Giám mục Calapan, Finnemann không để cho các thiếu nữ và phụ nữ bị các binh sĩ Nhật bản lạm dụng. Ngài cũng đã từ chối biến các trường học và tu viện công giáo thành những nhà chứa cho quân lính. Vị thế, ngài đã bị giam tù và cuối cùng bị ném xuống vùng biển giữa Calapan và Batangas lúc vẫn còn sống vào ngày 26/10/1942: “Trên con đường tới vùng biển giữa đảo Verde và Batangas quan lính trói chân tay ngài, buộc thân mình ngài vào một hòn đá lớn và quăng ngài từ mạn tàu xuống biển sâu.” Ngài thọ 60 tuổi. Mãi tới ngày nay, Dân vùng Mindoro tôn kính Giám mục Finneman là người đã sống câu chuyện Chúa Giêsu và cuối cùng đã dâng hiến mạng sống mình. Hằng năm vào ngày 26 tháng Mười, họ chèo thuyền đến vùng biển giữa Calapan và Batangas để cầu nguyện và dâng hoa cho vị mục tử của họ, người đã đánh mất mạng sống mình để bênh vực phẩm giá của họ.
Vì thế, câu chuyện về Chúa Giêsu Kitô tiếp tục tại Châu Á, tại Philippines và vượt xa hơn nữa.
Phan Du Sinh dịch
(Published in “World Mission Magazine,” Manila July 2006)